장음표시 사용
241쪽
phu: in hanc maxime formam duxerit: populus Romanus nitidis irestibus ornatus slocis S urbis partibus per quas transiturus erat sese ad Gediadum triuphumparauei rat:oia urbis tepta erant apcrta: dc sertis uaporibusq; repleta suavibus. Multitudo ministrorum baculos manibus gestantiumcx medio dimouebat turbas: Nuias puras aptasq; praestabat. Transmissio in tres dies diuisa est. Prima enim dies uix signis tabulis e statutis transinittendissiussicit: quae uehiculis copo i tabantur. Secuda die pulcherrima.ornatissima macedonti arma multis curribus dolata suerut splendentia aere Miserro abstersos: atq; ita disposita ut cau maxime cecidisse uidereturrgalee: scuta: tho, races:ocreae: dccretes es peltae:&thraicia gcirarpharctrae: lcoquo'secna: acenses nu di per haec iacentes:&saristae infixae ita minccui sto3t quidem absq; metu esset aspe/etus. Post hos arino 'currus lita uiro 'milia Icqucbantur: quincimi smata serebat argentea uasiς trecentis quinquaginta. Vaserat quodlibet trium inlcntostquatuor uiri singula uasia portabat. A lucrateras argeteas &phialas cali si ornatillimos: Ningentes certo ordinc deferebant. Tertia die prima luce tubicines non mite ncq; sua sed bellicum sonates primi ibant. Post cos. x. boues albae cornibus auratis duceba/tur uitiis ornatae diseriis: dueebat eas adolescentes succincti ad imolandia pucri aureasmargenteas patinas fisci ificii gratia deserebant: de hisq; bobus albis dicere uolu/it Virgilius de tauris tractas: qui in meuaniae campis ad clitu num amnem albi nascutur sic.Hinc albi clitumne greges:&smaxima tauri. Victima saepe tuo perfusi flumine
sacro Romanos ad templa deum duxere triumphos. Post eos sequebantur qui aurea numismata gerebant in uas strium talentotu: ut supia dc argenteis numismatibus dictum cstmumerus uasorum fuit triadeo tuaginta. His succede baut lauream phialadeccm talentorum quam Aemilius cx lapillis effecerar: ite in antigo tu a X seloucca
thericliaαPcrsci uasa aurea portabant. Post: haec pei sui currus es arma oc diadema super armis positum deinde post modico interuallo nati regii ducebatur: ec cu ipsis alui norum ec magistrorum N pedagogos lachrymans turba: qiuidi ipsi manus tendebat ad c ues ec pueros cadi m facere oc praecati docebant. Erant masculi duo: 8c una se maria: non satis infortuniusuu per aetatem inrclligentes: quaeres magis holes admiseri cordiam comouebat: multi alachrymas ciues ad illuas cotti demiserui: fuit is letitiae ec doloris plenusi eo acutus: laricc insantcs transietur. Ipse ut PerIeus post' filios: dc ministros ibat: susca ueste dc trepida Gamictus more patrio habens: pp inapnitudi,
nem malos ad omnia trepidos ac mente riirbatus: post eum ibat amico is N familia ii, una maesta turba miserabiliter ipsum inluctarcstachiγmatres tu ut cipsaei bi; cxl oma. . nis lachrymare obmiserieordia compelli retis'. Posti um d scxcbatur aureae corcitiae quibus Aemilium uirtutis gratia graecae donaucrat ciuitates. I dirar numerus corona rum quaret contum. deinde Aemilius ipse sequc bat hir ornatissimo ςxarrit ilicetus: uir tacitra eiusmodi honorem spectaculo dignuse purpuram auro contextam indutus:
Bc ramu lauri dextera gerens: selibuti laus. milites currit A emilii secllic biis Icilioc scohortesque ec manipuli: partim carmina pati in salibus permixta 8c risu pultim lati des Aemilii catantes: quae in tu ibatur Nadmirabant ocis iaccquic j ex iis quae sibi opiada foret deesse arbiti abante. Ob eas res in macedonico oestas bello suma pop. o. gratia Aemilio accessit. Tantum enim auri argenti ii in aetorium Aemilius rotulit. titnullum tributia psoluta ciuibus opus fuerit: usq; Hirci ita pansae constulatii iii: qui clica primu Caesanis N Antonii bellum consules fuerunt magnus amplissimusque sui trque descripsimus Pauli Aemiliivnaiores ampliores s ecpropterea deo ut uidcis ivisi:
242쪽
Trimbi huos popeius duxit Huphisuere. Eos in nullo i Ioeo ordie scripto S tuentus: qasummatim et attingere nimium omnibus est uisum. a Plinio igitur sparsia: ut sunt scripta nonulla sumemus tqui triumphasse eum dicit nonduper aetate senatorem de Mithridate.Curru quattuor elephantis ducto.& post: triumphum ponti in duos dies parti/turapparatus pro alio triumpho suisse reliet ostic addit Plinius magni Pompei triti. o translata statua argentea Pharnacis:q primus rcgnauit in pontor item Mithridatis eius patris de currus argeteiq;.Item Popeius in triumpho tulit alueu cum thessoris luserium egenais duabusitatum pedestres: i5gum pedes quatuor: suit in triumpho
luna aurea podo.xxa. lecti triclinares aut ei tres. Vasa ex auro: gemmis abacorum nouemrsigna aurea tria: irrhina tria: coronae ex margaritis. xxxiii. Mos aureus qua dratus cu ceruisec leonibus N pomis omnis generis. musae ex margaritis incrant: Min eius fastigio Korologium.&P5pcu imago ex margaritis readem Pompeii uictoria mirrhina in urbem inuexit:primusq; Popeius lapidos 5c pocula ex eo triumpho capitolio dedicauit: quae protinus ad usum hominu trasserc:abacis etia escaritim vasis expetitis. Aliqualem uero triumphi ordinem Plutarchus 1 Pompei uita sic ponit. Erat regiones de quibus triumphabat sic litteris annotatae:pontus: armentat capadocia: paphlagdia:media: colchis: tabella:albania: syriarcilicia: mesopotamiar praeterea hi qui circa phoenicem di palestinam incolunt: Iudei ec arabes: pirataye et quotquot V nera terra maris debellata erat. Inter haec notabantur castella haud pauciora q mille
capta:ciuitates scrine noningentae: piraticae naucs octingentae:urbes praesidiiSRoapnis firmatas esse undequadringe nias. his quoq; addebatur uniuersa urbis Romae tributa ante id bellu quinquagieldecies celena milia suis Iercum his uero quae ipse quaesiuit octuagies: ec quinquagies decies celena milia. In aerarium praetcrea vasa: aurum Rrgentuis signatum ad .xx. milia talento'. praeter quae militibus diuisa sunt quorum qui minus accepit mille dc quingentos aereos tulit. Captiui postprincipcs piratarum in triumpho ducti. Tigranis armenis resis filius cia uxore filiam ipsius Tigranis osme coniux rex iudcorum Aris obolus Mithridatis soror cum libcris quinq;. Scitharum quoq; qmultae mulieres. Aloano'ita hiberorum ac rogis comagcoFobsides ducti.Trop a quos notata ola quae praeliorum numero aequa: aut sc ducce aut per te. gatos parthus cst. Maximia uero ac splendidis limum fuit:&quod Romano 31 nemi. ni hactenus cotingit:quod tertium c tertia orbis pas te triumphu duxit. Crcuit tanqper gradus triumphi gloria: apparatus 1 in Caesare id successoribus suis principibus:
quos imperatores appellauete . Tam notus aut crat titumphoya apparatus: ut Sueto
umi nius Cailaris N Augusti orum maximos paucissimis attigiste coniciatus fuerit: nam de Caesare sic habet. Conseetis bellis quinquies trivi phauit. post deuictuin Scipione
quater eodem niense: sed interiectis diebus: rei ursum siemel post superatos Pompeii liberos. Primit dccxcellentissimu triumphum egit gallicum. sequentem alexandrinii deinde ponticum: huic proxiinu aphricanum: notiis limu hispaniensem: diuersoqueq; apparatu Ninstrumento. Gallici triumphi die uelabrum praeter uehens pcne cuilaru excussus est axe dissi actora cenditq; capitoliu ad lumina. xl. clephatis dextra Acua qHycnos gestatibus: pStico tritipho iter popae sercula: triti uerbo'eptulit titulia. Vconi: Vidi: iei. Non acta belli significatem sicut caeteris sed celeriter consedit notam. Veteranis legionibus praedae nomine inpedites singulos super binas effici tiaquς initio ciuilis tumultus numerauerati uicena quaterna milia numia dedit: assignauit: ec
gros sed no cotinuos ne sis posssessos expelleret,popul opter si uincti denos modios
243쪽
ae totidem olei libras:Vicenosi 1 qancimos quos pollicitus olim fuerat ut stim diuisit: dc hoc amplius centenos pro mora. Caetera extra triusti apparatum scribit Suetonius. Sed iam ad alios descendam triumphos maiori diligentia scriptoribus tra νditos:quo formatata rei melius nosce possimus. Flauius Iosephus gente iudaeus ca/ptiuitatella hierosolymae urbis a Vesipasiano parta errito filio principibus Romais
saeta describens: ipsoru imperatoru triumphusic refert. Comunem triumphum ob Thiuphox res gestas agcre statuertit:quamuis utrisq; senatus propriti decreuisset. praedicto au. Vespasiai rem dic quo futura crat pompa vietoriae nemo ex tam infinita ciuitatis multitudinc Rdomi remansit. Omnes autem cu prodissent loca ubi tantum stare possent praeuenerunt quantas celaturis sufficerentumperatoribus relicto necessario transitu. Cun et a uero para militaris ante lucem pcr turmas atria ordines progres Ia e cum rectorib'
suis: οἱ circa hostia constituta no palatii superioris: sed prope Ilidis templum .ibiens
principes nocte illa requisicebant. pria talia aurora incipi cntc procedundi Vespasia. Dus ec Titus lauro coronati ramicti uero prima ueste purpurea:ec ad octauias ainbulationes transeunt. Ibi enim senatus di ducum proceres:& honorati equites colu p. stolabantur aduentum. Trib unal aute ante porticus factu erat: sellaei in cocburnes praeparatae: quo cum ascendissent: consederunt. statiinspartis eos militaris fauor excepit. multis uirtutu testimoniis praedicatis i illi au te inermes erant in ueste sericeat lauris coronati preceptis autem laudibus corum Vespasianus cum dieere adhuc uellenti stetit signum Mailrmagnas omnium quiete laeta surreait. Mamictu magnam partcm capitis adopcrtus: solenta uota cclebrauit: Idem ii Titus siccit. persectis auteuotis Vespasianus in commune omnes breuiter allocutus milites qui idi m ad pran dium quod iis ex more ab imperatore parari solet dimittit: ipsc ucro ad portam a ccc
dit: quae ab eo q, per illassemper triumphorum pompa ducit ur nome accepit: Ubi: eccibu prius capiebant S triumphalibus uestibus amictis diis ad pos tam collatisti aesa
hostiaster spce acula traseu testtiumphum ducebant : ut multitudini sacilior praeberctur aspectus. pro merito aute narrari multitudo illo' spectaculoru de magnificen. tia non potest. In omnibus quae quisl cxcogitaueri t: uel articina saetis tuet diuitiam operibus uel nature nouitate. Nῆ pCnc quςcunqi hoibris qui unqsunt sonunati paulatim quaesita sunt aliis alia n,irabilia atqiniagnitica limuli lucr a alia die Romani ipcrii magnitudinem probatic rur. Et cnim argenti aurit nccnota choris N in omni genere specierum siue opum multitudinem non uti pompa ferri cernercs: scd si quis dixerit omnia fluere: Nalias id cu B cs cx rat issimi g e ris purpui pol rai ir alias di ligetissima purpura uariatas arte babylonica gemmae autonici citis limae ectanam uirgaliae coronis aureis aliae speciebus:aliae Hrm.atae inclusaeti aduehaestitui appareret fiusti a nos carum usi rerum esse aliquid suspicari. serrebatitur: aut simulachrorum sino gula: quae illi deos habebant:&magnitudine mirabili: Narte no dcfune citiae fac tarhorsiq; nihil non praeciosa materia. Quin ec animalium diuersa gelacra producebans propriisornamentis induta. Erat autem etiam: quae singula pota arct magna hominuinultitudo: purpureisucstibus atq; inauratis ornata. I pi ctiam qui ad pompam fue orant: ab illa turba discreti praecipua: dc mirabili ornamentorum: magnificentia culti crat. Insuper his ne captiuoν quidem inligus inornatum uideres: sed uarictas N pulchritudo ucstium natam ex fatigatione corporia deformitate oculis subtrahebat. Maxime autem stupor erat machinarum quae portabantur: siue pegmatum fabricatio pquorum magnitudine timendum uiribus portanti a occurentes putabant. NIulca
244쪽
enim in tertium nidum undequaq; surgebant&magnificentia sabficae cum admira tione delectabat:multis aurata uelle circundatis:cum aurum praeterea factum Nn5saetum esset astiuum. Multis autem imitationibus bellum aliter in alias diuisum machinas:certam sui faciem ostendebat. erat enim cernerer uastari quanda sectissimam terram: tas uero iterfici acies hostium: alios fugereralios captiuos duci murosq; excellenti magnitudine machinis dirui:ec castellorum conscendi munimina: dc po. μpulos ante moenia ciuitatum disturbam ercitumq; intra muros diffundi reaedisqueoia loca plena: Neorum qui resistere non poterant praeccs: ignemit lis 1 missum: incendiums super domos: Npost multam evastationem uersionesiquearii amnem tristitia desuentem: non in arua culta uel in hominum uel pecorum potum sed per terram ex omniparaesagrantcm. haec enim iudaeos esse passos ipsi expcrtistini. Arsat reconfectoiu operumagnitudo: nescientibus adhuc neri praesentibus ostendeba, tur. Erat autem per sirigula pegmata captae ciuitatis dux ita ut captus fuerat ordina. tus multae aut naues siequςbantur Flia uero alia passim serebantur. Eminebant aut eorum quae apud Hierosolymam in teplo reperta sunt: mensis aurea ponderis talenti magni:& candelabru similiter auro factu: sed opere comutato ab usus nostri cosuetudine. Nam inedia quidem columna basi haerebat. tenues autem cacumine produce/batur Brinatae ad ii militudinem fuscinulae:& sumu quos in lycni specie fabricatu.
Erant autem numero si terseptimi diei q apud iudaeos est festus indicantes honore. post haec portabatur lex iudeos nobilissimu spoliorum inde transibat plurima uictoriae simulacra portates Oia ex auro N ebore facta.post qVespasiaus prior ibat: Ti tus deinde sequebat . Domitianus aut adesitabat ipe quoq; adornatus pulcherrime
dignusq; spectari popς at finis suit ad Capitolini Iouis ceptu. quo postq uetu est costi
texui. Erat.n.uetus mos patri' operiri:doee ducis hostiu morteqspia nuciaret. Postu isis eu fine uitae habere nuciatu es rotum fauor sccutus est: tuc hostias 1 molarsiit Ais i , hi l , ibu sic unda per uota Glcmnia celebratis in palatium recesserunt. Multis de, uiuuiiuil inde postaVnis Aureliantispi inceps non ignobilis triumphum duxit:que sic Flaui
us opiscus syracusius desci ibit. currus rogii tres fueruntun his unus Odenati argetoauio'gemmis opcrosius at* distinctus: alter quem rex pcris' Aureliano dono dedit:ipse quoq; panopere subricatus. Tertius quem sibi Zenobia coposuerat: spe. rans sie urbem stomacum eo uisuram se illam non scilit. Nam cum eo urbemigreusa est vincta ac triumphata fuit alius currus quatuor corvis iunctus qui suime dicitur regis gothorum:quo ut multi memoriae tradunt capitolium Aurelianus inuectus crut illic caederet ceruo statuos cum eodem curru captos uouis Ictoui optimo maximo
serebatur. praeces ei unc elephanti uiginti serae maluetae libycae: palestinae diuersae ducentae: quas Aurelianus priuatis donauit: ne fiscum annonis grauarct: tygrides quataor camelupardali alces caetera talia pcrordinem dacta .gladiatorum paria trecenta praeter captiuos gentium barbararum. blcnos: exiomitastarabes:erat quoq; bactriani: hiberi: araceni:persae: cu suisquiq; muneribus:gothi: alant: toxolani: sarmath istanci: sueui: uandalirgermani:religati manibus captiui praecesserunt:inter hos etiapalmyreni: qui superfuerat pri ncipes ciuitatisi Naegyptii ob rebellionem: ductae sui decem mulieres: quas uirili habitu pugnantes interget has coeperat:quas deamaamnibus ortas titulus indicabat. praelati sunt tituli gentiu nomina cotinentes. Inter haec fuit tetricus chlamyde coccinear tunica galbina:bracis gallicis ornatus: adiudici
sibi fili' quem imperatorem in gallia nuncupauerat. Incedobgi et Zenobia ornata gemmis
245쪽
gemmisteathenis aureis qbas sibi fecerat uincla. praeferebantur coronae reae titulis eminericibusproditae: Iam populus ipse Romanus: Iam uexilla collegiorum atq; cast mytric catafractarii milites: omnis exercitus idc senatus S si aliquan tutum ti istiorri senatotes triumphari uidebanomultum pompsaddiderunt.Dcnil in capitolium uix nona hora peruenit: sero autem ad palatium. Sequentibus die
bus dat sunt populo uoluptates ludorum scaenimi ut ludorum circensiurra: uenationumrgladiatorum: naumachiae. Vltimus mihi rcflat Romanorum principum quos
legerim triuinptiaste. Probus. uellemq; Flauium Vopiscum qua diligentia superiore Aureliantieadem N hune Probi e pannonia imperatoris uere probi praestantissimi tritiphu scripsisse. Sed uidet de iudicio factu ee: ut e ultimus olum in tanto aperis i ita triuphusee debebat mueidus trucusq; describeres Si it itaq; Flauii Vopisti haec uer phu, ha. Triumphauit de germanis 5c blemiis olum gentium ferocisissimis ad quingetos homines ante triuphia duxit. Venationem 1 circo amplisi imam dedit: ita ut populus cuncta diriperet. Genus autem spectaculi fuit tale. Arbores ualidaepcranilites radicibus auulsae late longeq; trabibus affixae sunt terrade inde superiecta totusq; circus ad siluae speciem consitus gratia uiroris praebuit. Immissi deinde per omnes aditus struelibes: Milye cerui: Mille apri: Mille damaeo caetera alalia quata ali adinvcniriqi po/tucrut.Immissi deinde populassis rapuitq' quod uoluit Triuphosia tandeabsoluimus: quos e tanta trecetorum diuiginti multitudine duximus seligendos tui formartriuphi ostendenius: quam inlpexisse Aureliu Augustiti optasse rc scitur: quamqAugustinum non magis id tenuit desidetium: ienosi ris plurimos habere videmus Qua ratione unicum nunc ex nobis conflare libelr oc ordinem fortunam ii uariis supra locismmodis descriptam ita repeterci ut in psentis ic inpolis Roma duei uidea, tur. Venientes Romam ad tritiphos duces Romanos itali: quacuq; uidurciit suo: ec tium
ipsi triupho excipiebant i quod de Scipione Liuium supra seripsisse ostedimus. Expectabant uero Es:quia lege cautum fuisse docuimusmullum ducem ate triuphi ini/tium urbe ingredi. Eos qui triumphii ducturi erant satis supra ostedit Iosephus seni Triupha per ad portam eonsedissse:quam ipse dicit nomen inde nactam fuisse: ' tri uphi per caducerentur: nostin Roma instaurata priscorum lcstimoio Nauctoritam docuimus
territorium triumphaler ad eum fuisse locum ubi apud basilicam principis apostolo xu Petri: saneti Andrae ecclesia&coenotaphiu exrant: quo in ccleberi imo priscis eri am temporibus loco:apud id tuc Apollinis temptu nuc sanetae Petronillae res se iustae Mariae febrico tu e celesiam:obeliscus est ille sublimis quem Caiu principem in Neronis circo erexisse Plinius est aut tor in eo itaque tellitorio triuiuphali palata triumphi pompa per uiam procedebat triumphalem: cuius s ratae silicibus particula adhuc cernitur sula sancti Spii itus in sexta hospitalit ut per nunc dirutum pontem Ubcris; tiiumphalem ibi proximum: ec portam mi iter dirutam: eius pontis triumphalcm rcuius ampla cernere est fundamenta rin urbcm ad capitolium duceretur. Conriis nuabatur autem ea triumphalis uia ad posteriorem nunc porticum ecclesiae: sancti Celsi ad quam arcus marmorei ipsam amplexiuiam raticia extat coxa corrosiam e marmore statuam retinens collosscam . Resexa inde uia sancti Laurentii in damaso ecclesiam: N post sorae campum petebat: idque hinc maxime proximis temporibus cernere suit: quod in continuatis super cam domibus fundamenta iacere: aut pu/oreos essedere molientes: siliceam ueterem ostenderunt spaciosissima: a campo sso, .rae ad nuc plateam iudaeos inde Iunonis repluinna unc sancti Augeli in foro piscium
246쪽
' ecclesiam post ad sanctum Georgium in uelabro prooeciens uia siub nouis dibus ritimisque ab essedientibus inuenitur: quousque iani templo uelabroque proxima in
clivum desitura capitolinum deteista cernitura A uelabro aurem estuum inchoasse capitolinum: per quem ad Iouis optimi maximi templum erat assensust statis in Roma ostendimus instaurata. Notissmumque est ex Suetonio illud quod bi eui supra diximusitaetarem gallici triumphi die praeteruehentem uelabrum curru pene excussum suisse a e diffracto . haec itas luit triumphantium uia ab obelisco territorio portaque triumphali ad Iouis templum: euius magnaαdisspata nunc sudamcntorum ubi de facinorosis in eapitolino colle supplicium sumitur: uestigia extare vidcinus rutaque tota quam descripsimus non modo in. P. Aemilii sicut dictum est sed in caeteris quoquc triumphis: undique aut eis lauroque ornabatur: dc soro sediliaque ex mat ria tabulatas ad utranque partem uiae: Fenestrasq;: dc per tecta pari disponebantur
ornatur populum commode excepturar qui nitidis uestibus ita totu s conueniebat: ut quod hebreus noster scribitinemo ex tanta multitudine ea die remaneret in domibus.Templaq; ipsi imminentia uiae. quorum praeter sancti Angeli ecclesiam nulla extantiapertata sertis uaporibusq; suauibus repleta erant.Multitudo ministrorum baeulos manibus gestantium inauratos: turbas ex medio dimouebat: ut uia apertari pura redderetur. Prius uero qordincm describamus quem progressui us cum pom/ρpa in urbem imperator seruabate Aliqua exponere libet a Iosep scripta: hc tamen aliorum quoq; triumphorum descriptioni admodum profutura: quae legetibus sicut hactenus nobis Herunt dubia esse uidemus. Dicit Iosephus cuncta pars ilitaris ante lucem per turmas at ordines progressa est eum rectoribus suis N circa hostia constituta non palatii superioris: sed prope Isidis templum. Ibi enim principes nocte illa requiescebant. Nosq; ignotum alias Isidis templi locu nupedocti sumus Honos ius
tricariensis episcopus: A ndreasq; eius frater Trmanus coitistoi talis aduocatus:ciues excrucea gente Romani. aedes habcnt eost uirtuti opibusi iespondentes: uiae qua deseripsimus triuphali super impositas: campum interforae&plateam iudeorum : is alioquin amplas uetustolum prisci operis marmorum frustis: tabulis: strumentisque plurimum exol nare nituntur. datum iras nuper ab Andreae clientulo ι intror cmaramor pergrande luculleum uel ut appellanosci pentinum littoras inscriptum maiusculas elegantes: ad domus eminentem angulum astixerunt. Estque incisarum hic tenor supctiori in margine palmur SA ECVLO. FELICI. Delde ad qdri me diu se sesquilina. PHISIAS SACERDOS ISIDI. Salutaris consecratio. tres deinccps
sunt lineolae. Pontificis uotis anuant dii Romana: rcI. p. arcanaque morbis praesidia annuant: quoi uni nutu Romano imperio regna essere. Ipsium lapidem cum satis coenicere liceret in templo Isidis tepertum suisse itum cst in uincam locusque inspectus multis obsitus sientibus unde saxum erat avulsum: Facileque suit intelligeretextates corrosos semiqi ruptos fornices: Muix solo supereminetes muros pinnas teplum suisse:quod Isidi sacerdotis pessias cosecrasset. Id n unc est qua in pte monasterium inter sancti Sisti εἰ ingctes spectandas thermarum antonina ruinas uia isse noua: nihil Roma habuit pulchrius in Roma docuimus istaurata. erar id teplum ad ipsius
uiae nouae supremu caput in palatiu maius circumue maximii spectans r ut iam liceat intelligere milites qui ante lucem per turmasar ordines progressa erant cum rectoribus misi circa hostia fuisse aedium uiae nouae non: palatii superioris: ibi proximi. nec moueat principes triumphaturos ad Isidis templum i ciuitatis medios euisse r&non extra
247쪽
no extra urbem legi obtemperaturos expediasse. I cae enim ipse :& multae aliae stante sub consulibus re . p. caste seiuati litae sub principibus cxolucrat espasiaus: tu NTitus legi ex parte aliqua parituri ad territorium pol tamq; iumphalcm lauro coro nati: Nuesicin id uti purpurcam sunt piogressi . Vbi panegyiitis laudum suarum redundantibus de more auditis.rcm diuinam capite operto secerunt. Militos uero Io.sephus scribit inermes in uelle seri ea suisse: quod illorum opinioni aduersatur et qui iactores Romanos reru dominos parva spicndido at et inepto amictu uiss suisse ca/lumniantur. Qualia uero sucrint spectacular qualis pompa:quantae quales diuitia in triumpho ostens vita Iosephus es Appianu sec supradicti a quibus sumpsimus seri plores diffuse dicunt. Aliqua tamen repet cre libet et nostro huius temporis triuphorquem hic uci bis e scripto ducibus coaptanda. Sitq; prima pars vcstium qua cx raris simi generis purpura: sediligcutissima pici uratiariataSartcbabylbicalicorcus dicit: A ita &rarissimi generis put puram ista constat: qua nos ritu cremissi ni tu uiolacca ap/ lonicapellant. Artis uero babylonicae a priscis Romanis dicta sunt omnia quaecunqr uariatis coloribus uariatoucscrico:aut auro Smixtim ex utroq; contextat. quoi si pitalia nimius nuci probfidus: pniciosus lacernitetabusus. De gemis qs dicit Irtim 1 coronis ptim aliter fuit se delatas notortu citur: csi sista ardetianinitioc psillis nostri sint: a multitudine tamen eorum incomparabili superentur.Iam ucro quae dicit Iosephus'incrito laudare non posse:multitudinem illoru speetaculoru ec magnificetiam in omni bus quae qui i excogitauerit nici artium saetis: uel diuitiarum operib us: uel natinae nouitate:omnibus persuasum esse noti dubitamus: quae nc dia nunc rc sors laue cxco/gitari postent: sed ita in singulis mutabans triumphis: ut nihil magis quis ii curaretu ne ea adducerct: spectacularumachinaruiligeucra i prioribus pompis insa erant.&diuersa mulit animaliu genera ducebant propriis induta ornanactis rut color habitusq; ornamentorum ursis adhibitorum: leones aliter uestitos secerneret: partici lynces: N pardos: diuersu hi damas internoscis pantheras faccretornatus. Nec parum erat pulchritudinis delectationis i uidere eos holes qui singula praeses rent speetada aut singula ducerent aialia. purpureis atqi inauratisce uestitos: cu in ec captiui ordie in sipectaculii dueti ornatus sui splendore haberent riter haec stuporis suisse dieit Iosephus machinatu q portabatur de pegmatum si bricationem quani similitudinucu a nobis visam dixerimus: facile erit intelligere qlia fuerint maxia: cu parua nos in/specta cu stupore no potucrimus non mirari. Est celeberrimus quot finis in urbe florentia Iohanis Baptitiae sestus dies: in quo diucrsi gen cris machinae: diuersia tiasicria/tur spectacula ingenii subtilitate ueteribus illis nullatenus postponenda. Adhiben/turq; imprimis spectadae pulchritudinis pcomata .exillis et quae itertiti nidum unde quaq; surrexilla hebreus noster talope admirat . qn si ueniadabsit nobis doctiores rapetitos hoc locoqd casu orantprimata docebili uis. Deccmpedalis crat quaquauer tum latitudis selidu tabulatur c cultis basis centro lignea siti gebat colicina uigiti peduproceritate sublimis rad qua trina dis trictione a porcionaliter factu ternit autorii ora
dines serreorum crant:quibus innamis inauratis fronde multa aurea argcnteauc d μsatis : tamqauicularunidi ex coriolorulis vcvcrsicoloribus: pueroiu bimulorum ad summum uetri mulorum sedes&tamqcubilia disponebantur. Eorumque puerorucapite solum cxcito: pars toto cminens corpusculo iucudui idiculum uc aliquid:prout occultust fronde praeceptor suggereret balbutiebat: hantas molem robusta sciliciorum multitudo non centonibus ut forcntiae nunc: ssed purpurcis aurcis ue indui oi u
248쪽
Mei ferebat.Multa eu dc uaria I tiiumphoeent pegarata nequaqcotinuata serebati. tur. sed aliae interponebantur machinae simili in tabulato similici; seruos ornatu delaeta piloru r .inctbus praeli ria simulachra edebantur: ut uincendes Romanos caderes caesosq; hostes una:sugientes alia hostest sequutos quirites: oppugnari urbe desedit alia: alia capi:uriis excidit appareret:singulisq; ita machinis:ec rebusqgereretur prima rii hostium duces simulari codeerant uestiu habuitnn quo post paye ueri ante curru
Dieti inspiciebantur. Altaq; sequebantur sercula singulis in triumphis uaria sua probeban idelectationem. Sed in Titi Vespasiani triumpho inde gratiosiora sunt q a Iosepho scribuntur: si, ea in marmoreo triti phali arcu suo Romae ad sancta Mariam noxia videmus extare: quae apud hicrosolyma inteplorcperta sunt. Mesa aurea: eccandelabrum auro sectu: cuius forma melius lapis si Iosephi descriptio nobis ostedit. postea portabatur lex iudςorum marmorea item extans. In aliis uero triumphis qui singulos repetere uolet plarima inueniet admiranda quae prae debant dictas machinas ecpegmata aut sequebantur: Nostrum uero nostriumphuiui tandem aggrediamur. Triuphi Qui bello consectio ad urbcm cum reducto exercitu redierat impcrator: in uaticani
HViMVP ις territorio triumphali tune fine aedificiis puro a marmoris nunc basilicae sancti petri principis apostolorum scalis ad obeliscum expectabat. Ad quem locunaate lucem se scomnis ciuitas cstundebat. Et quia lentissimoptopter impedimeta tardantes a machinas gradu incedenduerat: praecessuri pontifices sacerdorcs recreligioni addicta
. - . . colluuio: suam pompam prius ducere inchoabanr rquem inter conatum 1pcrator ca
rixu ib,' pirc operto rem diuinam faciebat: In qua sic orasse eum accepimus. Dii nutu&impure diuina tio quorum nata Maueta est res Romana eandem placati propitiatii servate. Mira faciς0. lique aliquando sumus quo sit sactum modo: ut sicut triumphalis pompa pristis om/nium celeberrima e uaticano b ab Apollinis icmplo i urbcinducebatur: ita :& chri stianis temporibus ecclesiasticorum ordinum processionesqcunq; solencsc uasi a. no pariter ec a beati Petri basilicarq 1 illius topli parro costructa cillucrat. Et sua illi
in suis pompis quae tantus popuIus pars praeirci pars scquerctur sacra habcbunt: tcni
fas scilicet argenteum birotem currum ancilia palladium ec sacra alia praesercntem. v. l. s. Cui ruique suminus: ec sumptuosissimus adhibebat ur ornatus. Et tensas proximio, libruni res nullo intermedio sacerdotes filii praecedebant uiri in per omnium glauissimi totius iciuitatis amplissimi: qua do Fabium maximum. Et. L. Scipionem diutis Iime inter salios uilis Oeae oblitie: Et Titum Vespasianum aliis a quibus crat 1 collegium coi optatus gratias aegisse ingentes supra docuimus. Vcstes uero quibus salii in pompa utebantur si1btili simpliciqi serico oeruleo sucre colore candidioribus uirgulis inter tertis:quibus constantinopolitanum patriarcham uti videmus. Scaudam nullo su/stentante trahebant salii nostrorum cardinalium moro qui illos imitati uidentur cauda longiore: Ancileq: unum ex iis quae caelo decidisic diccbant brachio tamq in praei lio aptatum deferebant. E ratquc in religione legitimum salios in pompa ternos: ad
summum quaternos: ec saltare simul: oc canere: quae quidem carmina omnis pompacati tu uel incoditore ferebat: Herutq; ex iis quorum nonulla ad singulos deos Horatius in odis: ec ad extremum isaeularc posuit. Et ne addubitet quispiam grauis limos amplis imosq; taliciu stantis rei. p. saeculorum uiros adduci potuisse ut i foro aut uiati iumphali salarent:gloriari solitum suis sie traditur Maximum: se qui quartum octo gessivum agcret annum iuniores multo collegas: saltu superasse. A d tensas dehine quo sequerentur ordie operosissimum fuerit scribere: sed cum omnia templa omniudeorum
249쪽
deoru dearumqi sacellatomnes aedes suos N multiplices habuerint sacerdotes t eu so,dales illis ta more nostro societates ac conflatcrnitates tanto nostris plui cSquato inaior tunc crat populus fuisse docuerimus:pompam quae aut praecederet: aut loqueres ad tensas ingentem esse oportuit: quam quidcm turbam per superius di sciiptam ti Dianaphalcmutata portam nialia oblati an rein deos carminam os nunc uidere S audi Petreis re videmur. Singuli ucro ordines secordotum: sua gula sodalitares: singula primatu: di machinarum agmina suos habuero ludos:&simphoniacos: Maoulos pantomimos laruali
per quos a praecedentibus colegiis diuid cretur petreiς enim alicubi fuerat muliercalae ebrias seges iculationibus simulantes: quae dum obtorto uacillantii gres Iu in casum e ruinam pendent: sescq ruix tande sustentantes totam paucis sed amplis passi bus uiatra copleetuntur: turbas inrisum prouocat. Et maiaducos aliquidigniores diatiores iis acerdotes a quibus sua gratior heret popa:praemittebanr. Erat is uiuato ca/pite humano maiori: axillas uasta magnitudine paritor uastis armatas de1i tibiis habentcs: qui suo tanti oris Elatu dentuli crepitur sese in utrans parie uix dum scet crent Hidcntem turbam uertebat in fugam:& quicqd in esum oris applicarctur: taqua deglutietues in sinum demittcbat. Vtq; maiorum uarietas delectationcm faccrct. Ci Cieetii certae aliis inici lectae ordibus sitos:&ipsae risuscitauit is grauibus cxclucr . Viriciathi ueste de laruato oris habitu muliebri: quibus ceruicis proceritas iusta oblogior appareret: uocis in usus adlabia editaex dentesitarcspodebat: ut Uerbo' propri etas nullatcnus desideraret . Otii media incedentes uia si elatorcs ad utranq parte mira lin guae uolubilitarc: pro uniuscuius i conditioticio cisatis ridiculis: laedoriis laudibus: Dituperationibus: aut scriis appetobaur. Shiis p pariter pompae iocis in te licetietat lydii: ingens citharedo' tibicinuioq; turbas riccis: aurci': in dista: S c rotiis parit craur is redimira: cum quibus nonnulli ps aletes canet scirpi od1bant. l ori inaci: in nu
dio ludius quispiam talari ueste fimbriis armilliscli aurcis splendcntibiis amictus ita- Lyclitrios edebat gestus. Subinde vestalibus psaltriae diphanaticae muliercu lae piaetulci ut
quai, gesticulationes marmoribus insculptas quotiespci urbem o Tendo: quin sub/sistens inspiciam ncque o continerer pariter ec dc bacchanter: quae suis hacchi ii sacci μdotibus bacchidibusquhaud secus qin orgiis capillo per hum cros sipat soriri dae potios volareqsalvare uidentur. Suum quoqr Hirer alios pompae sacerdotium sodalium: ecepulonum ordines munus: inimi billsiora es: pantomimi: dccaerei a ludionum tui εba praestiterunt:ut dum ea subit menti l memoriae recordatio: hos coosti Epirus:haS sultantium in anias calamo nuc eupiam declinare. Pollit pont m dc porram trisipha leois superstitiosa priscorum pompa transgressa crat: auii: Sargenti: armorum belli muliercia car Limq; machinarum: Z ditissimae latuistinam supellcctilis: qitatu urtisin ut iiij uphatores in aerat tum inserebans Ura i descriptis multorum triuii aptiis au druimus. Via i , de hanc solam parti :quianiniorum saeculi nostii praetcriimccclesiasticae rei Roma nitoristiae principum nemincm imitaturum cilccrcdimus Iuliostro hoc ri inniptio cis p te desinemus: parit cr nulla pegmata praeter supradietanuillas machillas adlu tu bi mus. Imperator i itur ad cuius exemplum utinam aliqinido unus uolplii res clii illiani succedant: curru in insidens birotem: auro: argenro: gommisiquc spiei idei irem iiDgrediebatur. Sed ubi in curru illo cii cumcirca piciti erans . hinc luppirer i. oprrum: inde Neptunusti identem: Iuno hastam quirini: a1m stantes: Deinde Disti curius
caput pcdc ucalatus tanti ostro curru. crrus clatu's r Alcm Paulus manu gorens:
lichael Georgiusq; dracones perimat. Et Bartholomaeus suti humciopcllobo ict.
250쪽
Aureas nosteriperator palla induaturi stellis auro splendentibus uariatat sceptrumanu dcxtera ebui ncum: sinistra lauri ranati gestans. Nec auream pricco de more he/trusi coronam: sed lauream habea Sicqt non ut olim seruus qui iuxta Pliniu poni deris eximii auream post humeros stans sus eici adhibcri oponebit. Ncc cogetur imperator noster fierreu manu annulla manu habere. Vt seruo in tanta gloria se aequari recognoscat:ad quam Plinii sententiam Iuvenalis sic allusit. Magnael coronae. Tara Fortuna olbem quantum ceruix no sufficit ulla. Qilippe tenet sudans hanc publicus: sibi co
αβ sul. placeat: curru seruus portatur eodem. Optimum itaq; potius imperatore Tutum Vespasianum noster imitabitur irnperator: qui no sci uu in curru post humeros sed fortunam ex auro habuit alatam: quae si nostro adhibebitur: demissus coelo angelus esse vidcbitur. Assideat in nostro si crit filius puerita Scipionis optimi ciuis exemplo nepotes hac ex coonatione ephoebicandidorumcquos currum trahcntium si Ona regant: aut si deerunt nepotes 5 cognati discat a Iuvenale adhibere lucos ad frena qrites.Defossa in loculis quos sportula secit amicos. Post curi u segregati a multi. tudine legati di digniores qui ac uirtutibus praestantiores equo uchatur. Hostium uero duces Scaptiui nobiliores antecurium uincti ducatur: ut ipsorum aspectu puli cherrimum spectaculu: fruetumi uultoriae ingentcm populus Roma. excipcre pos/sit:qui illos in carcerem duci uideat. Clament 1 terim obstrepatq; ante & retro milites
laureati:carmina in ducem suum laudibus plena:ec cum libuit ridicula ec opprobria laedorial licentissime proseret. Magnal cu sit ac prope infinita earu quae in ritu phuducuntur re' sc captiuo 'multitudo: dccum pompae εἰ populi innumera sit turbat a territolio triumphali in se tusq; magnum Romanum noue horis sicut in Aurelia ni triumpho contigit aegre perueniatur: M tamen cu ad eius sori parte quς iuxta Ovidii uerba de boue nomen habet: erit peruentu:currus ipse subsistat. Nec prius inuos sectant:quieo 'frena agent adolesceres:cs N ipe consulue,illa aliaqNnagistratus insignia in ipso foro de more taposuerit. Et duc in hostium in carrerem perductum occisiumq; aliquis dcnuncia ueritrat quem populus Romanus que milites Romani aliqn metuet ut: supplicio astedium csse gaudeant. Tunc ia assecndens in capitoliu cosultem diuina in Iouis optimi maximi teplo faciat: cuius ad eos oratio haec fuiste referet Gratias tibi Iuppiter optime maxime: tibiq; Iuno rcgina:&caeteri huius custodes ha ratio tri bitatoic'; arcis dii libens laetu ago: te Romana in hac dicm dc horam per manus,a' b, qtiod uoluisti meas seruarabcnc. gcuaq: eandem o seruatcrutfacitistis uete: pro gifecto iust te propitia ii:supplex oro. Eundemo die:&uietoli Suieto fine uitae fecisse laetus exulpho rabat atq; iubilabat populus. Deducatur deinde 1 palatiu imperator noster ad coena mille mensis in foro paratam descensurus ad quam inuitatus: qui tunc erit consul noaccedat nequimumphauerit alique scin ea digniorem:accubituq priorem habeat. Et si ex lo Scipionis optimi modestissimi ciuis n oller triumphator maluerit mio. re multo apparatu in capitolio coenam paret. Triumphos uiam Κ Roma absoluim' triumphantam si unum operi clavdcndo addetur non modo .c scripturar sicut nupcrs imus depictos: sed ucros N priscis digniores triumphos Romae ducendos esse sperari posse is eos qui ad clauum sedent rei publicae christianae principes se ipsios noscerre quam susceperint curam mente 5 animo considerat crineliori solito dei munere cotingeretinoepenim formata institutione: utinam ne magis potentaru& magnitudi
ne multum abestabea quam in hoc opere per singulas partes deseripsimus Romana ecpublica: haec in qua uiuimus ecclesiastica res Romana. Saepe ex Liuio ec Cicerone