장음표시 사용
21쪽
Ops mulier ei genuer tiob qd meritu ops quae Κ terras deas numerum 11t relata . . Filias
ζω. A inlate habuiste Basilian N Cybelem qua & Pandora uocati Baslia post caeli
scia morte Hyperioni fratri nupta duos pepisee lilaeros Sole dc Luna. Cybelen aute HyPandora periona interemisse. solet ad fluuiucridanu pcipitasse: Lunal cu haec sic fastapco. Hyper ψη atro sese loeo deiecisse. Mater uero surore concita crinibus solutis tympanisec ululatib' bacchas citcumvagabat demu postq nullibi poterat 1 ueniri deificata suBasilia dei it. Naraeteptaq; illi costructa sui. Cuius Caeracum Cymbalis Stympanis fiunt. Sol
synhY phryges 3 dicunt mona antiqssiimu ap cos fugie rege. A quo nata Cybele fisti ilam
quas ringa dixeruliuenetit ted montana mater appellata e Cybele Atydi adulterio
iuncta. cu uero Gognita rescet irersecto Atyde ac sociis eius a patre t comota serore
puniuersam regione magnis ululatibus uagata suisic: tympanis dolore suum cosola Phryges tem .cuq Apollo Cybelem adamasset Atydis corpus ab ea sepultu: quae diuinos hoCybς ς nores cosequuta erat: un adolescetis morte phryges plagur dc aris structis A tyda Cidii, Iulii belenti deos colui. Proseqt phlygum theologia rex Athlateastrologo natas filias Phrνgum septe athlantidas appellari qbus plures dii ec heroes sint nati. a seniore quat u. Maia, siti ita IQui iuncta Mercurius fuerit procreatus:Saturnu filiu Athlausa uarietaecipie' late piaeditur sorore Cybellanduxisse uxorer aqua Ioue suscepit quavis allii Iouecae lisi atre Cretae regem colendunt suisse. qdecem filios procreaverit: quos curetas apρCur ea pellatui. Saturnu uero in Sicilia Italias regnasse. a quo natus Iupitcroppositam patri uita duait:alios et habuisse duos Saturnu ex Rhea filios Ioue o Iunonem ipum Iouisura, Ioue treSuxore S sunonem Cerere dc Daphne duxisic. aqua Ephia Curetes genuerit res ab alia Persephone: a tertia Mineruam. Multapter haec de diis:quo usceperit grae ut bis. dici possent:cu unicus poeta Hesiodus trigila deon milia in tertis suisse comemoch des,& ret.qdquidem illi faciliter cocedere poterunt qui statuas aeneas marmor cas que tali Iouisiuia gneas sicut Nipse a diis habendasee crediderit. Satis multa dixitie uid mur de diis
quos ante urbe condita diuersiae orbis p uinciae coluerut . quos edem deos Romani dita urbe no colere no potucrat: praesertim cu troianos eos progenitores huiubmodi deo'superstitionibus plenos sicut ostendemus habuerint auctores: quaquare ipse re costat: dc nonnullos ex graecis sensisse videmus komanos i deoae susceptione multas Aegyptio' phoenicuq id graecos 1eptias i ctate homisisse . Sed picydeos deasq; alia neri meliora agetibus arbaris ad Romaos reducta suis e videmus: salom &sortuae necessitate oraculos resp5sarauguria: somnios uanas interplaziocstiaticinati5es:necromantia: ec qii lacu demotbus mortuis a colloqa:cum in ex grae cis n5nulli satos N sortunae necessitate tollere pro uicibus sitit adnixi ostendentes: qd Nutrist ucst: ea stante oema uerti tollio philosophia: iacere pietate: iustitiamque interirernulla fore uirtutis laude: aut uitioru uituperatione: nussu que cxpecta dueste labo a Zc bngestos fructuinulla malefacto' punitione extimesceda. beatus aut Aurelius Augustinus duciuitate dei aedificat sic hel. Prorsus diuina .puidentia regna obstituunt numana: quaesi 4 pterea facto quis tribuit quia ipam dci uolini. tale fati nomine appellant sententiam teneat. linguam cori igat. ut ciuideatur adhaesiste sentetiae Seneca. Duc me summepater altil dominator poli:nulla parendi mora est:adsum impiger:fac nolle comitabor gemens: malusq; pariar sacere quod licuit bono .ducunt uolentem fata noletem trahunt. Et Cicero in libris de fato ex Home,
. Tales sunt hominum menter: qualis pater ipse Iuppiter auctiferas lustrauit nu/
22쪽
mine terras. Et tame de unico ex diuae sortuae culto ibus Tullo rege ed Plutat svis rillust in problematibus habeat inedemus:q scribit illa oes actus suos soletanae ascripsis ea qua sublati fuerat ab ancilla matre a.d regnu pacetas. hincq reginae fortunae prio, Fortuna geniaeta masculae repta erexis Ib:aliud couertentis: aliud bnsperantis aliud fortunae primoge Didentis: quasi ab eo nos*cul capiamurta negociis ac rebus inhaereamus. Construxit et fortunae parua tepia quasi doces ho1es diligenter attenderernec ea qaccidat Fortunae quis parua contemnere resposa uero simulachro': quod Aegyptios Phoenicus in Puae tem uetu suit: costat holum malicia arteq; malefica suisse facta ad opes medacio ac m ultoru pernicie cumulandas. Carilaoenime Archilaolacedaemonioru regibus respodit Carilaus
A pollo melius sere:si agri que bello quaesiuerat dimidia A p ollitii pie darenti itaq; ArcniIausastutiscauti holes animia ad id applicates. Eae adytis: penetralibus oc profudisti misplaeruiit speluncis responsa datestea ab oraculis idisse metiebant. Hi enim dispositos habuere p ciuitate ministros inuestigates: cuius rei egeteseent uel aduenae uel ciues: ut resposa excogitare possent.Habita aut indigentiae illos noticia 6 necessa/riis ad id interrogatiuculis blande saetis: si aliqdsutu' coniecturis asscquebanis apte respondebat. bin uero dubia res coniecturis pcipi neusscti resposionis ambiguitate sallebat ut redargutione effugere uiderente. Ciesus imperia lydiae speras augere replu A pollini delphico Oium orbis ditissimu erexillic deus ab eo cosultus sua resposa ambiguitate destruxit: sic enim uates oraculu dixisse metitus est. Intrepidus sic resus Alim trasmiserit amncm. Imperiu pdet magnu regnuliapbia. Quadoq; et Cata do:d uerbaqda inaudita respolionibus immiscedo multos deripicbant. Nec paru Ceela te, fidei faciebat huiusimodi adytuu teplorumq; custodibus vcrbos elegatia: dc ofonis plum a pol grauitas: suciaturis a casa ueris adhibita Dei ambiguitatibus resposios. Cu aut ca liniere ty1u aliqd dictu euentu coprobarci :id marmoreis incisam litteris mandabat ' ad fide a caeteris coparadar quae aut false suissent pene in umerabilia nullus comemorabat. Vt
no ignaue iocatus suisse uideaec Dionysius ille siculus: et eu Apollinis delphici tem/ptu donis aureis argeteis p refertu suisset: q illi affixerat si per dei suocatione aliquo pieulo liberati aut aliter buficio affecti suis ent dixit: multo plura: prope infinita
serer siqs promissa deo munera haberet: q quia exauditino flueracit agitati confecti/ Dereptotaque Diculis de calamitatibus no dedissent argumeto quoq; certissim opticta ab hoI- tum bus facta suisse illud erit: quod Hadriani peratoris teporibusqn maxie Oracula dCsi Diohysiti,nere cceperui licet is xpiatius nocet: subiectiqstionibus praedicti oraculoria uates: siculus
uniuersiam te suis inuetionibus ad turpes qstus caecogitata edidere. Modosis de quibus supradiximus patefacere q taqua seductorcs,malefici ultio supplicio Fin leges assieti sunt. fi postea petiuis suit ad cultv xpianae religidis&fidei suscipiedurqain ta uita Aleάadriseueri Helius inuit Sptia. his uerbis. Iucleis priuilegia reseruauit etianos passus este erapo temptu sacere uoluit: cum inter deos recipere quod Hadrianus cogitasse sertur: qui templai omnibus ciuitatibus iussit fieri sine simulachris: a hodie quoq; qa no habuerut numina Hadriani diculurretiam illa ad hoc parasse di/ Hadriauscebat: sed prohibitus est ab iis qui cosulentes sacra reppererunt omnes christianos suturos: si id fecisset. Et Flauius Vopiscus in Saturnini gestis vcbus hanc inserit Ha xpianedriani epistolam ad supradicta facientcm. Hadrianus augustus Serviano consulis a procliuis lutem. Ad aegyptum quam mihi laudabas ueni totam lcue in pendulam S ad omnia famae momenta volitantem. Illi qui Serapim colunt christiani sunt ecdcuotis ut Sc/ Hadriani
rapi: qui se christi episcopos dicunt Nemo illic Archi sinagogus iudeo1 unu nemo si a iiii
23쪽
mantes:taein, Mathematicus: non aruspexmonal ptes. Vnus illis deus cili uechiistiam: ne iudet: hunc omnes uenerantur gentes. Divinationes uero proximum: supradietis malum nonnullae gentes attentissime secutae sunt: sed minus id nocuit malum P multi ex eorum philosophis diuinationem nullo modo utilem esse ea p. bauerunt ratione: φ iequiprae uidebat omnia esse satata:& quaenam utilitas suisset:
si sutura omnino mala praeuideas: quae nullo modo ualeas euitare: nulla enim omnino utilitas:sed meror potius suist secutus: qui hominum animos potius plurbas set 8c non tantum homines ex bonorum caepectatione gaudet quatum timore impe/dentium malorum consueuerunt torqueri. non enim satis multum infortunii Ro/manis suit deos deas quae εἰ fatoria oraculorum auguriorvs M caeterorum quae diximus malorum initia a getibus barbaris accipis Ie nisi ritus quos sacroru infandos ab Orgia iis pariter habuissent:quibus tamen populus romanus pro sua prudentia minus flagitiose g traditi eranteit usus.Siquide orgia Orpheus adinvenit Thracibus: q dio.
- 6 ny a bacchis mulieribus celebrantur: ec hae carnes crudas comedentes sacro suro inimita finitiabantur:& furetes ac bacchantes uiros simulati foeminas in templis deorutvitae Ce noctu pnoctare cogebant.Cererem romani ut castillimam coluerunt: adeo ut peris exi culum castitatis facturae uittas eius matronae palam in templo tangerent. Vnde poeta. paucae a deo vittas cereris contingere dignae. sed uideamus quae fuerint merita Ppter quae deificata est. Eam serutfiliae luctu moestam eum a bambone nobili coribatita is thum muliere hospitio susi pta potionem multis confectam ea rebus quam citrona mulier appellant sumere recusasset indoluisset bambo nem: atq; siublata uest e genitalia me Cirr braeereri ostendisse quae hoc spectaculo desectata citroa susceperit. Atq; biberit. Vix R de dea meruerit appellati. tris uero deos sacra phrygii quotannis crudelissimis: deopsa certaminibus iaciebat sed romanis acerdotes ut iusis lexus uiget sceminam ex phry a consecrates urbem solent pompa tympanorum sonituperlustrabant. Maiora sit reses,si quae sequuntur; quoru pauca romani uel modestillime duxerint imit ada. Rhodii humanop hominem staturno sacrificabant. Oua crudelitatem cum postea duxerit mitigadaali. Fora que inoreis supplicio damnatu ad saturnalia usis seruabat: que ipse i sello grauatum, bbbis, uino imolabat. In salaminc itala diomedi ho imolabae q ab adolescentibus ter circa Io, ara duetusetandem a sacerdote hasta pcussus & rogo 1 positus cremabatur. Dionysio omachip apd chios h5 crudeliter discerptus sacrificabat . Lacedaemolit holem marati sacrificare soliti suetiit. Et phoenice si bello' aut pestiletiae calamitatibus amicis limos homines saturno solebant imolare. Et in creta curetes saturno pueros Lacrifica
bant. In laodicea syllae palladi uirgo imolabaturiarabe i singulis anis puerum imolantes sub ara sepeliebat omnes ii graeci priusqin siliscepta a dirent bella hominem imolabant quod de Iphigenia bello troiano factum praedicat. phoenicos i magniS ca/lamitatibus atq; periculis sui principis:dileetissimu ex filiis in redemptionis prenatu
iugulabant. Vnde sarurnus rex regionis:qui posteaqhominem uic:1 Saturni stelaristome lam transsatus esticum unicum filium ex anobret nympha haberet leud dictum: maximo &periculoso bello ciuitas premebatur regio indutum ornata lupercostructam ad hoc praeparataq; araimolavit. aristomenes messienius iovi: quem appellant
Ithomcte trecetos simul sacrificavit holes iqb' Theopopus lacedaemotus fuit. Cu fame atheniesespp adrogei caede ageret ad auxilia deos cofugisset: A pollo iussit ut singulis annis septe mares totidet sceminas increta factificados mitteret: qd oc dili getis lime multis sqculis obseruatu fuisse tradis Scythae quoscul aduenas coeperint capiunt
24쪽
caprut aut inultos qssuetibus&tepestate ad eos depellunt': dianae statim 1molant Athenisses Inpella ciuitate thetesaliae horum Pelleo dc Chironi singulis imolat annis:Dionysius alicarnasseus in prio de antiqtato italicarcsere Iunone: Apolline qm decima homi mia, inerenueis imolata no fuerat magnas italis calamitates induxisse: ut nullus in arboribus ta sacrifica fluctus ad maturitate usi prima pinaserit: nec spicat semine implebans, nec herbe peeoti sufficietes germinabat. Fontes deficiebat: mulieres ab ortu pictitabant raur na/ hea scitigii filii maei ec di Itorti erant:caeterat holum multitudo crebrius q so lebant uexaban/ diane imotur. Cucs responso accepto nolet dii imolatione animaliu hostiis facieda : magna octambiguitate tenebante. Tunci ciuitatu primatcs: post reliqua multitudo: italia tni,
grate coeperunt: dc quasi ametes furentest pellebat uicissiim: ac pro certamine pelle. hantur:& multis italiae ciuitatibus derelictis graecia di barbara italis est repleta Heracules serunt ara primuin saturnio aedificatarintemeratas hostias imolasse: dc ne q si primo ritu neglecto iapstitione inani incolae turbarent simulacra uiui imis in Tyberim fluvium deiiciebat ost larum ornata modo. idi postea idibus malis a populo R oniano factitatu est. Ea. n.die potifices: uirgine ; vestales plores: aliiq; ciues quos sacris adesse fas est alatibus de iure potificio imolatis triginta holum simulacra *quos Meheuis iappellat arvosa pote sublicio in Tyberim dimitebant. Gentiliu externovi cligione Rituminquantu ad RomanoF honestanda re oportere uisum est ostensarad nostru r ibim' Axyi propositum Inter multa ueto quaeromana lapstitio nobis dicedaembet: nihil nore
ibuendu:acomo abominabile est:pter uiturquod uiro xpiano i meliore parre amplectenda: couertendumq; existimo:sacris .f. ut appellarunt: ac religioni romana gente accuratisti me intenta suisse. Vnde pclarissima est illa Ciceronis de auspiciu resposissentetia. Qua uolumus patres cbscripti licci ipsi nos amemus: innectiumcro Hispanos: nec robore gallos:nec castiditate poenos: necanibus graecos: nec deniq; hoc ipso huius gelis:ac terre domestico natiuoq; sensu italos ipsos tac latinos: sed pietate&religione attis hae una sapietis o derit imortaliu numine offa regi: gubernarii P e opi,
ximus oes gentes nationes supauimus. Et Liuius. xlyu. Gn.cornelio.praetori mulota indicta. q,Cu.M.aemilio Lepido potifice maximo iniuriose cotendet: sacrorumsci magistratuu ius potetius suit. Sed qd beatus A urelius scribit A ugustinus du ille a
Romanis comitterens' suos sacro' in laniae dum tanta fierent mala:calebat arae numinum sabeo thure: sertis trecentibus halabat clarebat sacerdotia phana renitebat ec uno eodem teporc sacrificabatur:ludebatur:surebatur: in templis.Igitur de religione romano e tractaturi partes primu proponemus: in quas eam diuicii oportere iudicemus I ribusq; multaru :&diuersaria rerum aciebus armata religionis prcdie cognitio nobis tractata occurrit. prima inpie deos corus origine: sacra cerimo/mas: ritus: adorationes: libationes: dc hostiastipsarum postea rerucausa agentibus1stituta erectaq; templar aedes sacellaphana: ars: delubrarsimul ostendomus. Dcitide secundo loco quaerende utilitatis opulentiae:*amplitudinis artes sub religionis: Sc deorum numinis integumento confict aspontifices: famines: sacerdotas: salios: uostales: sodales: phanaticos:bacchides: dc maxima huiusimodi tum turbam docebis Lupercrimus. Tertiam dehinc aciem: ludi: spectacula:lectisternia: supplicatioes: multa huiusmodi ad populoria delectatione luxum Nadseditionurtumultuationiaq; concutationerauersione excogitata lub religionisq;:ec deoru prctextu populo data cople
bul. Deos ec si Romulus coluit:qui Lupercal in palatio mole instituit sacra diis aliis albano ritu: gWco Herculi:ut ab Euadro iustituta erat.sicut Liuius docet fecit tame
25쪽
Num po Numa pompilius asti se religionis industrius fuisse uideturique Liuius dicit ne tu fidi, alii' Xuriarens ocio animi: oinnui primum rem ad multitudine imperitam: 5 illis saeculis sex rudem:efficacissima ad deoru metum incutienda ratu e se simulasseq; se: cu aegeria colloqui & monitu quae acceptissima lis essent sacra instituerer sacerdotes suos cui/q; deoru cultui praesecisse. Vnde Cicero pro domo sua ad pontifices. Equidem sic accepi potifices in religionibus suscipiendis caput esse:interpretari quoluntas sit deo
rum 1 mortalium: ec in eade oratione. Cu multa diuinitus potitices a maioribus no/stris inueta atq; instituta sunt trum nihil pclariusq*uos: dc religionibus deoru im/p5 ssest ei mortali si summae rei p. praecise uoluerui: ut amplissimi ecclarissimi ciues reipu. bemitas negere :pontifices: religioncs sapienter interpret adorem. p. conseruarent. Quanti etia deos secerint Romani Cicero in uetustis imis pontifieii iviis legibus ostedit
quarum capita nonullarum hic ponemus. Ad diuos adeuto. caste pietatem adhibe. opes amouento: si secus faxit deus ipse uindex elit. Separatim nemo habetiit de os ne ue nouostsed ne aduenas nisi publice a ducet os priuatim colun .constituta a patribus delubra habento. Lucos in agris habento: eclaru sedes: diuos: eccosqcelestes semper habiti coluto. ec illos quos in coetu me ita uocauerunt. Hercule Libera Aesculapium. Castote. Polluce. Sitinia. Ait illo proptet quae datur homini ascensus in coelum: mete: uirtute: pietatem: fidem:ear a laudum delubra sumpto nec ut Iovicio' lacra solenta obeunto. Quod aut ex hominu genere cosecratos sicut Heracutem dc caeteros coli 1, iubet indicat sidem olum a1os imortales esse: sed sortiu bo/norumq; diuinos. Bene uero quod mesr pietas: uirtus: fides:c5secrane' manu: quasotum omae dedicata publicae repta sunt ut illa si habent habent aut oes boni deos ipsos in ass suis collocatos putet: dc ide Cicero in uerre actione septima. Tuqi Ce/res: θ libera quaM sacra sicut opiniones holum ac religiones serat longe maximis at q; occultissimis cerimoniis continent )a qbus initia uitae:atq; uietus: legu moria maDii exsa suetudinis humanitatis exepla hoibus 8c ciuitatibus datarac dispersa esie dicuntur. aeterea ipse Cicero P murena. Cu ois deoru imortaliu potestas aut translata sit ad ekphrygia nos: aut certeiaicata nobiscu. Satis ita hoc initio primae diuisionis nostrae partis initalia dς sundameta iccimus: si per Cicerone ediviis potificii documeta deo3t uenerationis:
l ti Vissi ' Ioeo in Ibus adorarene ' principiu causamq; ostedimus. Sed plura ad ea re . a. M. Varroneas eremus. Is uir sanct os religionis nostrae doctissimos Hieronimi id Aagustini iudicio doctissinus es auctor deos ex Samothrace in phrygia aduectos. Aenea ex PK1ygia in Italia detulisse: dieto sq,peos spiromus: di corpus men emacro - . ., hu ne habeamuS: qu Ssuisse uult Apolline:d Neptunia: unde Virgilius cus eiis: acie de deo toq; penatibus ec magnis diis: ec Ia pater Aeneas sacra sacra altei a patre affert: iliacos cxcipe vcsta deos. Plutarchus in uita Numae popilii. Ea quae de deo' acris Nu.ma popilius statuita similia sunt Pisus Pythagorae documetis. a primuinicipium ille neq; sensu inelpturbatioi subieci ii sed mete inuisibile: ec increata esse censuit. Hic aut Roano sphibuit existimare imagine dei: authois speciem:aut aialis life formam essuit apeos picta neq; feta dei prius species. Sed 1 prioribus. clxx. annis rempla qde aedificabat: sacral tuguria errigebat simulacru uero nullia corporcu faciebat perinde atq; nephas esset deterioribus meliora astimulare: neq; aliterat intelligen
iniit his ' praecipi deus possit sacra quoq; a Numa instituta ritum sanctimoniamque. Pythania gorae uehemeter attingunt. Erant enim sine sanguine:eorumque plurima ex farinaro libo rebusq; uilissimis coposita. Assirmat et Varro deos ab antiquis Romais plus
26쪽
annos. clxx. sine simulactis suisse eultos:eomc xx. sellae ost*teros appellauit pisbeios: suntq; selccti. xu. mares: octo sceminae. Ianus. Iuppiter. Saturnus. Genius. Meracutius. Apollo: Mars Vulcanus.Neptunus. Sol Orcus. Liber pater.Tellus. Ceres Iuno Luna. Diana. Minerua. Venus. sta. Et praeter hos utrius a sexus deos aliarsuit deo' dearullane matrimonialis coniunctio: qcbprecatione appellaucrunt: ud
qui selliret rem diuina uni secisset alteri quot supplicas e vidcres :& latia Saturnus
salacia Neptunus. horam Quirinus. maria Vulcanus. miricen uiritius. nerienem Mars .coprecatione sua habuit. Attulit in alia deo 'divisionem Varro a labeone suptam: qui asseruit dcorti parte es Ie bonam: parte malam: qui cultus diuersitate internoscantur:cu mali caedibus hominue tristibus supplicationibus: bonis obsequiistis at piocudis qualia sunt: lectisternia:atq; ludi eccouiuia placarent . Et cu deos: ut diximus selectos a Iano comendare incepti lentque tabifrotem: tu quadrifronte ta/s geminusaciebat. De aliis minoribus tractauit: quo'serie a coceptione ad deercpiti ho is sepultura pduxit in huc maxime modunostris ho1bus pidiculu. Quia mago Hinina coniungunt adhibetur deus iugatinus cudomu est ducenda quae nupsit os fietu id exhibet Domidueus. Vt aut in domo sit deus Domitius: ut maneat cum uir
dea Maturna pi aestat.perductaq; in mariti domu uirgo super Priapu nimiu masculi nu imanissimum ted turpissimulascinu more honestissimota religiosis limo matronatu sedere iubes nec prius mariti cubicultu ingredipniittit rq aulaec caetere domus pεtes cubiculo cotinentes nucibus sparganterquibus a multitudine coculcatis compre
uirginis eiulatus intor strepitu nequeat exaudiri dumq; suerint perageda secrota: ut sine disticultate uirginitas auferatur dca Virgineses: oc deus pater Subigus:&dea mater Praema. deam Partu da: N Venus Priapo ipsi dco praeliat obseqinu. Subse quiturq; illico dea Mena Iouis priuigna:cruori mestruo praesides: θ libor accuriit pater: que sic vocatu esse uolui:' mares in coeudo p cius he nciiciu cinis sis semibus lis berenter nec tardius praestato metu dea libera di Venus dicta illud ide mulieribus φliber uiris praestas auffiitu. Vn credita Labeone doctus Varro duobus iis mari &foeminae numinibus: honores in teptis marmore aut aere. Libero uirilis corporis: pudodamptem scemina libere: excisos adornatos fuisse. Maluucro suit obscutissimos. a Romanis deos esse habitos Vitumnuo Setinu:quos alter uita in Embrione: alter sensum puerperio largiebas. Ut aut nulla pars ho tum praesidio numinu careret: dei per singulos aderat actusetanil opifices in uico argentario :ubi unu vascula ut perficiscitum crear multos artifices trasit.Mulieri enim foetae ptu tres dei custodes adhibe,
bantur ne Siluanus deus illam uexaturus ingrederes'. intercido Pilianus& Deucrri,nus comi nisi cadorti causa: ties holes noctu domus limina circuibat. Primus iiis
tercidoni subministraturus sic curi lime dcbat. Pilo secudus P pilumno seriebat: scopis tertius deuorrebat tandem Lucina qua parturions inuocaucrat. Ops quoq; dicta ope afferebat. Et ne agrippae essent q nasecrene': quos sic dictos fuisse costat saperuerso ordine pcdibus primu uetre agrederenter deae pucrsa'prosa aduocabatis: post quas Vagitinus deus os puerpii apies succedobat: ecptu ad luce Diespitcrpdu.cebat pstos adcrat leuanaq ptu de rerra Icuabat cxpositum scdrumina vcnicbat mamis psecta muli 'quas prisci rumas appellauere: ut lac copiosissime pbercs': quousq; adueniente tepore Potina dea potion cm. Edulica esca pbcrcposset. Noc paritum
erat. Cuninae dcae opustquae: o sacunas ipsa non agitabat: ut iculter mouerentur
tinus I9oidumsDomicius Maturna
priapa sedet uces sparguntur ea necisis
UitunuSSentinus Siluanus Intercido Pilumnus Deueciuus
Lucina Dea puer νsa5 prosa Uagitanu SDiespiter
Leuana Rumina Potina Edfilica uirina
27쪽
rius Minerua Tritonia Fauentia
Fessona PeIlona Numeria Caneria
Pecunia Asculanus Argetinus Fortua harbata Themis
Flora Laisturcus Matura Runcina Diana Rufina Iugatinus Collatia vallona SpanensisFructem
us inde quasi medius inter holes curres Hermes graece ab hermonia. l. sermoe appet,
Iatus loqpraestabat: que effigiabat:alasi capite N pedibus habenter φ sermo ho1umo aera uolitet. E t Minerua qua dixerui ipibus Ogygi regis ad lacu tritonis uirgina. Ii primu apparuisse habitu. unde tritonia sit dicta. Aitcsq; quaru suit inuentrix pue'
edocebat. Pavoribus holum ut arcerent pauentia: spei eo' quae sortastis euenirent uenilia uoluptatibus sibus fruerent uolupta adhibus Ouste immisceret ageronra: stimulis obus agerente B imula: strenuae v si is quaecStingeret strenua:dcae praeerat. Fes
sis dea se stana:urgesceret. Hostibus quae pelledis dea Pellona praebebat auxiliv. Nu
meria quot dea quibusda bene numerate. Caneria bn canere:Marsesbelloa ut bene belligeraret. Victoria ut uinceret.Honorinus deus ut honorarene'. Pecunia: ut pecuniosi essent. Esculanus di filius eius argetinus dei ut haberet aenea argetcam: qpecunia praestabat: N ut summu quos deu improbi segnest haberent dea erat Mur. a: quae prer modu no mouereta ac saceret holem: ut inquit Popeius murcidu: ac nimis desidiosum ecinae uolam. Parvae et existimaticiis nes inter malos aut bonos deos posita suit. Portuna barbata quae cultoribus suis malas speciosius uesties: ses nentes male barbatos glabrosq; reddebat.Cu cotra maiori deae sortunae qua os potentem appellaueml:5c deabus satis multo maiore qua oportuerit uim potentiamq; sicut supra ostedimus tribuerint.Themin uero pas coluerint qua Festus dea suisse dicit: q
pciperet Eoibus id petere quod fas esset. Eamq; ideste existimabat quod di fas est. Et ne plures Q expediat pquiramus deos uitae bolum sortunisq; adhibitos. Neniam go
tiles uoluerunt dea mortuos holes insunere comitari: unde dc modulatioes inter elalanta plagenduga adhibitas nenias uocauere.Sed ec sua fata segetesq; ec caetera Eois bus usui futura deoFhabuerunt turbam.Saturnus deum I primis maximum Iouis genitore pdicant nata ex sese deuorare φ semina unde nascant reuertans. Vnde ppagriculturam falcem manu tenet effigiatus: ec ne solus tanto munere fati et dea seia fer ut satis frumentis udiu sub terra sunt.Cum uero super terram harrbelcetes sege te ciui dea.Segetia:srumetisq; collectis atq; reconditis ut tuto seruene 'dea Tutellinam este praepo11ta: Pserpina pariter frumetis germinantibus:deu Nodatu genicu Iis nodis ulmoruinuolutis: solliculor u dea uolutina: cu solliculi pates ut ut spica exeat dea patelena. Cui segetes nouissequantalistis: dea ostilina:& dea flora frumetis floretib'lactescetibusq; deu laeturcu: matura maturescetib'dccu rucat . i. a terra auserat dea runcina psecerui. Et ne iculta agros uiderent a diis spreta. Diana syluaru :rutu dea Rufina:iugo' motiu deus Iugatinus: colliu dea Collatia ualliu dea Vallona cura habui . Nec deus spinensis ut spinas ex agris eradicarct: nec dea rubi goq; ut no accederet spnebas. Qui potius deae Fructestae ut suetus ubertimos daret Iupplicaba&Quia uero Romanis a pricipio urbis coditae N multo ipe postea pcis bmus suit uini usus pua ac oino minima deo F turba vineis uinisq; pse a est:qnqdem solus Bacchus tanti muneris cura habuit:q multinomius Liber parer appellatus cubellasset in india dc multas secu habuisset scemias quae bacchae dicebaseno in uirtute nobiles postea Bacchus: qnq; Priapus. qnq; Bromius:qnq; Brotinus suit dictus. Et qa custodite huiusmodi solus erat psectus: oi spreta vinearu curar unicae uidimiae cuia uuae matureiceret mi edebarriatat id actu e turpitudie ut modu pigeat pudeatq; referre queoinosuimus suppresturi nisi ilangis conducere xpianis arbitramur talia scire: quoniae religiois grauitate: dcfanetamudicie laetiorib'ais aplectanseruilucr
bap beatu Aure. Augusti. a. M. V.Labeoel paululuimutata. u fieret libero pri
28쪽
sacra in Italiae pitis pudeda uirilia cu honore plaus ellis imposita:primo rinesseruncineopita:post in urbe In oppido aut lanuinorqdnuc ciuitas indiuini auoca Matroatu uiro fumo pspero subest cardinali lunesit uni libero totus mesis tribuebat rcu hoestissiius diebus oes uerbis sagitiosis imis utebant : donec illud mebrii per se trasuectu mat pucsset: at pin loco suo quiesceret. Cui mebro inhonesto matre familias honestissimai blieo priponere publico in loco corona neceste erat.Sic ab agris fascinatio repellebat lc ma, apu corotrona sacere cogcbatur in publico. quod nec meretrici si matronae spectaret permita natti debuit in theatro. ne domos et suas Romani spernere uiderent tres illis deos do Foreolus derunt hostiarios Forculusoribus. Cardine cardini. Liinentinum limini. Et ne ma/ Cardoris cura esset abiecta: praeter Neptunii Iouis fratre uniueris praesectu mari: praeteri; LimetrAnphytrirc qua deam. Placidus gramaticus suisse uult dea marisNeptuni matrona nus enitiam dixerunt dea. unde maris quado uenit ad littus: salatiamq; item deam eis Amphydem quado reddit in salum esse propositam. Romam tame duce Romulo in asyllo trire agentes: cos primum colendos acceperiit ex supradictis diis: quos troia avectos. At Veniliabant primum: postea Laurentes pertrecentos annos coluerant. qui uitantur illi suis Solatia se quos supia ieiectos diximus appellari: ec tyberinum paulopost Romulust dei dc Tybera Faunum &Picum pauorem:& Febre ipsumq; Romulum Titus Tacius rex: ec aliM nusas sensim turbas supradictas demul suos caelares Romani in deoru numerum retia Faunus Ierunt. Qui etiam albani patres phimum:post Romani urbis coditores fabulas pro Picus miraculis acceperunt quς ante bellum troianum paecis troiani a saerunt comunes Pavor Minotaurum Destiam suisti inelusam labyrinthorque cum intrassent homiestinera Febris
tricabiIi errore cxire non poterant.Centauros equoiu hominumi natura coniun/ Romul' et os.Cerberum tricipitem 1ferni canem. PhrixumαHellen eius sororem ariote u
et os: mare tranasse. Gorgone serpentibus crinitam se albicientes in lapidem csiueratisse.Bellerophonte equo peraso pennis uolante uectum suiste Amphionem citha Sacerto irae suauitate lapides attraxiste. Dedalum lc Icarum filiu cooptatis sibi pennis. Cre custa in Italiam aduolasse.Oedipum in sphinga monstru quadrupes in dis lubilia Eo Saetatiuminibus cum uitae periculo proposuiste. Anthaeum qui terrae contactu sero presur Sancta geret ab Hercule fuisse prostratum. Sed iam satis multa de ineptis deo' fabularum Sanctisi adinventionibus. ad saera cerimonia'; ueniamus:plurima simul edocturi minu. Sagmiatiora:quae ingetilium religione non minima habebatur. Unianus de uorborum si. Curioiagniticatione dicit: acrum cum esse locum consecratum. Sacrarium 1 quo sacra re sacra ponunύ:8cide ista: aneta proprie dici quae nec sacra ne prophana sunt: sed sancilio Eo naeane quada sunt confirmatar ut sanctae leges. Martianus uero sanctum este vult: quod ita iacra ab iniuria hominum est defensium dicit a sagminibus haerbis quas legati populi Ro Mulieromani serre solebat: nequis eos uiolarer. Cicero in legibus:sacrufacrove comendata bustio liqui depresserit raserit patricida esto. Idemq; dearu picum responsis: nego unx post ccbat se iura colli tuta quorum eade est antiquitas quς ipsius urbis.Festus pompeius. Curio cris herna sacra quae incurus fiebat:&infra fornacalia sacra erat:cusari sernaculis torrebat culis iter ad tarnaee 11 pistrinis erat sacrificiu fieri solebat. Plutar. i Pauli aemilii uita .Sacra cite acieteamilio fulmearapcumit lacrascobus sit.Macro. I saturna. Herculis sacris no Sacra reo licet mulieribus itereste qa Herculip Italia tra euti mulier uinu prieti: Ieas dixit no tela tas possiepbere. Et Macrobius in saturnalibus dixit. Sacra celebritas est eum laetificia diis offerunt ruel cum dies diuinis opulationibus celebraea uel culudi 1 horioie agune deo':uel cuser obseruantime infra idem sacria est ecquid deoWhabe L Uirgilius
29쪽
Cerimo/niae Adorationiseci mola. tionis origo Ador Adorare Imolare
mulieres capite coopto sacrificant
Saeta dioneae tri diuis p sereba. Sacra iovi stigio quae rite incepta paraui: tibi enitibi mari maluno mactat lacra feres. Et sanctum uult Trebatius idem quod religio. sum interdu neutrum idest incorruptu. Virgilius sancta ad uos anta arii istius inscia culpae descendam: hinc sanctae leges: ec sanctum uirum integru moribus. Noniinagi sacrorum locorum sub congrua proprietate proserre p5tificalis obseruatio est . Helius spartianus Andrianum comendat imperatore: q, sacra Romana dilige illime cu rauitaperegrina conlepsit. post eamq; cognitionem sacro' decerimoniis est dictaut quas supra diximus trebatium uoluisse idem este sacra.Sed Liuius libro quinto dicit. Lucium albinu de plebe unu uirgines: sacerdotes: sacras plaustro cere inuexisse in decerimonii senatum sitito menta in septimo rceretibus itarquiniensibus in poεpulatioe agri Romani cosenserat: ob memoria seruatorum sacro' pax dc indutiae incentum annos datae. Festus Popeius cerimoniarum causam: alii ab oppido Cere disctam existimant:alii a caritate putant. Adorationisecimolationis originem. Plinius in naturali historia sic ponit. Numa instituit deos fruge colere: dc mola falsa supplicare:atir ut auctor est:Cecinna:fartorrere: quoniam tost um cibo salubrius. Issorna. calia instituit serris torrendi sertas:& aeque religiosis terminis agrorum. No nius aut Marcellus: ador meti genusqdepulis: imolationibus siscrisputatur pium. um de adorare propiciare religiones. Festus pompeius. Ador larris genus edor quod appellabatur e fiebat tostum: unde in sacrificio motu falsa efficitur unde adorare. Fe stus itemtimo lare est molaridest farre molito Miale hostiam pspersam secrare: Ni hei ra. Mola uocatur sartost um: cile aspersum: quod eo molito hostiqaspergunt '. Macrobius Aturnalium.Cum hostia reditur sari non est fas. intercise r porrecta licet:
rursus cu adoletur non licet plurimatitem nunc minutiora religionis gentiliu uoca bula unico doceamus contexturuidelicet: sacrificium iconsecratio:ornamentorum t vasorumsuocabula: dehinc superstitior secrilegiunt: dedicatio:piaculuriusiuradu: elemosina: abst inentia: uirginitas: ieiuniu: gestus: interficiendum iem diuinam: dc
demu hostiae: sid sibi uoluet iiii Nonius Mai cellus inter facrificare dc litare hoc dicit iter esse. Sacrificare euenia dari petere. Litare eppiciare .ec Macrobius litare significat sacrificio facto placuisse deos. Litate est sacriticium rite sacerc. Cicero in legibus. Nocturna mulieru sacrificia non sunto:praeter illa quae pro populo rite fient. & Varro de lingua latina. Romano ritu sacrificium mulieres quum facicnt capite sunto coopertae. Pestus popeius:arcanu sacrificii genus quod in arco fit ab auguribus: adeo
remotum anoticia uulgari: ut ne litteris quidem mandaretur: sed per memoria su
cestoribus relinquebatur:&insta. Iuvenilia fingebant Dianς simulachraeaca aetas sortis in ad tot randa uia. Diana enim putabatur dra via'. Item stata dicuntui sacrificia quae certis diebus fiebant: Ite sacrificiu quod fiebat in monte palatino palatuardicebatur. Liuius in . xxx. Philippi regis legati in senatu introducti sunt:gratulantes
deuictoria: his petcntibus ut sacrificare in capitolio: donacpex auro liccrct poncrct in aede iovis optimi maximi permissam ab senatu centu pondo corona aurca posue runt. Ia consecratio qua ficrct ratione.Cicero pro domo sua ad pontifices sic dococi Video esse legem uetcre tribunitia: quaeuctat iniussu plaebis aedes: terram: aram coosecrare. Ornamcto treligionis uasor ulmodus fuit priscis castissimus. Sed orname,la: unde habuerunt origine. Liuius in Numae gestis rebus sic docet. Flaminem iovi assiduu facerdote creauit:isignis eu ueste oc curruli regia sella adornauit.Salios Ide.
30쪽
quali sacerdotes christianu sed aureo&arget eoi iaspidibus ornato: pectorali appet Alboga,
lato utuntur.&Festus albogalerus agalea nominatus. Est. n. pileus capitis quo dia- lerustes flammes.1 Iouis sacerdotes utebantur:&saminio uestimeto Flaminia utebatur Flamitita Dialis uxor&Iouis acerdos. tutulam flaminiae eodem erat colore. Ite mortuae pecudis corio calceos fieri faminibus nephas habebatur: qm sua morte extincta omnia Tutululaneta extimabantur. Ite tutulu dicebat flaminiaru capitis ornamentu. Vita purpurea innexactinibus 8 in altitudine extractu. Ite Flaminias sacerdotis Ias. Diali addi dictas: scalas ultra tres gradus ascedere non licet:non comit caputruel capillum Color alpectierimen solus habet galerum imaximus est. Cicero in legibusrin delubras Oin busdeconibus textile nec operosius e mulieris opus inestruum: color autem albus praecipue tus deo decorus deo est:cu in caeteris:tum maxime in textili.Tincta uero absint: nisi a bellicis Isignibus. Plinius in naturali historiarantiquior fuit plasticae alandedieris ars. ex ea enim dii fiebant:& domus ciuium ornabantur: dc dii fictiles erant.hς enim tuc deoru est ies erat laudatissimae: nec poenitet nos illoru qui tales eos coluere sacris quidem:tum non mirrhinis: ut hodie eristallinis uel sed fictilibus libabant. Seneca epistola. xxxi.ex Virgilio. Exurge modo ecte quo digna finge deo:finges aute non aurornec argento: non potest intac materia imago dei exprimi: quin cogita illos cupropicii suissent fictiles sume. Persius satyrieus. Dicite pontifices in templo quid se
citaurum. Nepe hoc quod Veneri donatae a uirgine puppae. Cicero in legibus auruta argentum in urbibus: dc priuatum in fanis inuidiose res est tum ebur corpore con Saeerdotractum .lamma senti duelli instrumenta no fiant. Festus Pompeius de hac mode tes equostia religionis taliter scribita ut nost aetatis acerdotibus ingente inurat notam: qui nouelle ne dum equo uehunturrsed equitum turmas cum pari semulata aluntr inquit enim bantur Sacerdotis proprium est: ut nec equo uehatur nec plus quibus noctibus ab urbe ab Saerificasser necpileum deponat rex quo famen dictus:&idem dicit pura sacerdotes uestime, tib' unuta ad laetificia habuisseri desino obsim non fulguritarno funesta: non maeula habe uestime μlia. Fuit etiam unum sacrificatibus uestimeti genus:quo sacerdotes cuius ritus:& ti genus templi: ec dei pariter utebantur. quale est misium lineu albui quo chrisiani ut unis Rittus
sacerdotes: eccum est latum adeoq; oblongum: ut distinctum p tum traheretur: gabinus postea cinctum pendentem supra cirsutum faciebat undiqi sinum: qui ritus suisse phibetur Gabinus. Liuius inqto. G. sabius ritu gabino succinctus a capitolio obsese stro inso in quirinalem collem sacra seres luit de rediit. N Virgilius. Ritu succincta gahino Praefersta Cicero de aruspicum responsis. Strophium quod graecae ophium' dicitur pro inis culum gni positum fuisse dicit quod ponebatur in capitibus saccrdotu: de alii coram suisse Patenae dixeruitquod ornamentum nostri Ioani Baptistae in hymno attribuunt uespertino Insulae Strophiu bibentes. Sedia instrumctaec uasa religionis a Festo incipiamus ostedere Inarcalia
Praefericulii uas aeneu sine ansa pates ad summum uelut pelvis. quo ad sacrificia ure Accrrabatur. Patenae vascula puula sacrificus sectedis apta. Insulae sunt fulcimeta lanea: q. Acamuhus sacerdotes& hostia templas uelantur. Inarcula uirga erat ex naalo punico inau Anclarata:quaregina sacrificas in capite gestabat. Acerra arcula thuraria, sacrificiis. Acha brismupoculi lictilis genus quo in sacrificiis utcbantur:Nonius marcellus. Anclabris mons amesa ministeriis apta diuinis:uasa quoq; ea quibus sacerdotes utune anclabra appel Anda Iabantur: Fesstus. secespita cultruserreum: oblongii: manubrio eburneo: roludoso bralido: uincto ad capulu argentor Nauro fixum clauis aeneis aere cyprio: quo famines Icccspi flaminiae uirgines:potificcsq; ad facta utebantur:dictum aut cst secespita a secando. ta