Cornelii Taciti ab excessu divi Augusti libri

181쪽

AB EXCESSU DIVI AUGUSTII 12 15. 169

xissent, claritudine infausti generis et paternis adversis foret abstractus. 2014. Is quoquo annus legationes Graecarum civitatium habuit Samiis Iunonis, Cois Aesculapii delubro vetustum asyli ius ut firmaretur petentibus Samii decreto Amphictyonum nitebantur, quis praecipuum sui rerum omnium iudicium, squa tempestate Graeci conditis per Asiam urbibus ora maris potiebantur neque dispar apud Coos antiquitas et accedebat moritum ex loco: nam cives Romanos templo Aesculapii induxerant, cum iussu regis Mithridatis apud cunctas Asiae 16 insulas et urbes trucidarentur. Variis dehinc et saepius inritis praetorum questibus, postremo Cassar do inmodestia histrionum rettulit multa ab iis in publicum seditiose, foeda per domos temptari Oscum quondam ludicrum, levissimae 13 apud vulgum Oblectationis, eo flagitiorum et virium Venisse, auctoritate patrum ut coercendum sit. pulsi tum histrionos Balia. 15. Idom annus alio quoque luctu Caesarem adficit, alterum ex geminis Drusi liberis extinguendo neque minus morte amici is fuit Lucilius Longus, omnium illi tristium laetorumquosociua unusque e senatoribus Rhodii secessus scomes ita quamquam novo homini censorium funus, eminem apud larum Augusti publica pecunia patres decrevere, aput quos etiam tum cuncta tractabantur, adeo ut procurator Asiae Lucilius Capito accusante provincia causam dixe-10

182쪽

rit, magna cum adseVeratione principis non eius nisi in servitia et pecunias familiars dodisse: quod si vim praetoris usurpasset manibusque militum usus oret, spreta in e mandata sua: -- is dirent socios ita reus cognito negoti damnatur. ob quam ultionem et quia priore anno in C. Silanum vindicatum erat soroVer Asiae urbestomplum iborio matrique eius ac senatui et permissum statuere egitque Ner grates ea causam patribus atque avo, laetas inter audientium ad-

lactiones, qui recenti memoria Germanici illum aspici, illum audiri rebantur adorantque iuveni modestia ac sorma principe viro digna, notis in eum Ssiani odiis ob periculum gratiora.

16. Sub idom tempus de flamin Diali in locum Sorvi Maluginensis defuncti legendo, simul

roganda nova lege disseruit Caesar. nam patricios consareBatis parentibus genitos tres simula nominari, x quis unus legeretur, Vetusto more; neque adesse, ut olim, eam copiam, missa confarreandi adsuetudino aut inter paucos retenta: pluresque eius rei causas adserebat, potissimam pΘnes incuriam virorum seminarumque accederQ10 ipsius caerimoniae difficultates, quae consuli vita-rontur si quod exiret e iure patrio quid id flaminium apisceretur quaeque in manum flaminis conveniret ita medendum senatus decret aut lego, sim Augustus quasdam ex horrida illa antiqui-15tate ad praesentem usum florisset igitur tractatis roligionibus placitum instituto flaminum nihil

183쪽

AB EXCESSU DIVI AUGUSTII 16 17. 171

demutari sed lata lex, qua flaminica Dialis sacrorum causa in potestate Viri, cetera promisco seminarum iure ageret et filius Maluginensis patrii suffectus utque glisceret dignatio sacerdotum soatque ipsis promptior animus foret ad capessendas caerimonias, decretum Corneliae Virgini, quae in locula Scantiae capiebatur, sestertium viciens et, quotiens Augusta theatrum introisset, ut sedes intor Vostalium consideret. 2517. Cornolio Cethego Visellio Varrone consulibus pontifices eorumque exemplo sacerdotes, cum pro incolumitate principis Vota susciperent, Neronem quoquo et Drusum isdem dis commenda-Vere, non tam caritate iuvΘnum quam adulatione 5 quae moribus corruptis perinde anceps, si nullast ubi nimia nam iborius haud umquam domui Germanici mitis, tum vero aequari adulescentes senectae suae inpatienter indoluit; accitosquo pontifices percontatus est num id precibus Agrip- 16 pinas aut minis tribuissent et illi quidem, quamquam abnuerent, modios perstricti etenim pars magna e propinquis ipsius aut primores civitatis

erant in senatu oratione monuit in posterumnsquis mobiles adulescontium animos praematurisas

honoribus ad suporbiam extolleret instabat quippe Seianus incusabatque diductam civitatem ut civili bello esse qui se partium Agrippinae Vocent ac, ni resistatur, fore pluris neque aliud gliscentis

discordias remedium quam si unus altΘrVe ma-20ximo prompti subverterentur.

184쪽

18. Qua causa C. Silium et itium Sabinum adnoditur amicitia Germanici emiciosa utrique, Silio et quod ingentis exercitus septem porannos moderator partisquo apud Germaniam trium-

sphalibus Sacroviriani belli victor, quanto maiorΘmole procideret, plus formidinis in alios dispergobatur credebant plerique auctam offensionem ipsius intemperantia, immodico iactantis suum milito in Obsequi duravisse, cum alii ad sedi-10tiones prolaborentur; neque mansurum iberio imperium, si iis quoquo legionibus cupido novandi fuisset destrui per haec ortunam suam Caesar inparemque tanto merit rebatur. nam beneficia o usquo laeta sunt, dum ridentur e 13 solvi posse ubi multum antevenere, pro gratia odium redditur.

19. Erat uxor Silio Sosia Galla, caritato Agrippinae invisa principi hos corripi dilato ad tempus Sabino placitum inmissusque Varro consul, qui patereas inimicitias obtendonsidiis Solanis per dedecus suum gratificabatur precante reobrovem moram, dum accusator consulatu abire

advorsatus est Caesar solitum quippe magistratibus diom privatis dicere nec in gendhun consulis ius, cuius vigiliis niteretur nequod res pu-10blica detrimentum caperet proprium iborio scelera nuper sperta priscis Verbis obtegere. igitur multa adseveratione, quasi aut logibus cum Silio agorotur aut Varro consul aut illud respublica esset, coguntur patres. silente re Vel,

185쪽

AB EXCESSU DIVI AUGUSTII 18 20. 173

si defensionem coeptaret, non occultante cuius 15 ira premeretur, conscientia olli Sacrovir diu dissimulatus, Victoria per avaritiam laedata et uxor Sosia arguebantur ne dubie opetundarum criminibus haerebant, sed cuncta quaestione maiestatis Oxercita et Silius imminentem damnationem aevoluntari fine praevertit. 20. Sasvitum tamen in bona, non ut stipen- diariis pecuniae reddΘrontur, quorum nemo repetobat, sed liberalitas Augusti avulsa, conputatis singillatim quas fisco petebantur ea prima i-beri AErga pecuniam alienam diligontia. Sosias

in sxilium pollitur Asinii Galli sontontia, qui

partem bonorum publicandam, pars ut liboris relinqueretur consuerat contra M'. Lepidus quartam accusatoribus secundum necessitudinem legis, cetera liboris concessit. hunc ego Lepidum tom-10poribus illis gravem et sapientem virum fuisso comperior nam ploraque ab saevis adulationibus aliorum in molius flexit. neque tamen tempera- monti egobat, cum aequabili auctoritato si gratia apud iborium viguerit. unde dubitare cogor, λβ sat et sorte nascendi, ut reliqua, ita principum

inclinatio in hos, Mnsi in illos, an sit aliquid

in nostris consiliis liceatque inter abruptam contumaciam et deforme obsequium pergere iter ambitione ac periculis vacuum. at essalinus Cotta ad haud minus claris maioribus, Θd animo diversus, censuit cavendum senatus consulto ut quamquam insontes magistratus et culpae alienae nescii pro-

186쪽

vincialibus uxorum criminibus perinde quam suisas plecterΘntur.

21. Actum Ohinc do Calpurnio isone, nobili ac seroci viro is namque, ut rottuli, QS-surum so urbs ob sactiones accusatorum in senatu clamitaverat et spreta potentia Augustas traheros in ius Vrgulaniam domoque principis excire ausus erat quae in praesens iborius civiliter habuit: sed in animo revolvent iras, etiam si impetus offensionis languerat, memoria valebat. isonem Q. Granius secreti sermonis incusavit adversum 10 malostato habiti adiecitquo in domo eius Vene-- num esso eumque gladio accinctum introire curiam. quod ut atrocius Vero tramissum cetΘrorum, quaΘmulta cumulabantur, receptus est reus neque peractus ob mortem opportunam. relatum et do

1 Cassio Sevor exule, qui sordidae originis, malefica vitae, sed randi validus, per immodicas inimicitias ut iudici iurati sonatus Cretam amo- voretur effecerat atque illic eadem actitando recentia veteraque odia advertit bonisque exutus, a,interdicto igni atque aqua, saxo Seriph consenuit. 22. er idom tompus Uautius Silvanus praetor incertis causis Aproniam coniugem in praeceps iecit tractusque ad Caesarem ab L. Apronio socoro turbata mente respondit, tamquam ipses somno gravis atque eo ignarus t uxor spontΘmortem sumpsisset non cunctanter Τiberius pergit in domum, visit cubiculum, in quo reluctantis et impulsa vestigia cernebantur. reser ad se-

187쪽

M EXCESSU DIVI AUGUSTI IV 20 24. 175

natum datisquo iudicibus Urgulania Silvani avia pugionem nepoti misit quod perindo creditum 10 quasi principis monitu ob amicitiam Augustas

cum Vrgulania reus laustra tomptat serro venas praebuit exsolvendas mox Numantina prior uxor eius, accusata iniecisse carminibus et oneficiis vascordiam marito, insons iudicatur. 1523. Is demum annus populum Romanum longo adversum Numidam acfarinatem bello absolvit. nam priores ducos ubi impetrando triumphalium insigni sufficere ros suas crediderant, hostem omittobant iamque tres laureatae in urbe statuas sol adhuc raptabat Africam ac Minas, auctus murorum auxiliis, qui, tolemas Iuba filio iuvonis incurioso, libertos regios et servilia imporia bello mutaverant praedarum receptor ac socius populandi rex Garamantum, non ut cum 100xorcitu incoderet sed missis loribus copiis, quae ex longinquo in maius audiebantur; ipsaque provincia, ut quis fortuna inops, moribus turb1dus, Ir0mptius ruebant, quia Caesar post res a Blaeso gestas, quasi nullis iam in Africa hosti-1sbus, reportari nonam legionem iusserat nec proconsule eius annii Dolabella retinere ausus erat iussa principis magis quam incerta belli motusns. 24. Igitur actarinas disperso rumore rem Romanam aliis quoque ab nationibus lacerari eoque paulatim Ahica doc0dero ac posso reliquos circumveniri, si cuncti quibus libertas sorvitio potior incubuissent, auget vires positisque castris s

188쪽

Thubuscum Oppidum circumsidet a Dolabella contracto quod erat militum, terrore nominis Romani o quia Numidae peditum aciem serre nequeunt, primo sui incessu solvit obsidium locorum-10'us opportuna permunivit; simul principes Musulamiorum desectionem coeptantes securi percutit. dola quia pluribus adversum Tacfarinatom expeditionibus cognitum non gravi nec uno incursu consectandum hostem vagum, excit cum popularibus 15 rogo Ptolemaeo quattuor agmina parat, qua legatis aut tribunis data et praedatorias manus dolooti aurorum duxere ipse consultor aderat

omnibus.

25. Nec multo post adsortu umidas apud

castellum semirutum, ab ipsis quondam incensum, cui nomen Augea, positis mapalibus consedisse fisos loco, quia Vastis circum saltibus claudos batur tum expeditae cohortes alaeque, quam in partem ducerentur ignarae, cito agmine rapiuntur simulque coeptus dies et concentu tubarum ac truci clamore aderant semisomnos in

barbaros, praspeditis Numidarum equis aut di-10Versos pastus pererrantibus ab Romanis consertus pedes, dispositas turmae, cuncta proelio provisa hostibus contra omnium nesciis non arma, non Ordo, non consilium, sed pecorum modo trahi

occidi capi insensus milos memoria laborum stis adversum eludentis optatae totiens pugnas se quis- quo ultions et sanguine explebant. Mortu per manipulos, aclarinatem omnes, notum tot proe-

189쪽

M EXCESSU DIVI AUGUSTI IV 24-27. 177

liis, consectentur non nisi duce intersecto requiembolli soro at illo doloctis circum stipatoribus vincloquo iam filio et effusis undique Romanis, κruendo in tela captivitatom haud inulta morte effugit isquo finis armis impositus. 26. Dolabella petenti abnuit triumphalia Τiberius, Seiano tribuens, ne Blaesi avunculi ius laus obsolesceret sed noquo Blaesus ido inlustrior et huic negatus honor gloriam intondit: quippe minore exercitu insignis captivos, caedem a ducis bolliquo consocii famam deportarat. Sequebantur si Garamantum legati, raro in urbe visi, quos Iactarinate aes perculsa gens et culpae nescia ad satis iaciendum populo Romano miserat cognitis ohinc tolemas per id bellum 10 studiis repetitus ex vetust more honos missusque e sonatoribus qui scipionem ebumum, togam pictam, antiqua patrum munera, daret regemque et socium atque amicum appellaret. 27. Eadom aestato mota per Italiam servilis belli semina sors oppressit auctor tumultus T. Curtisius, quondam rastorias cohortis miles, primo costibus landestinis apud Brundisium et circumiecta oppida, mox positis propalam libellis ad 6libortatem vocabat agrestia per longinquos saltus et ferocia servitia, cum velut munere deum ros biremes adpulere ad usus commeantium illo mari. et erat isdem regionibus Cutius Lupus quaestor, cui provincia votore ex more Cales Venerant: 10 is disposita classiariorum copia coeptantem cum

190쪽

maxime coniurationem disiecit missusque a Caesare propere Staius tribunus cum alida manu ducem ipsum et proximos audacia in urbem traxit, is iam tropidam ob multitudinem familiarum, quae gliscebat inmensum, minor in dies plebe ingenua. 28. Iadem consulibus miseriarum a saevitiae exΘmplum atrox, reus pater, accusator filius nomen utrique Vibius Serenus in senatum inducti ab exilio stractus inluvioque ac squalores obsitus et catena Vinctus parens, aduloscens multis munditiis, alacri vultu, structas principi insidias, missos in Galliam concitoros olli indox idem si testis adnectebatque Caecilium Cornutum praetorium ministravisss pecuniam; quiis taedio curarum et, quia periculum pro exitio habebatur, mortem in se estinavit a contra reus nihil inhacto animo obversus quatere incla, Vocare ultores sos, ut sibi quidem rodderent exilium, ubi procul tali more agersi, filium autem is quandoque supplicia sequerentur adseverabatque innocentem Comutum et paralysi extinctum; idquo facile intellootu proderentur alii non enim se caedem principis et ros novas uno socio cogita88Θ.29. um accusator Cn. Lentulum o Solum Tuberonem nominat, magno pudore Caesaris, cum primores civitatis, intimi ipsius amici, Lentulus senectutis extremae, ubero desecto corpore, tus multus hostilis et turbandae rei publicae accerserentur. sed hi quidem statim exempti in patrem