장음표시 사용
31쪽
quod dicti Scriptoressint diligentes inscribendo literas in bona forma,'virgulant, Ssequantur, Ssudeant stylum Can
cellariae, antiquum, re laudabilem in omnibus servare aec.Datum Romae apud S. Petrum Anna. Dominicae Incarnationis
Millesmo quadringentesmo quadragesimo quinto , Septimo Idus Junii, Pontificatus nostri Anno Quinto decimo. Idem confirmavit Nicolaus Vr In his verbis nemo non videt huc spectare Pontificem, non ut novam formulam, novumque sylum inducat , sed vi IIIlum antiquum, ae laudabilem in omnibus servaripraecipiat. Haec ΛΩΩllonius; ubi notandum, id anno Pontificatus Decimo Quinto, Christi MCCCCXLV ab Eugenio IVstatutum fuisse: Quid ergo dicent adversarii de Diplomatibus ab ipsomet Eugenio IVDatis ab Anno Primo
ad Decimum Quintum Sexcenta vidi, Centum circiter exscribam hoc in opere, inter ipsa quaedam Autographa, nullum reperire est,in quo desiderentur Anni Incarnationis
Dominicae . Nunquid haec etiam insimulabunt falso t Idunum crediderim hac de re sancitum in Eugenio IV, quod scilicet in Diplomatibus Pontificiis nullus in posterum praeteriret Annos Incarnalionis Dominicae. Id enim discriminis noto Eugenium inter & Praedecessores, quod isti ident, dem duntaxat, ille vero semper in Diplomatibus adhibet
Quis ex Praedecessoribus illis Annos Incarnationis in Diplomatibus primus adhibuerit; & qua occasione ὶ quaerit Mabillonius u ). Id ascribit Leoni G, ut ex Papebrachio mox audivimus. Nullum, inquit Mabillonius, legi Pontiscium Diploma indubitatum annis praeditum Incarnationis ante Leonem IX. ... x , Necscio an ullum eorum SS.Pontificum) Diploma cum hoc calculo inveniatur ante Leonem IX,
quicquid dicat Aventinus, qui hunc usum a Paschale I de eis . Num Bulla Benedicti VIII, dimin, qui certe sedit ante
Leonem G, fugerit eruditum virum i Utrum missum secerit hoc Diploma ex sinistra quorundam opinione circia
32쪽
sinem Pontificatus ejusdem Benedicta i An vero quid aliud vitium , nobis ignotum, hoc in Diplomate deprehenderit vir oculatus i lectori permitto. Legitur in Bullario Casnensi b). Datum fertur Anno Incarnationis MXXX VIII, ut videre est hac in Praefatione Numero XL XIX. Quis ille sit Incarnationis Annus in Bullis ξ An ipsius i. ex initium vela die XXV Martii, vel a XXV Decembris, aut a
Kalendis Ianuariis petaturi operae pretium sit investigare. Et sui ita inrui'
quidem primo de Diplomatibus antiquis id quaeritur. Re L '''' pondet Mabillonius se quod in vetusis illis Bullis .... Imcarnationis Annua saepius desumitur a Kalendis Ianuarii,
ni nnunquam ab Aununciatione, . . . . N cum annis a NatI-vitate confunditur. Id tot exemplis planum facit, ut vel caeco perspicuum esse possit; nec Bullis illis peculiare est. Enimvero quasi lex hoc expresse sanxisset . apud antiquos , etiam
Scriptores Chronologiae, conisa Videres omnia, omnia pe
turbata . Inter ipsos etiam Chronicae Scriptores nonnulla issenso es , inquit Gervasius , Dorobernensis Monachus ca). Nam cum omnium unica θ' proecipuast tutentis,annos Domini , eorumque continentiaἷ suppuxatione meraci enarrare, tysos Domini annos diversis modis, re termiuis numerant , scisque in Ecclesam Dei multam mendaciorum confusonem im cunt . Quidam enim annoS Domini incipiunt computare ab Annunciatione , alii a Natimitate, quidam vero a Passione . . . . . . Uterque etiam anui3 Domini unum eundemque
titulum apponit, cum dicit anno ab Incarnatione tanto, vel
tantosa sunt illa N illa. His aliisquesmilibus ex causs in Ecclesa Dei orta es non modica disensio. Variatum est enim
sententiis, & unaquaeque gens olim sibi constituit proprium cardinem, e quo Incarnationis anni duceretur initium. Annos Incarnationis auspicati sunt Angli HII Kalendas Ianuarii die nempe Natalis Christi, ut testatur venerabilis Beda b . Apud Germanos etiam Christi Nativitatem Annos Incarnaistionis aperuisse docet Duca e c). De Catalanis, & Arigonis haec habet vir ille clariuimus: Extat in sti. codice Usi
33쪽
xxxii PRAEFATIO.ticorum Barci ronensium in Bibliotheca Guana fol. Ia*, 23s , Charria Petrι Regis Aragonum, data Perpiniant XVII Decembris anno AICCCL, qua statuit tu poserum annorum initium computandam a Die Nativitatis Christi, est ut omissis
Nonis. I tibus, atque Kalendis numerus Herum describatur. De Gavis antiquis, seu Francis, quandonam fuerit anni inutium lis est inter Auctores. Existimo tamen, inquit Mabili nius cae), duplex etiam tune temporis sub secunda stirpe R gum Galliae) fuisse anni inItium: unum mulgare, commune, re ubique receptum, habita ratione annisolaris, quem obse etabant plerique hisorici meteres, aliud Gallicanum, rati ne cursus lunaris, quem pauci sequebantur. Sed modus e bie Gallicanus longe ustatior fuit sub tertiastirpe, maxime a seculo XIII, V XIV, quo tempore Acta publica pleraque omnia ad modum istus calculi componebantur desumendo anni initium a Paschate , ita ut Januarius , Februarius, adeoque Aquentium mensum dies , Pascha praecedentes, non ad exoriscentis anni calculum ut multi errore decepti
existimant ) sed ad superioris sinem pertinerent . Cur
Pascha primus Anni dios fuerit apud illos Gallos, id mor Majorum factum crediderim ex tabella cereo Paschali appem
ia, de qua sic loquitur Johannes Hocsmius M. Ut ne circa
aeferetionem temporum, praecedentis videticet, Nequentis, error quicquam valeat perturbare, attendendum es, quod a tempore cujus memoria non existi, annorum Natimitatis Do-mInI cumulatio Oiete cujuslibet anni succrescentis initium iis
Cereo consecrato Paschali bactenus appensa depingi tabula consueetit, Est ab Hia hora annus Domini inchoabat. Sed quia Romana, S COIovi ensis, Ecclesae Leodienses Metropolitica Sedes, in die Natalis Domini annorum ponebant principia singulorum, cujusmodi itersitate plures occurrebant difficultates , re frequentes errores, ne distius in hoc irrationabiliter membrum a capite lycreparet: statutum es, ut a Natim late Domini nuper praeterita, quae MCCCXXXIII, usque ad Paschas enascribijuxta morem pristinum debuisset, antis
34쪽
ripando tempus, anui deinceps initium capiatur. Hinc morem Sanctae Matris Ecclesiae Romanae jam videmus; quilham fuerit, expressius alibi u) docet Hossemius, dicens: Anno D mihi MCCLXXII parum ante Nativitatem. DomIni , vel f ICCLXXIII pos Natale, prout Data tunc mutatur in Curia Romana. Huc alludit Concilium Coloniense Anni MCCCXCanone XXIlI: li) Statuimus etiam, ut ex nunc de cetero annus Domini observetur , ae Nativitate Chrisi innometur luolibet anno prouisacrosancta Romana Ecclesia id observat, quae es omnium Ecclesiarum caput S magistra; ut errores, Ndisscultates, qui propter diversitatem inceptionis anni Nat,
titatis ejusdem multotira etaenerunt , de cetero evitentur. Hanc mine consiletudinem S. Matris Ecclesiae Romanae, nullus dubito. Ipsiam nunc tenet in Breetibus, ubi annus incipita die XXV Decembris, ut mox dicetur: vix tamen Crediderim, quod olim in omnibuS unuS Omnium usus, etiam Romae , fuerit hac de re. Sicut enim nunc videmus in eadem Urbe Romae,
ut testatur Eminent. Cardinalis Petra i , plures sulos didiemsbs: nam in publicis actibus Notariorum, in testamentis, contractibus Sc. incipitur annua novus a Natimitate Domini no-sriJesu Christi, in literis, re actibus familiaribus, immo
etiam judicialibus omnium Tribunalium, etiam sacrarunis Congregationum, datur initium anno a die Circumcisonis. In
Bremibus Papae a die Natietitatis XXV Decembris , in Bul, lis a die Incarnationis XXV Martii) sicut, inquam, haec
usia quotidiano firmata conspicimus, quidni alias, licet annum passim auspicarentur a Nativitate, potuit tamen fieri, ut Buli rum scribae alieni quandoque fuerint a vulgari consuetudine i Fuerunt sane, & contra solem loquitur qui hoc negat. Nullus mihi succenseat,si singulari quadam audacia praeter morem sic
aperiam mentem meam; nollem, quod ex opinione contra
ria,si quae sit, infinita pene Diplomata in suspicionem falsi venirent. Quorundam Catalogum texuere Mahillonius st), NPa-pebrachius 0, quibus evincunt,in Bullis Pontificiis Incarnati
Dis annos nonnunquam a die XXV Decembris, aliquando a
35쪽
xxxiv PR9EFATIO. die XXV Martii, passim a Kalendis Ianuariis olim incepisse.
Tot exemplis hoc probant, ut hic nullum subiiciam, licet qua clam Diplomata hoc in Bullario descripserim , quibus haec 1ententia potest illustrari.
Quaerit Papebrochius in quandonam haec styli diversitas intermissa sit. Id ascribit Gregorio XV dicens n): Nobis ingressis S eculum XVII eatenus nemo occurit, qui dici possit tu Cancellariasi maste usum , cujus Irmati initium quaeramus,
quoad annum vitra Kalendas Januarias protrahendum, δε- nec meniamus ad Gregorium XV. Hoc totum ad amussim alias expendetur. Hic unum amrmatum velim, hodie scilicet in Bullis Incarnationis Annum a die XXV Martii, in Brevibus vero a die Nativitatis XXV Decembris incipere. Quae cum
vibus ) annum inchoari constanter a Kalen is Ianuarii. Non est omittendus singularis ille stylus Bullarum, quo Incarnationis Annus posicipationem habet, ut loquuntur, non anticipationem : licet enim Incarnatio Verbi Divini novena mensibus praecesierit Nativitatem Christi, in Bullis tamen tertio mense post Nativitatem, die XXV Martii incipit Annus Incarnationis. Exempli gratia : hic Annus MDCCXXIXex stylo Brevium incepit die XXV Decembris proxime praeteriti, desinet die XXV Decembris proxime suturi, & dies XXVI erit primus anni MDCCXXX. Ex usu vulgari coepit KalendisJanuariis, ipsius exitus erit die XXXI Decembris, prima vero Januarii auspicabitur annum MDCCXXX. Ex Bullaru mautem stylo duxit initium a die XXV Martii, supremus ipsius dies erit XXIV ejusdem mensis proxime futuri, Sc die duntaxat XXV ordietur annus MDCCXXX. Hinc fiet, ut hoc anno vulgari MDCCXXIX die XXVI mensis Decembris legere erit in Brevibus:Datum . . . die XXVIDecembris IIDCCXXX: in Bullis autem anno vulgari proxime sequenti MDCCXXX a die prima Januarii ad XXV Martii legetur: Datum . . . . Auno Incarnationis Dominicae Millesmo Septingente no riges-mo nono Kal.Januarii E c. Hic stylus certe quotidianus. Sed
cum in omnibus antiquis Diplomatibus idem non servetur, ut
36쪽
dictum est, hinc annorum series, in Bullis inscripta, praetermissa est aliquando, sed rarius. De hoc monitum velim lectorem, ne hallucinatum me suspicetur, vel ipsemet erret. Sciendum igitur, Annum numeris Arabicis in ipso limine cuiusque Diplomatis scriptum, styli vulgaris amnum esse, cujus initium sumitur a Kalendis Ianuariis. Nec semper concordat cum anno, qui quandoque legitur ad cabcem Bullae, ut videre est in Consitutione XX GregoriiXpag. SI9. Ferat, non culpet lector benevolus, quod vitare non
Potui. Hinc duplex ille stylus, novus, & vetus, de quo in Nota VIII ad Bullam mox laudatam. Novus ille est, qui a Kalendis Ianuariis incipit annum: vetus qui vel a die XXV Martii, ut in Bullis, vel a die XXV Decembris, ut in Brevibus, auspicatur annum. Nec ex hac nostra methodo temporis ordo perturbatur, immo servatur, ut attentum lectorem non fugiet.
XX. Rem perdissicilcm conantur, qui Annos inscriptos in antiquis Diplomatibus cum Indictione vulgari conculiandos suscipiunt. Saepius in concilianda Indictione cum s
annis Imperatorum, aut ponti um,multae occurrunt ambages,
inquit Mabillonius p . Exemplo sunt quae prodit idem Auctor Lib. II Cap. XXVnum inpag. 386, ubi quaedam hac de re discutientia proponit, & ea , quae alibi q) refert ex
Balugio cujus haec verba: Certum es, Indictionem decimam convenire, cum Anno Decimo Pontificatus Innocentii III: Et tamen in Regisro ejus quoties Indictio recensetur in Disolis, an , no illo Decimo datis toties Indictio Nona ponitur, in octo Diso-
iis , nimirum , XXVII, XXVIII, LIX, LX, MI, XCU, NCVI. Immo Disola XCV ejusdem Libri Decimi, quae ab Hu
berto edita es inprobationibus Usoriae SanctiAniani Aurelian Opag. Ia I, ex Authentico, quod in Archiis illius Ecclesie exsat cum plumbo, Indictionem Nonam habet in Regis ,re in Authentico illo. Si quis responsium velit, quod in his, & similibus, quae
& quotuplex se Indictio.& quomodo conciliandaeum annis astripeis ilia Pontifieiis Diplomati
37쪽
passim reperiuntur, ex amanuensis incuria scatet omnis illa numerorum colluvies ; Iam ista divinatio erit. Nodum scindet, non solvet: Nec cordatus lector facile suspicabitur, tot in Autographa, quae laudat Mabillonius, irrepsisse.men. da. Hoc igitur responso, si placet, utantur alii, alia via nobis ineunda videtur. Sed sciendum primo, quid,&quom
oclus Indictionis, inquit eruditus noster P. Magister Amat de Graveton r es ravolatio XV annorum, quibus exactis ad unitatem sit regressus, ides, evolutosemelapatio XV
amorum, annui, qui sequitur, dicitur primus, deinde secum dui , posca teritur, mis deinceps, donee ventum ju ad annum decimum quintum, pos quem rursum incipit annus prismus. Ut autem Lector facile invenire possit annum Indbctionis vulgaris tria praesare is et, inquit a) vir clarissimus mox laudatus. Primo oportet, ut observet quotus sit annus incurrens arae Chrisianae. Secundo, tres ahmos addere descreurrenti anno AErae vulgaris,scu Christanα consentiunt qui' se omnes Chronologi, annium primum AErae Dulgaris incidisse in annum quartum Indictionit, aesubinde tres illos Indictionis annos, qui ante primum AE e vulgaris effluxerunt ,semper aidendos eisse labenti Arar Chrisianae . Tertio totam Eanesum
mam di 'ribuere debet per XVannos. Qua facta divisione, A
nihiles reliqui, annus Indictioniι erit ultimus ,seu Decimus quintus. Si vero facta illa divisione, residuus si aliquis numerus , hic numerui re uin currentem Indictionis annum indigitabit.
Ut fert opi moJacobi Gotostedi t quadruplex Indictio
distinguenda est. Italica, quae constargit ab anno CCCXlI; Orientalis, ab anno CCCXIlI; Carthaginenses, seu Proconsularis Ayricae, ab anno CCCXlV; & Africanae Dioeceseos.
ab anno CCCXV. Sicut autem quadruplex est annus, O quo, velut ex cardine, ducunt Indictionis initium, sic quadrifariam dividitur Indictio ex diversis mensibus, & diebus,
38쪽
e quibus auspicantur ipsam: dividitur, inquam, in Consan- opolitanam, seu Graecam, quae a Kalendis Septembribus incipit: Constaminianam, seu Caesaream, quae a die XXlUSeptembris: in Pontificiam ,seu Romanam, quae a Kalendis Ianuariis; A in Antiochenam,quae a mense Meso Tri Dem In-Hctionis usum observares apud Scriptores, inquit Du Cange u . Alia enim a Kalendis Septembribus profescitur, eaqua Consantinopolitana dicitur: altera ab VIII Kalendas Octobris, quae Consantiniana, re Caesarea : tertis denique, quae Pontiscis seu Romana, ae a Kalendis Janoariis consurgit Quartam additScaliger Antiochenam, cujus initium esse ait omenta Issar, id es, Maii.
Ex hac Indictionis divisione multiplici, Sti ex Vario anni initio, de quo mox dictum fuit, solvi posse videntur, quae discutienda proponit flabillonius. Ut enim ipsemet notavit c x vir eruditus: in hae indictionis methodo non fuere constantes Pontificiorum Diplomatum scriptores. Unus
quisque Variabat olim pro arbitrio suo, ut ex Chinlatis a observavit Du Cange . id probat idem auctor his verbis. a Indictio Romana , seu Pontiscia, quando coepdris, Non omnino consat. Nam ex Episolis Gregorii Isagnidohannis MIL
Diplomata, ae Disolas, Indictionibus more Gracorum, a prima ipsa Septembris die inchoatis,subnotari, observare es. Quod re Uruunt acta vetera Vatieana apud Baronium an sICLIV,
Otto de Morena an. ACLVIII Se. vi acta Alexandri Ii1 PRapud eundem Baronium an. MCLVIII videntur Indictionbm a I Januarii exordiri, in quibus haec habentur ; Acta sunt hae
omnia anno Dominicae incarnationis millesimo taut Uexansmo quinto, Indictione tertia decima, undocimo Kalendas Decembris, Pontiscatus vero ipsus anno sexta . Ex quibus rec
te conficit Chis titis in Trenorchio pag. asa , Indictionum initia, pro scriptorum, aut Notariorum arbitrio ea tempesας
39쪽
tabulis ascripta. His consentanea docet Mabillonius ch):Indietionem Graecam , seu Constantinopolitanam ascribunt,
inquit, Disolae Gregorii Magni, Johannis VIII, S Gregorii VII. Unde Gregorius VII in Btillario Romano) Tomo I
pag. s o: Datum ... III Nonas Septemb. Indictione incipien. XV. At subsequentium Pontificum Diplomata passim eam prα- ferunt , quae a KalendisJanuariis incipit, aut a Natali Domini pro novi anni exordio, ob idque Pontificia dicta es, nonnullis Chrisia . . . . In summa , Indictionum genera varie, pro scriptorum, aut Notariorum arbitrio, tam in Gallia, quam Romae, N alibi variarunt. Cum igitur in ipsisim et Diplomatibus Pontificiis, nec Anni, nec Indictionis stylus
idem semper sit observatus, sed variarint Notarii, quid mirum, quod reperiantur Autographa, quorum Indictio discrepat a Vulgari, nec conciliari potest cum anno , A Indictione incipientibus a Kalendis Ianuariis. XXI. Ad annos Pontificatus nunc venio. Cum enim ,..i ... i ad Eugenium Musque, id unum passim legere sit: Datum fieatus in, Romae V Kal. Aprilis, Pontificatus nostri Anno Primor tanti
Coronatio- resert certo scire, quodnam sit uniustulusque Pontificatus
electionisdie mitium, ut 11 nos Iateat, meetia In luce caecutiamus. Et pri-
ziiii. mo dies, & annus electionis, dies etiam coronationis, Sc annus cujusque Summi Pontificis in ipso quasi vestibulo Pontificatus a me notati simi. Brevis illa quidem, sed ad instituti mei rationem satis superque longa notatio. An autem ab electionis, an a Coronationis die Annos Pontificatus numeraverint Praedecessores Eugenii IV, haud mediocriter
profuerit, perscrutari. Et sane cum isobtus Pontificatus inscriptio ) maximam contulerit utilitatem Annalibus Ecl fasitispro veritate eruenda, obliterata a Sedis Apostolicae hostibus, ut eruditus Cardinalis Petra docet e ) ex Bella i-no Q, in id quoque prodest haec nostra disquisitio. Ut enim
Ceteros taceam, & de nonnullis Bullariis, in quae contra temporum rationem errores varii irrepserunt; nihil dicam,
40쪽
ΡRAEFATIO. xxxix noster ille, qui hanc neglexisse videtur Betonius, ab re quandoque deductus est. Admonitus tamen sit lector, de annis clunis taxat in BULLIS inscriptis id quaeri, num ab Electionis, an a
Coronationis die Annorum Pontificatus petatur initium. Comstat siquidem, quod Summus Pontifex, etiam non inauguratus enam potesatem quoad jurisdictionem habeat, quametis quoad ordinem consecratio requiratur, ut inquit Eminentissi
mus Cardinalis Petra e) . Hinc celebris illa Decretalis f
Epistola , qua Clemens V damnat eos, qui contrarium sentientes, Bullis Pontificiis, ante Coronationem datis, morem gerere detrectabant. Certum est igitur Christi Vicarium posse, si velit , Pontificatus annos ab electionis die numerare , sed utrum id voluerint SS. Pontifices, quorum Diplomata transcripta sunt in hoc primo volumine, id unum quaeritur : & voluisse negamus. Annos ergo Pontificatus non ab
Electionis, sed a Coronationis die auspicati sunt isti; Isti in
quam, non enim de successoribus eorum de Clemente V, exempli gratia , de Clemente VIII, aliisque quaestio est: ut enim notat laudatus Cardinalis Petra , ta) : Tempore aliquo rum Pontiscum, quia satia dilata fuiς coronatio, memoria est, quod etiam Bullae fuerint promulgatae cum Data Anni
Pontiscatus ante actum Corouationis. At in Bullis ante Cor nationem concessis a SS. Pontificibus, quorum Diplomata descripsi hoc in primo volumine, desideratur haec Data Anni Pontiscatus; argumento est igitur, quod a die coronationis duntaxat, non ab electionis die, Pontificatus Annos auspicati fuere. Non quidem disticile, sed longum esset, hoc deo nibus confirmare, quapropter consulto multos praetereo, &ut a quorundam exemplo de reliquis conjectura fiat, Grego
rii X, Innocentii V, & Nicolai III, quorum Diplomata sint
ad calcem hujus voluminis, Oracula referentur. Nec mirariS,
inquit Gregorius X, li) quod Bulla non exprimens nomeu uostrum, es appensa proe sentibus, quae ante consecrationis, NBenedictionis nosrae solemnia tranamittuntur, quia ii, qui fuerunt hactenus in Romanos electi Pontisces, consueverunt