Examen omnium catapotiorum, vel pilularum, quarum apud pharmacopolas usus est / Ad illustrem Alphonsum Estensem

41쪽

DE PII VLI sdebere inquit erui quantitare,certum uero est globuluin modum erui in rotundum uergere G lib. 3. Cap. 21. d. senteria gens docet conformari catapotia quae ingula erui magnitudinem impleant. S E. Forte inritelligit quo ad pondus. BAE A. Depondere non intate igit, quia dat ma,aut terna es de magnitudine,

forma nam in alijs locis expresse praecepit redigendues in globulosin lib. . cap. 4. Actius,G ipse libroro. cap. si aromatico crunio agens docet aloen reduci debe in catapotia magnitudine ciceris, C duo, aut tria 1 e danda. Et in in non libri ponit catapotium sientericum, quod dicit derui magnitudinem conformari, CT quinque, aut si danda Cp in uuae rh alijs locis,cim de catapotijs agit,in globulosformari docet C Paulus Aegineta cap. s.feptimi lib. caratapotia confici ostendit in modum ciceris, quorum dat undecim una uice habes igitur in rotundum uergere antiquorum catapotia, quamuis non fit necessaria illa forma,ut apud Cornelium Cethum uider e est lib. s. cap. a qui de catapoth agit: CT quandos derui magnitatudinem conficit, quandoque ad nostrae fabae magnituridinem,quandoque ad fabae V ptiacae Tamen in eo genere catapoti quo ad plures dolores per somnum letatimidos fac 3 , o dis esse etiam catapotium id formam non habeat num uult composimonem illum reducendum se ad crassitudinem si dium, pila ex ea aut paulum deuoretur,aut aqua diluatur, potus detur. Idemque Des insequenti compositis

42쪽

A N AE R A. ne. E. Noliri igitur boli, elictoris,catapotiae sint BR A. lactuariu in ore tenentur,Crideo suunomen habent eclegmata, boli uero quos deuorandos facimus uel ex cu tu ex alia re,omnino sunt cata potia si vorentur, integra ratillatiantur,ut nomeipsum ostendit. i. Erit ergo ilicor luis uocabri u

catapotium,ta non sol in piluta nostrassigni cubit. B, A. Est equidem,propterea utor potius latinis uocabulis , aut globulos, aut pitulus nominans. Sed his ouae in geriere dictu sunt in is Myingularia cataporitia docendamus in infinita propemodum Graecorum aut borum locu inveniemus,quibus probari pol et catapotiorum forma talem esse,ut deglutir pHὐit dic modo quo ordine catapotia scripsi u SE. Vt loculi,et pixides ferebatitur A. igitur genus prirnum

legas quod in tua schediscriptum est,nam ab eo incia

s. Pitula Alei anginae nuncupatae illaesurit, rararum pixis mihi scribeti occurrit BR A. Nec ab re,

naim,er apud Mesuem primae sunt,quae in uo libro os

feruntur. Alias uero tibi dictum e bapud Mauritanos Mefungin pulveres odoratos ignificare, gruit sauporrs,quibus in obsoniis utimur,C uulgosimplici nomines ecies uocantur uni autem aromata, proptereabe piluia de aromatibus interpretantur,non ob id foratum,qlιia nonratu tautum recipiunt e quia musta captias aromatu . Aliqui ab ulo Al anginas nuncupari runt bisue liquit ad uentricali dolorem comenire, quando

43쪽

DE PII VLIs et pando ob pituitam doluerit C ip et roborant co

ctionem acceserantes, cerebrumque, sensius onmes, c entriculum acro is humoribus liberant tame ego in hoc casses plici hiera potius utor, quam his Alam anginis dictis nunc autem eius compositionem adduα cito. E. haec est quae sicquitur. 33 Cinamoni cubebe Ligni aloes Culam aromatici Nacis Num musicatCCardamon curios bitorum Mari Nailicis Schoeni Spicae Carpobalsami Abstith sicci I usurum

anu I

Terantur cotritione crassa, fundantur ea aquae Vib. duodecim C coquuntur usique ad consumptionem duari 'u partit acindesticentur muniti Jeolenta

n libram una,quae lauetur in lapide patera ustriata

44쪽

rantur insole. Deinde cum aloe eu,quae sequuntur insesceri debent. croci s jTere contritione bona, deinde praedictae expresionis residuum super ea fundetur,C conterantur usque dum exsccentur, II fiunt ex ei stiluta in modum ciceris, da ex eis aurachmis duabus usque ad ur. 1. C qua indoque u sectio exigit,ut ex eis minuatur uirtus aloes, C ponimus ex eo Ditis. C quando lim exigit dili Uiotio,ut iuuetur aloe prius cum aqua indirobalanorum,et tunc accipe ex eis ab . iis usque ad . Viij c coque in aqua,C poliquum coxeris cum huc aqua exscc illam,C laua ultim cum aqua de si eciebus, sicut dixionius sunt enim incolumes raec est integra apud eo fuem l uigiliarum composito. BI A. Fuere diu apud recetes medicos probatae, ac laudatae hae piluta, Cy re uera non videmus cur, Cr nunc laudari non dedi beat nisi a Graecis ast boribus,alia potiora haberetur, ab ortu fere muri si expertu,ta comprobata, in quae eadem in e sinplicia ingrediuntur. Si Cliae nam haec furit A. Eurudem Fere uirium sunt, hae piluia, quas desimplici biera apud Galeuu uscptimo Methodi medendi libro invenieri nam a s tot sinplicia Caleni compositio non complectatur, ea saltem capit, quae ad affectiones uentriculi, C capitis , in materia

praebertim frigida,poti imor ualent propterea Aleae funginis

45쪽

fominis pitulis plicem a isteris nunqua postis

ponimus imo Galenum potiassequimur. E. Quid Aetari,quod hac compo stione ingreditur B R A.

codex medosi est num pro uetari, dissuri legendu est

C re uera ita constat in pluribus antiquioribus odiis cibus, quamuis C apud Damasienosio uocabulum urum, Hir ignificet. Si. Non possem no uuia

de mirar de sue,quisibi ipsin hac copo sitione opponi videatur nempe inquit decoctionem fer ad contasumptionem duarum partium,ueru ubi upertinae de coctionibus agebat ipsssemper ordinem facit,ut illa quae maiorem decetione in bustiendo patiuntur praecedat, quae uero minor sequutur,in his autem pilata abbrubium ponitur,quod mediocrem patitur decore ionem. Et rose adhuc minor . Multique in reladiuntur aromatasubstantium raram habentia,ta facita lasolubilem ut ipse Mesiue in hac compositione sua dom

mentastruare non uideatur B R A. Duo amiotanae

da occurrunt unum o Messem usi per non repereesre,quae ab ipso in alijs locis dicta fiunt unde si hic deae coctionem feri iubet, inferi intelligit fecundum geonerales decoctionum regulus,qua prius ueluti fundarimenta iecerat,ut primo in bulliant,quae decoctionem maiorem patiuntur,deinde quae mediocrem missi quae modicam. Vel cum haec in praestenti decoctione posita crasso modo contercia docuerit, in bisque pilatis uis, quae in centro 'duplicium exigatur, imi illa,quae insuper te: nam quae in centro est roborat,inquom i dummodo

46쪽

ANT. . MVSA BRA.dm modos plici est,propterea lata decoctioncitam qMelonga usi se l. i. Tamen non mediocre dubiuapud authores pulveribus,quos ipsi uocant 1 α cies,ui tenuis inre,uel rubjo modo in pulu cm reduci

debeant. BAE A. Hanc ambiguitatenu non raro aura

diui es il lam pol imum faciunt incoloon bide ob diuersitatem authorum in ipsa, C oppugnantii: T desuasu loco dicemus Vi autem in praesentiarum tibi satis at icimus cum decoctio iti ut in hac sue 5

positioireo non exigitur extrema contritio, C tu mirinus imum puluerem solutio . Cum uero simplicia iupitulas conformare uolueris,lim in pulaerem tenuit αsimum contere. Dic autem bone Seneae alia se ulcens E. Quid nam petis auu C pluries B R A. Ne admiratione asticiarissi de ul0es otione interrogauerarim,ci Q multisint, qui non Lucnt,ta forte qui lauarit imo quodam errore inter lauandu ducuntur. E. Quonam errore duci posunt B R A. Tuum iuuandi modum referas forte turi errorem interim osteridetamus S E. Aloen accipio ,σ in puluere cillo, mox ut tam illicio, T baculo circlιnduco, deinde hoc como mixtum relinquo troad loe uia is fundimi desiccumdat, Et tuli aquam pro ijci0,allamque ulcio, exuebera menter circloidaco,ta iterum desce idere frito, idem stertio facio. RA. Quoties hoc fucis Si Cerra tumuli terre non sici uo cino minus acto, quam septies uel olities. in A. Cum auus, quoties aura n0nα

47쪽

dent e forde aloes BRA. Imb tenuiori aloes parrite,quam pro cis simul cum aqua, unde non illi extitetare, qui aquam n quam muta Int,sed in ea cin qua perpetuo lauabant licentes la tare quandoque es aliis cui rei quam miscere,ut cum dicimus diluere uinum, hoc non. i. lauare uinum es, quam uino mi ere S E. QVi ita dicunt me iudice non lutclliguntina hoc non diluere una solum it uice Messe autem luctaloen pluribus uicibus 1 lauandi R A. Nec ego bos auro sed ueram lotionem intelligo. Si Tamen albucalis ubi de modis abluendi aloen agit, abluit imbibendos ut decoctionem quandam, quam parat. BRA. Quaenam est albucufi decoctio SE. Haec quae sequitur.

Casia ligneae vicae nardi

Cinamomi Ligni Ioes Croci

Nasticis

Laccae DColud Crioque in libris si aqua Monec huius aquae medietas confiumptast colu,C exprime, C pone iuuitreum uas,accipitque optimae aloes libram unum,Cr

iij inputis iij

48쪽

in puluerem redigit,uc triturat Deinde praedicta deis

coctionem ipsam irrorat,donec tota in aloen inlibatatur,ponitq; superias marmoreum,aut vitreum, Crinsole continuo torret Deinde in mundam paterum pommi,C crufiori pano tegit quoad exsiccetur,cum σα siccata fuerit iterum in puluerem coterit, alia decoctronis portione irrorat,c iteru exsccari permittit:

quod toties facit,quoties ad plenum imbibitus decoctio, ex siccata,σdenis in ua e vitreo seruat. Vides hunc se modum quenda ablutionis,C tamen no pro si ci quam BAE A. Sed nunc te o tendere incipia hue modum non pol si intelligi uisue, quia,inquit, sepius abluatur aqua pluuiali fecundum ablutionem a te numper relatam, opi, e et pluuium aquam imbibi in loe: at haec aqua figida est,ta humida, tuae qualitates, ab intermone pitularum ut angularum diuerse furit,et

afectibus oppugnant, quibus hae pitu succurrere debent quare ille Albucios abluendi modus a sue iuritelligi non potest,praesertim quia cum decoctione uom, unifmplicium hau imbibitionem non facit Mesue.

E. Antiqui docucrunt ne lauandi modum,quo loen Iuuare o unius Asse tu ,aut tuum, aut antiquum midum B R A. Antiquos lota aloe usos se maxime costat. Nam Galenus in septimo de arte curandi libro, in his,quaescribit de compostione medicamentorum fecundum loco bierum fieri docet,et ex aloe Iota,et ex non elota,et saepius dicit sumendum se aloen elotum, uiliis non elotatu. Quo autem lauandi modo uteretur,

non satis

49쪽

DE PILVLI s

non futis costat,tum aqua duas arbitramur,c bine

argumentum accipimus,quod Dioscorides It tertio, ubi de loe agit, icit medicaminibus oculorum ualere tosta,uel lotu, addits lauatur autem, ut quod armora

sipimum sitsubitat,ub ciaturq : pingui; in uero, lene tollatur fui des igitur ad quem fuem lotio tendat

fecundum Diosico ridem,ut. si quid Oreu mixtumst, id omne abeat,unde loen lauandum esse iudicamus, ut crustas partes atque terreae abeant cque aqua fontamna Ll, C prima uice totum terream h Ur fat. S E. Nonne CT tu quam illum eliciendum iudicus , in qua ablutio facta it BR A. Ei ciendam S E. Num Crquod tenue est, scis A. Ehcium quod tenui; irim ni est,quia lotioncm unum solum faciam,ncque locuin puluerem redigam, ut auem sed optimam doenacracipiam, quaei ut quiunt ioscorides CT Galenus)facile diluitur,C liqueficit,per unum uero,c olam ablutionem partes solum qu dum limos, cxtrinsiccae ab ociuntur uerum ex ira ablutione id solum acquiririt, quod minu educit,CT adhuc minus per ablutiones du. η, C per tres tum per plures uel parti, uel nihil educet hoc Galenus timuit in eptimo de arte cura di libro,ubi inquit,hicrum feri posse ex aloe lotu, CT non elota additque, haec itaque non lota aliutius uacuat, elota uacuat tu scin minus ita roborat, tri in magis: id igitur ocis otio, quod lo minus euacuas,sed ma gis roborat Paulo ,σAetio iacm criticis bus. Galenus etiam in tertio domiplicium medicamentorum facun

c ut tutibus

50쪽

latibus lib. cap. 4. cum docet in brufica esse duas contrarias facultates,C ill sine posse se in pluribus ealoe hic gens dicit ab aliquo posse remoueri partes, quae purgat,unde inquit nauis aloe accurate lauetur aut debiliter,aut plane nihil uentre iubducet, otio igitur partes illus in aloe aufert quae abduc ut Crquato Iotiones magis multiplicatur , tanto minus subducens ei licitur, ut apud Galenum exquisiti ima otio subduisectione penitus uberat. St. Quaena est huius rei causa mi A. Quonia in omni ablutione tenuiores partes auferuntur, C eijciuntur unde quanto plures sicut ablutiones tanto plures tenues partes abeant,quae sunt bassis, fundamentum eiectionis. E. Tamen uentriculum uehementius roborabiti in A. Equidem, Crideo cum intelio harum pilularum uti anginarum si, C pituitum educere,ac humores crus os a uentriculo, cerebro,a instrumentis sensivum, roborare uentritaculum, ex multi s aloes lotionibus nihil educent, I Mesue intentum non habetitur, quod est educere pituitota fis materias, s. i. Quid igitur a pharmacopolis agendum j R A. Ovantum in me it Galenum imit irer in decimo Methodi medendi libro,ubi docet parandam esse hierum eae loe lota, non elotu: nempes lota fit hiera magis roborat, minus educit se non elota minus roborat,magis educit σut in quarto de simplicium medicamentorum facultatibullib. cap. 14. edocuit egregie lauet Ar,aut parum,aut nihil educet,propterea uaderem, i compostiones duas eruari

res,linam