장음표시 사용
31쪽
LIBER Cicero in Verrem fictione tertia. Credo tum quia sicilia sorebat apibus: dc copiis
Patella magna artificia suisse in ca insula. Nam domus erat ante istum praetorem nulla paugrandis to locupletior qua in domo haec non essentretiam si praeterea nihil esset argeti .pa. Datera tella grandis cum sigillis simulachri deos. Patera qua mulieres ad res diuinas utere Turi ibu. tur.Thuribulii: haec autem omnia antiquo ope dc summo artificio saeta. Festus polum peius Simpulum uas paruulu non dissimile cyatho quo uinu in laetificiis libabas. Simpa unde mulieres rebus diuitiis deditae simpulatrices dietae. Struppi uocantur in publam uinaribus fasciculi de uerbenis facti: qui pro deorum capitibus ponebantur. Sussi,
Simputa, bulum uestimentum alburprstextu quadrangulum: oblongum:quod in capite uetrices. stales uirgines sacrifieantes habebant ridi fibula compraehendebatur. Damnaruit
Strupi de ipsi et gomani geriles sacrilegialper se ipsa a uerbo nota: dc superstitiones: cuius Suffibu, uerbi uim originem habuisse uult Aulus Gellius ab iis:qui filios superstites esse nilum misimportune adiis effagitarent: cuin omnis importuna ineptat religio possit Supersth superstitio appellari. Liuius in quarto. in ea rerum amictione multiplex religio et ectio plaeras externa inuasit novos ritus secrificadiruaticinando inserentibus in domos quibus quaestui fierent capti religi e animirdonec publicus iam pudor ad primo res ciuitatis peruenit:cernetes in omnibus uicis sacellisi peregrina atq; insolita pia jPiaculus cula pacis deum exposcendae. Datum tamen negotium aedilibus ut aiaduerterent: ut ne si nisi Romani diuneu quo alio more a patrio colerentur. Idem Liuius. xxix. Pyrrhus locros classe praeterveetus thesauros proserpinae intactos ad eam d1e spo liauit classis postera die foedissima tepestate lacerata omne a naues: quae sacra pecunia habuerant in littora nostra cieetae sunt:pecuniam omnem conquisitam in the/sauros Proserpinae referri iussitinec tamen ei postea aliqd prospere euenit: pulsus ita regno Lydiae: atq; honesta morte argos ingressus occubuit. Dedicatio quid sue Dedica xit Cicero pro domo sua ad pontifices sic ostendit:postem teneri in dedicatione te Eo pii oportere uti cor audisse: ibi enim postis est:ibi aditus est. Livius. ix. G. Flauiuslcriba libertino patre genitus aedilis. Aedem concordiae in area Vulcani summa nobilium inuidia dicauit. G. barbatus. ponta coactus sensu populi ucrba praefuit. Ital ex auctoritate senatus lata lex: nequis temptu aramve iniustu. S. aut tri.pl.partis maioris dedicaret. G.Iunius bubulcus dictator. Acdem salutis quam consul uo uerat:cesor locauerat: dictator dedicauit. Ide.xxiii. duumviri creati sunt.Fabius maximus.T. attilius crassus:aedibus dedicandis. Menti altilius. Fabius ueneri cWcinae utras in capitolio est: ec infra . Gn. Domitius praetor urbanus dedicauit aedem sor tunae primogeniae in colle quirinali: dc in insula Iouis aedem dedicauit . G. seruili . tis duum uir. Valerius sic habet. Oratius puluillus cum 1 capitolio Ioui. opi. max. aedem dedicaret:interi nucupationem solentum uerborum potam tenens morimum esse filium audisseimri; manu apostcremouit. Iurisiuradi ec sacramenti religioia . . apud Romanos magni fuit mometi. Et quidem iurisiuradi religio dupleae fuit: una. i. cu quis requisitus aliquid diis in testes uocatis spopondisset:aut firmasset:ceu MarR cus altilius regulus sese carthaginem nisi captiuolum permutatio fieret redituru iureiurando spopodit. formas huius iurisiurandi erat talis. Lapidem silicem tenebat iuraturi per Iouem haec uerba dicentes: si ictis filio: tum me diespiter salua urbe arceq;rbonis eiiciat: ut ego hunc lapidem. De quo Cicero legum primo piniurii poena diuina exilium:humana dedecus: o infra poena uiolaci iurisiurandi esto. Altera iurisiurandi religio erat cu uerbo interloqueduper deorum numina sponte quis iurassee
32쪽
quale erat cusedepoli mehercules:&medrastidius dicebant duorumit primo pili totum loco facilis erat expositio:Cum per apollinis aedem primus:altei per Herculem
se mentientem periurio obligasset. Iertii expositio altiorem habet indaginem. Sah- Dii sabiistus Fidius ec semipater dii fuerat sabinorum: quos domo demigrantes incoilcm n Cum sirinalecu extera suppellectile detulerunt idq; numen uerbis trinum re: unicum cedixerunt: undelicet tribus ipsis templum esset in erinali colle dicatum unius tamen Mediusfi/sancti uocabulo appellabatur: obliuiti eiust nodi no1s opinio sanctitatis magna ui habere iusiurandum: quo in trino Nunseo numine mediu esse es fidium affirmaret. Sacrametum aut esse dixerui quo militeς scribendi a sacerdotibus adigebantur:nee prius militare:aut postu eo absoluti essent in hostem pugnarc poterant: unde est liblud Catonis:qui filium militia per sacramenti relaxatione dimisi una:cum hoste nia. inum conserere uetuit: acramenti actimologiam orsiemq; sic refert Varro de lingua latina: Sacramentum a sacro: qui petebat ec qui inΠciabatur utem qui genta aeris ad pontificem deponebat: de aliis item rebus alio certo numero: qui iudicio uicerat sis. iam sacramentum a sacroauserebat: uieti ad aerarium redibantposuimus mixta inter se superius quae de iureiurado ec sacramento dicenda erant riuratio constet quad ,
cti opinamur: sacramentum fuisse in quibus rebus alia dii dei inuocationis: quaep iusiurandum fit obligatio rerum erat sicut ex uarrone supra ostendimus ec hinc orta est sacramenti militaris adactio in quapi aeter inuocatos iureiurandor deos in fidei suae testes: alia irem erat occulta obligatio stipendiorum N patriae rerumque amissionis: quam fidem fallens icurrebat. Unde in uita beati Martinituronensis est sacramentis militaribus implicitus: qui autem iureiurando aliquid astirmat: solum deum: si fellisset habebat ultorem.&tamen inomani aliquando ut sua dignitas seruarctur poe, nam sita incommoda periurio adiunxerunt. Livius. xxii. post praelium Caunensic: Placum egresti si risessent: unus exus minime romat ingenii homo: uelut aliquid ob/ dialis iuralitus: iurisiuradi soluendi causa cum in castra redisset ante noctem comites aikquit'. re in leges qui postea reduetus senata iubente. Item liuius. xxxi. G. Valerius flaccus quem praesectum creaverant: quiassamen Dialis erat iurare in leges non poterat magistratus lusi leges
autem plus quinq; dies nisi qui iurasset in leges non licAat gerere. datus est qui tu e. ii irarer pro fratre. L. Valerius praetor: plebsi sciuit: ut perinde eetae si ipse iura flet Cotra Numantinos rebelles missus. . Pompeius est superatus: dc pacem cum illis L.
tam iureiurando sanxerat quam Senatus:cum accepisset:ad iusiurandum resoluendum idem remissus est. Missus item. G. Mancius iterum peiorcmpa tri feciz.quam S. P. u. R .quum non approbaret:Mancinus e numantinis deditus qui nudus ante portam ad iusiuradi obseruationem expositus deridebatur: nec ab host ibus nec a suis recipiebatur: Suetonius de Vespasiano. Equiti romano iusiurandi gratiam scisciti ut uxorem in stupro graui comptam dimitterct:quonia senu nil repudiaturia tui rauerat. Cicero pro Roscio comedo. At quid interesst inter periurum oc mendacem: Eleniosi qui mentiri solet peierate consecuit. Unico apud gentiles in loco elemosina uerbuinuenimus quod apud christianos si equcntissimum habetur. Helius enim spartia, inus de Antonio caracalla scribk. Non tenax in largitionem: non lentus inclemosi/nam&patiter unico in loco est exorzizatio. t anus dccxtraordinariis Onitioni o
bus. Medicus sortasses ut uulgari uerbo in posterum utar exoretizauit. PliniuSab pisii, ii
stinentiam commendans romanotum inquit. Non degustast e coS uina raut nouas cerdoti,
fruges:pripus sacerdotes primicias libassent:quod quidem dii imus: quia o hoc co
33쪽
Sacris te re dem primitias uocabulo nostros sacerdotes uti videmiis:& omnibus sacris Cereris sita hi libationem uiniee prohibita Macrobius scribit: ieiunii: ec iurginitatis aecas imoiae ob religionem priscis usius suit: Liuius in primo. Amulius rhca silviam nepte uesta. lem legit: ut spem partus adimeret. Hicronymus ad siluinam: Hamcn unius uxoris a d sacerdotium admittitur.Flaminia quoq; unius mariti uxor eligitur . Ad tauri coptii sacra semel maritus assumitur:ut omittam uirgines Vestae: ec A pollinis i Iuno Ieiuniusn Disque Achivae: Dianae: oc Minervae:quae perpetua sacerdotii uirginitate marce stixutum scunt. Livius. οχy. prodigiouca libros sibillinos ex. S. C. decemviri cum adiissent:
renunciarunt ieiunium inst ituendum Cereri esse:&id quinto quot anno seruadu.
Et Ouidius in fastis dicit. Numam Popilium quando orationem fecit pro frugibus
usu uenereorum carniumq; esu abstinuisse.Helius spartianus de diuo Iuliano impe Hostiatu ratore. Saepe autem nulla exiitcnte religione oleribus leguminibusq; cotentus sine duo Sene carnibus coenavit. Et Hieronymus celeber ecclesiae doctor contra Iovinianum de ' ieiunio tractans: quasi non &1uperstitio gentilium castum matris deum obseruet MIsidis.Sed iam uideamus hostias. quarum duo genera esste inquit Trebativsrutium quo uoluntas numinum per exta requii itur:alterum in quo Lolacius hostiae anima
deo sacrae Vimilius de Priamo:Mactat lcetas de more bidentcs: pecorumq; reclu/, sis pectoribusthias spiratia colluit exta: d altero uero quu secit Ontellia uictore Ery' ei mactare taurum. Hac tibi Elix meliore anima P morte Daretis persoluo. hostias Maxima Placidus grammaticus inquit ab hostimento idest aequamento id quadoq; uictimas hQstia dici ut cadant: uel quia uinctae ad ara producunό : cum Gellius dicat hostiam pro caesis hostibus aquolibet sacerdote. Victimam eius qui uicerit manibas debere
Mostsiti. pompQiu. maximam hostia esse dicit ouili pecoris non ab amplituheme iuἴ coiporis: sed ab animo placidiore. Et infra solitaurilia holliata trium diuersi gereludiata netis imolationem significat:tauit rarietis: uerris: φ omnes solidi integi ii sunt cor non sacrifi potis Plinius obseruatum alacrificatibus:s hostia quae ad aras ducimulet uehcme victim, tius reluctata: ostenditicii se inuitam altatibus admoueri: no esse admouenda: qarii inuito dco eam offerri putabat: quae aut stetistet oblata. Hanc uolenti numini dari. - - Virgilius. Et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram. Vnde uictimarii postea suntini, ibi introducti mansuefaciendis bestiis. Virgilius. Et statua ante aras aurata fronte iuue ineruae cum. Et plinius item. Vituli ad ara humeris hominum allati non litat nec claudicantes:nec tractae bestiae ad aras: ec infra. Suis scelus sacrificio die quinto et plus pecoris die octauo: bovis trigesimo: caprae non imolans Mineruae quia olivas rodunt: deo/rum honori auratis cornibus hostiae maiores duntaxat imolantur epcrbelle ut erantineti taedelusit. C. gallicula imperator. quem scribit Suetonius admota altaribus vi.
H b, , succinctum habitu poparum:elato alto malleo culcitrarium mactas Ieb. Ciceroetus, is orationc in legcin agrariam rulli prima. Erant hostiae maiores in foro costitutae quae imolantur ab iis praetoribus de tribunali sicut a nobis consuIibus de consilii sententia probatis hessu uis, ad Pra conem S ad tibicinem imolabantur. Nonius marcellus. seruum bouem idest Libi nigrum imolabant averno . Quaedam item degustationes quas liba appellabant in Muger hostiae locum offerebantur.Festus pompeius : Muger mucosus sal in pila lusium: dc p . ., fictilem coniectum N in furno percoctum:quo dehinc in aquam missio u ris situm uirgines urinantur in sacrificio..ec infra. Punicum genus libi translatum a piae Suffimeta nisud etiam appellant probum: quia erat exteris suauissimurn. Pastillum, sacris se nussuit tibi rotondi: d suffimenta uocabant qua faciebant ex faba milioque molito mulio
34쪽
mulso asperso : ea diis eo tempore dabantur quo uuae eatente praelo premebantur. simanalia Summanalia liba farinaeea in modum rotae facta. Festusq; dicit panibus redimica opulequi imolati idibus octobris in campo martio quia sacrificiumfiebat obfirugum diti IoIi, euentum: N aequus potius a bos imolabatur φhos frugibus pariendis in aptus:&Macrobius deam Carnam este dicit. cui mense iunio sacrificat petiturq; ab ea ut in
testina faciat fatua. huic acrificatur pulte fabaccad lardo:quia hiSrCbus uireScorpo protervi, ris roborentur: dc insta in sacrificio quod Protervia dicitur siquid superfuerat igne comburebatur. Vnde iocus ille Catonis in eum qui omnia bona simul cum domus FIamen incendio amiserat: protervia eum secisse. dc samen vulcanalis kalendis malis rem di Vulcanaisinam facit Maiae Vulcani uxori : sus pregnans imolatur Herculi: Caereri. xii. kalendas ianuarias faciunt sue pregnante panibus oc mulso. Sed aliae fuerunc ho/ testa exstiae detestabiles. Festus enim scribit uersacrum uouendi mos fuit italis.naagnis empericulis adducti uouebant quaecunis proximo uere nata esset apud se animalia imo laturos. ssed cum crvdcle uideretur pueros S puelles immeritos interficcre:pduetos in aetatem adultam uelabant atque ita extra fines suos exigebant: N Plutarchus in*blematibus. Mense malo circa plenilunium de ponte sublitio simulachra in Uberim iaciunt. quae appellant argeos quod antiquis temporibus barbari ea incolentes loca etineti migraecos quos caeperant eo pacto interfecerunt. Herculem postea admirati graecu ho. ximum minem ab huiusmodi caede abstinuerunt: docti ab codem ut ueterem supititioncm omittentes:simulachra in fluuium iaceretridem in Pauli militii uita aliud refert sa/crificium multitudine hostiarum caeteris maximum Vt religiosus sacroru cultor ubi Iunam dcductam prospexit. undecim tauros ei mactauit. Inde prima luce Herculi sacra faciens litauit: ad usquisinti hostias. Sacro igitur centia boum: eg ludis deo no/tis aciem p priores strui iussit:de quo sacrificio hecatombe appellato Iulius capitolisnusi puppiem uita sic habet: tantusane laeticiae ibatbmo qui plus timuerat ut heca. Herambe tombem faceret:quod tale sacrificium est.Centu arae uno loco excespite construun tur: ad cas cetum sues. centia oves mactanturria si vatorii sacrificiu sit rcetu lioescentum aquilae: ec caetera huiusmodi animalia centena scriuntur quod quidem Graecisecisse dicuntur cum pestilentia laborarent: Namultis imperatoribus frequenta- Facturustum est.Ostendemus etiam aliquos ex multis uariis a moribus quos Romani in fa,cieda re diuia obscru uerat. Macrobius ex pauliniano asscrit: cum qui sacra factura fatebaturrus fit: se in primis reum fateri.Nam rouna dicit primam uocem este sacrorum: sicutio apud nos cosectio peccatorum caeteros diuinae rei actus praecedere debet: N subin/deuoluiste maiores damnari qui promissa uota non soluit. Plinius in historia natu. Uitulari rati dicit. In adorando dexteram ad osculum referri consueuisse totus a corpus cir/cuagirsicut salutifero crucis signaculo ad oraturi sic communiunt christiani: Macro deabius in saturnalibus. Vitulari in sacris est uoce laetari. Varro pontifex in sacris Ousdam vitularis icta Virgilius. laetumqucchoio paeana canentes:&Hyllus de diis Vitulam dicit putari deam:quae laetitiae praeest. Vnde uitulatio sacrum laetitiae est post V uictoriam.Virgilius Cum faciam uitula .p frugibus ipe uonito. ec item Macrobius.
Terram dicunt opem. cuius ope humanae uitae adiumenta quaeruntur: huic deae se. dentes uotaeonci ut terramq; dc industria tangunt. Festus PGpeius dicit: mos erat
Romae in omnibus faei ificiis precibus Q populo Romao Quiritibus, qd est a curiabus quae ciuitas Sabinestu potentissima fuit. Ignis ues hae si quado inteistinctus esset uirgines uerberibus afficiebat a potisicc quibus mos erat tabulam scelicis materiae
35쪽
Omen tamdiu terebrare t quouis exceptu ingnem cribro aenco in aedem ferret:& ignem ex domo flaminia efferri non licet nisi diuinae rei causa. Omen uotu est metis ci uocis. a acrificantibus bona habentur omnia ridest ut eircumstantes &bona mente inesse uelindric mera oribus proserantequale est apud christianos cum sacerdos ab altari ad populu mco uersus stamissa uoce pro eo dicit ora dum: Plinius dicit quadam genibus inesse religionem obseruatia gelium:haec enim oc supplices attigunt: ad haec manus tendunt haec aras adorat. Sed iam nimis diu huiusmodi inneptiis immoramur. Tompla itaq; N caetera quae illi sacra dixerunt loco praesertim notiora distributiois nostrae stuperius factae partem alteram descripturi eorum uocabula oc ritus prio ostendamus Templa .in ipserum uero uarietate uocabulorum templum:ardes:delubru:phanum: tuesta:
sththisis notiora: de templo sic habet Varro de lingua latina: omne templum debet proph, cotinuo sceptu: nec plusq unu introitum habere. N praeter id tepta esse dicut sinnum gulis attributa diis. Delubra uero multarum aedium sub uno tecto sacra sunt loca. unde curia hostilia templum est sanetum non est di in urbe Roma plaeaeq; sui aedes sacrae.templa eadem sancta. pham significatio magis ab opposito a propriod attributo uocabulo e nota: pphanum enim inquit Macrobius. in quod extra phanaticam causam sit: quasi porro a phano idest religione remotu. Virgilius , pcul O procul est ei Abeo Pphani. Trebatiusq; ait prophanu quod ex religio uel sacro in usum hominu est Cadhi,' conuersum. Virgilius Faune precor miserere inqtrtuq; optia serru Terra tene: coluibrum uestros si semper honores: gos latra aeneadae bello secere Pphanos. Aliquo is loca q, aedificia alterius dei sunt dicuntur tuesca quod ibi mysteria filii r ut tueantur tuesca dicta. Macrobius insaturnalibus. Delubrum Varro inquit: locum cssicin quo praeter aedem sit area assumpta deum causa: ut est in eirco flaminio uel in quo dei simulacrum sit affixumidi dedicatu sicut candelabru ubi cadetanta delubrum ubi de Altare . us: Virgilius. At gemini lapsu delubra ad summa dracones effugiunt: saevaeoi petuls i ii , tritonidi Sarce. Sub pedibusq; deae clipeiq; sub orbe teguntur. Iter nos delubi adeuibit miseri qbus ultius e et ille dies: Altare Festus popeius ab altitudie dici uult : antiqdiis superis in aedificiis a terra exaltatis sacra faciebat: diis terrestribus t terra : diis illa rioribus in terra defossa:& infra terretu locus in eapo martio dictus t eo loco ara diris psis 1 terra occultaretur prima ara Romae suiste qua Herculi Euander i foro boa. io extruxit Ouidius sic dicit. Cacus auentinae timor atq; infamia siluae: noti sui uera sus M 1lia Instituitu tibi quae maxima dicitur aram. Et Varro aras primitus suisse ap/pellatas existimauit φ eas si secrificet teneant. Macrobius dicit sola no posse omnem litare:msi is qui deos precatur etiam manibus: arani apprehedat. Vii gilius. Talibus orantem dictis arasq; tenentem. Audiit omnipotens item Tango aras medios ignerac numina testor:suerut ec arae apertis in locis Plutarchus in a3blematibus. AsAedes ore demorae maiore Sperpetuo apertam esse uolucrunt: quaed ora est appellata: quia cirsemper eumspecta est eum rebus humanis praesit prouida dea: quam res humanas curantem N coseruantem secordem & negligentem minime putant esse debee. Aedemq; Vul/Vulcat ex cani Romulus extra urbem posuit:nam:cum incendiis urbs esset exposita: Vulca λtra urbem num quidem coicndum: sed tamen urbe excludendum existisnarunt: laribus etiam Iocum sacrum attribuerunt:quod dixere larari ureo'; Aenea Troia aduexisse satis uniustu, constat. Virgilius.Cum penatibus&magnis diis.Cicero pro domo sua ad pontiis.
rusiq; reli res. Quid est sanctius: quid omni religione munitius il domus uniuscuiust ciuium 'f' iuea sunt:hicisti: hic dii penates:hie sacra dc religiones continctitur. EOS autem
36쪽
deos penates in lamno domus custodes: nem temper appbsitum habuisse. Et inde penaeaninis suisse pellibus contectos Plinius as erit: seruiumq; regem eos boum oui ui sessi e primum signasse: ut in praedieta locorum faciorum insalutione:m detiuS huscoiecti caeteris gentilibus egisse uideantur Persae: quos Asconius pedianus secunda 1 uerre iactione assiimat credidiste: nulladiis tepta esse condenda: cum uni deo solique ado trarent: uix mundus ipse susticiat. Econtra uero romani eat re eximiam curam uel postius sup suam susceperunt: quos non solutideribus: sed quibuscunq; etiam homi num passionibus: templa et loca sacra crexiste videmus: quorum partem ordine ex li Τeptu lo uio.. afferemus. Tarquinius superbus Iouis . opi . maximi templum ex praeda sucssae ui OP. pometiae aedificauit: Exide aedes Mercuriiddicata. post ob Ucturiae matrista uxoris. furioli, orios ana stum fortunae muliebri teplum e aedificatum. Cumillusq; dictator tem/ mercurii plui auetino Matutae matri dedicauit. expiandae et uocis no sturnae:quae nunc acta, Teplum dis ante bellu gallicum audita neglecta esset:ius Iuni templum in noua uia Allocutiae. Et terminusi capitolio inuentus moueri sic no passus templum ibi habuit aedes, bet,q; monetae Iunonis in area quae aediu Manlii fuerat aedificata. Aedes paulopostsiatu. Teptunitis a. G.Iunio censorc locata est :Carulius subinde consul aedem sortis sortunae d manubiis faciendam locauit: dc temptu suis; erostra Cicero in orationc in uatilii uirite/ Allocutiaestem se indicat: produxeris iudicem in rosstris illo inqin augurato templo Nunc ad Termius ritus traii undam est. Festus pompeius ritus: mos: consuetudo. Rite autem bene: di recte. Liuius in primo pontificem deide numa. M. furtu ex patribus legit rei fan Aedes aesta omnia exscripta signata attribuit: sibus hostiis: quibus diebus ad quae templa luris
sacra fierent: atq; unde in eos sumptas pecuniae erogarentur: caetera omnia publica
priuataque sacra pontificis scitis subiccit. ut esset quo consultum plaebs ueniret: neν Metunae quid diuini iuris negligendo primos ritus peregrinosq; absciscendo turbarci . Cice- Rostra te ro in legibus ritus saniitiae patrimi seruantoritas ut cadat in cunctis anfractibus descriptum esto.certasq; fruges certast baccas sacerdotes publice libanto:quae cuique Rite diuo gratae sint holliae prouidentorquo quaeq; piluatim dc publice modo ritu fiant Potifici discunto. isnaria publicis iacet dotibus minis ritibus optima colunto: Ritibus passerib eda sunt ea quae aliuio tradita sunt. lacu albano emittedam suisic aquam si uc/ q. Lethhiis potiti uellent vates pi aediffisse. M pariter a delphis legatos attulisse. 5c Iunonem subiecta interrogatam nunquid uellet Romam ire: eum astii mallet fuisse aducetam: templuqi illi dicatum in aventino. Et ancilia caelo demisia cum sui siet:iustu numae seruarae illis alios ide solemnibus usos es Ierd quare se habet stus: l Iamur ii Heliuscino TVPlu Iumen frequenter cantu Romani froqvcntabant. hac d c causa. Numae Popilio cEO ,uehitrio decidisse sertur ancile idest scutu breue quod ideo sic appellatur quia ex utro late/ Mamure erat recisum: ut summum infimu*cius latus medio pateretrunaq; edita. uox:om.
nium potentis firmam re ciuitatem qdiuid in ea maiasisset. Ita facta eius dem generis plura ideo miscerctitur: nc internosci caeleste posset : probatum opus est maxime Mamurri hetrusei: pa imo loco petiit ut suum nomen intra carmina salii caneret de quo ancilitsic habet Cicero in philippicis. qui ita conseruandus est: ut id si1gitumqd caelo delapsum uestae custodiis continetur illis ad maiorem rerum intelligentiam inmissis. loca simul cum ipsis ritibus ostendere pergamus mc crit abrc multa rcpetcre quae in Romae a nobis instauratae .lcscriptione posci imus. Eritonim a love pricipia quem omnia in omnibus cste uoluerunt ut dicat Virgilius deum namq; ircpci om/nes terrasi tractu maris caelumq; profundum. Id tamcn tantum num n a parici ν
37쪽
dioradulte io istum D sua magnitudinem este nactam confitcntur: adeo ut in ludis scaenicis deorum uenerationi institutis corruptorem pudicitiae Iouem turpis imi hi stri ones canerent: orenti: ut populo placerent M Adolescens ille Teientianus suum laudat adulterium Iouis dei exemplo qui per auri impluvium Danaen Acrisii filiam corruperit: sed eius ritus sacras: disiacerdotes discutiamus: in aede ipsius Iouis. opi. maximi quae in capitolio fuit ubi nunc facinorosis supplicium sumitur N ad quatriumphi tantis duce antur apparatibus: sacerdotes ei unippe tui epulones Iouisol deris appellati:quos asserit A ugustinus mensiae ad auream eius statuam positae perpetuostitue suisse conuiuas: ut minorum ibi potius ic parasitorum contuberniat qua dei sacra celebrarenturi sulis moris co in contubernio sermones & consabulationes quotquot inciderent: nominus tu Iouis statua: qipsos iter seipsos epulones deblaeterare. Vnde Seneca cordubensis insuperstitiosos inuchesin capitolium inquit pueni:puduit publicatae dementiae:qd non sibi uanus furor attribuit officii; alius munera deo su/Diicit.alius horas Ioui nunciat. Alius iustor: alius unctor:qui vano motu brachios imitetur ungentem. sunt qui ad uadimonia sua deum aduocant. sunt qui libellos es Fa E ia, ferat:&illucaulana suam doceant. Doetus archimimus senex ia decrepitus quotidie in capitolio mimum agebat quasi dii libent cr spectaret quem turba desiderat. omne exis illic artificum genus opantium diis immortalibus desidet. sedent quaedam in capito liorquae se a Ioue amari putat. antedicti epulones di subditi eis editui cisternas: ec specus in eapitolio habuertit subterraneas quae appellatae sunt fauili aera sibus signa collapsa ec aes aurumue sacrorum reponebat:libet uero quasdam de legibus Iouis sa cerdoti impositis a Plutarcho sumero. Sacerdote Iouis cane ec capra abstinere adcouolue nrrut nec tangerer nec nominare debeat: quia capra foedum oc libidinosum sit animal : eccomiciali addictum. Canis uero tumultuosum animal quod olbus is cris locis arcet ec in primis Iouis templo:ne s erdoti ad ianuam sedenti: ecpi osu. gos in templum reos excipienti: sit latrando in stus sedentes enim ibi quicunq; mane adibant: eo die ab omni uerberatione di uiolatione tutircddebant utati confugietes ad cum locum conseruabantur:etiam si ligati erant soluebantur: loras non p ta nuam sed perrectum abiiciebantur:& infra bacerdotibus Iouis nec magistratum capere nec petere permittebatur & tamen lictore utebantur ac siclia cura uli:quia regiae potestati par sacerdotii dignitas habebatur. Vnde no uulgaresncc ignobiles homines ad sacerdotium promouebat. At de matre magna dcu uideamuS: quaecum Bere Iouis licto cynthia. Cybele: csta:Ops:&Proserpina sit dicta: cella habuit piopetes tu Vestae apud tyberime prope pote nune sanctae Mariae prout in Roma ostendimus instat oletarius rara. siriti magna deu mater de qua Liuius. xxis. Oratores s omani: Pergam uadie hele gemuenerunt. Is legatos comiter acceptos: Pessinontem in Phrygiam deduxit iaci ullis lapidem quem matrem deum esse idolae dicebant tradidit: eccloportare Romam iussit quem Tybri aduectu Scipio Nastica optimus uir a senatu iudicatus per porta capenam duxit in urbe: dc quu Nassica temptu ci uouillet:Metellus incoepit: Augustus perfecit. Ouidius. Illa sedens plaustro porta est inuecta capcna sparguturive sore recente boues. Nastica excepit:templi no cxtitit autor. A ugustus nuc e arc Mercitus crat. Eius deae: quam uirginem di matrem fuissem Diti sunt simulacrum manu cerdo gestabat limpanum: turres habebati capite. Unde Virgilius qualis Berecynthia macili, rex imachitur curru phrygias turrita per urbes:&cotia camposita crati edes: seruiebeunuchi molles turpissimc eunuchati:quos Plinius famia cestaui rilitatem
38쪽
rilitatem amputare a firmat. N Festus pompeius dicit cos appellau a summe gallo quod accolunt. Et Liuius in.xxxyi. L. Scipionis legatus clauem in Europa ad ictim oppugnadam traiecit. Iami subeuntibus muros phanatici galli primum cum leni
habita ante portam occurrerunt iustis sanctae matris deum uenire mcmorant ad do, precandum Romanos ut parceret ciuibus urbiq;r nemo eorum uiolatus et mox uni
uersus Senatuscumagistratibus ad defendeda urbem progrestus: Nidem in. xxyiii. Consul. M. Fulvius tangatium amne transgrestus ponte persecto proter ripa eunti, bus galli matris magnae a pessinon te occurrerercum insignibus suis uaticinatos phanatico carmine deam Romanis uia belli deuictoriam dareum petiuinei cius regiois Hi itaq; galli sacerdotes eunuchi molles apud dcam se iactates faciebant cimbaotu
ferramentorumq; laetorum ac manuum sonitu. leoq; ad iugebatur talutusta mastuc. tus. Molles uero dicit beatus Aurelius Augustinus contra omne uirorum mulictu,
v uerecundiacosecratos madidis unguento capillis: facie dealbata: fluentibus metu bris: cessu scemineo:p plateas uicosq; a populis unde turpiter uiueret quςritasse nec immerito quaeritur id desset ipse sanctus vir: hoc crime hoc dedecus habere inter illa sacra professionem:quod in uiciosis hominum moribus uix habet inter tormera confessionem. Castrati autem sunt ob memoriam Atys rque formosissimu adolescente quia illapcrax Nimpudica perdite dc aflictim amasset ob zelum muliebremq; animi impotentia eunuchauit. ideq; Augustinus de seipodiectis sic Berecynthiae sacra co/ Turpissimendat. Veniebamus nos etiam aliqn adolescentes ad spectacula: sudibriat sacrile ma dςcan dorurspectabamus arrepticios: audiebamus symphoniacos ludis turpissimis: qui diis deabuso exhibebatur oblectabamur caelesti uirgini Berecynthiae matri omniu : ea Cνheles ante cuius lectica die s leni laudationis eius talia per publicum cantabatur a nequis ancile vix simis scaenicis:qliano dico matre deorun mouero illa nec matreipsoru scaenico F dc- tis, tib φ, caeret audire. Melius uero ic prude ius il uiri in Ioue suo: mulieres 1 Matuta dea ego diebόtur rut:refert naq; Plutarehus in problematibus. A ncillis aedem Matutae 1gredi fas non este: unas tantu mulieres introducere: qua alapis cedunt. hancq; unam ita pulsantist seruas signifieent aditu prohiberi: Apud ea dea filiis suis mulieres b5ano optat 1iis sed ne sed nepotibus tribuunt: quod Ino quae Amatuta: miti quodam N humano ingenio poribas suisse. ec sororis filio mamma praebuisse in filiis uero in Peliae sui e uidetur. Se 6 uetustiora hoc principio tractemus. Euan.der carmentem matrcm quae latinas litaeraS Carmetes
primo dicitur inuenisse ex A rcadia in Italiam ducens. A ttulit secum sacra quae sunt Lupealia lupercalia: nde. Ouidius. Nam iuuenis nimium uera cum matre fugarus: Delerit Arcadiam Parrasiuqi laremtoc alio loco. Ouis uetat Arcadici dictos e monte lupera. cos. Faunus in arcadia templa lycaeus habet. Liuius in primo. Romulus in palatino mole lupercal secit ludicrure palantia urbe palatici appellat. Vnde nudi iuuenes ly Lupealia caeli pana uenerantes: per luxu atq; laseivia currerent. Et beatus Augustinus his uer orisobis ccxpoit. Varro asseruit Circeii socios Vlixis mutasse, bestias N areades q sorte ducti transnatabant quoddam stagnum couersios fuisse in lupos. Unde romano a lupercalia exit lorum seminc sunt exorta. Ouidius tame aliam affert lupercorum oris
ne qui diffuse narrata Romuli ta Remi 1 Tyberim cxpositorum historia romanos dicit beneficii meimores quod lupa nutriendis infantibus praest itit: templum illi ad Mum ruminalem extruxisse: quod lupercal sit appellatum enit ad cxpositos mira Lulupasceta gemellos: illa loco nomefecit: locus ipse lii percal Magna dat inuti ixpmia pe. callactis hetae nos eius tepli locum suisse os edimus: ubi ad supcriore circi masimi par
39쪽
Luperci tem eHius mons desin1t: I sancti Gregorii aedibusun via appia uergetibus sed ad rectus templi sacerdotes luperci:sicut uult Varro appellati: diuina r in suam nudi agetati, es bant. ncc tu templo solum sed per uicos urbis ac compita discurentes: qui etiam praenuci in tu ter sacerdotes quicunq; mares Esceminae sacrificio uolebat c5municare: nudiptem percali plu:urbes cateruatim lycaeu nescio quod carme canetes procedebant . N Fcltus p5. peius creppos dicit lupercos esse dictos acrepitu pellicularum: qucm faciunt uerbe/rantes Mos enim erat romae i lupercalibus uudos discurrere: dc pellibus obuias fis Bo, aenea i sceminasserirer de notum est Marcumantonium: cuius immiti ingenio 1 ania Fose boari addiderat. C.caesaris uiistoria ut pani lyraro lupercalia celebraret nudum nudatisomAtaim, si 'mebra matroiSN uirginibus sociatur curru per urbe suis se uecturque puellae pa, riter nudae traherent equo die Caesia1i corona regni iponere e adnixus: Hercules quoq; cum Euandrum caci timore liberasset: ob memoriam uacarum quas eo maetato Mo, sacri. ceperat bovem aeneam in sero obtinuit quod indebo aliu appellarui. sui ad id .ficadi heri ruin ipso deo tintu aedificatu ara maxima appellatum reo in loco uel prope coliguo ubi ecclesiam canisti Gregoria ad uelabrum ceuidcmus. Liuius is udo. Aramaxia Herculi ab Euandro dicata hic sacra Romulus prima ex omnibus peregrina coepit: Herculi uero rem diuinam sacientes scribit Pluinichus alium neminem ex diis noυ minare:quia semideus sit habitusmel qd soli dum ageret in humanis: Ara ab Euandro dicata e.Canem amoueri uolunt. quia Cerberus Herculi suit infestus:uel quia lit,aeitatio puero cane Dccise ab ipothematibus praelio decernere coaetus: multos ea pu, Ditissima gna ex amicis:fratre quoq; perdidit. ec Ouidius de Hercule imolat at 3 illic taurum me et i tibi Iuppiter unu . ict orta Euandrum ruticola' uocat. Constituiti sibi quae ma
c/r v μ -a dicitur aram. Hie ubi pars urbis de boue nome habet: August inus aut de hoc templo habet instaseripiareius dei quem solum uirtus in aethera sustulerit indignarquae tamen uel ideo toleranda erunt:quia deam nobis nunc primum nota efficiuntiarentinam:perpetui meretricii infamia mobilissimam. Herculius editus ociosus at/q; feriatus iussi testeris secum utrali Danu alternanterin uua constituens Hercule:
in altera seipsum: sub ea conditione ut si ipse uicisset de stipendio templi coenam sibi
pararet amicana conduceret:Si autem uictoria Herculis fieret hoc idem depecularia uoluptati Herculis exhiberet.deinde cum a seipo tanqab Hercule uictus esset:
debitam coenam de nobilissimam meretrice Larentina deo Herculi dedit:at illa cum dormisset in templo:uiditi somnis Herculem sibi esse commixtum sibiq; dixisse: 1 de disicedens cui primum iuueni obuia fieret apud illum esseti uentura mercede quasbi illa credere deberet ab Hercule psoluta. aesie accidit:euti quu primus iuuenis ditissimus carrulius occurrisset:eamq; dileistam secum diutius habuisset illa herede desumstus est quae amplissimam adepta pecuniam De diuinae mercedi uideretur ingla/ta: quod acccptisti num putauit numinibus. populum Romanum etiami pascripsit heredem:atq; illa non comparente inuetum est testamentum: quibus mei itis illam
me es iY-diuinos Sed sestus dicit Larentia esse festa Aceae larentiae ν odeam, Aulus Vlius scribit Romuli nutricem suisse quae ex duodecim filiis unum moria te cum amisisset: Romulus in eius locum sese A ccae larentiae filium dedit: seque i
Larentia caeteros eius filios fratres aruales appellauit: dc exinde mansit coltcgium fruni arua. μειώ: - lium numero duodecimicuius saccidotii insigne est: spicea corona:.alba insula: NVarro scribitur artcs Aruales dictosq, sacra publica faciunt ut fruges serant arua. Et Valerius tradit. Acca larentiam suisse sepulta 1 uelabro celeboerimo urbis loco.
40쪽
Venere minus m raremur obscoenos habuisse I sacrificiis ritus: nisi diceret Augustinus Romanos non erubuisse aliquando Vestam uenerem appellar : forsan ea ratione P tres fuerunt Ueneres. Vna uirginum quae etia Vesta: cui puppas donasse uirili Tres ueno nes Persius poeta innuit: aliam coniugata*:in cuius sacris Adonis amicuseius apridente extinctus deplorabatur. A lia meretricum: cui phoenices donum dabant de de pshi iustitutione filiarum anteqeas iungeret maritis:alias fuit uero templum Veneris erP t e filia;ecinae ductum extra portam colIinam nuc saltariam: ubi ingentia in uinctis fiundamista eernuntur.De quo Ouidius. Templa frequentari collinae proxima porrX. Nunc Tepta ueλdecet. Et Veneris illius primae uirginis A ugustinus tale refert uidisse Lacrificia. An neris erycite illud delubrum ubi simulachrum illud locatum conspiciebamus: uniuersi undiq; confluentes: Nubi quisque poterat: stantes ludos qui agerentur intentiss1mi spectabamusrintuenres alternato conspectu: hinc meretricum pompam: illinc uirginum: ri, obscena deam illam suppliciter adoraritante illam turpia celebrari. Nunc ibi pudibundos m1 mos. Num uerecundiorem scaenam uidimus: cuncta obscoenitatis implebantur ficia: sciebatur uirginali numini quid placeret:&exhibebantur:quod de templo donum matrona doctior reportaret: nonnullae prudentiores auctiebant faciem ab impuris moribus scaenicorum Z artem sagitii furtiua intentione discebant. A t post impudicae ec turpis deae obscoenitates:deae unitis rituum prudentiam ostendamus. Romae coli dicit Plinius in aede Uoluppiae deam Anger iam ore obsignato de Maero δεπς in bius addit.ida principio sic institutum suiste: quod qui angores suos dissimulando
supprimat: perueniat deς beneficio ad maxima uoluprate. A d turpeShitus redeamus ' - Temptu suit ante urbe condita Iunonis Lucinae a luco dictu in quo crat:q ab crili, imoni, is ad ripas tyberis plinebat: eo luco tarquit roges in novalia purgato anu ibis es Di Lucim enaria habuere: cuius egete meminatura. po. o. pulso Tarinio uipbore regno illi abrogato i tyberi furcis abiecit. unisula urbi inclusa fieri coepit. Isq; capus marci secratus postea dii tus est campus martiust ut no sit dubitandum id Iunonis Lucinae temptu suisse tibinue est saneti Laurentii in lucina ecclesia. Resere uero Ovidiusci ratiiseee, templo saeerdotem ex lupercalibus praesuis erad quem quum irent mulieres cocipo cocipe neqve nequeuntestiis ante se denudatas prostratast Hasello uel betatis hircinis fecto ui te ad te pellibus ut conciperent efficiebat. Morte sub exquilio multis inciduus annis Iuno/nis magnae nomine lucus erat Ninfra. Gratia lucinae dedit haec tibi nota lucus. Aut tantquia principiutu dea lucis habes. Augur erat nomen longis intercidit inanis. Ille caprum madiat iussae sua terga puellς. Pellibus ex sectis percuticnda dabat. Eiust moris meminit Iuvenalis. Condita in pixide lyde. Nec prodest agili palmas prebere tu. perco. Eademq; Iuno Iouis soror 8 coniux maiorem primariami habuit aedem I uita peio proximam. Ouidius. Sithorus in praetio est: dicor matrona potetis. Iuel aq; tarpeio sunt mea tepta Ioui in qua idem fiebat qui re Ioui cultus: cum dicat Sene cacontra superstitiones seribens pretor alios adlusissenos isse pstigulos dies quas ..dam mulieres quae Iunonis N pariter Mineruae suam ibi cellamhabetis simulacriS P oestites iupius accedentes: ecdigitos ornantium modo mouercs capillos arci disponere simu/ noni sacri/labant: cum aliae essent quae tu cspcculti tenentes: dearii oculis illud supponeret, Mi Mahan ciendu. Et Varro dclingua latina dicit Iunonem lana cum Ioue iuuat terra esse: Iunoncms lucina inuocari: i, partus a principio ab ea in luce edite. Cicero aut pro murena Iunoi sacra feciste cossules sic ondit. Nolite a factis iuriois sospite cui oescosulcs sacere necesse S domesticu ec suu essule avellere oposum fuerit singulos deos rit'
