장음표시 사용
41쪽
sieat in aliquibus supra secimus distim te scribere: praesertim quum tales fuerit quos non nisi erubescetites possumus sc ibere: sicut. M. Ciceronem uel hac una re diuino uirum ingenio erubuisse: ec suis qertant libris se uiuo per urbem Romam dis eminatis indignitatem rei danasse videmus. Nam in libro quem de natura deorum accura. tissime scripsit haec per. . Lucium balbu dialogo re ondentem dicit. Vides ne igi. L. ιι, tur ut aphisicis:rebuS bene ac utiliter inuentis ratio sit ira sta ad commentitios deos hat quae res genuit falsas opinioties erroresq; turbulentos 5 superstitiones pene anilestta formae enim deos eccetates uestitius rornatu's notescuntgenera:praeterea cognationes: coniugia omnias traductaad consectudinem imbecillitatis humanae. Nam Cereris o perturbatis animis inducuntur. Accipimus 3 deorum cupiditates: gritudines: irae in cundiaS. Quare ad ritus alioS ueniemus:qui totam ciuitatem i multis diebus seriataphoserpi, tenebant:sacra suerunt. Cererisqfi Proserpina eius filia ab Orco suit rapta. N paulo- celebratio post inuentatquarta dearu nominis intes pretationem hae Vano de lingua latina po/
xς οβ α nit.Ceres ii egerit fruges: pserpina Luna: q, ut serpens modo sit a dextris modo a siri nistris: earumq; dearu sacra licet ab A theniensibus Eleusina a loco dicta maiore cele/brarente apparatu: Romani in in liniae desectu dc Romae*ubicunq; ageret maximo aenco' tinnitu ca celebraucre:ad cuius moris strepitum per pulchre Iuuenalis allusit quu mulierem notare uolensgarrulam atq; conte iosam dixit. Vna laborati poterit succurere lunae. seruatu aut a Romanis extra urbem eum morem Plutarchus in uita
Aemilii se ostendie. Luna obscurari coepit ac deficiente lumine t multisq; coloribus mutatis:tandem apparuit. Romanis ut moris est tinnitu aeris lumen eius reuore losa cantibus: ec ignes multis facibus ad coetu tollentibus nihil simile a Macedonibus Ω- VR ctum.Termino sacra fiebant 'in eius tutela fines agroru esse putabant. nis Numa pompilius statuitreum qui terminum exarasset de ipsam ec boues sacros esse. Terminusq; quo loco colebatur super eum foramen patebat in tecto. quod neus esse ducebant terminu intra icctu consistere. A t uero aedos ipfigentiles templas sicut dc nostri rite cosecrantes A ugusta appellauere:unde uult Ouidius A ugustu suis e dictum quasi rite a populo sacerdotibusq; dicatui eademq; ab origine auguria sunt dictaqsica Iuppiter manu sua dare dc augerest iussus.Is uero auguradi mos latam in urbe Au,tisthes Romana habuit prouincia: ut augures tanto praeficiendi facerdotio ex maioribus p futi, stantioribus turbis eligi consueuerint.Vnde gloriatur in bivio marcus Cicero se a.
unde Q .Hortensio uiro clarissimo in collegium augur fuisse cooptatum. N. . mutium scaevolam augure videmus inter primat somnium aetatum uiros c5numerari: queautus iter, intemplo uelix quo nihil in urbe Roma habitum est sanctius aram ipsam ampleaea-fectus rem syllae earnifices interfecerui. Cuius sanguine ignis ille uirginia cura perpetuus: Vm penesiuitextinctus. Erat ii sicut paulus Aemilius solitus fiuit dicere summa eius sacer
cussau, dod ubi augures praesicripsissetit: locu uero inauguradiostedimus fuisse incuria ueri, Iesi, teri:ubi nuc sancti Petri ad uincula es ecclesia:qua titulo cardinatatus: nuc obtinetii uir sumus Nicolaus de cusa:germania oriudus:philosephia theologiaq: egi coe: S Testa uel mathematicis eloquentias caimie ornatus: licet aliqn alibi inaugurarent . pdam Fe/p. Culi, pompetu. tesca uel reiqua diciteste loca augurio dcsignata: dc postinuitu esse p5his, ' tificale pomeriu ubi potifices auspicabante: artem uero inauguradi ab ipsis seruata facile ostedere possemus: nisi sementu addere uereremur quorunda ex nostiis insani
nimiu auguriis credere uidente. Vt mustellae occursum bestiolaeo1ummudissimaer
42쪽
8c homini amicissimae: ut cormierociatu: noctuae ac bubonis catu territa expauescant
Molius Cicero qui Nonio optimam spem habere licere diceti se septem aquile in cat stris popeii essent captae inquit rectae moneres si aduersus picas nobis pugnandu LAret:&non insule consul ille qui pullarios nuciantes pullos non adicentes sacris pasci nolle iustit illos ut biberent proiici in prosuentem:&labieno in castris pompei diui Ckemm . nationibus augurii 1 innixo dicenti: Pompeium superaturum: deridens resipondit guria deri Cicero .eos hac spe ductos castra nuper amisisset sed omnium maxime grauiter 8c uore sensit doctisi imus Varro:qui deos dixit otioso si seria stare si sua consilia Cor/niculae crederent.aut Corvo hominibus indicandarictam euileritatem eoFargua/ Teplum mus:qui se auiu uolatui aut occentui committunt:augurandi particulam ex Varrone docebimus:augures cum se in supraemam curiae ueteris par tem recepissent: ueste Aritie, induti sacerdotalem: lituum quae uirga erat: manu tenentes eleuata: spacium incoe/ Posticato ambitu quem pro lacrent designabant.Idq; templum appellauere:l tribus mo/dis dieitur: a natura:ab auspicando: a similitudine in coelo quia tuemur remplum .id quatuor modis sinistra ab orienter dextra ab occasurantica ad meridiem:postica ad septentrionem. Interris dii tum templum locus augurii intra es qua oculi conspiciunr idem tuemur a quo templum. Et de lituo sic habet Liuius in primo. Numa pom pilius augurio creatus rex:inde ab augure: cui deitido honoris gratia publicum id sa/cerdotium perpetuum suit deductus in arcemtin lapide ad meridiem uersus cos die
Augur ad leuam cius capite uelato sedere coepit:dextra manu baculum sine nodo adiaticum lcnens quem lituu appellarunt regiones ab oriete ad occasum determinauin dextras ad meridiem partes:leuas ad septeritrionem. oculis enim intelissimis aues augurium facientes nani aliquae nullius erant adiurii :sinist rorsum an dstrorsum idccancntes ne an tacitae aduolarent diligenter obseruabant.bonum inde aut malum suturae quam animo meditarentur rei ex eorum disciplina uel potius insipientia elicientes. Nec mouere debebitquequam quod imiti scripserunt occentum taricis. Fabio Occetus
Maximo dictatura abstulisse quum id potius augurum inuidia sit factum: dictatur a s ricis alteri cupientium demandarieaut quod Liuius in primo refert: si actius nauius quia cotem nouacula discidit auguriis sacerdotioq; tantus honoraeresstrui nihil belli domiq;:postea inauspicato fieret consilia populi: exercitus uocati: summa rerum: ubi aves non addixissent: dirimebantur.profecto enim id suit quod Augustinus in ciuibtate dei diaeit scripssse Porphirium:a demonibus fuisse diuinationes augurum tara
spicumruatam:ati somniorum: N miracula magorum. multa igitur de augurum disciplina Nauguriis iterato dicturi ab eo incipiemus quod nostris omnibus ne hanc extimescantuanitatem plurimu prodesse debebit. Plinius cilicet scriberer inauguru disciplina suisite: nulla auspicia pertincte ad eos qui ingredictares obseruare ea neερ Augusta glexet int: dc ne in primario eiusmodi rerum uerbo erretur Nonius Marcellus docet. Sacerdotia Auspicium esse auium inspectioncm. Augurium rerum omnium coniecturam. Liis duo gra uius in decimo. Rogatio promulgata: ut quum quatuor augures: quattuor pontifices tunc es ent: placeret augeri sacerdotum numerum: dc quattuor pontifice se quin Usacerdotes dc plebe omnes legerentur: inter augurcs enim constat imparem numeria debere esse: uocatae tribus: ingcnti consensu accepta est rogatio. Ita octo potificunoue augus numerus sectus N. xxyii. Liui. in locu .M. marcelli. L. I alius petus au gur creatus inauguratus 3.Cice. in legibus Sacerdotu genera duo esse .l cit: unu qd
43쪽
S.P. . R. asciuerit. Interpretes autem Iovis: opt. maximi publici augures sagnis: dc auspiciis postea videto:discipli na teneto. sacerdotes la uineta uirgeta: N lalicta publica auguranto: quus agent rem duelli qui populare auspiciu praemonento: ollis 23 obtemperanto: diuorus iras prouidento: hisq; parento: caeliq; sulgura regionib' ratis denotanto: urbeq; ec remisa ec agros liberata dc effata habento. auguis res iniusta: nephasta: uti sardira: defixerint irrita insectaq; sunto: quisno paruerit Augusum capitale esto. Quid uero maius si de iure quaerimusqposse a summis imperiis a su PQiestas mis potestatibus comicia tollere: nsilia uel instituta dimittere: uel habita repudiare: quid gravi' et rem suscepta dirimi: i unus augur aliter dixerit: quid magnificentivs pone discemere ut magistratu se abdicet consules:quid religiosius e cum popu lo:eu plebe: agedi ius daretaut no dae qd lege. si no iure rogata sit tollere:Ia uero p/multorum exemploria dc nostra est plena res publica ec omnia regna omnes populi: cunctaei gentes:augurum praedictis multa incredibiliter uera cecidisse uiderui. omnes magistratus auspicium iudiciams habento: ex his quae senatus esto eius decreta rata sunto. omnibus magistratibus auspicia datur ec iudicia: ut esset populi potestas ad quem prouocatur:auspicia ut multos inutiles conatus impedirent mora saepe. D. populi imperum iniustum auspiciis dii immortales repressterunt. Auspicia seruanto augmiis pateto. Est athoni auguris mentulisse maximis. r.p. teporibus praesto e edebere:Iouit optimo maximo se consiliarium atq; administrum datum. El. M. Varro augur consul adest: tum quum exercitus imperaturrac praeit quid cum dicere oporateat. Cicero pLilippitarum secundo: quod enim ipse me augurem a toto collegio cupetitum. Cn. pompeius N. .hortensius ne enim licebat a pluribus nominati. FeSigna quin st uspompeius scribit quin genera signorum obseruaste augures rex coelo:ex auib' ex bipedibus:ex quadrupedibusrex diris auspicium ab asi ciendis auibus dictum e.
labat Exauibus ille appellabant funebres quae in auguriis aliquid fieri prohibebat. Osti
Auspicia num augurium a cantu avium. oscines aues. aut ciuili ore facientes. Superuacanea -uς lan dicebaturab auguribus auis quae exsultanto acumine uocem emisistetadicta ita 'omosethe, uagat aut canit. Puls potissimu dabas pullis in auspiciis:quia ex ea noctu Auisius se erat aliqd decidere 'tripudiu saceretides terripauium pauirc. n. serire es bonum sebi, y enim augurium este putabant si pulli per quos auspicabatur comedissenti praesertim ri judiu si eis edentibus aliquid ab ore decidisiecisti aut omnino non odissent arbitrabatur maria periculum iminero. Plutarchus in problematibus. Metellus pontifex maximus pru/acccsa laui dens & ciuilis post sextilem mensem augustum uetuit auspicari:quod adultis dc per sectis auibus auspicado anteqaestas aduenerit sit prudeliae. Aut uno at aues parti iu/
femiaζης spices nunc augures in captandis auguriis luminat i a lcmper accensa etiam interdiu piemanr habere uoluerunt: ut scilicet an uentus es et intelligerent quo prohibente aves du bia:&perplexae uolant: nec aliquid certi cursus ostendere possunt: sed cum sani macernitur recta dc constans de auium quieto uolatu iudicant: ec infra. In auguriis uulture plurimum utuntur:quia Romulo in condenda urbe.xii. apparuerunt uel quia ut Herodotus uultur nemini nocet animali quae nisi cadauera coedit: necaues mora tuas attingit: o uultures omnes scenainae zephyro ut arbores impraegnantur. Unde purior caeteris auibus. Item augures sulcus haberent augurandi causa sedere prohit si bebantur:quia integros e sanos corpore tamete eos esse oportet quis acra peragui.
tio multae Caeteris sacerdotib' simul ac ad iudiciu ducti ae danati sunt altu substituue. A ugure
44쪽
uero donec uita suppetat lieci maximorum criminutiauit tu sacerdotio no mulctate quia no honoris nec magistratust sed scietia atq; artis cuiusda:potius nome e auguret quae no potest auferri: sicut nee medico modicina ars nec musico catandi perma.aliuuero no instituunt. φ Lacerdotum numei u ab initio costitutum merito tuentur. Cai
dura auspicia dicunt cum aliquid i templo excidit. Clivia auspicia dicebant q uae ali quid fieri prohibebat. Omnia enim dinicilia clivia. Vndet clivi loca ardua .pede, stria auspicia arbitrantur quae dabans a uulpc:lupo: serpente requor caeteris animai libus quadrupedibus.piacularia auspicia arbitrabanε quae sacrificantibus tristia portendedant: cu aut hostia ab ara effugisset: aut percussa mugitu dedis ei: aut in aliam partem corporis qua oporteret cecidisset: pestifera auspitia elle dicebant cum cor in extis aut caput iniecinore no faisset. pr cicSaues dicuntur quae se ante auspicat mferunt: nam praepetere dicebant anteire: dc Plinius aues edocet auspiciis adhibedas. cornices sunt inauspicate garulitatis.corvi in ausipiciis soli uidentur intellectu habere significationem sua' pessima eorum significatio cu glutiunt uocem uel ut strangulati: Dubo senebris di maxime abhorrens publicis praecipue auspiciis: deserta incolit itaq; in urbibus aut omnino in luce uisus dirum ostentu est. priuatos domibus insit dere scio non suis se serale.capitolii cellam intrauit propter quod urbs lustrata Ansior peruigil capitoliu seruauit a Gallis. galline nigrae digitis imparibus ad rem diuinam idoneae. Est iter aues ardeola egenus qd leucos uocat. altero oculo carere tradui Optimi augurii cum ad austrum uolant:solui. n.pericula metu in idius ait. Galligablinacei hos fiunt tripudia solistia. hi magistrat'nsos quotidie regut domo i ipsi mas claudunt ac reserant. hi fasces Romanos pellunt aut retinet iubet acies ac prohibet. uictoriarum toto orbe partarum auspices: hi maxime terraru imperio imperitant. Similem uero huic uerboru leuitate prior Plinio Liuius in quinto dixit. auspiciis hac urbem eonditam este.auspiciis bello ac pacerdomi: militiaeeomnia geri P est: si ignoret Quid enim est si pulli no pascenses ex cauis tardius exierit si hoc cecinerit auis
parua sunt haec sed parua ista non contemnendo maiores nostri maximam rem hanc secerunt. Et nono libro. L. papirius dictator a pullario monituS ad auspicium repete dum Romam prosectus. Item decimo. papirius curser consul pularium in ausi eiu mittit:&cum pulli non pascerentur pullarius auspicia mentiri ausius: tripudium solis linum consuli nuntiauit.locatus in prima acie qui mentitus fuerat inteaeetas est. consul dii in praelio sunt inquit.habet poenam noxium caput ante consulem. hoc di cente consule. Corvus clara uoce occinuit. Vnde S ipse Cicero oratione in Catilina tertia hanefatuitatum disciplinam laudibus effert. Aruspices ex lictruria iidem iusserunt sinu lacrum Iouis facere maximum: Nin ciccisum contra atq; sacrat ad oriente collocare ac se sperare dixerunt: si illud signum quod uidetis solis ortum:& forum cariamque conspiceret: re ut ea consilia quae clam essent patefierent. Et de ausipicum responsis idem Cicero. Quanta maiorum nostrorum erit sapientia perspicere posusunt qui statas solemnest cerimonias pontificum rerum benc gerendarum auctori tate augurum satorum ructeri predicationc Apollinis: vatum: libris: portento . . rum explanationis heliuscorum disciplina contineri putariant. Vnde Ciceronis sc n.
tetiam seeuti sunt posteri quod Flauius uo'seus in Ameliani pi incipis iebus festis sic ostendit Die tertia iduum Ianuarii fulvius Sabinus pior urbanus dixit. cicrius aduos. p.c. potificu suggestione dc Aureliaipi incipis littorasrebus iubet ut inspicuatur fatales libri sibus spes belli terminidi sacrato deos animo cotinctur. Scitiseni in
Caduca auspicia Clivia au spicia Pedestra auspicia Piacularia auspicia Pestifera auspicia Prepetes
45쪽
decidit Extipices Laeta xta Sille castra ad urbe c5
ra marissenouenti Carmelus N. Uar. in
ipsi quotienscul grauio extitit aliquis motus: eos semp inspectos : neq; prius mala publice esse finitae ex hiis lacrificio' processit aut toruas. duc surrexit primae sente tiae Vlpius silanus: atq; ita locutus est. Sero nimis de re .pu. Pontifices retulerui: qpuri et mundi:qsanctiiquestituanimis 3 sianctis sunt.Comodit cmplum ascendite:
subsellia laureata consternite. Veteranis manibus libros cuoluite. Varia. r. pu . qua sunt eterna perquiriter patrimis matrimi si pueris carmeidicitae. Nos sumptus acristrios apparatu sacrificiis: nos aris tumultuarias indicemus hostias c interrogati pigrit senatores sentetias dixerunt tum est deinde ad teplumnspecti libri:pio alti uersus lustrata urbs:cantata carmina: amburbiu celebratum: ambulbialia promissa atq;
ita solenitas quo iubebat ' modo expleta est. litterae aute quas supra Flauius A ut clia. num seripsisse dicit: fuerut hae: Aurelianus augustus Senatui amplistimo salute. Miroi uos. p. c. tadiu de apiendis libris sybillinis clubitaste: proinde quasi in christiano/xu ecclesia no in templo deo' omnium tiadictis. Agite igit': dccauimonia pontificucerimoniis solemnibus iuuate principe necessitate publica laborantem. inspicians libri: quae facienda sunt celebrentur profuit tame multis in robus Romanu hunc pricipem religionis cultum seruante deos stinuisse. Nam cu uci us apolonius thianeus pnilosophus ipsi Aureliatio desolationem thiante meditanti sic di isset. Aurelianae si uis uincere nihil est: quod de ciuium mco' nece cogites. A areliane si uis imperarca cruore innocetum abstine. A urelianc clementer te ages si uis uincere. urbem illel Dquit intactam. Sed iam aliquos particulares uideamuseflcctus:quos ab auguriis uenisse dixerui. Pliniussiculo bello ambulante in littore augusto.piscis curari ad pedes ius exiliit:quo argumento uates respondere. Neptunum patrem adoptantem in sibi Sextum popeium repudiasse. Et infra picus martius in capite pia totis V Iba, hi lucii tulonis in foro iura pro tribunali serentis sedit ita placide: ut manupra hed retur. Respondcre uates. Exitiii imperio portedis occideretur: at si dimitteretur prς tori dimissa est:&pra tot brevi mortuus pcodigia impicuit. gallinam cum lauri rativisculo cecidis te in sinu Liuiae drusillae: qua fuit impetati ix. dc hucusq; scrvatum: ut ex ea lauto imperatores suerint laurcati: fuerunt quoq; minores auguribus iubditi sis,cerdotes. Exticipes: quos ab inspiciedis extis dixeruntio mentis enim extis & fibris
animaliuisa inspectis disciplina:sutura hominibus praediccb tit eosq; sic descripsis
se Virgiliu supra ostendimus:pecorum reclusis pectoribus inhians si iacia constrinlitexta:cuius insaniae ab historicis poetisq; infinita summi possent exemplar exabus nonulla ponemus. Syllae cuius tempora sicut inquit Augustinus talia fuerui: ut sui periora quos uindcx esse uidebat 'illi' paratione quaererctae . Cii piimsi ad urbe cotra mariti casi ramovissct adeo laeta cxta imolatili Misscset ibit Liuius: ut custodiri se postumiuSaruspex uolue1it capitis suppliciu lubitulus: nisi ea quae in aio Sylla haberet diis iuuatibus impleuis et . di Suctonius de Cς ite dixit cu lomniata et se matri stuprum intulisse conicetorcs eu ad amplissimam spem incitauisset sed ec Cornelius J 'acitus de Uespasiano scribit. Iudeam inter' itaq; carmclusos :ita montana uocat: fa, crificati in eo Uespasiano cuspcs occultas animo uersaret: basilidis saccrdos is cetis extis qcquid cstingi Vespasianest paras siue domu trucrersiue prolatare agros: Duc ampliare ieruitia: datur tibi magna sedes ivntis termini:quod adipei tu euectus 1 pleuit sed unica. M. V. quapinissimus respodeat finia. non solu otiosos sed sordidit imos fuisse deos si i iecos di viseeu sterqlinio sua occulues ut cosilia hoibus ab is ini sacerdotib'manifestadarui optabilius fuerit ualuisic apud maiores Cicc. p. A. cluctio
46쪽
sentetia pietate 8c religione N iustis praecibus:deoru mentes: no contaminata superstitionemel ad scaelus perficiendu caesis hostiis posse placari. Vbi enim fuisse deos
alibi: qin stercore is imabimus:qnea acciderunt: quae Plinius enumerat: iis qui quaesiuerunt ostensa.M.enim marcello cum periit ab Anibale caput iecoris defuit. desulte . G. Mario cu imolaret uticae. Item . . pricipi kalendis Ianuariis cum iniret consulatum quo anno intersectus est. Claudioq; successori eius:quo mense intere/ptus est ueneno Pyrrho regi quo die periit:praecisa hostiarum eapita sed ec praeben. dis quoq; laetis &prosperis dii in stercore iacuerunt. diuo namq; augusto sipoleti se crificanti primo potestatis suae dieruictimaru lacinora replicata inti insecus ab una fibra reporta sunt:responsumq; duplicaturum intra annum imperium Gemina item diuo Augusto apparuere iecinoratquo dic apud Actium uicit. SedN magici fueruti mathematici: quos accuratisi1me Cicero di Plinius impugnantiquibus o Liuius consentire uidetur. cum regem Tullum quia Iouem mala religione sollicitabati submine cum tota domo flagrasse dicit. Et Augustinus in ciuitate dei dicit aduersus magicas artes Romanorum esse leges praesertim duodecim tabulas. Et asclepiade imprimis dicit Plinius adimere magicae uanitates: ut abrogaret haerbis fidem reamq;Phare bonis argumetis dicit si magia suisset uera potuisse Romanos contra Cimbrosta Theutonas:contra Aphros: contra Gallos:& caeteros prouidissersi haeibarum arte magicasames tolleretur: N portae urbiu seruarentur. Et Helius spartianus de Di dio tuliano imperatore scribit suis Ie illi eam amentiam: ut per magos pleras faceret: quibus putaret odium populi deliniri: quasdam enim non conuenientes romanis sacris host iasii Dolauertit: carmina pphana caninuerunt: Nea quae dicunt ad speculufieri in quo puer praeligatis oculis incantato uertice qua res cerc dicitur. Mathematicos uero Suetonius asserit a Tyberio imperatore expulsos fuisse sed depraecantib'N se artem deserturos promittentibus ueniam dedisse. Cornelius autem tacitus ma/thematicos dicit genus hominum potentibus infidum sperantibus fallax: quod in ciuitate Romana se uetitum semper ec retentum suit: quos postea Vitellium imperatorem asserit expullisse. Sedec alios habuerunt prisci sacrificulorum praestigioruere
praecationum ac variariam obseruationum mores: a quibus partim in urbe Roma uolitis:partim asu stitiosis in usu habitis: plurimae oriebant insaniae.Livius. xxii. intcrim ex fatalibus libris sacrificia aliquot extraordinaria sectarinter quae gallus ec gallina:graecus N graeca in foro boario iub terra demissi sunt uiui: Nitem infra. Liu. xxy.
Tata relisio Mea maxima ex parte externa ciuitate incessit: ut holes aut dii alii uidc-rentur cfiecti:nec iam in secreto modo: sed in publico et ac soro capitolioq; mulieris turba erat: nec sacrificantia nec praecantiu deos more patrio. Sacrificuli ac uatcs coe/Perat holum mentes:quorum humerum auxit rustica plebs ex incultis diutino bel/io infestis i agris egestate dc metu in urbe eoinpulsia: N quaestias ex alieno errore faci/lis: que uelut cxconccsic artis usu cxercebat. .aemilius praeter edixit: ut quicu il lis bros uaticinios praedicationisiueraut artis sacrificadi haberet: eos libros oes litteras.
Q ad se ferret. Maiorem in predictis auctoritate habuitprecatio:cui facie lae sciriptor Mut scribit Plinius praeibat aliqs:Nalius adhibebat custos ne curat tur in uerbis aliis ite pponebat qui linguis ueri a circustantibus iuberct:quemadmodum apud nos seruatur cum sacram lecturus in ecclesialectioncm alta dicit uore: iube domine benedicere:ctu boni hominis fit responsor ut digna in eius corde ic labiis saerorum dogmatum sit enunciatio: dicebant cnim Untiles: fauere linguis onin cf.: Et tu
si1ia de divis placassis IIi regis
Aduersus . artes magicas Mathema tici a liberio expulsi Precatio
47쪽
Tibicen cane ne aliud interea Gaudiatur: uescatena ital praecationem suisic asserit. Obserua Plinius qua aquam illa cribro attulit. Et parietes ab incediis praecatioibus suisse cirhaebiti ili cui scriptos: vestales creditum mancipia fugitiva nondum urbe egressa retinui sie moiba scin loco praecationibus. Vndeoctraditum morem dicit primu anmciem laetis prae, sanguis gla cationibus inuicem faustum ominari: obseruationes cum fuerint propemodum infinita: nonnullas ponemus. Saguinem gladiatorum ex uulnere morientium bibebat saeum ut procul a comiciali essent: quod tame scribit Plinius cum speetaretur: aut fieret in Pellis vim harena horrorem attulisse. Et obseruatio illa erat qua Augustum scribit Suetonius ii m..ini tonitrua & salgura expauisse:ut semper*ubit pellem uituli marini circunser ret pro remedio: ecqua caesar post unu ancipitem uehiculi casum sempdomu egredi ens carmine ter repetito securitate itineruin nuncupabatur: sicut nos domus limite
transgressuri signaculo crucis praemissio diuinam ab aduersis tuiti5em imprecamurrniuatio publicaq; illa suit obseruatio cum in oppugnationibus ante omnia euocabatur a Romanis sacerdotibus dii: sub quorum tutela urbs aut oppidum id crat:promittebant Tutelam milli uel illis diis eunde aut ampliore locum Romae alibiq;. ideoq; Romae deus tute Hςμ- laris ignorabatur:ne possit ab hoste aliquo euocari publica et obseruatio illa crat de qCicero in Vatinium. Ioue fulgurante cu populo agi nefas ce. ec laurum in sinu Iouis poni quotiens laeticiam nouam ui storia attulerit. in prophanis usibus pollui laurum di oleam fas non esse:& ne propiciandis quidem numinibus accendi cx his alta iiiii . reraram debere. Et Plutarchus in problematibus scribit: cu 1 caeteris Dianae teptis ceruorum cornua affigere mos esset in ea lautumodo quae erat in auentio boum affixa suisse: quod Antonius horatius in sabinis bouem insigni specie&magnitudie natam a diuino quodam monitus siquis imo asi et: tosius italis imperio eius ciuitat omcornua cer potituram. Cornelius sacerdos eo ad tyberim lauandi specie iurio imo lauerit:&Ro Rin dia mae impetiuitaliae peperit. Et praestigia danans Suetonius de Vespasiano dicit. Nu R*J --δ elata suisse ex urbe praestigia. Nerone dicbus ultimis monitumpcr quietem ut testam Iouis optimi ex sacrario in domum dc in circum dcduceret:quorum etiam praeitigio, rum iudeos scribit poenas dedisic: cum in orientc percrebui siet: uctus ec costans opupidistis, moesicrin satiS: ut eo tempore iudeae prae isti reria potirentur. Iudeiq; id ad se trahetes rebellarunt: ec urbe amissa ad extetminium sunt adducti:quorum tam e pnaestigio 1,sephus rumaliquid coetioris euentus habuisse est uisus Iosephus nobilis iudeus:qui cum uetusteu spasiani iussu comiceretur in uincula constantissime asseuerauit: fore ut ab eo de ab
Prodigia lucrctur. Verum iam imperatore:quod ec postea factum fuit. Quod autem stupra Cicero in legum libris: diuorum iras prouidento: hi a parento dixit ad prodisia spectat de quibus eodem libro: prodigia dc portentia ad licitus os oc aruspires si senatus
iussit deserunto: hetruriaeq; principesdisciplinam discunto: quibus diuis decreuerit procuranto iisdemq; sulguraecostenta planio. prodigia autem nonius Marcellus dicta iniit' porro sint adigenda: dc infra prodigia semper esse pessima. φ deorum sintine uel minae. Livius. yiii. M. Rutilio tertium b Manlio torquato tertium coii. pro/digium lapidibus pluit id libro. xxv. q, aut cm in piceno lapidibus pluisset novendia Iesaerum editum est: urbs lustrata: hostiae maiores quibus edictum cst diis donum cxauro pondo.xl. adlauinum Iouem portatum: dc signum aeneum auratum Iunoni in auentinorlectisternium cerae N Romae a iuuentute. Suppi statum fortunae in algido e inde Romae omnibus diis: eci senio maiores host iae. Attilius serat vis praetor uota
suscipere iussius:si in derem annos.r. p. eo de stetisset statutoc infra Liui. xxiii. Pdigia
48쪽
eo ano multa nunciata sunt quo p magis credebat simplices ac religiosi homines eo plura nuciabantur. Ei.xxvii. ucrum ingenio fateri coactus sic hab et prodigia procurarunt quae nunciata erant realia ludibria oculorum aurius crodita P ucris oste tam proximo loco Romanis suerur: quae Vlpianus de uerborum signincatioe dicit labeonem diffinister cum cotra naturam alicuius rei genitum faetuue est aliqd duoq; eoru genera ce cum quis corra naturam nascitur tribus manibus aut pedibus ho/mo alterum cum quid prodigiosum uidctar: quae graeci phalasmata dicunt Plinius subsedit 1 cumano arbor: graui ostento:pauloante Pompeii magni bella civilia paucis ramis eius entinentibus. Ostentumq; cstecum arbores in capitibus statuaru ueI in atriis enascunt ':uel in arboribus ipsis alienis. In capitolio bello per siet enata pab ma uictoriam triumphosq; portendit quae tempest alibus prostrata. eodem' loco fit cus enata est in messale&. G. castii censorum lustro: a quo tempore pudicitiam pro stratam Piso grauis auetor e. Mostra subsequuntur: Nonius dicit deorum monita esse. Et festus monstrum dictum uelut monestrumst, moneat aliquid futurum :prodiogiuin uelut praedicium Φ praedicat:portentum v, portendat: Ostensum est: φ os cn.dit. J cnitas este inquit aestus deas sortium dictas:q, tenendi habeat Potcstatem. i. demus', bina fuisse sortium genera. Vnum quas Brtes uirgilianas appellaucro cum aperto Virgilii codice destinari in ordine.numero uersus q sorte occurrissent:1 augurium accipiebatur: De quo Helius spartianus in Adriani vita. Quoquidem tem pore custolicitus dei peratoris ergasse iudicio ui1gilianas consuleret sortes: illos incidit uersus. Quis pcul ille aute ramis insignis olivae Sacra serens: nosco crines Incaona 1 meta: Romani regis primamqlcgibus urbe. Fudabit: curibus paruista paris cire tcrra. Alterum fuit sortiunt genus uetustissimum a Cicerdotibus confictum r sposistoraculos dimiter quod inscripta foliis arborum tabelli'; diuersorum culturiculo ar ad deorum puluinaria crant a sacerdotibus ita disposita: ut eum illi aut orati uoluissent aut sponte constituissent:certo decussa artificio: in id spei aut timoris po/pulos N principes uiros inducerent: quod sibi conducibile aut deleelabile elistima olent. hinc illud est apud Livium libro. xaeli. prodigii a sacerdotibus procurandi loco habitum: rtos attenuatas idest sponte sua in alta retanile caelo dolapsas: unam excidisse ita scriptam Mauros caelum suum cocutit. Cornere aute ex Liuio qua lcs adhisbitae fuerunt procurationes:ex quibus omni sacerdotio maxima accessit dele statiore utilitas iucudistinauest.Decebri enim meic qredis uoluptatibus sumae idoneo huius pcuradae ortis gratiata laede Saturni romae imo latu est icetis tornitiq; imperatata cum lcetumssenatorcs straueruiret conuiuiusuit publicu:ae per urbem saturia alia die ac nocte clamata. populusq; cu diem festum perpetuum habere ac seruare iussus. Vota quoq; prisci impetrandis a deo cocupitis emisere quae ut implerent constantis sim sunt adnixi. Liuius in Tulli regis rebus gestis:In retrepida duodecim uouit a lios:phanaq; pallori &pauoii: talibro quinto dictator. M. arius camillus uehios capturus decimam Ioui pythio uouit&Iunoni hospitium promisit. 6c Hannibale Liuius bellum mcditanaem romanum: facit siccundis se uotis obligassie . Otia de re pi ura dicere omittemiis quia apud priscos pariter Napud nostros pari forma cacta. Multa superius a nobis sunt ostensa per quae prisci futura scire: piouidcrect averrere conabantur: unum hoc loco libet ostendercpqd certioi a: d oculis subieeta: sacioruauxilio occultari posse credebat: A d ualle cgeriae qua sutile tenem' ad sextu dec inauab urbe lapidem. ubi cinthianum est summi uiri Prosperi cardinalis columnae oppiν
Virgilia nae ortes Sortis pnUsatiqse limum Procurationes
49쪽
risia ui dum lacus illi subiectus sietat semper alias nune nemorensis est dicitust qlio in loeod 'β templum erat fortunae uirilis. Eius sacerdotem uirgines qprimum uiripotentes essenti in inciperenta a parentibus ductae adibant.Ist eas oino nudatas undiq; 1spiciens: uicia spiciebanc corporis apparetia indicabat. Et admonitae uirgines cusertunae thurai molastent ui d maritum qui contingebat perpctuo celati impetrasset tenebant.
BLONDI FLAVII FOR LIVIENSIS TRIVMPHANTIS ROMAE SECUNDUS LIBER INCIPIT.ONFECTAS Iam et sub religionis uelaminea priscis ge
tilibus ad luxum: sast um:ope'; quaerendas uario excogita tas modo artes:pontificum scilicet flaminumq;: dc sacerdo. tam institutio sprimum post caetera quae religionis suere secundo hoc uolumine ostendemus. Pontifices Varro de li gua latina scribit dictos essea ponte sublitio: quem si e se i rerut.addit Festus maximuee dictu potifices maximas rerutqad sacra &religioneptinet iudex11tumdexq; cotumaciae priuatoue magistra/tuis.potificcs uero alii duos sucriat generia ex patriciis maiores. 8c tiliores cxplaebe. Quatae at dignitatis fuerit pontifex maxius Liuius libr.xlyii. onditi Gn. Cornelio ptori mulcta indicta e:qacu.M.aemilio lepido pStifice maxio iniuriose cotenderate sacroy.n.qmagistuuius potetius fuit. Eadelpotificis maximi dignitas ab eius m5 creandi apparet.Li.n. xxy. scribit comitia potifici maxio creado sunt habita. Resin. geti certamine acta. creatus est Licinius crassus qui aedilitate currule petiturus eratr
sella curruli non sedisici. Ciccro autem oratione in lege agrariam ruti secunda dicit. comitiis pontificum nonisi decem:&septem tribus suis euocatas. Et Suetonius traquillus de. C. caelare pontificatum maximum petiit:non sine profusissima largitions in qua repurans magnitudinem aeris alieni cum mane ad comitia deseenderetpdixis. se matri Oseulanti sertur domum se nisi pontificem non reuersurum Atlita potentissimos duos competitores: multumq; aetate& dignitate antecedetes seperauitriit plura ipse in eorum tribubus suffragia quieri in omnibus tulerit. Unicum tamcn ui deo Romanorum imperatorem non ad luaeum ecfactum: sed ad claemcntiae θί pictatis instrumentum quaesiuisse pontificatum:Suetonius enim scribit: Titum vespasianum qui iure optimo appellatus est deliciae humani generis: pontificatum maximia ideo se professum accipere: ut puras seruaret manus. fidemq; praestitissetquod nunqposthac auctor lacrit cuius necis nec sicius:quamuis interdia ulciscendi causan deesset: qua in re intelligi potest primas fuisse pontificis maximi partes: manus abes/sasione humani anguinis contineretquo posthabito respectu: alii omnes Romani imperatores uolueruntpontificatu maximo exornari. Flamines Varro dieit dictos: P caput uinctum habet filo:&cognomen accipiunt ab eode6 cui sacra faciunt: sed FIamines a Iove:seria, , fisi ire a funda cuius in fastis seriae erant serinales. Et Liuius dicit. Numa pompilius sa, creabatur minem Ioui assiduum sacerdotem creauit: insigniq; eu ueste 8c curuli regia sella adornauit: huic duos flamines adiecit. Marti unum: Alterum quirinor laute flamines etiam a pontifice maximo crearentur.Liuius yi. ostendit. C. saminius flammmo prus
50쪽
ptus a. p. Licinio pontifice maximo ut animum eius cui a lacrorum&cer moniarunt
coepit: ita repente exuit antiquos mores: ut nemo in tota iuventuae patrum primori
bus probatior habet et Creatos etiam fuisse samines a dictatore urbium:.opido rum ostendit. Ciccio inmitoniana oratione. Milo lanuuium ex quociat municipio taec ubi tum dictator proficetus est ad flaminem prodendum ritem infra: interim cum sciret Clodius iter solemnerlegitimum:necessarium miloi csse lanuuium ad flamine Flamero, pro dedum q, erat dictator lanuuii inito . Maximum flaminem suis e dialem iter. xy. monalis Hamines dkit Festus:&cum caeteri discrimina maiestatis suae haberent pro minimo habitum pomonalem: q, Pomona dea leuistinio fructu agrorum pomis praesideret. Nefas fla/Et famini diali annulum quidem gerere non licebat solidum: aut aliquem in se ha/ὸ minibere nodu ta flamini iurare diali sis non erat: quod partia in re ei fidem non habere β inium absurdum esset: cui diuina summa credita essent flamenq; dialis cum flaminicam ha hheret uxore ea mortua sacerdotio se abdicabar. quia cum uno Neodem tepore uxor cum eo sacraretur multa essenti sacris quae illa mortua agi nequirent: dc statim alic paluitias aram superducere cum difficile tum iniquum atq; impium uidebatur. Palatualem sa flamcnminem ad sacrificandum ei deae constitutum Histe in cuius tutela palatium esse pωtabatur Festus asterit. cum Plutarchus in problematibus affirmet. Iouis sacerdoti quem faminem dialcm uocaucre sarinam si umentumue tangere non licuisse: quia
frumentum res corrupta ac pcnc putrida .serina ex frumcnto contrita: Mnondum in
panem redacta res sit imperfecta. Hederam fame dialis si attigi siet piaculum ei crat: nec iter facere poterat ubi umbracula abca arbore dcsuper imminerent: quia arbor sterilis:&hominibus omnino inutilis:quae propter fragilitatem semper alteri inhaeret: solaq; uiriditate 8 umbra delectat. Vnde non temere in domibus nasci prohibe/tur. De pontifidum flaminumque uerbo Nofficio satis multa sunt dicta: sacerdotcs. sacerdo Varro inquit uniuersos a sacris ictos esse Fuerunt enim pontifices:flamines: dccaeteri omnes rebus praesecti sacris appellati pariter accrdotes: porea quae a uicin Cic ro oratione i legem agrariam mili iecunda habet videmus: N sipontifices populi sus fragiis: flamines uero a populo uci a principe uel dietatore uel pontificibus creabantur: neutros tame potuisse iacerdotium ita populi suffragiis habererquin ipsos opor cooptatio
tuerita collegio potificum cooptari. Comitiis pontificum non nisi . xyii. tribus uocabantur:at hoc idem de sacerdotiis:Gn. Domitius tr. p .uir clarissimustulit: 'po pulus per religioncm: accrdotia mandare non poterat: ut minor pars populi uocare Domitiitur: Abca parte qui esset factustiis a collegio cooptabatur. nde fractus mos apud dei de L . nos uideturicos quia principibus siue populo scaliquo collegio ad diguitates eligutur:oportere nihilominus a Romano pontifice N eius collegio cardinalium conlir colle, imari. collegiumucro quid fuerit appellatum in oratione de aruspicum responsSi de qui I Cicero sic ostendit. At uero domum meam. p. Lcntulus consul. ponti. maximuS. L. lentulus flame. Martialis . L. claudius rex saciorum. sexto .caesar fame quirinalis . L.
Cornelius. Oct. albinouanus . . tcrentius politifices minores:omncs libcrauerirn
sirit ex quinquacerdotus maioribus collegium constabat. Ad quam ut uidetur imirationem collegium Romanae ecclesiae cardinalium ex tribus maioribus sacerdotii pest consectum. Episcopis uidelicet septem urbi Romae propiquioribus prcsbyrcrisque parrochias urbis principales: Ndiaconibus parrochias: Item alias minorus a ID iministrare solitis: sed unum praeterire hoc loco uolumus: a quo omnis tui liti Ro.'manorum rcligio causam uidetur 6liginemq: habuistic. lacerdotes ipsos utrita