장음표시 사용
211쪽
56. At Zmyrnaei opstita Vetustate, seu Tantalus Iove ortus sive Τheseus divina et ipse stirpe sive una Ammonum condidisset, transcendere ad ea quis maxime fidebant in populum Romanum officiis, missa navali copia non modo externa ad abolla sod quas in Italia tolerabantur seque primos templum urbis Romae statuisse Μ. orcio consule, magnis quidem iam populi Romani rebus, nondum tamen ad summum elatis, stante adhuc Punica urbe et validis per Asiam regibus simul 10 L. Sullam testo adserebant gravissimo in discrimine exercitus ob asperitatem hiemis ot penuriam vestis, cum id Zmyrnam in contionem nuntiatum foret, omnes qui adstabant detraxisse corpori tegmina nostrisque legionibus misisse ita is rogati sententiam patres Zmyrnaeos praetulero. censuitque Vibius Marsus, ut M'. Lepido, cui ea proVincia obVenerat, super numerum legaretur, qui templi curam suscipersi et quia Lepidus ipse deligere per modestiam abnuebat, Valerius 20 Naso e praetoriis sorte missus est. 57. Intor quae diu meditato prolatoque saepius consili tondit Caesar in Campaniam specie dodicandi templa apud Capuam Iovi, apud Nolam Augusto, sed certus procul urbe degere.
causam abscessus quamquam secutus plurimos auc-5torum ad Seiani artes rettuli, quia tamen caede eius patrata sex postea annos pari secret coniunxit plerumque, unum ad ipsum referri Veriussit, saevitiam ac libidinem cum factis promeret,
212쪽
10 locis occultantoni et Rhodi Vitare coetus, recondere Voluptates insuerat erant qui crederent in senectute corporis quoque habitum pudori fuisso: quippe illi praegracilis et incurva proceritas, nudus capillo Vertex, ulcerosa facies ac plerumque 13 medicaminibus intorstincta traditur etiam matris inpotentia extrusum, quam dominationis sociam aspernabatur neque depellere poterat, cum dominationem ipsam donum eius accepisset. nam dubitaverat Augustus Germanicum, sororis nepotΘmus o cunctis laudatum, rei Romanae imponere, sed
precibus uxoris evictus iborio Germanicum, sibi Τiberium adscivit id quo Augusta exprobrabat
reposcebat. 58. rosectio arto comitatu unus senator consulatu functus, Cocceius Nerva, cui legum peritia, eques Romanus praeter Solanum ex inlustribus
Curtius Atticus, colori liberalibus studiis praediti,ssem Graeci, quorum sermonibus levaretur serebant poriti casiostium iis motibus siderum excessisse Roma Tiberium, ut reditus illi negaretur. unde exitii causa multis properum finem vitae coniectantibus Vulgantibusque neque enim tam 10 incrodibilom casum providebant, ut undecim per annos libens patria careret mox patuit breve confinium artis et falsi veraque quam obscuris
tegerentur. nam in urbem non regressurum haud foris dictum ceterorum nescii egerΘ, cum pro-13 pinquo rure aut litore et saepe moenia urbis adsidens extremam senectam compleverit.
213쪽
AB EXCESSU DIVI AUGUSTI IV 57-60. 201
59. o foris illis diobus oblatum Caesari anceps periculum auxit ana rumoris praebuitque ipsi materiem cur amicitiae constantiaoquo Seiani magis fideret. Voscebantur in villa, cui vocabulum Speluncae, mars Amuncianum inter et Fundanosi montes, nativo in specu. ius os lapsis repente saxis obruit quosdam ministros hinc motus in omnes et fuga eorum, qui conrivium celebrabant. Seianus genu vultuque et manibus super Caesarem suspensus opposuit sese incidentibus, atque 10
habitu tali oportus est a militibus, qui subsidio
Venerant maior X e et, quamquam exitiosa suadoret, ut non sui anxius, cum fide audiebatur. adsimulabatque iudicis partes adversum Germanici stirpem, subditis qui accusatorum nomina susti-1snoron maximeque insectarentur Neronem proximum successioni et, quamquam modesta iuventa, plerumque tamen quid in praesentiarum condu-oors oblitum, dum a libertis et clientibus apiscendas potentiae properis exstimulatur: erectum 20ot fidontom animi velle populum Romanum, cupere exercitus neque ausurum contra Seianum, qui nunc patientiam senis si segnitiam iuvonis iuxta insultet.
60. Has atque talia audienti nihil quidsm
pravae cogitationis, sed interdum voces procedebant contumaces et inconsultae, quas adpositi custodes exceptas auctasque cum deferrent neque dolandere daretur diversae insuper sollicitudinum sformae oriebantur. nam alius Occursum eius Vi-
214쪽
tare, quidam salutatione reddita statim averti, plerique inceptum sermonem abrumpere, sistentibus ridontibus qui Seian fautores aderant. enim- 10 vero Tiberius torvus aut falsum renidens Vultu:
seu loqueretur seu taceret iuvenis, crimen ex silentio, ex Voce ne nox quidem securR, cum
uxor Vigilias somnos suspiria matri Liviae atque illa Solano patefaceret; qui fratrem quoque Ne-13ronis Drusum traxit in partes, spe biecta principis loci, si priorem aetat s iam labosactum demovisset atro Drusi ingenium super cupidinem potentiae et solita fratribus odia accendebatur invidia, quod mater Agrippina promptior
uo Neroni orat neque tamen Seianus ita Drusum MVebat, ut non in eum quoque semina futuri exitii meditaretur, gnarus praeferocem et insidiis magis opportunum. 61. Fine anni excessero insignes viri Asinius Agrippa, claris maioribus quam Vetustis itaque non degener, et Q. Haterius, familia senatoria, eloquentiae, quoad vixit, celebratae monimentas ingeni haud perinde retinentur scilico impetu magis quam cura rigebat utque aliorum meditati si labor in posterum valescit, sicinatorii canorum illud et profluons cum ipso simul extinctum.
62. . Licinio L. Calpumio consulibus in-gontium bellorum cladem aequavit malum inprο- Visum nam coepto apud Fidenam amphitheatro Atilius quidam libortini generis, quo Specta-
215쪽
AB EXCESSU DIVI AUGUSTII 60--63. 203
culum gladiatorum celebraret, neque landamenta spe solidum subdidit nequo firmis nexibus ligneam compagem superstruxit, ut qui non abundantia pecunia nec municipali ambitione sed sordida mercede negotium quaesivisset adfluxere avidi talium, imperitante iberi procul Volup-10tatibus habiti, Virile ac muliebre secus, imm8 aetas, ob propinquitatem loci effusius; unde gravior pestis conserta moles convulsa intus aut in exteriora inmensamque vim mortalium, rapectacul intentos aut qui circum adstabant, praeceps 15 trahit atquo perit. et illi quidem quos principium stragis in mortem adfiixorat, ut tali sorte, cruciatum effugere miserandi magis quos abrupta parte corporis nondum ita deseruerat; qui per diem visu, per noctem ululatibus et gemitu con-αο iuges aut liberos poscebant. iam ceteri fama exciti hic fratrem, propinquum ille, alius parentes
lamentari etiam quorum divorsa de causa amici aut necessarii aberant, mere tamen nequedum Omperto quos illa Vis perculisset, latior ex incerto us
63. Ut coepero dimoveri obruta, concursus ad exanimos complectentium osculantium; et saepe certamen, si confusior facies seu par forma aut aetas errorem adgnoscentibus fecerat quinquaginta hominum milia oo casu debilitata voti Obtrita cautumque in posterum senatus consulto, nequis gladiatorium munus ederet, cui minor quadringentorum milium res, neve amphitheatrum
216쪽
imponeretur nisi solo firmitatis spectatas. Atilius 10 in exilium actus est ceterum sub scentem cladem patuere procerum domus, fomenta et medici passim praebiti fuitque urbs por illos dies quamquam maesta iacie votorum institutis similis, qui magna post proelia saucios largitione et cura
64. Isondum ea clades exoleverat, cum ignis violentia urbem ultra solitum adiacit, deusto monto Cassio seriasmque annum forobant et ominibus advorsis susceptum principi consilium absentias, 5 qui mos vulgo, fortuita ad culpam trahentes, ni Caesar obviam isset tribuendo pecunias ex mododotrimenti actaeque grates apud senatum sanaque, quia sine ambitione aut proximorum procibus ignotos otiam et ultro accito munificentia iuverat.10 adduntur sententiae ut mons Caelius in posterum Augustus appellaretur, quando cunctis circum flagrantibus sola ibori offigio sita in domo Iunii senatoris inviolata mansisset ovonisas id olim Claudia Quintae eiusquo statuam vim ignium bis 15 elapsam maiores apud aedem matris deum conso- oraVisse sanctos acceptosquo numinibus Claudioso augendam caerimoniam loco, in quo tantum in principem honorem di Etenderint. 65. Haud uerit absurdum tradero montem antiquitus Querquetulanum, quod talia silvas ho-quens secundusque, mox Caelium appellitatum a Casilo Vibenna, qui dux gentis Etruscae cum 5 auxiliatus esset, sedem acceperat a Tarquinio
217쪽
AB EXCESSU DIVI AUGUSTII 6 67. 205
Prisco, seu quis alius regum dedit: nam scriptores dissontiunt colora non ambigua, magnas copias per plana etiam ac foro propinqua habitavisse,undo Tuscum vicum e vocabulo advenarum dictum.
66 8s ui studia procerum et largitio prinoipia adversum casus solacium tulerant, ita accusatorum maior in dies et insessor vis sine levamento grassabatur; corripvsratqus Varum Quintilium, divitomis Cassari propinquum, Domitius
Asor, Claudias Pulchrae matris eius condemnator, nullo mirant qu0 diu egens et parto nuper praemio malo usus plura ad flagitia accingeretur. P. Dolabollam socium delationis extitisse miraculo quia claria maioribus et Varo conexus suam ipse 10 nobilitatom suum sanguinρm perditum ibat restitit amo sonatus et opperiendum imperatorem censuit, quod unum urgentium malorum suffugium in tempus.
67 At Cassar dedicatis per Campaniam templis, quamquam edicto monuisset nequis quietem eius interrumperet concursusque Oppidanorum disposito milite prohiberentur, perosus tamen municipia si colonias omniaque in continenti sita sCapreas se in insulam abdidit trium milium freto ab extromis Surrentini promunturii diiunctam. solitudinem placuisse maxime crediderim, quoniam inportuosum ire mare et vix modicis vigiis pauca subsidia neque adpulerit quisquam 10 nisi gnaro custode casti temperies hiems mitis
obiectu montis, quo saeV ventorum arcentur;
218쪽
aestas in savonium obversa et aperto circum pelago peramoena prospectabatquo pulcherrimum 15 sinum, antequam Vesuvius mons ardescon faciem loci vorteret Graecos ea tenuisse Capreasqus Tolobois habitatas fama tradit sod tum Tiberius duodecim villarum nominibus et molibus inso-derat, quam intentus olim publicas ad curas, tamus in luxus ei malum otium resolutus manΘbat quippe suspicionum et credendi temeritas, quam Ssianus vigor otiam in urbe suetus acrius turbabat non iam ocultis adversum Agrippinam et ronem insidiis. qui additus miles munito 25 introitus, aperta secreta Velut in annales rosorobat ultroquo struebantur qui monerent perfugere ad Germania exercitus Vol coloberrimo lari ossi omdivi Augusti amplecti populumquo ac senatum auxilio Vocare. eaque spreta ab illis, velut para- forent, obiciebantur.
68. Iunio Silano si Silio Norva consulibus fossim anni principium incessit tracto in carcerem inlustri equite Romano, Ut Sabino, ob amicitiam Germanici neque enim omiserat coniugem libes rosque percolere, sectator domi, comes in publico, post tot clientes linus eoquo apud bonos laudatus et gravis iniquis hunc Latinius Latiaris, oroius Cato, Milius Rufus, . Opsius praetura moti adgrediuntur, cupidino consulatus, ad quem non 10 nisi or Solanum aditus neque voluntas nisi scelere quaerebatur compositum inter ipsos ut Latiaris, qui modico usu Sabinum contingebat,
219쪽
struerset dolunt, ceteri testes adessent, deinde accusations cinciperent. igitur Latiaris acors
sortuitos primum sermones, mox laudare con- 16
stantiam, quod non florentis domus amicus adflictam dosoruisset; simul honora de Germanico Agrippinam miserans disserebat postquam Sabinus, ut sunt molles in calamitato mortalium animi, effudit lacrimas, iunxit questus, audenti Miam onerat Seianum, saevitiam superbiam spes.
no in Tiberium quidem convicio abstinet liquo
sermones, tamquam Vetita miscuissent, speciem artae amicitiae socere. ac iam ultro Sabinus quaerere Latiarem, Ventitare domum, dolore quasi 25 ad fidissimum desereΘ.69. Consultant quos memoraVi quonam modo ea plurium auditu acciperentur. nam loco in quem coibatur servanda solitudinis acies; et, si pone lares adsisterent, metus visus: Onitus apertas auspicionis tectum inter et laquearia tres ssenatores, haud minus turpi latebra quam dotestanda haude, sese abstrudunt, foraminibus et rimis aurem admovent interea Latiaris repertum in publico Sabinum, velut recens cognita narraturus, domum et in cubiculum trahit praeterit astque et instantia, quorum adfatim copia, ac noVos terrores cumulat eadem ille et diutius, quanto maesta, ubi semel prorupore dissicilius reticontur. properata inde accusatio missisque ad Caesarem littoris ordinem fraudis suumque ipsi dedecus 15
narraVere non alias magis anxia et pavens civi-
220쪽
loquia notas ignotaeque aures vitari etiam muta atque inanima, tectum et parietes circumspecta-20bantur.
70. Sed Cassar sollemnia incipientis anni kalendis Ianuariis opistula precatus vortit in Sabinum
corruptos quosdam libertorum et petitum se arguens ultionemque haud obscure poscebat nec amor quin decerneretur; et trahebatur damnatus, quantum obducta veste et adstrictis saucibus niti poterat, clamitans sic inchoari annum, has Seiano victimas cadere quo intendisset oculos, quo Verba acciderent suga Vastitas, deseri itinera fora. et id quidam regrediebantur stontabantque se rursum id ipsum montes quod timuissent quem enim diem vacuum pοona, ubi inter sacra et Vota, quo tempore verbis etiam profanis abstineri mos essst, vinola et laqueus inducantur non rudem iis borium tantam invidiam adisse, set quaesitum meditatumque, nequid impedire credatur quo minus novi magistratus, quo modo delubra et altaria, sto carcerem recludant secutas insuper litteras gratos agentis, quod hominem insensum rei publicasae punivissent, adiecto trepidam sibi vitam, suspoctas inimicorum insidias, nullo nominatim conpellato; neque amo dubitabatur in Neronem et Agrippinam intendi. 71. Ni mihi ostinatum foret suum quaequs
in annum referre, avebat animus antire statimquo memorare exitus, quos Latinius atque Opsius ce-