장음표시 사용
41쪽
pti a Nobis Aposolatus Icii Anno Primo ci . Hujuste styli
sex alias eiusdem Gregorii Bullas exscripsit Petrus setana Campi in . Eandem formulam resert Bulla Gregorii X, quae legitur apud Odoricum Raγualdum l . Nec mireris Sta
quia semper ii,qui fuerunt Uc. Huc alludit illud Spondani m):
arma, ligna, naves, re reliqua belli alumenta Saracenis divenderentur, vel ultas quocumque modo eis faetor impcuderetur, anathemate prohibuit Gregorius X ), re qui in id peccarent, ecclesiasica praeterea sepultura indignos pronum tialis , visunt de bis ejus ad diversos literae scriptae IV, U' III Nonas furtias Anno Primo suscepti a se Aposolatus σαι,
ut ponit, cum nondum consecratur, S coronatus esset; ac proinde nec nomen suum apposuisset: quandoquidem, ut addit, ii quisuerant eatenus in Romanos electi Pontifices, consue: rant in Bullanis uteris,antesuae consecrationis. benedictionis munus, modum ejusmodi observare, quamvis nihilominus
nomcn accipere non diferrent inquidem V ipse iisdem literis his Derbis usus est: Gregorius electus Episcopus, Seretus Sem moram Dei Sc. Sio etiam Iunocentius V n), Nec miremini, inquit, quod Bulla nos , non exprimens nomen nosrum, essappensa praesentibus, quae ante benedictionis nostraesolemnia transmittuntur, quia hi, qui fuerunt hactenus in Romana Eeelsa electi Pontisces , consueeterant in bullanis literis ante suae Benedictionis munus modum hujusmodi obseretare. An aliqua firmiora, aut graviora quaerenda sunt i Semper ii qui fuerunt ante Gregorium X in Romanos eum Pontifices, consueverunt in Bullandis literis aute suae consecrationis munus modum hujusmodi observare, quod scilicet sitiua id est plumbum non exprimeret nomen Pontificis ; quod suscepti Apostolatus Iesi, non autem Pontiscatus annus inscriberetur. Si igitur & nomine Pontificis ins ignitum sit plumbum, &annus Pontifcutus exprimatur in Dielomate, argumento est, SS. Pontificem iam inauguratum fuisse. Consequens est ergo,
42쪽
quod annus ille sic inscriptus habeat initium non ab electionis, sed a die consecrationis. Nicolaum III nobis obiiciunt: Vide.
tur hic, inquit Papebrochius O , a die electionis suae num rasi se annos Pontiscatus, siquidem in Regisro ejus secundum ordinem temporis descriptae sunt Disolae , quae enim
ibi es anni ejus III biola XX , apud Uetaddingum Iub
ejusdem nomine Bulla XXVIII, praecedens Bullam XX X
quae in Regisro es Dissa L , data Idibus Februarii
Anata habetur Nonis Ianuarii , id es, die V, quando δε-lum numerari potvissset Annus II .s hic numeratus fuit tusque IX Januarii anni si CCLXXX. Sedfateorsuspectum
mihi valde esse ordinem Regis roriam : quare huic a communi aliorum sylo exceptioni , inde sumptae, non valde s-do . Recte dicit vir eruditus , & duabus anchoris fultus id confirmare potuisset. Extant f quidem Nicolai III Diplomata , quae ad hanc nostram sententiam sic facta videntur, ut si non esset illustribus argumentis abunde comprobata, vel ex
hoc uno Pontifice firmari posset: in tribus enim prioribus Con situtionibus p datis ante Coronationem eodem modo loquiis tur ac Praedecestores: Nec mireris Ue. Nec miremini Ue. Hic est mucro defensionis nostrae: illa siquidem verba plane decretoria dixerim. Sed haec satis multa, vel plura potius quam . necesse sit. Mitto jam de die Coronationis quaerere,utrum ad annum Praecedentem pertineat, an ad stubsequentem. Hic ego illud quod expeditissimum sit, ne disputo quidem. Enim vero sicut illa dies prioris anni Pontificatus initium dicitur,sic anno eXa
to dies anniversaria Coronationis orditur annum sequentem.
Ita fert hodiernus usus; sed alius videtur antiquus: & ex vivae vocis oraculo Bonifatii VIII, quod exscribam Tomo II, probatur,diem Coronationis ascriptum fuisse non subsequenti, sed anno praecedenti: Datum est enim Laterant XVII Kalendas
Februarii, die nempe XVI Januarii, Anno Domini MCCCIII, Pontiscatus praefati Domini Bonifatii VIIJ Anno octaCo.
Anno MCCXCV die XVI Januarii Romae coronatus Cyat Bonifatius, cum igitur eadem die XVI Januarii Anno Christi
43쪽
ditui PRAEFATIO. MCCCIII Annus Octavus Pontificatus Bonifatii sit inscriptus
consequens est, diem Coronationis ad Annum Praecedentem, non ad sequentem pertinuisse. D. thbkM- XXlI. Bullas, & Brevia nunc subsicribi, docet experien-
ζο . , tiar secus alias factum misse, clamant ipsa Diplomata; quae si
R 'i' defectu subscriptionis suspecta dixeris, infinitas pene literas. non Pontificias tantum, 1ed & Regias, & vulgares uno verbo pessundas. Nihil probari velim, me dicente, & ut vetera, quae stim innumerabilia mittam, proximis utar argumentis. Enim vero possumus auctoritate primorum hominum, quod dicimus , obtinere. In eadem sum sententia, qua Cardinalis
Eminentissimus Petra. Refert q), quod cum in sacra Rota fuisset oppositum contra legalitatem cujus tam Bullae, non aifuisse subscriptionem Vir Cancenarii, cujus ocium mirabat tempore Urbani IV illius Buuae promulgatoris Rota respondit susseere plumbum, cum latissubscriptioforsan tunc
non Digeret. Non vigebat certe , ut anno proxime elapso de
clararunt viri clarissimi DD. de Fontaninis, de Rittera, & de VignoIa. Cuidam Bullae Clementis IV diligenter expendendae
die XIX Aprilis MDCCXXVIII delegaverat ipsos Summus Pontifex Benedictus XIII, feliciter Regnans;die XXII eiusdem
Mensis sententiam tulerunt eruditi viri. Publici juris est Ty-pis Reverendae Camerat Apostolicae, & ad calcem sic legitur trigiungiamo ancora, ebe negli Arebiti deue Cittis, e Chiose particolaris tromano pol smili Bule indubitate de' temptanteriori at Pontes te Bonifacio VIII nea sotioserieione d Segretardi, mentre auora per solenne autentica di essesoLma
comunemente basiare ι' appe ione det Pontifeio Agillo diplombo. In fede di cte rec
44쪽
Sola sigilli consignatione, ceu siumna, certaque fide, comprobata quondam fuisse Diplomata, censet etiam Du
Can O his verbis: Hisce porro solis penslibusAillis, nul
lo apposto Chirographo, muniebantur Diplomata, quae Dim omnem iisdem conferebant. Sic plerumque fiebat. Sed in maximi momenti Bullis Summos Pontifices, & Cardin Ies quandoque subscripsisse, certa res est, uti constat ex
Costitutione 1 Honorii lII s , aliisque deinde. Quis primus
hunc invexerit morem subscribendi Bullis, quaerens Pap
hrochius, respondet t): Tese .... Mabillono Libro II cap. maxime hic usus invaluit qui etiam hodie in Bullis solemn tersignatis obtinet) a Pontiscatu Urbani II, ex quo tempor quod antea non febat ,subscribere coepit etiam ipse Pontifex . hae formula Mo N. Catholicae Ecclesiae Discopus Iubscripsi: tum cardinales ex ordineso Q Ego N. Baslicae duodecim solorum Presbyter Carinalis, subscrips , S ita cons
quenter alii. Id de stubscriptionis formula duntaxat dictum crediderim; vix enim persuasum haberem, BullamJohannis XV, centum circiter annis ante Pontificatum Urbani II datam , clam fuisse doctissimis viris Mabillonio, Sc Papebrachio. Extat in Bullario Romano. Subscripsit Summus Pontifex hoc modo I E Johannes S. Rom. Cath. ae Apost.Εccles Episci huic decreto, a nobis promulgato , consens, ae subscrias.
Aliud in huiusmodi Bullis notandum. Duplex enim circulus invenire est illo sere modo, quem exhibet Pam-hrochius Q. Maior non dividitur, sed in orbiculari spatio
reperitur Scripturae Sacrae sententia et minor autem Cruce
distribuitur in quatuor partes, in quarum qualibet aliquid legitur . Sed de his alias.
Monogrammatis seu subscriptionis quod in iisdem
Diplomatibus invenitur, formam restri Papebrachius mox Iaudatus, ta addit: Denique notabile es, quod hic idem Pomtifex illam clausulam Bene valete, a Romanis Pontiscibus usurpatam ,saltem a tempore Caroli Magni, in Monogram-
45쪽
gna redegerit,prout illud exhibet Mabillonus, Tab. L, ex Autographo Remigiano ad Hermarum Abbatem . Consulen
dus ipsemet Mabilloniui cx . Addit Du Can et , quod ita etiam interdum haec formula concipi solebat, ut es in Disola CIV, re aliis Iohannis VIII PP. Optamus sanctitatem
tuam in Chriso Bene valere. XIII. Ut tandem suis omnibus numeris, & partibus expleatur Bulla , insignitur sigillo plumbeo. Deveniendo ad Bullas Summorum Ponti um , certum es, inquit Emi
nentissimus Cardinalis Petra I), ea gnandas ess gillo ex plumbo pendenti cum eortalis , re sne tali Agilio Bullas
vim non habere, cum recipiant ultimum complementum a plumbo. Hic usus ab antiquo venit, ut omnes uno Ore fatentur ..Quandonam coeperit, dissident eruditi. Diversas
hac de re sententias ubi retulit Mabillonius ca palmam dat Dominico Radinalis Bibliothecae Vaticanae Custodi. Ipsis suffragatur Du Cano O cuius haec verba: Polydorus Virgilius ait , Agathonem PP. in cera annulo impressisse Agillat v rum postea cum Summus Pontifex multa irrogaret privilegia, ut Diplomata diuturniora forent, placuisse Stephano IlI, NAdriano I tabulas Apsolicas plumbo obriinari , nec antri quiuingillum publicum reperiri, opinatur . Sed vetusiora D, plomata Summorum Pontiscum, inquit Dominicus Rauna dis, Bibliotheca Vaticanae cisos, non Dissit Polydorus: Nam tempore Silaesri, quo Ecclesa Romana ab immanissimo tyranno diu oppressa respirare coepit, literae Apostolicae plumbo ob gnatae fuerunt; quae quidem Bulla plumbea Silaestri reperitur in Archivo Aretino. Asservantur praeterea, corim teso, in Archivo Cafri S. Angeli Detusissima in panro exfrutice confecta Diplomata,plumbo ob nata Summorum Pontiscum Leonis I, Gregorii stagni, ac Sergit. His consentanea habet Bromptonus pag. III 8, ubi ait; a tempore Gregorii Magni
Bullas fuisse, θ' ad r in Romana Gessa aliqua usus pri-
46쪽
ΡRAEFATIO. XLV Oilegia bullata servari. Arridet Raynali placitum. Ut, nam , sicut auctorer sigilli plumbei, quod in Bullis adhibe
tur, utcumque nobis innuit, sic nos docuisset, quis primus
in Pontificiis Diplomatibus usius fuerit sigillo cereo. SLgilla siquidem Pontificum , seu Bullas in cera primum, dei de in plumbo expressas fuisse, communia opinio es, inquit n&billonius e . Nunc Breola duataxat obsignant sigillo cereo , quod vocant Anna m Piscatoris . Rubei coloris est cera. Forma rotunda. Latitudo circiter uncialis. Sigilli character S. Petrum sedentem in navi, piscatoris ital ar, inmtem retia, nomenque Pontificis his verbis , exempli gra
tia: Benedictus v. XIII: exhibet. Huc alludit Cl meus scribens ad Petram Gressum de S. Atinio ci0 .f. Non
bimus tibi nec familiaribus nostris sub Bulla, simisub Piscato
rissuillo, quo Romani Pontis es In secretιs utuntur. XXIV. Quid in sigillis plumbeis antiquitus basculptun I a in si. fuerit, quaerunt Mabillonius se , & Du Cange f) . Audiem ab o ni tis. dus Cardinalis Petra , qui de his enucleatius disserit et g R' ' μ' his verbist Sigillum antiqvitus non continebat Imagines SS. Apsolorum Petri ae Pauli, ut tempore pras uti, Nam ,
pluries immutatum fuit . . . . . Hinc antiqui ma Diplomata . Didemus cum sigillo continente tantum Pontiscis nomeu una parte, S in altera nomen Papa, ut temporibus Jobas
nis V, Sergii Primi, Stephani III, Benedicti III, Nicolai PA, mi, S Johannis XIII, ae aliorum se in Bulla Stepbani VII in parte antica extat nomen Stephani, re in poclica
nomen Papa, cum Cruce intermedia . Sic in aliis nomen J hannis PP. in parte altera, in posica vero ma a Crux, vel Roma picta , cum verbis Aurea Roma. Ita etiam tempore urbani II ex una rarae Urbanus PR, est in altera n
mina Apostolorum, de quibus vide Ciaconium insitis Pontiscum, ubi hujusmodissena describuntur. . . . . Insequenti tempore fuerunt, loco nominum , postae eriles , seu Capitata
47쪽
Secundi. Haec ille. Addit, quod Clemens VI primus apposuerit etiam infignia suae progeniet in Bulla, nempe quinque Ro-DS, contra morem Antecessorum, quodque fuit observatuo etiam tempore Clementis VII in quadam Bulla collationisfictae clarae memoriae Ennio Carinali Filonaris,ex parte Aviae meae paternae Septimis Filonardi Confanguineo, de Abbatia Clamari in Campanea prope Babucum, antiquum oppidum
de Dominis ejusdem familiae: In sigillo enim plumbeo dictae
Bullae, quae penes me asservatur, videntur in calce sex globis parvis inrignia gentilitia familiae Mediceae, cuius erat dictus Pontifex. Quae de Clemente VI, A Clememe VII narrat Carindinalis mox laudatus, Papebrachius ascribit etiam Urbano U, & Paulo III, dicens cha r Albertus Argentinensis, hujus aevi scriptor, ad annum MCCCXLu notat, quod hic Papa Clemens VI) cum arma progenies suae haberent quinque
rosas, contra morem Antecessorum, totidem Rosas ponisecit in Bullis, quarum veriorem imaginem exprimens Ciaconii locupletator aliquis, Crucem in Bulla format, cujus sis lis paseribus inscriptae Rosae geminae, cum ea, quae in ceutro communis es omnibus, ipsas non solum semel, sed bis quinque effarmavit . Religiosor tamen exempli semel praebiti imitator
fuisse videtur Urbanus V pro signo assumens in suis Bu 'lis
quinque Cruces cruciformiter dispostas intra corouam quem meam , civium servatorum symbolum , ut videre est in eodem auctiori Ciaconio. Ceteri communem fere morem tenuere, Nprimus ab illis pos duo fere secula fuit Alexander Famesus, qui Anno XXXI actus Pontifex, Paulus III, innovavit aliquid, ingentis suae Famesae gratiam, nominisuosuperscribi faciens sena lilia, re terna ex utroque latere apponens. Quis ille sit Ciaconii locupletator , quem laudat ,& excipit Papebrachius, minus laboro: unum scire iuvat, illum vel hallucinatum, vel de quodam peculiari sigillo locutum fuisse. Enim vero sigilla Clementis VI Bullis autographis appensa
48쪽
PRAEFΛTIO. xivit diligenter, nec semel, expendi, & quinque duntaxat Rotas in ipsis vidi. Nec sigilli mutatio tanta est quanta fingitur, vel delineatur apud Ciaconium; Antica, sἱquidem, pars scilicet amterior . ut in Praedecessorum sigillis, exhibet capita SS. Petri , di Pauli, Crucem, & haec verba S. PA. S. PH In Postica v ro , seu parte posteriori, legitur: Clamcns PP. VI, quae verba quinque Rosis stipantur. XXV. Quod Paulus a dextris, Petrus a sinistris videantur Cur sU in Bullis, id honoris praecipui Paulo impensi argumento esse,
suspicantur nonnulli. Abstarde: ut enim notat illustrissimus d. intui in
Petrus de Murca i , quod .... dextrum latus quideturis Pauli imago cum Petri immine comparetur, est latus inrum ,s referatur ad inspicientes . Ex qua relatione saepe metiendus es honoris gradus in conetentibus publicis. Hinc profectum, ut Episcopus in parte Gorisedeat, quin dextra es ingredientibus, re tamen respondet cornu snsro Altaris, in quo sini um , re dextrum latus nuncupamus respectu habito ad Dimini Numinis praesentiam. XXVI. Aliud observatione dignum, quid nempe sit Bul. Quid fitia dimidia i Datur etiam dimidia Bulla, inquit Cardinalis Pe- 2: 'tra quae est habens tantum imaginem SS. Apostolorum Petri re pauli ex una parte, ex alicra verosne aliqua impresione nominis Papae, qua utitur Summus Pontifex cremtus , non autem consecratus , ut innuit Iunocentius Tertius
Libro I Reges. Disola LIII re post mortem Ponti
cis , plumbo in albo plumbantur Bul , dum gratiae non fuerunt in totum absolutae. De Inuocentio III, cujus hic memtio, sic loquitur Odoricus Ronaldus l): Permulta Innocentius sanciebat antequam solemnibus caeremoniis tiara Ponti
scia e set redimitus, ne, ut ipse loquitur , re temporis im
servallo marcesceret otio , suaeque promotionis primitias Deo surriperet , cui uriversa opera consecrare tenebatur. Tunc Uero dimidia tantum Bulla Diplomata conrignabat, quorum auctoritas ne ab aliquo revocaretur in dubjum , atque im
fringeretur , mycticis ad Praesules datis Literis, ejusdem
49쪽
id disertimini, si in Bullia In. et seriea de Cannabina 'an ipsi
sdei esse decrevit, ac reliqua, quae Bulia integra posea communita forent. Huc refer illud ,quod ex caeremoniali Romano cn o docet sIacri n . Electus in Pontifcem pro illo interim scribebat in literis Aposolicis : N. ΕωIus Ser us Servorum Dei: Atque in plumbo non imprimebatur ejus nomen,RVolum
Capita SS. Petri U Pauli, S in data ponebatur: suscepti
a Nobis Apsolatus ocii anno No. Sic alias: nunc autem ex usu Papa non solet expedire Bulus, ubi apponitur denominatio Episcopi, S plumbum ante Coronationem, ut inquit Cardinalis Petra Q ,Jed expedit negotia mediantibus Brezibus, in quibua non utitur plumbo, sed simplici Annulo Piscatoris, re inscribitur tantum nomen Pontiscatus inne d
nominatione Episcopi, S in praxi ita fretatur. XXVII. Observat Cab utius p ), quod quoties Bulla expeditur in materia gratur, Igillum appenditur e siti s ricis ,s eterost Bulla in materia jusitiae, auis sit executoria, appenditur plumbum Ilis cauuabinis. Sed quid opus
facto , si temporis injuria, vel partim , Vel omnino perierint isti su niculi i tenues sunt. Ipsis ne consumptis , viribus caret,& ipsium Diploma i Absit. Alias ab uno,uel altero filo penderet nonnullorum fortuna. Innocentius IV, verba sunt Mabillonii O , in Rescripto ad Abbatem IIonaseris de Firmitate, ordinis Ciscretensis, usultus de qιibusdam Apsolicis
privilegiis , quorum fla serica e bullis dependentia magna ex partis amputata erant, declarat, ea privilegia ob id su specta reputari nou debere, dummodo alias omnino suspicimne careant . Idem etiam scriEst ad Abbatem de Boberiis. ejus lem ordinis, Dioecesis Laudunensis. Idem judicium sacram Rotam tulisse, refert Eminentissimus Petra r) : Quid
etero si dicendum , inquit, s cordulae Ailli snt corrose p
non obture legalitati, dixit Rota coram S. M. Alexandro VIII. Dec. CLXXV num. III, cum talis corroso possit et rismiliter exoriri a etctustato temporis , immo numero IZ addit, non obsard legalitati , etiamtagilum in totum non
50쪽
reperiatur . . . . Sed in hac materia est distinguendum, quoad defectum fguli, an scilicet agatur de Bulla recenti ..., quia malida conjectura est non legalitatis Bullae talis defectus sigilli . . . . Aliter vero erit dicendum in Bulla antiqua . Verum in hoc Regula certa nequit aselanari, sed i tum es remissum arbitrio prudentis judicis, illudque es D
riabile juxta casuum contingentiam , prout concurrunt asminicula majoris , vel minoris ponderis , sic pro adminic lis adducuntur antiquitas, re obseretantia, quod tac. Eandem causiain vitii non dissimilis, quo laborabat antiquum D,
ploma Monasterii Compendienses, assignat suprema Parisen-ss Curia, sic enim legere est in I Regeso Partamenti Parissensis fol. I 8s inter Arrota Pentecoses Anni sMCLXXI, apud Du tange O : Quoddam Privilegium stonaserit Coinpendiensa bulla aurea Carsi Calmi Franciae Regis lanatum arresalumfuerat , tanquam is fastate suspectum , per Curiam, coquod flo, cui Bulla Vsa appendebatur, poni poterat Bulia , re de eo remoTeri. Posmodum considerato,
quod hoc plus promeniebat ex antiquitate privilegii usus, quam ex aliqua fastate, praecepit Dominus Rex, privit gium ipsum reddi Abbati. XXVIII. Ut stem promissis Regulae, quibus a subdititiis
vera Diplomata secernenda curavi, nunc describendae. Ipsas ex oraculis Summorum Pontificum, ne longius ex Criticorum placitis abriperer, mihi constitui; nec ut exemplo sim ceteris, sed ut quisque rationis agendi, consiliique mei particeps sit, & judex, illas exhibeo. XXIX. Prima Regula r Prietilegia non inspecta non malent argui fastatis . Auctor est Alexander III Lib. II D cretal. Tit. XXII de Fide Infrumentor. Cap. IV, & inconfesso est apud omnes. Nugantur enim mea quidem sententia, Vel ludos praebent recentiores nonnulli, qui citra delectum omnia passim mordent antiqua Diplomata, licet non inspecta. Sic caecus monstrat viam: sed Patribus aliter visum est. Si amrbeuticam chartulam non videmus, aut exemplaria, inquiebat