Constantini Manassis Annales, graece ac latine. Ioannes Meursius graece nunquam hactenus editos primus nunc vulgavit

341쪽

A N N A L E s. 333Caue prius sententias tuleris, ouam XXIIII

literarum, nonathae, tacuim, ips recitaueris. Tuna ille gemitti ex imo corde, ducto, Ath nodortim intuitus: Adlauc, alta , citae praeclarqinstitutionis egeo. Quapropter anaplius apud me tibi vivenduna, Roniaeque haeremtum erit. .

Hic eos profligans & cilciens, qui de rebus subhinibus & caelestibus arroganterntigantur , solos viros sapientes ac Ioistos honoribus adficiebat . Talo carrus autena subditis crata, ut Romantis qui lani in fata, concessurias, liberis suis at itie posteris inandareta , Ut gratiariinata actionis ergo sacrificiata Diis offeri erat, quod moriens Augustum incolumeni post sς relli,queret. Caesar ipse de vita . migraturus , adstantibus sibi consulibus dc plebeis: Quam luteain, Auinis inquit , inveni Romanani urbena , canil pulcris exoria atani Vinibus , lapideam , fi inamque reddissi. Et quoniana mihi nunc

luna, inultos in obitu in eo plausum edere volo , ac ludos facere , tartituana in nab

ferebat , tanquant,vitae imortaliuni illudensia Quunt autem totos LVI. annosiimperasset , naturae debitulata persolvita.

342쪽

314 CONs T. MANASSI sa tisi Eodem Caesare potiente renam,coaeterni Hille patri Sermo,conestor insicli,cast cum incom1ptac iuvenculae aluum ingressus, ex eius san- uine Carnein sibi compegit, cui quata inter F noni ines conspectus est, tam divinitate, luana GH hutnana natura plane perfectiis. Posteaquam

verbCaesar Augustus E vivis excessisset, Tiberius ad imperiurn pervenit: qui ab initio qui- dena imitas, blandus, liberalis erat: sed deinceps

ad sanguinarios mores, i improbitatem atque rdes exorbitauit. Recens auteni ad inaperium evectus,aded subestis Oinanibus cariis erat: Vt absique satellitio cust ossiaque, corporis , tam. noctu, quam interdiu, quocunque vellet, iret. Quos urbium praetores, vel tributorum exa-

ctores constituebat, ab ijs officijs intra breve, tempus non remouebat: caussana rei sciscitantibus notum illud ac pervulgatuna respondens: hominem videlicet aegrotuna fuisse, cui pedes exulcerati cssent, multis humoribus foeticlis re sanatu dissicilibus referto. In eius hulcera muscas inuolare solitas, ac putredines illas exhaurire. Quae res tantetsi dolorem aegrotanti adserret, non tamen cuni niolastita illas alie laces adnioduni natiscas abegisse. Quum auii, ii misericordia quidani motus, ob viri cala- linitatena, muscas abigere vellet, aegrotuna ex clanaesse:

343쪽

ὰ AN N A L E Lelamasse: Missas illas fac quaeso, nai hominiae ubactis ijs doloris niihi maioris auctor sis. Nani de nienabris meis putribus satiatae,parianti mihi molestiae sunt anaplius exhibiturae. Sin autem aliae aduolarint, violentius adhaerendo magis me cruciabunt. Haec de publicanis dicere Tiberiiri solebat, monens ut Iulius tolerentur: tuo tamiem satiata, benigniu illas tractent, a quibus exigenda sint tributta. Quod si quern publicanuna accepisset, modunata sibi praescriptum excessisse, ita ut gravis esse subditis perhibereturi supplicijs hornincitata muli bat, triturn illud proverbium adiiciens: Volo

vos oviuin lanas detondere, non cas ad cutem , usque deglubere. Talenata igitur ab initio se gerebat, sed in co proposito ne tuaqliana per stitit. Nani deinceps durior factus , acerbξ puniebat etiam insontes: citra coinimiserati nena ullam sic caeribus polluens. Vnde tantum contra se ossium excitauit, ut vulgo lu- Utuna sata uine inistum appellaretur. Non dubitauit aliquando vimina consularem & nobi lenti interficere, ac facultates eius diripere, so- Iam hanc cansam adferens : quod Tissicrij nise naisma in sinu gestans, accessisset ad foeda sic coreaque loca, ibique ventris onus euacuasset. Hoc Tiberio Roma impci ante, dial-

344쪽

--Iesum meum, vitae largitorem, HAraei M Pilatus cruci adfixerunt. Post devictain ve- xviis Io inortem illaim exsecrabilem , hic reciam opes ex ea resurrexisset , locis inferis corporoe suo sublatus in coelum Maria Magdalenα Romani usqne cur tit, dc sceleratis illis accusatis, tantopere, Tiberiunt ad ira in coIIImovit: Vt on1nes acerbaque morte multaret . um auteni

Tiberius in ista concessisset , imperio per

CC. -la XXIV. annos administrato, Casus rerum

potitus est , Tiberis Caesaris ἡ filia nepos:

qui ouum foeda in vitam , caedibus lue, ctiana gerinanis sororibus suis a b nuc- vitium obtulit. Solelaat& Cum aleatoribus ad auroram usque ludere. Quuia1- accideret aliqualido in Galliis, ut cuna quibusdam convitiis aleam exerceret infelici natu, thesaurique praefectum co nomine tristeni videret , exhaustis Oimnibus in aerario pecuniis: de convivio surgens , interfici quosdam opulentos iussit, eoque pacto tantum non stagna quaedana auri Consequutus est. Quodani tempore lutum Romae in angi - porto conspicatus, mandavit ut illud in Vespasiani, qui tum sedilis erat, sin uim conij cer xxxix tur Interfect o autem in regia Caio,post annum

345쪽

ANNAL Es. 337 egni quartula, Claussius sceptri, in se transi iis, imperio potitus est. Erat is aded forinia

dolosus at lue trepidus, ut accedentes a d perquiri vellet, num quis forte gladium in sinu abestunata gestaret. Quod si convivium celebrare sui exhilarandi causta, velleta , armati milites satellites circunistabanta. um autena annos XIII exegisset in impctio, vis tinaidissinus veneno sublatus est. A que ita, Claudio perveneficiuna interenapio, Nero paricidae, nequissime Romanum imperiunt in se transtulit. Erat ille lasciuus, ini- purus, luXuriae plenus, gulae ventrioue declitus, vinosus. Multos ac rbissinais Iupplicij assecit, inter quos & niater ipsius fuit: tuari fortasse quis non 'inimentd caesam dixerit, quod tana limprobuna mortalibus principem enixa fuerit. Paticidio coniugis quoque naaetationem adiecit. inum sue imala malis, Aquidem foedioribus culmularet, cubiculanuimquendam suum coniugio sibi copulavit. Deleistabatur Zc citharoedis, ijsque naulierculis,

quae risum concitant, SI cum saltatoribus, ludionibus, naimis, cantoribus, onine facinusiimprobuio perpetrabat, nec ab ulla turpitudine abstinebat.H teniporis etiam Parthi Pe sicii regnum ad se traduxerunt, Persis in servia V u tutem

346쪽

C Ο N s T. M A N A s s I s tutem redactis. Qiiuna auteni inapurus hic Nero aiultos gladio sustulisset,sionao nimirui a porco similis , dc imerum intemperanter in

gurgitans: acerrirnum omniuna ordinuria o clium contra se concitauit, adeo qui iena, ut citis conspectum quoque nemo non auersaretur. Nam foechnima quaeque media in aula desig'abat. Quapropter Romani, qui haec amplius intueri non , possciat, nec aurigae acinimo seruire vellent, invadunci holmitaein ,. iamluam intersecturi: 'I cognito, manus ipsemet sibi attulit, his ad extre in uiri ve bis pronunciatis: Qualem o Iupiter citharoeiadum mortales anaitwnt. Post Neronena Gal- casa, ο-bata irnperio potitus est, post Galbam Otho,

utrumque Vitellius: qui e setis proposi- , tis, astrologos Italia iussit excedere. Illi vero scriptis vicissim propositis, responderunt: Trevita, Caesar,excessito. Sintii psum dieni india j carunt, qtio interficiendus estet. Itaque niensibus octo rerum potitus, glaclio caesus perijt. Posteaqtiana hi di imperandi dc vivendi fi- exercitus Vespasianum limpe- οῦς iis ratorem renunciarunt , qui tempori, Iudaeam exscindebat. Itaque Roniam ille curn classe profectus est, magnanimo filio sub Tito cum cophi ad expugnandani Hieros lymam

347쪽

lymana relicto, quum C sarem ac imper sic

cessorein illii designasset. Ab eo post magnos

labores,caedes, quasil naaris in morena effusos cruores, quibus campi Sionis rubefacti sunt , hastarum gladiorumtue vibrationibus resper- xxi. si, tandena urbs opulenta beataque in potestatem redacta est, ni unita aedificia, cuni turribus egregiis igne, concrenaata , templuna ipsum deleturiata: Cuiusnornine saepe nunaero Titus

ingemiscebat & illacrymabat. Hoc modo urbem pulcernimam & populossiniam in fumum aliae cineres redegit, sta ut habitatoribus antea frequens, deinceps in imiserana tristentque solitudinem continutaretur. Quuna auteni Vespasianus imperator senio naorbolconfectus e rebus humanis excessisset, annis in imperio non amplius novena exael is, successit ei Titus filius,uir planὰ divinus,naitis,liberalissinius,opuni dissipator,imperio dignus: inambdignus, qui plura etiam iamperiae, siquidem exstitissent) adiminis raret, ac tutaretur. Eius est vox illa celebris M admirandM:Inape- rator hodie non fui, quia neminem beneficio adfeci. Ejus leni & altera vox valde laudata, Viroque generoso digna, quunt diceret: Eum qui facient imperatoris intueatur, tristi vultu ab eo dis derc non debere, Sedenim

348쪽

no CoNs T. MAN Assis morbus letalis ante tempus hontinenacissimiana abripuit, quuna bisiniuin ina perasset: ac instabilis rot cursus cuna alea fortunae D iniciano limperium ita alEdetulit. Erat is cliui dein natus ijs leni parentibus, quibus δc Titus: sed nihil cum Tito comnauiae ac germanum habebat. o tactuin, ut verbuni illud vulgo tritum in his verum esset:Matuta, S po-

, culum ex eirilem Uuro. Quippe Domitianus avarus erat, dc quasi caupo quidana pecuniarum, sanguinis& cae lium avidus, hominui ricoquus, Cura comimiserationem carnibus hi

manis dilaniartitis deditus , leonis in ita cim rugiens. Praedixit ei quidam vir dochus , dccursus siderum peritus, quando & quo pacto pentairus esset, & quis ei flaccessiirus. Ille vero arcessito ad se astrologo: At tibi, ait, quantiam restare terraporis ad vivenduin existi inas, ho-nao quoue pacto, & quando imorieris 3 quem habebis exitu in vitaeὶ De quibus ille quuna recte ac vere disseniisset, ut eX ashmru in moria edoctus erat: limperator hominena convincere volens, tanquana inapostore im,rogum CX naaterie pingui structurii accendi iubet , astrol ' Eutraque firmiter colligatuna constrictis bra-ctiisi i illurn abij ci. Posteaquam rogo Ebiectus fisisset ignis, iamque sursum is c toti

349쪽

. ANN ALT ' a iret, terribile quiddam homini flamina mina batur ex longo ctiani intervallo: formidabilia ter ignis crepitabat, dc aera collustrabat undique: quuna interim astrologus ita colligatus, ut dixinatis, in magna consternatione iaceret. Quid quaeso deinceps acci sit i nubes ali' is πο-

totum obscuravit. Erat enim illa caligino- sata, nigra, hunaida, imbreni lue secunti sere- I bat: existiniasset aliquis, eam quasi quaedam aquartim flumina parturire. Sequuta si incito nitrua, & muSitus cluidato auditus est. Tum vero uniuersi semet in . fugam conijce , imperator, spectatores, vulgus honii-nuna, Intellites, η qui caminum materie inflananaabant, ipsi denique carni fices. Ad extremum imber maximus de coelo lapsus ignem extinxit, canesque se- pervenientes arrosis vinculis astrologum petra divinam adsiduo aniplorantein liberarunt. Eius inodi quid lana huic viro Contigit. Ipsata vero bellua , leonina ferocia Domi fanὸ prae sit M , quum Viuemsi finena effeta : per quietem, videre visa, est , se ornatu imperatorio vestitanae, asscemlere, ni

350쪽

hiatu terrae praecipitari se amisere putabat una

culmo tuo amictu,tarulemque prorsus euanescere. Post eaquani Domitiantis mori e vio-

γνa. . lenta decessisset, exaei is iniimperio XV amiis: Nerua sceptris potitus est, vir bonus, mitis, inultarum gratiarum quasi qui lani hortus. is

quiana vehementer ossisset castrationes honai 17- nuna, Romanis testes exscindi vetuit,&exscindentes multatos in exsiliuni egit. Saepenunaero

inagistratibus enses nudos porrigebat, in speciena quidem, ut explorarent eorum acutaen: sed revera, ut denaonstraret, nequaquana se

formidare, ne subito interficeretur: clutina x ηιν-- liceret, nullius se sibi facinoris esse conscium. Vbi imori hunc quoque celeriter abripuisset, , post annum inapexij prinaum, δί' nienses quatruor: Traianus eidena successit,uir rei imilitatis petitissimus, sexcentis potitus Victorijs, fortis, magnani naus,generosus, duellis ausus cu hoste congredi,incorrupta in iudicijs statera iustitiae. Hic cervices Celtaruna, quae antea flecti non poterant, flexit: hic bellicosorum Parthoruna impetus repressit, qui hoc tenipore longe lateque Issus, uniuetios Asiae fines populabantur , excurrebant Vndique, Caedes perpetrabant , flanantis absumebant omnia, castris ad ipsum Euphratena prona