장음표시 사용
211쪽
morem aetatis nostrae Romani seruant. qui non quidem hastam sed ensem sponsi eapiti priusqdomo egrediatur ad ipsum limen populo inspiciete superponut Cingulo
noua nupta praecingebatur:quod uir in lecto soluebat: ctu ex lana ouis. ut sicut ibia inglomos sit blata coniuncta inter sit: sic uir suus secum cinctus uictusque esset. Cucia tu hoc herculaneo nodo uinctum uir soluit ominis gratia: ut scipse scelix sit in suscipiedis liberismi suit herculanius tqui septuagita liberos reliquit. Cixiae Iunonis nomeCume a sanetum habebatur innuptiis: linitio coniugiu solutio ciat cinguli quo noua nu/ὸ Corolla pia erat cincta. Cumcra uocabat antiquiuas quod am quod opertum innuptiis
μὰ tisii rebant in quo eranti labent Sutensilia. Corolla dim utiuum est a coronai corollutieisu, noua nupta: de forib' uerbenis: haerbiis sielccstis sub amiculo serebat. Fese inini uersus qui canebantur in nuptiis ex urbe Eescenta dicuntur allati: siue ita dicti quia sanc. , 27 scinum putabantur arcere .face in nuptiis in honore Cereris praeserebant: acrispar Letu, gebatur noua nupta:siue ut casta puras adui' ueiret: siue ut igne atq; aci cum
enius Miro comunicaret. Flammeo amicitur nubens ominis boi causa: quod eo assidue utev disi batur Flaminia id est faminis uxor:cui non licebat facere diuortiu. Genialis Icelus qui in nuptiis sit in honore genii. Genium appellabant deum qui uim obtinebat rorum omnium gignendarum. Alii Genium cssc putant uniuscuiusque Ioci deu: ip l. te lanea noua nupta considere solet: uel propter morcm uetustum: qa antietus pellii bus homines ita induti: uelut testetur lanincium. patrinii: dc matrimi tres pucri i nutatim, adhibentur. unus qfacem praeserat ex spina alba: quia noctu nubebanr: duo qnubentem tenebat.Rapi solet lix qua perlucente nova nupta deducta e ab utrius amicis:ne aut uxor eam sub lecto uiri ca nocte ponat: aut uir in sepulchro cobui eda curet quo utrol mors propiqua alterius utriusq; captari putant. Talassionem in nuQuique fa ptiis Varro ait signum esse lanificii aptum. Plutarchus in problematibus. Nova nu
ς δὲ an a cum in matrimonium dae ligne de aquam tangere iubetur: ut ex calido: N Eumi nil ghas foetus. Quiῆ faces m nuptiis acccdutur: ncc plures aut pauciores: quos reos appellant: cendunturis ab aedilibus ς, mulier non plures possit parci e uno parturilis ab uxorc: uxor a marito sicquam dono accipere prohibetur : quo'. f. oia debet esse communia: ec donatio potest cessispectaria creditate successuris. Plutarchust problematibus. Maritus pi Ιo sponsa: no in luce sed in tenebris iungitur: ut calum. nia quaeda sit ueneris illicitae: qn cum licitis: N honestis conubi is pudor adhibetur:
dc uerecundia.Veteli moro uxores nec molerer nec quoquere planticbantur: quia id Mese re, in foedere sabinorum uetere actum cst. Mense malo uxorem non ducunt: qa aut aprii uxore ii id saci ut ueneri dicato. Aut iunita expectat iunonis messem. Et q*mc malo holesv00 se prius postea imagines de eonte sublitio praecipitabantur. Vnde flaminica Iunonis
sacerdote colpe trist emes oponet: quae nec conrensclauat: nec ullo cultu utit . uelqdplaeris latinosco mense purgationibus utentes monuis parentabant. Eoia qui uxores ducut coma hastae culpidae di cerniat discriminant: diuortiu ea re significa. tes:q, solo serro nuptiae dirimendae sint: idest ui adhibita. Pli. dicit nubetes uirgines comitari colum comptam:& susum custamicrec nouas nuptas Lupino adipe postes Curvili Unoerrucosueuisse: neqd mali medicanacti insenes . N post diebus suis sponsae annulnes festis lusuimus mitti isq; sine gemma costicuit. Macrobiust i saturnalibus se habet: seriis Od cuiqua fieri piaculare estrio uiroincs no ducus: sed ea solsas ueteres liceat purgae eont areo rc. Viduae ducunte seriatis diebus. Et noua nupta postridienuptias libeitate tuomousti accipit tare diuinam facit. Virgines aut quare sestis diebus nolo centur: dc econ/tra uiduae
212쪽
tra uiduae deducantur: hae Plutar. amricam:sta uirginibus decox: induis uero multis praesentibus nubere scedu. io dies sestus cligie in quo oes distrahunt ad diuersari frequentior est deducentiu turba. Elisuper dicit Plutar. propinqstoc agnatis nounubere muliercs:ut affinitatibus augeantur: uel retulieris ronetquae si suis nupserit: Ninivi iam patia nemine habitura est a quo iuuet . Qui aut sint agnati Paulas iure consultus docet. Agnati sui qpuirilis sexus planas cognatione coluelisur :quali pa/ Agnati tre cogeniti: uelut fratcreode patre natus:filius fratris: ncpos: uc: ex eo itepat tuus repatrui filius nepos ut ex eo. Et Caius iurec5sultus: Gradus cogitariois alii suptorcs ordies sunt alii 1seriores: alii extrasversiosiue a latere. stupiores sunt paretes incriores liberi:extrauerso statres: ec sororcs libellico'. Ali vite fuerat conubioy phibitio, Matriniones. Cicero pro Aulo Cluentio : Habito Dubere genero socrus nullis auspiciis pol. ma plaebi
Se ei bita etiam aliqnplaebis cupatribus conubia Liuius tertio libro permissa
ducere liceretro siqprius duxisIcnt: ut haberent eas: dcante ea diciti nati ut iusti sibi liberi herede'; cent. Quata et publice:&priuatini in mali iiDoniis adhibita sit dilia, gentia a maioribustos ledit undequadragesimo Liuius: Senatu co die sorte coena uicin capitolio consurrexisse: Npetii scut 1 ter epulas Graccho filia Aphricanus despo/dcret:qbus itui publica spos aliis rite saetiscuse domum recepisset: Scipione Aemi/liae uxori dixisse: filia se minorem despondisse eu illa muliebriter idignabunda: nihil de comuni filiacosultati adiecit Letq; non si Tiberio Graccho daret expertem consi lii debuiste matrem cc .Laetu Scipione tam concordi iudicio:&ipsi desponsam resip5diile. Dotes uiris datas cli ea mulieribusuetum si intuitu h. Aulus Gellius uxores di l ae dotiuites quai1doqi dabant dotes: ta retinebant sibi pecuniaS quas marito cum mutat Ictsi repetere uolcbant: id seruo bmittcbat: quc ea causa propriu rctinuerant : qa aliis mariti seruis idiperarcno poterat. Et secundo bello punico cum . Gn . Scipio cae Hi
spata senatui seripsisset petes sibi successorem dari ea filiam uirgincm adultae iam aetatis habetetmcque ei sine se dos expediri possct: senatus ncros pubi. duce careret: pa tris uice gessit: dorem dedit:eccosilio matris suorum i maritavit. dos quattuo mitia aeris suere: ducatos aetate mea quadrigentos facienti . quam dotcni. Noa maiorem inultis iitaliae locis:cerdones ex fatuo nostri ipis more filiabus dare videmus. Ceso, nis filia dece milia aeris i dotem dedit. Mugilia qa quinquagii a milibus nupsit dodata est appellata. Fuerunt di alii post nuptias morcs quorum non ullos rosercinus. Repo petias ita dicit Fesstus iste dieta: quando posti idie nuptias apud nomammaritum coena in batur:qa quasi reficerctur potatio. Et Plutarchusi problematibus: siue ex agro siue Peregre domum redeant:q uxores domi habent: adu critus sui nuncios praemittunt:
q, matres familias pluribus domi negotiis i adnutiis tradare miliai i habetibus uiris hoccupant rut uiria paratiorcs laetiores : excipiat. matre uero familias Vlpianus acci pi debere uult eam: quae non inhoncst euixit. Maticiacro familia SacaereriS faminis 'ohiete motos discernunt atq; separant: proinde non intererit nupta sit: an uiduae ingenua tino matri sit: an libertina: nana neq; nuptiae: ne' natales faciunt matrem semilias: sed boni mores: Vltimus 3 honor mulieris pudicitiam conam edabat: quando ea quael in coluc h b, iotta matrimonio moricbatur cum corona pudicitiae L s urebas .Marismonἰa ti ibus modis praeter mortem ueteres finiebant: nam repudia fiebat: diuortia dii cptioncsrae/
pudiu Festus inqt: quod ob re pudeda fieret. Et poli annu urbis ut uult Aulus Gcllius tritiuuigesimu ungentesimu . M. Attilio . P. Valet iocosuli Lus fuit piimuic pu diis
213쪽
disi. Egnatius Metellus uxoreo,uinu biberat suste necauit.C. Sulpitius uxore repudiauit: θ apto capite sortis uersata erat. u. Antistius uetus: uxore cia libertina loqui salii repudiauit: ut caueret stupiu prius quindicaret. P. Sempronius sophus uxore
repudiauit ausam ludos se inscio speetare. Popeius repudiata A ntistia proba quae nuper ob ipsum Pompeia patre orbata fuerat: Aemiliam duxit Syllae ncptem e grauidam. El.C. Caesiar Pompeiam uxorem ob Clodii suspieionem qui habitu muliebri in deae bonae sacro ab ipsa Caesens uxore celebrato 1nuetus fuerat tepudiauit Post Caesarem uero tradit Plutarchus tempora principum o1um usq; ad Traianum plere Do mitiam repudium nemini suisse pernussum. Quinimmo princcps olum praeter pauεcos pessimus Tiberi' unu equestura remouit φ uxorem ductu postridie repudiasset Et Domitianus equitem Lomanu ob reducta 1 matrimoniu uxor e: cui dimissis adulDi nisi te ii crime intenderat: erasit iudicu albo. cliuor tu inquit Caius iureconsultus uela diuersitate mentium esse dictum: us quia in diuersias parres etat qui distrahut matrimoniu.in repudiis idest in renuciatioe:approbata suisse haec uerba tuas res tibi habeto: item haec tuas res tibi agito.In sponsalibus quoq; discutiendis placuist e renucia tione interuenire oportere: In qua re uerba comprobata sunt: coditionc tua no utar Et Paulus de matrimoniis. Diuortior morte: captiuitater uel alias edtingente utriIubqi eorum seruitute dirimitur matrimonium. praedictaq; duo uerba confundere uide Direbito dicit diuortium inter uirum S uxorem fieri dieitur. Repudium uero sponsae remitti uidetur quod di in uxoris psona non absurde cadit. Direptio nouniuscuiusq; arbitrio eg uoluntate sicut antedietae duae finiendi matrimonii formae: sed principis arbitrio fiebat. Caesiarem enim scribit Suetonius dirimis e nuptia pitorii: qui digressam amarito post biduum statim duxerat:quamuis sine probri suspicio. ne.Et Augustu scribit item Suetoius qd supra a Plutarcho attulimus e diuortiis mota imposuisse. De matrimoniis iam sitis multa diYimus . Ad scetum smetumque ipὸν puerperia soru liberoς ueniendum est. Sitq; initium a puerpcrio quod uerbum uti iusque sexus editis primo infantibus aptati posse uult in saturnalibus Macrobius quia antiqpue,
ias sicut d pueros diccbant. Idria auctor e infantes primu laeta terra uoce emitterc qUC CP det initium uni e diuinam Maio me saeuult si tuae deae facta fuisse. prima
Gesares nascetiu picula sunt:cu ege mollis altero mortuo superesst unus: que iniic Vopis si dictit: eccu gentificentus difficultate do doloribus mortuaru etre cedule quos appellat Caesares: col mo Scipione aphricanu maiore: Caiumq; Caesare: ec Maniliu e prius Agrippae Carthaginecu exercitu intrauit natos asserit Pli. Agrippae aut dicti sut qui nascendo bibi, ' pedibus prio ordine puerso iureni uctrc. Vsi Romae peruersa dc Prosedc aes erutrapbus obboc supplicabat Cotingit uero plaerul ut nonnulli ex infantibus adulterio
Nerare inces uue conceptis iaccetur: aut exponantur. ufi Vlpianus iureconsultusviceare uis
detur n5 tisi is qui pili praei cat: sed is si abiicit & qui alimonia denegat: eca publicis
locis misericordiae ca exponit:qua ipse non habet: primus moruq alendis infantibus sitia publicae adhiberet: Lustria suere inqbus nota accipiebant: erati puellaru octauus dies: pucroynonus: Plaemiae uiris citius crescant&pficiantur. Sed parua in Romais propter multitudinem fuit nois notitia. Vfi sic ibir Asconius secunda in Verre altione. Moris suisse cu aliquis Romanus ciuis oste dedus cet: nificaretur: aut praeno/ mine suo taut noteraut cognomine:auta cognatione:auta tribu in qua censeres aut 'nomen Acuriar aut acesiura taut si erat sienator uel eques. De abus ultimis cusatis supra sit di
214쪽
agnatione in qua quisl natus e dictu constat. Praenomina uero pauca de uariae foenificariois suere. Lucius utiqt Festus pno mee eius et orietclare natus e. Gricus a cor.
poris estigio a generado dictu agraeco. Praenoibus foeminas et ce appellatas testimonio sunt Cecilia dc d ei ctia: 1 anibae quintae sint solitae appellari. Parina o Lutia do I 'itia:Cognoia uaria habuere oligine. I id. ii. Valetio mutatio aedilicti a uelia infiiDur in me submissio fasciu&leges latae: gnome publi colae dederunt. Et libro septi
mo: Titus Manlius Gallo ad Anienem occiso torque a mortuo accepit: Un torquato illi cognomesuit. M. Valerius miles a gallo prouocatus cupuo naret a coruo adi tus supauit. Inde corvinus cognomi eappellatus. Et libro nono: Papirio cursori per ν Dicitas pcdu dedit cognome. cu. .Fabius rescin turba cxcretam aquattuor urbanas tribus cZiecissete maximi cognome accepit. Ite. xxx. Aphrican cognomen militaris prio uoran popularis aura celebrauerit 1 certum . Primus certe hic sperator nosculeiae a se gentis est nobilitatus. El. xxxyi. Lucius Scipio ad urbe uenit qui ne cognomi e fratri cedcretasaticu se appellari uoluit. Cornelius Letulus surra cognometu id nactus quia csironem exposceret male administraraeqsturae: ratione sibi no esse reddenda: sed ii surram sicut pueri 1 siperae ludo faciunt: praebendare odit . Et Scipio Des nonulli uolui cognine dictos q, Cornelius patre P baculo iuuit: Messala cognoininatus postqMest una uicitus bem. Et ab Acmi Iio dictuse Aentilianus: a Seruilio Seruilianus. Cornelio' familiae piinceps cti des hos a filia uades poscereis asina pecu nia honusta duxit rim N asina cognouic habuit.Tremelius scropha qa porca ab siconsa subcentonibus i qbus iaccret uxor iurati it trulla alia cnc in domo porcam. Et A gustus 1 troiano ludicro Noniu aspernante lapsu dcbilitatu aurco torqi donauit et passusq; e ipsum N postcros torqti ferre cognome. Claudius ipator Gabinio. ii. chaucis Mntegcrmanseasiupatis: cognomechaucius usurpare coccssit Idcin illipator peie grinae coditiois Eoies uetuit usurpare Romana nota dii taxat gentilia. Domitio i urcreuertenti Iuuenes gemini angustiore se a ex occursu imperasse tradui r nuciarct Scnatui ac populo Roano uictoria de qua incertu adhuc erat: atq; in fide maiestatis adeo pinuisisse malas: ut ex nigro rutiluaeii assimile capillu reddcret. Et An iusipcrator caracalla cognome nactus ea uestimeto: qd populo dederat demisse usq; ad talosrq dante no fuerat. 6 Uar. de agricultura scii. multa habuisse Roatios cognoia a pecore maiore dc miore porcios: obtinios: caprios. Sic a maiore equitioS:taurios co/gnotaru ista. A uus incus prio appellatus e scropha:q qtar chi esset liciniae i Macedonia .puincia relietus cxcircitus: ibi pior rediret: hostes arbitrati occasionc sc here uictoriae ipressione cere: ccepcrutar ma atqi exiei ut btra dixit ccleriter illos se ut scropha porcos disceturia. id adsuit. Nanos ira aetas leporalios ac piscinas protulit ad mare. Eticas ei eges pisciu&pclagus rcuocauit. Propterea appellati Sergius orata: di Licinius Mui cu .& Pli. habet A tuiquis cognomia ab arborib' multis suisse :fronditio illi qui corra HI annibale tranato uultumo te praeclare gesIst:ea frondatione a borii delectatus. Stoloni dedit papinatio inutilis. Pilumno q prius pilum inucia r. Pisones a pinscndo. Fabii: Lctuli: Cicerones prout quis toptic sici erciat. Iunioue a. miliς bubulcunoia uelut abnbobus utentur. Laetuciniqinulta usi lactuca. Seruis aut multis nomen simul ei cognome dabata dimidiatum patronicum adiectione pi aenomen in hanc formam. Qium tiporqnti ruus. Marcipor marci seruus. cos uelo ex libetis: q patre incerto: aut ex patre certo: sed no legitima uxorc gcuiti crat: Spurios dixeriit maiores: qd sabinos assciit Plutar. multes pudenda sporon appellasse ideo qhognome
215쪽
Pueros pes Herculem sub tecto iurare Ibihil OS Pueros ni/mio cibo&somno fie rinebetioeris ingemita ultu pre
publicum diictu, legitinienatus non sit: sed ex concubina e seortor tumel1ae causa spui ius aphellat Sedad pueros redeundum cst. Eos monilibus quas uocabant bullas exornabant: PPter Tarquinium piiscum: qui primus filium ob superatu hostem heliuscum praetota:bulla aurea:5 annullo insignuait: uelute in Plutarchi probicularibus: deserebat Pueli ingenui super nudum metus huiusmodi bullast ut inccstuosi :&iii pucris de/hachantes id in seruis quod minoris erat notae: non in liberis ab illa rc cognitis com
mittet ent flagitium. Et Macrobius addit suisse ea bullam ad cordis formam: ut ipsetiam pueri intelligerent corde Sc uirtute uiuendunt. Festusque item addit : ea bulla a graeco sermone βουλι quod e consilium dietam quia eam partem corpo is bulla μtegerct id e pectus in qua naturaliter e .consilium. Vndecu Aemilius Lepidus puer hostem congressus occidisset:&ciuem seruastet: statua eii cupitolio bullata&incimela plexta fuit posita. Et pos ad praeclara puerorum facinora cacntum: Marci Caronis magnam inuo temor nemus: qui cum in donao. M. Drusi auunculi cducarctur ad eum latinorum oratores pro ciuitate impotranda milIi cssent nec precibus nec minis a. Oa. Popedio illatis adduci potuit: ut pro illis orarer. idem ad Syllam a pedagogo ductus cuproscillo' tabulam uidist et interlogauit curncm y csset: qui tyranum occideret: se id metu asi gladium haberet obtulit. Fuit uero maiorib' magna 1 erudiendis pueris diligetia de qbus habet in octauo Livius. Auctores habeo cosue. uisse tunc Romanos pueros sicut nuc graecis ita tuc hetruscis litteris crudiri. Grae μcis aute postea omnes passim iste imbutos: Mea ratione adolescentes Athenas mitti eblaeuisse magis constat qui testimoniis 1digere credamus: tamen libroru Ciceronis de officiis initium legentes facile id poterunt nosse. Non tamen deerant ludi Romae in quibus pueri ecpuellae etia crudiebant. Liuius in tertio. Virgini uentcnti in forum ibinas in tabernis litteraru ludi erant mainister decemviri manum iniecit nec maior fuit litteris moribus crudiendis pueris diligetia:quibus Festus sci ibit: nc phas suisse obscoeno uti uerb Via epigro Ytatis sermo fruictus 1 q nihil obscoenutatis haberet. Et Plutas chus dicit: pucios cum iurarcnt Herculem: id sub tecto facere prohibitos: qd de industita sit institutur urbs uerum aro Hercule uoletos domo exire iubent 'l' cana mora dolerarς defuescat. siue quia Hercules nuq nisi te meliuras.sepEibes: Npythius Apollo hoibus proposuit melius ines ab riurameto a stirmare disceret. si subiicit Plutarchus philosopho aegraeciae grauissimus: Non aliud qc. lnaecis seruitutemrta mollicie attulis e Momanos existimassc :qgymnassa 1 depalta pra: quibus relanguesceret pueroru: Nadolescentiu animi rinde pucros amores gingni: inde somno & deabulationibus iuuenu corda corrumpi inde saltat ioibus & motui coposito initiu essemu eotra dicat Aulus Gel. holae pueros uacasse Roanos: qd Uerbu graece a uagatione dictu significci caetetis icbus omissis uacare liberalibus stugiis pueros deberetquos ideaffirmat: si plurimo cibo nimiol somno utuns fieri hchchiotis ingenii. Et Plutar. dicit. Nemo solis praetor pueros liberos coenabat rutuc cude S pudeter uoluprares accipere pueri assuesccrct: maiorcs natu ec magistros spectatores habetes. Et paretes in liberos adolescetici aspectu se exhibebat:qa sicut plato scri. ubi senes 1pud cies sint: adolescetes fieri turpissimos neccssccsse . El. Cor. d a. Mosiliebat piicipii liberos:cu cςteris id aetatis pueris sed caesuescit aspectu Pp, quoru ppila d parciore mesa. Et Sueto. 1Clau. 1patorc. Adhibebat oi coenςec libertos suos cit pueris puellis nobilib':q more ueret i ad selera sedctes uesceri se pueri
quos patetes domi oci scholis seuere cotinebat duob' maxie Mib' i pti blicii duee
216쪽
bae:unocu adsint tuanoartatis. x. ibat Psessuit:&1 libris elephatims tribae araserihedi. idi Iulius capitoliniis Gorclianu impato rein secisse sciet. altati ocu ad annusci Plinium decimum dianistis praetexta toga asIumebatum lc. dccst xl, Plutarchus in Bruti uita scribit. Cassiuad caedem Caelatis euntem multiiuunt prosccuti: φ filum tu cuirilem to assumentem primuin duceret in forum:&de puerorum institutionc pulchrum in Pauli aemilii uita Plutarchus prςbct cxemptu. Docuit aut filios Rosuanam . ldisciplina qua ipse doci us crat: S graecas insuper artes. Non solia. n. giumatici: sophi stae: rhetores: veru etiam fictores pictorcsq; Ncquoria canum uenationu* magistri ,
circa adolescentes uersabantur. Ipse uero pater nisi qd publici muneris impedire t : eo trum exercitationibus studiis inter crat. ando aut i epistimo supra paictum facta in mentio Vlpianti audiamus iurecosultuq sint dissintcnte. paretes utriusq; scxus ac tripere debeusis dici infinitu quaeris &qda paretes adti it auu appellari Muti upiores maiores dici: hoc ueteres existiast cp5poni. refert. sed . C. casIius oes in innitu parcies dicit: id libestius est Smcrito obtinuit. Paulus uero gradus pdi sto' aliorviqi ppiri
quopi sic poli. Pamius psisfiater. Auriculus fratcrmcis. Amita piis soror. Matertera sis soror. Pab'm nus: searer aui. A uticulus magnus. auiae sator. A mira magna: aut soror. Matertera magna: aui csoror. Patru'maior paui frater. Et naultos alios gra
dus poli Pau. quos laqobsoletos duxius omittedos. Dcis intib'puerisi adus p plex Mne iterata fatis dixisse ui cur. Ad natu maiores uenia us.Mores lio cosucrudineois ui illo Pari uuvru p pre aliq ondamus. ita ireasnalibi is inchoates adplicularia descendemus. Veteres in itin Ibi ma. Plutar. i dic b 'festis nihil olo negocii gerebat: aut curabat: sed magnu, rebus diuinis pro lsus dodiri crat. E. M. Cicero :qd de moribus siligulat iii urbiu&ge Amita marium sentiat in orationc legis agratiae contra Rullum secunda sic ostendit. Non ingeneratur hominibus mores tam a stirpe gcncris ac scininibusq ex his rebus quae ab ipsa naturar aut a cosuetudinc suppeditantur quibus alimur reuiuimus. Carthagine n . Apuli si a sesseaudulenti:&mendaces non genere: sed natura loci: φppportus suos inultis NMariis mercarorum sermonibus aci studium sallendi studio quaestus uocabantur. Lio tui guros montanidia itati agres cs: docuit cos ager ipsie nihil seredo nisi multa cultim Capanisu ra ac multo labore quaesiitum. Campani semper stiperbi bonitate agrorum & fruetuumasnitudine urbis salubiitate pulchritudincrN quod Cicero ad suum non facienS43 muti senio positum de Romanis omisit. M. Cato cerasorinus suppleuit in oratione:cuius hac p/ in sentctiaticulam Aulus Gellius habet. cogitare cu animis uestris si quod uos pcr laborem re, et e seceritis: labor ille a uobis cito recedet: bc 13 fictum a uobis dum uiuetis n5 dissici re Enere det: scd siqua per uoluptatem ne tor sacelitis: uoluptas cito abibit: nequiaer faetum habitastiuillud apud uos semper manebit. Similes aut gi auibus huiusia odii M. Catonis sentcμtiis Cicero ipse diuersis in locis habet. I 4rio enim scribens inust homines nos csse me nunci Musca lege natos rut omnibus relis fortunae proposita sit u ta nostra: neq; es lex uian una quo minusca qua nati sunt us conditioine uiuam uPrii iustam grauitercos casus seramus quos nullo modo uitare polliinus. Et A ut torquato Cicero: siud 'igitur camentcquam ratio ueritas pcrsci ibit: ut nihil in uita nobis praestandu praeter culpam putemus: caci cum careanua Sola humana placare remoderate seramus:nt
cir haec eo pertirici oratio iit pcrditis rebus omnibus tamen ipsa uirtus sicle luit citra, repos Ie uideas. Qua rcete factorti uia imitata iuuetus Romana: id in primis bol inciris seruauit: ut felicetuti honor clici et hic singulos senes singuli iuuenes deduceba
217쪽
In conuiuiis iuuenes ec loco eredebant:&omni sermone praeterq uno casu: dc quo Rulus Gellius ex Tauri philosephi sententia dicit patrerra scilicet suo in magistratu Publico cu priuatae quid agitur praeponi S cotra in publicis. Unde est etiam apud romanos Fabii maximi factum: qui filio consuli apud Ocriculum obuius cum equo nodescenderet:alictore iubente consule iussus descendit. Inquitq; Fabius: experiri uolui fili satin te consulem esse intelligetes. Grandesh; natu malos: di sua pro bc gest Qui ex tibiis di carmine celebrabant quo iuuentutem instruerent. Qua ex consuetudine fiePyre;ς bat ut aut probi ec pueri Madolescentes cssent Romani:aut si quid in teneriore peceuesecui cassient aetate: Per maiorum conuersationem emendarent. Notum est enim id in uiri plaeris a clarissimis contigisse. Manlius namq; torquatus ab hebeti adolesente ad imperiosum euasit. Scipioi uperior a luxuriosa iuuentute ad summam: persectamque uirtutem. G. Valerius post luxuriosa adolescentia fame laetusa. P. Licinio poti licemaximo ad frugalitatis sane 'itati a specimcn mutatus cst. Fabius maximus allobro, gus a perdita aciolescentia in uirum grauissimum: pariter. Q . Catullus. Sylla saliae iuuentutem usq; ad sedilitatem cot nagitiosistima: uino luxuir ludicrae arti indulges post uir sortissimus suit. multa praeclare gessit ante ciuile bellum bre inter superius narata. Et sollido erant urgetissimoq; iuuentuti ad imitationcm exemplo uirrutes pu/blico facto oste perpulatirae. n. ad rem. Cicero ad Lentulum inquit scripsisse Plato .
ne:quales in rc .p. principes cssentitates reliquos let cciues essc. Iraq; pauca depa Quale, blica Romanosi liberalitate cuius exeseo non liberalis crescere iuuetus nequiret di. Principes: ceda sunt.Liuius in quinto: cuanxios patres teneret cura auri inuentedi quo donuhsib, 4why fictat Apollini pro exsoluendo Calpilli uoto capiedis uehiis emisso et matronae quis
De publi quid auri in ornametis habuelut contulere: unde cratera aureu Apollini mittendum roma/ est sactu. Et libro .xuii. Livius. conuenelut domini cogiquos.T. Sempronius ad beia: θ' neuentu manumiserat. acci stos a triti uiris mcnsariis este dixeruci ut praecia seruorum acciperent: re' non ante q bcllo consecto non accepturos eskrcum haec inelinatio auos plaebis ad sustinenduinopiam aerarii forct: pecuniae pupillares primo: deinde uiduas coeptae coserrirnusu castutius sanctius adcponere cessentibus:qui de .
rebat:q in publica fide. Inde si quid emptu paratu si pupillis ac uiduis forcia quaestore persci ibebae'. Manauit ea priuatos a benignitas cx urbe ciuino eques: no Ceturio stipendiu acciperet: mercenariulincrcpaincs uocaici qui accepissct. El. xxyi. Liui us. Leuinius cosul in cotione inquit. Magistratus senatus: dc senatus populo sicut honore pilantrita adola quae dura: ecasperae flent subcunda ducem debeic esse. Si qdiuiungere infeliori uelis id si prius in te actuos ipsic statucris facilius omnes obediis res habeas. Aurum argentum fgnatum o innes senatores crastilio die in publicu conseramus: ita: ut annulos sibi quisque ecc6iugi e libcris:filio bullam: oc quibus uxor filiaeue sunt singulas uncias alui relinquant: caeterum omne aurum :&aes signatum ad triumuiros mei, arios extemplo dc seramus: publica perdedo tua nequicqua nascraues. Quis 3 aurum argent ut ec aes in publicia consexutitanto certamine iniceto : ut
prima singuli inter prunos nota sua uestet in publicis tabellis csse: ut nec triti uiri capicndo:nccs bς rescredo sufficeret. Huc senatusc5sensum:equester ordo est siccutus equestre ordine piisse ita nec remiges in supplementum .nec stipendio res pu . eguit fuit etiam reipuan alienos sicut in seipsiam insignis liberalitas. Livius. xxxi. Ptolemgi
regis aegyptii qui Atheniensibus sociis Romanorum praesidia obtulerat: oratoribus
218쪽
deinde legatis: n singulos quina milia quinquaginta aeris senatuscosulto misin aragitionini de qua scipia libro tertio est dictum non liberalitarc m quis: sed corrupicia iure appellauetit:tamen unicam quia . M. Catonis sentcntia fuit approbata proli . betalitate ponemus. de qua in uita Caesetis sic habct Suetonis. Caesare duobus con/sulatus competitoribus. L. Luccio. Marcoq; Bibulo. Luceium sibi adiunxit paetus: ut is qiri in serior gratia essct: pecuniaqr pol erct:Dumos de suo communi nomine: pcenturias pronunciaret qua cognita re optimatcsr quos metus coeperat nihil non ausurum comta uetorcs bibulo suerunt: tantiadem pollicendi tac plaetiq; pccunias con tulerunt ne Catone quidem abnuciate eam largitioncm quaeprore. p.fieret. sed particularem civium Romanorum inter sic: eccum alienigenis liberalitate non quidem is, ortu omnem quod esset infinitu: sed aliqua ex partc dicamu&. Liuius libro quinto. Camil ei stius comunc cum cerctibus hospitium publice fecit: quod sacra populi Romani ac sa cerdotes scruassent:suit Onim Romae in campo martio domus ampla dii. pia . propria quam uillam publicam appellarui in qua Syllam uictorem tria millia ciuium inermi iam intersccisse diximus. In hanc φ domum quicum re. p. hospitium habebat Roma uenientes eos recipiebant. de publicos aleban Et xxii. Liuius conueneraliter du/em Romanum poenumqr in permutandis captiuis: ut quar pars plus rcciperet u da rettargenti pondo bina di s cmi libram i militia praestarct. ccxlyii. cum Romanus plures enus recepisssct: argentumqr pro cis debitum saepe iactatum in senatur re qua tunc consuluissent pati cs tardius crogat etur: imiolatum ab hoste agriim Fabius inibso Romam filio uendidit: fidemqi publicam impedio priuato ex suit. simi Fabius
pro captiuo'. ccxlyii. singulo ducatos nostrae aeratis ad . xxy.disIoluens: adducentos
properesex in ilia cx agri uenditione ex proprio numerauit satis enim supra ostendit se videmur pondo centum: quae N libra aeris ducatis decem ualuille . Et quod Livi, tis. s. habet. nunquid non insignis suit liberalitas Scipiois qua usus cst noua Carinthagine hispana potit'. Restituit enim eaptiuos. liberauit obsides. Mulieres enixe seruari intactas iussiti uirginem eximiae formae marito eum dote restituit: sponsi is hi ravi post liberalitate de benignitate Scipionis alicetus ad eum uenit cum . M. cccc. cquitibus. Ne aurem liberalitas in solis ducibus Romanis arma tractantibus uim suam effudisse credatur: praestantissimum unius do sti di oratoriae dediti ciuis Romani sa/etum affiremus taeternis laudibus prosequendum. Plinius orator historici nepos qutilianum thetorem non magis docti inae excellentia quit aegrauitarc. Et cui illi aerari Plimiora mos dicere sui, sanctitate conspicuum senem 5 pecunia carentcnridotcb omni im/pens imaritandae filiae necessaria donos liberalitate iuuit. Quintiliano cnim scribcs Oum filia ipse Plinius sic dicir. Debet secundum c5ditiones mariti: uester comitarii: quibus tib nurrier quidem agitur dignitas tornatus tam cti instrui. Et tanquam parcns alter pucllae nucconsero quinquaginta milia nummum. Satis uero supra ostensun ὶ est et nummum do decima Oxcimam suis Ie partem dc Darii aurci nunc ducati. Unde constat quinque milia ducatos donarii ata dono ciuem doctum:&diuitem: do sto&pauperi in filiae dotem misisse. Longum ac prope infinitum sucrit s.igulas prisicorum utitutes: ctiam percurrcndo ostendere: nec id etiam nostri L sipi oposititiae philosophari potiusquam mores: θc instituta ii, lorum qualia pi aestantis ci i publicae tempora suci inr quod intendimus: uelle osten, dere vidcamur: itaque minutiora: disparsam omnis uir aer N morum consu tudincia, Romanos quo meliori dabitur ordine asseremus. Nullam iucudiorem rutiliorem: miliorem priscorum uitae dimotum consuetudinem fuisse tenemus: eqd' bois delectati artibus:
219쪽
Romanos priscope deIectatio ex
agricultu Diuinae ex agricultura iucsidissime
litteris perdiscedis ab ipsa puerteia in decrepitam aetatem hel potius in ipsam mortis horam in aetitissimi erantequa in re duo imprimis considerada videmus labore id maximo sui nivas simul industria sectitatum esse. unum alterum. maior aequis inexpertis iudicare possit quietis dc roboris animi adiumenta inde comparata mille. De labore autem quo breuior eo successior est Ciceionis ad Leptam sententia. uirtuti sudore deos praeposuissct per multa namq; tempora pueri adolescentes a Romaniraut in hetruriam sicut supra ostendimus)mitte Dantur: aut Athenas: procul a parentum conspectu bonis artibus imbuendi: qq Plinii oratoris teporibus:aut quia Athenae bellisa mictae Romanorum ciuibus gymnalia intermisissent: aut quia abundaret iam pceptoribus urbs komana: fuit ea consuetudo mutata): Cornelio enim Tacito scri bens Plinius sic dicit:nam uehemeter intercrat uestra qui patres estis liberos uestros hic potissimum discere: ubi em aut iucundius moranture in pattia: aut pudicius contineanturru sub oculis parentum: aut minore sumptuq domi educentur hic qui nascuntur:statimq; ab infantia natale solum amare ac frequentare cosuescant. Quantum uero animi quietem praestent bonarum artium studia Cicero scribes Cornifieio se ostedit: ut philosophiae magnam habea gratiam quae me no modo ab solicitudine abducit: sed et contra oes sertunae impetus armat. Et Seruio Sulpitio Cicero sed inihi ita persuasi te quo intis dem uersari rebus: quae etiamsi minus prodessent: aium
in ab lollicitudine abducerent:nec solum litteris ta bonarum artium studiis: sed alia is quot delectati sunt Romani cognationem quanda cu litteris habentibus: signis scilicet: statuis: Lucterum operibus sculptilibus:plane enim OB endit Livius Romaops milites monumentis capuae pridem dirutae altius perfodiendis libentius i sudausero aliquantu operis uete' perscrutantes inueniebat. Et Plina. orator Seuero . emi proxime corinthium signum:modicum quidem: sed scistia umec expressum. Est enim nudum caengit senem itantem: osti:muiculi: nerui: vcnc: iuge appai ci. Nunc iubebasi in fieri ex quouis marmore: item Caninio tumorde Silio italico. Multu sit ubiq; librorum habebat:multumst atuariim: multum imaginum:quas non habcbat modo uerum criam uenerabatur. Et Iulio scueto. Herenius sic ucrus uir doctillimusmagni
existimabat in bibliotheca sua ponere imagines municipum tuorum: Cornctii nepotis:& Titi aerii: prosime ad litteras&doctrina accesssit priscos' delectatio agricultu. rae: quam in prima posuit Varro tmei ti ibuendorut longitudine uitae holum malo. rem fuisse dicat: quo tcpore ex solo agriculturae fructu uiuebatur:ta quani posterς habuerunt aetates deliciis uisita dinos agriculturam licet ps spos cie ad litteras )no laudabimus magisqaliqua ex parte describemus: quamqec ipse Vatio lita cras priae agricolarum institutioni necesiarias suisse dicit in uillico: qui rationes pecoris magis stro inscriptis resurret: intelligent uero qui attet e legent sicuti uicturis: dignitatis:amplitudinis priscos a litteris M doctrina fuit: ita diuiua' fine quibus: nec privatae res: nee publicae possunt subsisteretpricipiu&quide solidulaudatissimu it ab agricultura suille. Quin unu nos maximi facimus. Sicut origine diuitiis iculpabile dedit 1icultura:ita amplissi,nos statis rei. p. viro 'N non ulgo' postea principuingcros oro Or be diuitias possidentiu: laudati madc simul iucudilliina suis scopum pari cillae quae ab agriculturae partibus proucniret. Suelgo nobis in hac pulcherii ina nostri opeiis parte a Marci Varronis Marcique stinus Catonis agri cultura principium. Cum duae uiae inquit Varro traditae sint hominum: Rustica: dc urbana: dubium non cst quin non solum loco discretae sint. Sed etiam tempore diuersiam originctu habean
220쪽
Antiquior. n. multo rusticarnasiuit tepuscurura colerentholast ne urbes haberet di infra. urbanis agricolae praestant: nec diuina natura dedit agros. Ars hua na aedificauit urbes cu artes omnes dicantur in graecia iiitra millo annos reperte agri nune non sucrunt in terris qui coli possint. Neq; solum antiquior cultura agri r sedctiam melior. ita a non sine causia maiores nostri ex urbe in agro redigebant ciues suos:quod Niti pace a rusticis Romanis alcbantur Niti bello ad his defendebantur. MVarro item. Notum est humanae uitae summam minore gradatim descendisse ad hac aetatem: ut sici ibit Dicearchus:& nimum gradum fuisse naturalem cum uiuerer homines ex his rebus quas uiolata senet terra :ex hac uita in secundam a sicendisse pastoriciam: cum efferis atq; agrestibus arboribus ec uirgultis N dccai pendo glandem:arbustum: ora poma colligerent ad usum. Siccxanimalibus proptereat idem utilita/tem quae postsent silvcs ita caperent: N concluderrent: e mansucsaccrent.inquas pri. mas non sinc cause putato ucs assumptas proptet utilitatem: Spropter humilitatena maxime enim a natura quietae Naptissime ad uitam hominum. Ad cibum enim lacte caseum adhibent: ad corporis uestitum pelles attulerunt. A ductus alchaec ab Var rone sumpta sint. Dignitatem nunc idem Varro edoceat. Origo agriculturae: quam
diki dignitas quam dicam de antiquis illustrissimus quisis pastor erat: ut ostendit: N
graecati latina historia: dc ueteres poetae: qui alios uocant polyainast alios polyme, gnitastas:alios polybutas: qui ipsas pecudes propior caritalcm aureas fuisse pelles tradide . runt. agisnestri Flaustulum suilla pastorem nutricium: qui cmum N Romulum educauit. nec minoi est dignitas agit culturae quam Mareus Cato asteri. Virum bo/Dum quum laudabant:ita laudabant bonum agricolam: boriunt ii colonuintamplis sime laudari existimabaturi qui ita laudabatur: maximeq, plus quaeli Lissi abilis linius-qrconsequiter inintinet inuidiosius: minie malae cogitati bes scinti qui in eo studio occupati sunt:nec paruae sunt laudes agriculturae. A. M. Ciccxoc. is pro Roscio anacisi ino orans. Qui ruri semper habitarunt Min agro colendo uir crant:quae uita maxω me disiuncta a cupiditate: Scum ossicio coiuncta .ec infra. A t hercule maiores nostii longe aliterci de illo ec de caeteris talibus uiris existimabant. iras ex minima tenuis, smaq; rc. publi. maximam resorrentis limam reliquaerut nobis. diuos enim agros si diose colebat non alicos cupidcappetibant. it ciuisca. Uita autem haec nostra qua tu agrestem uocas parsimoniae: diligentiae ius liciae magistra esst. Columella quo liteisdem laudibus est profusus. cum enim temporum suorum negligentiam culturae agri damnasset sic addit. Sed nostro potius uicio qui rem rusticam pestimo caui: seruora velut camifici noxae dedimus: qtiam malorum nostrorum o prinuus quisl Noptime tractauerit rid la spernitur genus amplificandi relinquendiq; patrimonti quod omni crimine caret.Supercst ut dixiJunum genus liberale di ing nuum rei familiaris auγgendae quod cx agricultura contingit. Et item inserius complurimis monum etis scriptorum admoneor: apud antiquos nosti os suisse oris cura usticationis. Ex qua Q. cincinnatus ob sti consulis&cxercitus libe1ator abas atro uocatus ad dietatura uenit:acrumus fas cibus depositis quos festinatius uidior reddideratrus implorat: ad eosdem iuuencos: Nquatuoi itigeturnati tu piaediolui cilicrit. itena. C. Fabritius: NCurius dentatus: alter pyrrho huibus Italiae pulsori omitis alter sabinis acceptaquς viritim diuidebant captiui agri septem iugera no minus industrie coluit: i sortiter armis quaesierat. Et Pitiuus ipῖorum tunc manibus triumphatorum colobantur agi irut fas sit credere gaudentcni tunc aerram uomcre laureato uberiorem dedit te si uetu.