장음표시 사용
481쪽
quod in eo suntlari putant, quod ultro sese obtulerit. & rei ad se non pertinenti inimiscuerit , quod qui ficit , diligentiam suam quo datu modo polliceri videtur. I. I. F. saepe. f. depositi. I. ι 6. f. de Reg. Tur. Quibus & casam fortuitum addunt, cui culpa ejus causam dederit. Quod quum admodum durum sit, praesertim iis qui mera affectisne ducti solius
ejus gratia , cujus negotium geritur, ne sorte damnum patiatur absens, ad res ejus accedunt; nee ad omnes casus commode applicari possit; l. s. s. s. de nego t. ges. adeoque, si nec sussiceret ea diligentia . quam quis suis rebus ipse adhiberet, absentium negotia facile deperirent, quomodo etiani argumentatur I inperat. iv s. I. De obligation. ex qua si ινηι ras . circa me/ium , judicis arbitrio illud potius pro varia negotiorum conditione.& qualitate, relii cluen/um est, ut eam diligentiam praestet, quam ipsinn negotium de siderat.
Q. modo si negotia plane sunt deserta, quae vel ipse dominus sol te neglexisset, de dolo tantum N lata culpa tenebitur. LI. 3. p. st. De Si negotia sunt talia , ut alius quilibet ea suscepisset , de dolo , lata & levi culpa tenetur. d. t. s. F. 1 o. f. eed. si vero talii sint . ut diligentissimus quisque suscepisset , eius etiam diligentiam profiteri videtur, qui eo ea su aliquid suscipit, tenebiturque de dolo , Iata, levi, &levissima culpa g. r. Iη- 1 ιt.' De obligat. qua ex quali contra a. ι. I. i. o. Cod. de nuot. gest. Non de ea se sonuito , nisi di ejus culpa eausam dederit. Pro hac di itinctio te tacit etiam I. 6. M. ult. g. De negor. gest. Ne autem hule negotiorum gestori officium suum sit damnosiim , tenetur acis euius ne- Φgotium gestum est , ei qui gessit, utili actione refundere , id , quod ei ratione negotii geni : abet t. aut pro eo, quod quandoque ab suturum est, indemnitatem praestare tenetur, Instit. De obluat. qua ex quali contrare. L .f De Obligat. o ali. Abesse intelligitur, nons Iuin quod de suo erogavit, sed quod propter gesti causam consecutus non est, quum alioqui consequi potuisset. I. 2. t. 18. L. L Io. I. I 8. Cod. De ueret. IV. Absuturum , in quod se propter negotium obligavit. Diximus utili actione, quia tantum competi his qui utiliter gesserunt r qui inutiliter , acti nem non habent. l. r. L. De nuει. gest. Non quidem ut iis utilem habuetit successima, sed quum faciebat secerit utiliter, ita ut ex eo utilis effictus provenire potuerit, etiamsi effictu suo caruerit. l. Io. s. l. t. De nuat. gest. Secunda species quasi contractus est tutelae administratio . ex qua pupillo directa tutelae sactio competit. 1. 2. Instit. De Obligat. sa qMali ex centrast. qua Tutores , ex publkim neris necessitate . velut ex contradiu pupillis suis ad reddendas rationes , dc reliqua inferenda obligantur. l. r. 1 De tutes. θ rat. distrab. l. r. s. Ced. arbitr. ιMel. & praeterea praestate tenentur, quicquid oodem dolo , lata, aut lesi culpa amissum, vel non aequisitum sit, quum conservari aut acquiri potuisset. d. ι. I. ι. 18. I. De tmel. o ras. distrab. OL 7. Cod. arbitr. tutel. I. 23. CH. De admini rat. tutor. ι. s. Ced. De peruri. rasor. Noni tem de levissi ina eulpa tenentur , sed si pro captu suo bona fide fecerim quod possunt, eamque diligentiam quam ipsi suis rebus adhiberent, praestiterint, non ulterius teneri co stat. d. L I. g. De tutes. O rat. distrab. l. 7. C. . arbur. taιιι. jκnct. ι. s. in r. 1 ne a
Et vicis pupilli, quasi ex contractu mutus tutoribus suis tenentur, quicquid in rem eorum ci penderint refundere, &praeterea ab interpositionibus aliisque promissis. quibus se, suasve obligaverint liberare, aut indemnes servare. I. I. in n. l. all. f. De contrar. rates. ω initi act. ι ult. Cod. e d. Quibus accedit, quod moribus nostris quum tutelae munus onerosum sit, ' saepissime a rebus suit necessariis avocentur tutores . ne offetum illis suum fiat damn sunt, salarium etiam pro sua ad ininistratione petere possint: illudque iis si petierint, iudicis ossicio, pro renata concedi possiti art. l. 7. f. Testam. quemad. aper. junct. ι.-ν. ulli. f. Doasminifras. tutar. Vide Anton. Fabri ad Cod. lib. . tit. 6. de n. a. num. s. Ca Zov. dos. Forens pari. 2. cst μι. II. desin. Αο. 1ηfη. Grol. Introisu. Iib. i. cap. s. vers. Dcogdennnstitutdig. dc quae notavimus supra lib. I. cap. ali. circa sis. Caeterum notandum, hic det ut ribus dicta etiam ad Curatores & adultos, mutatis mutandis, pertinere. l. 8. A. I. f. de ,.estris qua pab tuι. l. s. . ct 7. Coi. arbitr. tutet. Praesertim moribus, quibus tutelam etiam in curam transsisse notavimus supra, ubi de curatoribus.
482쪽
De Familiae erciscundae ἰ & communi dividundo Iudicio.
I. Bovarum communis ex ipsa re inqui incensi- flandum. Irat, Mo qua juditio ab ea disceri possit. 6. Dixi' inter Irasres in Germania ct Saxonia 2. Quasi in ea proatianum utrimque actio. quomodo facienda. s. Familia reci conda jEdicium quid st, ct adl7. In Hollandia vicinisqMe resiani bia bonorum i
quid ea nomine heres cendemnandis siti ter plures comminium diri o quomst o facienda. . De Commum dipitandoju iciam qui ct qui dig. Usus νιι ιο inmunis diri is quomisos cienda. pro eo praestandum. Charta .ra Dia, alιaque instrumenta ad com-
Quasi contractui etiam annumeratur bonorum aut rerum communio extra societatem comtingens. s. In lit. de illi ati qua quo ex centract. Haec est aut hereditatis inter coheredos, aut rerum singulatum inter eos quibus eadem res donata aut legata est, quive limul eandem rem emerunt. aliove iusto titulo sine societatis affectu pro indiviso possident. Quae communio ita in tar aliquos constituta duas obligationes parit. 1 Prima &praecipua est , qua consortu in alter alterum constringere potest , ut sua cuique pane adiudicata . a communione , quam suscipere nec retinere quisquam cogitur, ι. 26. s. q. f. ccm dict. intibit. θ I. alti comm. dirid. discedatur: I. I. g. DMιι. er cunil. I. I. g. commis. aινid. s. ao. In litti de acti νηι,.qnae pro hereditatis divisione familiae erciscundae, pro alterius rei communi dividundo judicio, exequitur, tot. tit. f. o Cod. famil. erciscund. 9 commvn.dmdunc
ditas, sed & omne luetum & damnuin quod ex ipsa hereditato provenit, i. r. ν. ult. I. s. o seq. f. D I. aristunc adeo us heres coheredi eo quoque nomine judicio familiae erciscundae eondem ,-tia trandus est, quia solus Hactus lanci hereditarii perceperit, vel rem hereditariam eo trupetit con 'sumpseritve. vel quod coherea in rem communem impensas fecerit, quas propter partem suam neeesse habuit sieere, F. Instit. de σα. juric. i. 16. s. pen. L 1 . F. s. ι. 2I.6a . . II. t. 4 s. s.ffamil. miscund.
constat, quibus familiae ereiscundae judicium, rerum scilicet communium divisione, & person lium praestationem ineunda ratione, I. s. r. O seq. f. comm.ῶνiduia. Nee in alio differunt, quam quod eommuni dividundo actio sit singularis cujustunque rei communis, familiis 'ereiscund. res universalis, nee eujuscunque, sed solius rei hereditariae, I. I. . a. f. famil. ercisund. l. 2. in n. g. comm . divid. Vocatur haec actio duplex, eo quod uterque litigantium sustineat partes actoris & rei. I. a. s. I. f. communi divisind. l. I s. g. de jucη Divisio autem Lesenda est pro ut commodius potest, ut si plures sint res, aut si de re una dividenda agatur, quae fiet te dividi potest, velati aedisciorum intercapedines per muros aut sepes. Vide Grol. Inlrod. lib. 2. cap. 3 . vers. Cet nul pr. fundi aut agri per Assas regionibus dis inctas, singulae singulis portionibus dandae sint, Ac si cujus portioniaior esse videbitur, is vicissim socio in eetiam peeuniae summam fit condemnandus, ut aequalitas per omnia servetur, 3 2. ν.a. θι. 33. g. famiI. erciscunέ. l. r. d. cammau. dipid d. Si autem res si, quae nullis partes pro diviso aut non satis commode recipiat, tota uni adiudicanda est, deis alteri certa pecunia damnandus. I. 3. Cod. cmm . diria. F. . . IUit. deos. judic. Dividenda enim alia bona non sunt quam quae commode dividi possunt, de eo modo quo possunt. I. as. s. an ea stipulatio. F. fami I. erciscund. de praeterea curare debet Iudex, ut ei cui res illa seb onere resin dendi pretii adiudicatur, a consortibus de evi ne caveatur, ι. I6. cistr. ωρ. 68. Caballin. ιι πι a. s. q. yest. num. .
483쪽
Andr. Gail lib. 2. Observ. I . nam. 6. Quam quidem divisionem clive a Iudice sue ab arbitris
diuit otiis fiat terimi hereditariatum iussa aestiniatio, I. fami l. miscuηd. atque insuperne quis se inaequali potiione piae exteris gravari sorte conquerat ut . quantumvis ipsae partea sibi in-vieem , uve pecuniae aestimatione , sive contributione alicujus su inrisae a majori . in minorem partem eonferenda, sive alio modo suetit adaequata per sollem euique assignati oportet, i. s. fami l. eyciscαη . i. s. iηyr. COL comm n. delegat. aut alias per publicam venditionem plus licitanti offferri, l. i. I. s. Cod. comm in. ιινιι. Nisi forte consorium paties fuerint inaequales . de res commodam divisionem non recipiat, quo easu praeserendus est is, qui maiorem portionem ejus rei habet, arg. t. q. s . 1. Ced. de κρη at. I. IO. ζ. de Stat. tamin. st L l. in n. de pri Iera
ni Germania quidem & Saxonia , in divisione hereditatis inter fratres, maloti diuidendi. c
Costu. de a. a. Quod non tantum inter Rusticos, sed etiam inter Cives & Nobiles etiam in bonis seu datibus ibidem Ob: et vari testatur idem Carprov. d. Iειε desin. 3. Odesiit. 8. etiam tum, quum bona commode dividi nequeunt, quo casu faeta bono tum aestimatione adhuc minori si atri competit optio, utrum praedium seudate an pretium constitutum eligere malit , arga. s. Cod. comm. divid. I. I. in pr. f. commum divid. Carpaov. dict. don. I. ct defin. y. Quod & Hollandiae vicinarumque Regionum moribus eonvenit, quibus plerumque obtinet, ut in rebus commodam divisionem recipientibus . iusta rei aestimatione praeeedente, tot fiant partes , quot sunt coheredes , ac tum sorti etiam res committatur; si vero indivisibilis sit, alter
aestimet . alterique Osserat, ut vel lic emat, vel coheredi vendat, vulgo te gressisse te neem luel etiam pluris licitando inter ipsos coheredes, eosque solos vendatur; Vide Chri liis. νει. 3. O
bpstucllen. Quod tamen ab aliis improbatur, qui, quum saepe eveniat. ut aestimator dives sit, consors pauper, cui nec emere integrum est, nec injuste aetiimato earere expedit, si aliter inter consortes conveniri non possit, ad publieam venditionem procedendum rectius volunt,arg. L 1. in νη. COL comm.ῶνiά. stibi DP. Vide Statui. ultrajeci. Ruinas. art. . Rade-lant. Cur. Trajectos deris I 23. Zypae. Natit. Pur. Best. Ra r. fami l. eriscod. ix fine 'rinci' Anton. Fab. ad Cod. Ii,. s. rit. 17. desn. i . m. I. tarpZov. desη. Forens ιν r. lit. I. desin. 4 amae autem & quales partes in rebus divisionem reeipiemibus , veluti in fundis & prae4iis r sticis fieri debeam, aut quomodo divisio illa facienda sit. De moribus nostris testatur Grol. I trod. lib. I . cap. 28. vers. Oplatile plati sen. fundorum aut praediolum divisionem fieri ela ginquo per fundorum longitudinem, non a latere, aut per latitudinem fundorum, incipiendo ab ea parte quae mare aut flumen publicum proprius spectat. Prout etiam a Rhenotandiae incolis pro
interpretatione earundem Consuetudinum live statutorumari. I . turmatim probatum legimus, Is. II 6 l. dict. Srat. V. mihi a II.
Iisdem fere modis quibus dominii , etiam usus rei communio dividitur, per temporum sive Sannorum vices utendo, si omnes eodem jure gaudeant inter se, au. I. I9. F. Fn. g. comm m. ιινια aut alias si conveniri nequeant inter se, per licitationem inter ipsos consortes factam, cedat illi qui majorem mercedem, sive pensitationem obtulerit, per quodlibeticam aestimationem ab uno factam pro qua, aut ipse rei usum accipiat, aut alteri utendo tradere cogatur, prout , prodi et sitate statutorum aut consuetudinum est receptum. vide Stati Antverp. d. tit. 67. μι. 2. Leν-dens. d. art. I 2I. Qui vero plus iuris in ipsa te habet, electionem habet, utrum in usu rei pro
Authenticae chartae , tabulae, aliaque instrumenta ad eommunionem pertinentia apud eum s
484쪽
manent, qui majorem rei partem habet. g. sumit miscund. Si omnes ex iis. dem partibus veniant, siquidem de hereditate communi .gatur, apud natu maximum, sives niorem: Stat. Ultraject. Ruinas. art. I9. in caeteris, sorte dirimendum est , aut ex consensu, vel LSagio eligendus est . apud quem deponantur: d. l. 3. in si . . D- mil. sic. cautione tamen interposita , ut quoties res exegerit, exhibeantur , d. ι. l. in D. pr. l. s. eod. in pr.
De finibus conterminis distinguendis.
id hoe ut finium persecta distinctio fiat, & veteres tetmini sue fines inundatione, vetustate, eonfiisione. aliove modo amissa, & corrupti renoventur, I. g. t. I I. β=n. regundor. g. 6. Iulit. num deos cis Tu dic. g. 1 o. Instit. de Actiani b. ix Finium redinini apud nos fere dii inguuntur in hortis olitoriis per sepimenta, vulgo b iungenoste seIduttingen I ad septem aut sex ad minimum pedum ex terrae planicie in a Ititudinem exturgentia. In pascuis vero , de reliquis fundis per sossas ad septem communiter pedum latitudinem divisas, ita tam ea ut quemadmodum sepimentorum, ita di fossarunt interjacentium proprietas atque usus utrimque communis sit, nisi aliter convenerit, Gloss. in I. h. g. I. in verb. consui est. deaq. pluri arcend. Hi si amissi aut vetustate eonfias fuerint, ut restituant ut&renoxentur, pii moinspicitur. quo modo B: loco termini hactenus observati .& possessi fierint. I. s. Cod. n. ν uud. obtinetque is qui possessionem iustam probave: it. cap. i pari. De Re . P r. in . si . . Instit. Ihterdict. Nis adversatius de Iure proprietatis, aliisque finibus docueriti cap. ex litteris. De probat. Qui probari possunt, non tantum ex scriptura, aut testibus, ex rumore, & antiqua fama deponentibus. l. 3. I. I i. g. fn. regans. Lyen. s. θι. I. Cod. eod. sed Sc veteribus monumentis , s pibus . fossis, arboribus , & truncis. d. l. ι l.1fn. re1ηnd. Vide Mascar d. de Probat. conclus, Quomodo autem termini eonstituendi sint, iudicis albitrio committendum est, qui quidem
quantum fieri potest veteres terminos, per geometras, aut γgrimensores, quorum opera utrius.
que partis sumptibus uti potest, restituere debet, d. i. g. l. r. f. n. reguus. si modo commode dirimi possint, vel quia obscura sunt utriusque partis, tam possessionis quam proprietatis iura,
vel ob aliam incommoditatem , potest judex veteris obscuritatis amovendae gratia, novos fines per aliam regionem, ubi commodum suerit, diligere, etiam ex alterius agro partem aliquam a te ius agri domino adiudieando, si modo eum ut alteri certam pecuniam eo nomine praestet, da net. I. r. I. θ ι. 4. f. f. βη. Regund. Quae ut rectius savi, ipse judex suis oeulis loca de quorum finibus agitur, inspiciat, dein rem praesentem eat, &transeat, omniaque ad rem pertine in perscruteur, aut si per oceupationes non liceat, agrimensores mittat, per quos jubeat, utraque parte praesente causiam examinari, di per dimensionem agrorum terminos declarari, ut ex eorundem telatione finium regundorum quaestio decidatur. I. 8. f. l. s. Cod.fη. regund. I. recepi. arbitr. Atque ita moribus receptum testatur Christin. vos. a. decis igs. num. . Quod fenobis passim servatur: Ut Agrimensores mittantve, qui post mensurationem certos terminos ponunt , quos Iudici reserunt, qui eorundem factum sententia sua consit mat: ut sic semper sententiast certissima. Quibus adde quod honorarium situm, ab utraque parte accipitini, etiamsi unus tantum litigantium in eausa fuerit, eur res debuerit menserari. Hanc materiam ex proseo tractant Hieron. de Monte tract. Deoib. Reg. & Iohannes Uit teger. de 3ure ac contrapers timit. θInib. Iter. 3 Personales praestationes, quas praeter ipsin rei divisionem in haec judicia venire diximus, aut
Iueri aut damni, aut impensaruiu non ue veniunt. t. 3q.jκna. t. 3 i. g. prancio . 3. si commκα dirid. Quomodo inter eos, qui aliquo praedictorum modo rem inter se communem habent,
quicquid lucri ad umim ex eonsortibus ex re communi pervenit, tam ante, quam post divisonem saetam
485쪽
sectam ea teris quoque communicari debet. ι.ε. . a. f. tammun. diriLI. 2I. f. ιιθ. Et liquid damni in re communi unius culpa datum tactumve fuerit, id caeteris pro cujusque portione sarcire debet. ι. 16. .pen f se mi. misi nι. I. 2 s. s. ii. t. 44. f. DL eod. Culpam tantum latain. Ac te emintellige, non etiam leviis limi , eo liuod secius propter suam partemperendi causam habuit. d. I. as. . I 6. f. eos. Impensae, quae ab uno in rem communem factae sunt . quas propter partem suam facete debuit, a caeteris pro rata relli tui & praestati debent. s. s. Instit. de g. qua quasi ex crat a. t. is. A. s.1I. u. ercisci
C A p. XXIX. De Iactus contributione.
I. Lex Rhodia de iactu. a. Qui o quam contris uoηem jactarum mercium venire debeant O num. I. 3. Propter quod damnum. Merces amsa quomodo in jactarum mercium
,urione ejusque executione , cstmpetat actio. 8. An magistro na νώ retentis mercium pro contri- istisne isco gnaru, aut tacita bynibera e se recte Matur: istinguend. contra ceminaxes. . Tactia centrabatis alia commuinu, a grandis
Commode etiam hisce annectitur materia legis R hodἰae de iactu , qua cautum est, ut si levan- xdae navis causa jactat merci, ni factus fuerit, Omnium contributiolis sarciatur, quod pro omnibus datum est , I. I.II ad leg. Rhod. de jacta. aequissimum enim est , eommune detrimentum fieri eorum. qui propter amissas res aliorum, consecuti sunt, in merces suas salvas haberent. l. a. msn. r. 17. Deler. ασι. deiast. Quae contributio, nostro, aliarunive Europae gentium navali iure. Αvatia. sive Havaria, dicit ut a verbo Di belli quod portum denotat, quasi dieas,id per quod navis eum mercibus salva in portum redacta est. De cuius voeis origine atque significatione dissetit Mate. Zuer. Box horn. ad Arnold. Vian. super ejusdem ad Peecii De Re naνali obserνHism,mla Avariae eontributionem veniri debent omnes quorum & quatenus intererat navem salvam nesse, etiam ipse dominus ratione navis suae, &ipsi vectores ratione sarcinatum, vel aliorum it pedimentorum , etiam vestimentorum, gemmarum, margaritarum, εc annulorum nomine quos in digitis habent. Pecuniae item numeratae , seu nummorum nomine , eontributio fieri debet. ι. t. . a. f De Iu e Rhod. de jact. Quod & moribus nostris servatur , per ea quae statuit Philip
stimentis quotidianis aliisque ordinario cultui de alniet ut servientibus. quorum nulla habeatur ratio , contra L La. F. 2.1 De Leg. Rhod. v Ide Ieg. Naul. Philippi I l. deart. 7. od idem de Gallorum moribus asserit Autumn. Cεnfer. du droia. O censear. Gall. ad d. l. 2. a. Quomodo etiam intelligendus-Nautic Wisburc. art. Σω. Ubi Ze Remiges eaeterique navimlarii praeter migdirum, seu navis dominum sarcinarum ratione contributioni obnoxii dicuntur, earum scilicet quas praeterea , quae quotidiano illis sani usui aut si quae snt exigui momenti, nec magnopere in dum excedentia, quae illis ex liberalitate extra communem conitibutionem, libera retinere, ut
ra ood sesellen. Coren liter ν. I. num. 3. in Not. Cibatia etiam, quia eo ea se quo aliorum cibaria deficiunt singulis communicanda veniunt, de quo vid. Gror. de Pure belli. O pac. cap. a. num. 6. in contributionem non veniunt, I. a. s. s. 1uφη. f. ad ter. Rhod. de jact. Nec tantum propter iactum mercium, sed& propter quodlibet damnum, aut detrimentum. , quod navis salvandae causa obvenit, aut aliarum rerum conservandarum causa factum est, puta si malus, clavus, anchorae, rudentes, aliave tumultuaria armamenta removendi communi v periculi eiusa dejecta suerint. I. a. F. infin. O ibi Λm. Vin n. ad Pece. Iiit. a. l. 3. t. q. in Ir. i. I. g. 1.1 Pς Ieg. Rhod. de iactu.
486쪽
Idemqiae juris est si voluntate vectorum, aut alias ex conlilio majoris partis , navis in littius im
Sed quod vi tempellitis extra jactuin aut desecationem communi consensit factam , amissani , stactum aut corruptum est, in contributione non computatur, d. l. 2.=. I. f. de Leg. Rbos. ce jact. csnveniunt Ieg. nav. Philippi art. g. rit. Dan mihi l ptelli item let. νων. HUM ensari. II.
cum corbe. 1c artemone ita dejecto, ut navi adhuc haereat, vitandi perieuli, amovendique frusti factae arboris causa , rudentes aliaque eremarinamenta caedi necesse fuerit, Ceus. d. tracta circa in. Servorum quidem corporum mancipia vendi possunt, aestimationemque recipiant, tu. tit. Cod. Siser ν. export. m. quare etiam in contributionem venite dicendum e fir liberi autem homunis, quemadmodum libertatis, ita nec eorporis aestimatio est, ι. i. c. f. de Reg. 7ur. ι.=η. . vehis qui dejec. cribi DD. Ideoque nec in damnorum contributione liberorum corporum contrubutionem fieri cautum est. I. a. g. r. f. Delia. med. de jact. Sed moribus quibus liberi omnes nascimur etsi hominum live corporum liberorum certa aettimatio non sit, teceptum tamen est, ut si quis in ministerio uavis, aut eonflictu, seu certamine, cum hollibus aut piratis Iaesus, vulner tus, mutilatus aut oecisus fuerit, hujus detrimenti reparatio cum plena mercede εc vectura, dc sepulturae semptibus computanda sit, omneque ejus rei damnum eommuni navis & mercium cO
1llud tamen notandum quod dictae eontributioni locus non sit, nisi navis salva evaserit, adeo ut si stapha cum meretum parte sal Wa lit, navis perierit, eorum quae cum navi periere ratio, super mercibus salvis, haberi non debeat. l. q. in pr. νπsc-ra scaphas tu. Rhec de jact. vide
Praeterea quini Piratis pro redimenda navi solutum est, etiam in Avariae contributionem veni re debet, d. l. h. s. s.f. de DI. Rhod. de jactu. od vero Praedones abstulerint ex alterius me cibus , isque suas merces redemetit, alii hoc damnum sarcire non coguntur . s. s. Neitcd. traa. νers Ende irptingunt voNq. Ratio est, quod hoc damnum voluntarium non sit, nee --nium causa datum, quod inspici debet. Hinc si praedo, persuaderue de demonstrante nauta, his potius quam illas merces abstulerit, quoniam eo ipso tictum sit, ut reliquae merces salventur, quod eo nomine ablatum est, e tribuendum esse eadem ratio dictat, a d. d. l. a. D. pr. L. ac M. Rhia. da jact. maxime quum semper praesumendum sit, nauta, a pro commodo mercato iarum merces viliores demonstrasse, damnumque minus majori auteposuisse. Wriis. d. traa. Hrs. In hae eontributione duplex aestimatio consideranda est. aestimantur enim res sive metres eiec pro ratione damni dati, tantum ad valorem eius quanti verisimiliter fiterintemptae, salvae v
to ad rationem lucri eius quanti eo loci quo destinatae divendi possent, L 2. F. a. θν. 4.s de Iet. Rhad. Quam quidem aestimationem Dr. ηεν. Philipp. II. Aηηi 3 363. iit. Dan nihil:-bpetim fmisisti 'de 3t resten I arr. 28. ι ιυ. 4. i. a. F. . tam super ejectis quam salvis inelcibus, sine ulla diuinctione, ad rationem eius pretii, quo loco destinato venire possent, faciendam esse volunt. detractis prius vectigalium, aliorumque sumptuum immaus,additoque rursum ipsius naVis pretio, aut integra nautarum mercede , prout exercitores navium, quibus ea optio datur, albitrata boni viri intereedente elegerint: quam distinctionem etiam sequitur Grol. Introdaa.lib. . ca .am vers. irat ver deliinge. Verum nunquam id aliter quam sub hae solumnodo distinctione ree pium videtur, ut, fi iactura mercium facta sit, antequam dimidium coepti itineris sierit perfoctum, amissae merces quanti emptae sunt aestimentur, si vero dimidio itineris superato iactus fiat. ejus praetii aestimatio ineatur, quo venditae fuissent loco distinato, teste Quintis. Nestsen, tris.
maret. Ac Λrnold. vi . in obsori ad Pece. De Re Notic. ad La. . . o delin. Rhad. dejis. liti. D. Ubi idem Italiae . de Angliae, Dr. naν. cautum refert, ex Nilliam WiIN . in suo Abritiement of au et ea Iauus. siti a r. is pr. O Auth. lib. vel solato de Mariseri. cap. incismois p tina coartare risa gratata. Pecuniae autem, sive nummorum aestimatio, non ad extrinis
secum, sive imposititium, sed intrinsecum usqtem fieri solet. Neitc tract. ban tabarpe i νινι
487쪽
4s,' CtNSURA FORENSIS Lib. IV.
Quibus ita aestimatis quisque pro rata mercium ti bonorum tam amitarum quam servando tum computanda , a qualiter ad damni restitutionem tenetur, adeo ut ne ipse dominus in eicium anuisuvin , dejectarumve ejusdem contributionis aut de falcationis patiendat immunis lit, sed de
ipse in proprii sui da inni colutionem pro rata teneatur, I. I. 1.2. f. de . Rhod. de jact. Qui tin. Neit s. d. tract. pers nu is de vῖage. Haee quidem de iucunda re ruin & mercium aestimatione. Sed quid si de meretum jactarum squalitate, numero, aut quantitate non certo constiterit, an eius cujus res sint, affirmationi aut iuramento standum p an potius sibi id acceptum ferre debeat is, qui ante jactuin, ni erces suas non testato exposuerit Quibusdam dubium videbitur, ex iis quae notat Pecc. add. I. 2. Rhad. de jacr. ad per I . portio autem r ubi tandem ejus juran;ento standum esse concludit, verum , quuiu hodie, ubique tera, omnia mercimonia publice annotentur, atque indicet ri debeant, ut certum portorium pro quantitate Se qualitate cujusque mercium exsolvatur, eumque in finem naves
publice visitenti ir, antequam ex portu educi queant, lig. Nar. Phillippi II. art. D. ct seq. tit. van si oe- rustinge I R porro, omnium etiam mercium descriptio, & quali fierio contineatur, inlit utilento nautici contraseus, pro quibus transportandis eius navis vectura locatur, vix est, ut amplius in diseeptationem venire possit, ut recte etiam observat Arnold. Vian. in Obsoν. suis ad ejusdem Peeeii notasse Ex qua annotatione dictam quaestionem decidendam esse etiam notae Quintio. Ueyt s. d. trassi circa sex vers. si ritur in defit teste. Quibus accedit, quod dict. Ieg. Navat. Philippiis .art. s. d. iit. hanmthly-b;telli εἰ art. 28. Iea. Nav. Vis urcens expresse cautum fit: Quod si quis ex vectoribus in cutis suis aut sarcinis, nummos, aurum, argentum, gemmas , aliasve res pretiosas habeat, in tempore antequam jactus fiat, id indicate inagisito navis teneatur: quin in eomputanda damnorum contributione earum non alia ratio habenda sit, quam si tiles cistae 5: sarcinae fiterint, quales extrinsecus apparebant. Ut autem hi, quorum merces jaetie sunt, ad contributionem-eontributionis execirti ritem 'veniant , non adversus eaeteros quorum simul eum ipsa nave mercea salva sunt. sed ad vel susnavis magistrum ex locato agere debent, qui deinde eum aliis quorum merces salvatae ex conducto agere tenetur, ut detriment tun pro portione communicetur. ι. 2. in pris de M. Rh d. de jact. potestque is cujus merces perierint, si non ipse satis vigilet, magistrum navis coniti ingere, ut eaeterorum merces retineat, eoque iure uti potest, donec damni portionem praestent. d.
L h. in n. f. de M. Rhos. de jact. cujus legis interpretationem lingularem vide supra cap. ar: num. 7. Quod admodum singulare est, in hoc casu , quum alias a iuris scripti ratione alie num si ab executione quasi incipete. ι. Cia. de obligat. θast. I. I. GL de En im j iu licati Hine quidam existimarunt mereri in navem illatas eo nomine tacite pignoris iure inagistro is Sneri, in eum finem ut & praelationis iure gaudeat. Quod licet nullo textu directe probari possit, prout probari deberet , quum omnes aliae tacitae hypotheeae perleges constitutae simi, minmuni tamen veterum opinione receptum videtur, per ea quae tradunt. Gloss. Bart.&DD. ad L . 96. f. qui par. inpetrar. & Bald. in I. s. Cod. Delacat. itast. 4. Neguzant. De pigurimemis. q. pari. a. num. 14o. Benvenui. Strach. tract. de Naν. pari. I. num. 29. Quos sequitur Pecc. De Re Nautic. ad LI. 2. 3. 6. s. delet Rhad. de jact. num. I. Mihi eum Arnold. Vinnio in observ. suis ad dictum Precii Ioeum, teia distinguendum videtur, inter retentionis &pignoris iura. Quum de jure satis constet, quod jus retentionis proprie pignus non sit. I. s s. insu. g. econdia. inde b. Lar. f. ad Senatuscons. Trebellian. sed aliquid pignori simile& quasi pignus. l. 13. . 8. f. de Act. e t. t. II. . r. I. De pignorib. de eatenus illi ni erces salvas pro iactus contributione pignoris jure esse putem , donee eas retinuerit, quomodo intelligenda ι. s. in n. pr. ε ad exhibend. Catterum amissa semel earundem possessione extingui, in tantum ut actione in factum easdem repetere, aut jus suum personali tantum actione persequi possit. MI. I. I l. f. r. f. ἐν pignorib. Q ἡod quum aliquo modo durum videri possit, quod lex aliter scripta non sit: id
cum caeteris controversiis , de quibus nihil eerti aut scripto iure cautum , aut consuetudine receptum , prudentiae mercatorum aut nautarum negotiationibus maritimis assuetorum committi solitis. Stracch. rrast. de Navig. num. 2 3. Mornae. Obserν. ad ι. s. f. delet. Rhod. de jam leg. Nav. Wisb e. art. 38. Eorum arbitrio&discretiani tutius committi putem , ut quiseis
haud eonve ut de apicibus juris disputate , sed ex bono &aequo causarum pondera perscrudiari. De
488쪽
Demoribus nostris porto notandum , quod contribuno illa alia sit communis, alia grandu, vulgo Aparie taminMne & Avariegrose. Avaria communis est, simplex contributio communium impensa ruin extra factum , quod tantum communi mercium contributione pro cuiusque rata sarcitur, navis autem ipsa in eonilibutionem non venit: Avaria grandis 1 vegrossa est, contributio Limni ex jactu aut simili causa passi, qua navis in naufragii periculo salva evalit . quod dauanum omnium ipsuis etiam navis, sue nautae eontributione resarcitur. Avaria communis est, veluti I. Pecunia , quae piscatoribus aut aliis personis locorum gnatis, a magistro navis datur , ut navem in periculo constitutam eum mercibus salvam in tuto deducant, modo non excedat sex librarum Flandriearum sumiuam, quae alias etiam Avariae gros, annum
II. xtia in Avariae communi annumerari solebat id, quod Are, ubernio sive Classis praefe- 'ctui contra hostium vim, aut piratarum invasuralia eonstituto solvitur: Sed horum sumptuum ratione pro re nata ab unitariun Provinciarum Urdd. iplis mercibus evehendis certum vedtigal pro valoris ratione, juxta proportionem duorum, vel trium, quandoque etiam quatuor ad ccntum imponitur, quod cum reliquo damno etiam Avariaegrossae adset ibitur, teste Grol. Introd. lib. I. a 2. - met antita s. III. Comiti uni Avariae contribuitur quod a magistro navis solvitur, dum praetervabuntur amees , numinibus aut portibus interj1centes; aut quod pro navibus d flumine, aut portu educendis
Avariae Crossae locus est, propter jactum meretum, levandae laborantis navis eausa fictum, hem statinamenta navis, malus, anchorae, radentes, communis periculi evitandi causa in mare dejiciantur vel eaedantur. Quod damnum omnium contributione , etiam ipsius navis, resa eiri debet. Vide Quintis. Neiisend. trabi. in Ararie Gr lyAeg. Uisbus censari. 2.2I. 13.
28. 6O. DI. Naν. Cares Tanni Issi. art. 4 I. Et Philippi l 1. Tii. van mih*-b;ttilitari. 4. ω s q. Io Quibus adde . quod ne ex meticulose iactu extra summae neeessitatis causam facto, pr tiolissimatrum meretum iactura fiat, dictis legibus . constitutum se, non licere magistro navis
proprio motu, quantumvis laborante navi mercium iactum ficere . malumve, aut quod aliud instrumentum eaedere, nisi re prius eum mereat aere , ejusve institore communicata. si quidem in navi sint, aut iis absentibus aut consentire nolentibus ex communi majoris lociiarum navalium partis eoasensu, & consito adhibito i qui ab itinere revers una eum eodem na,is inagistro jurejurando adseverare teneatur factum id esse ex urgeati necessitate , coi silioque eommuni adhibito. Teneturque quoad ejus fieri possit. curare . ut earum retum iactura sat,
quae gravioris sunt ponderis, x minoris pretii. Vide Di Νaν. Philippi. d. tιt. han
C p. XXX. De Uereditatis aditione, & quomodo quem ex quasi comtractu obliget, & de indebiti condictione.
Nerui quiἐ, MFu, Oelinis Mirantem 32. I sisylax Miget. is. Inde, itim di neptanda sitis inierim. . ΠΤiis, hereditatis aditio ignorantes uos ignorantibus obligat, quod est alterum genusqiis' I ex quas eontraditanos obligari constat, hale alia mere hereditaria est, quae ipsum jus defuncti spectat, quomodo hereditas est successio in universum ius quod destinctus habuit. I. r . de Dr,. Si Inquati L cr. g. ex qua eausa heres hereditatem adeundo cum destinia creditoritas quasi contrahere videtur, LI, F a. f. VOMe. Oaαι. 3.1. D. I. Dere,. a -
489쪽
Dd. ρσὶ ut Ia solidum teneatur , L I o. Cos. de drliberaηdi, ι. hs saluι. maurimis. ι λι. 37. g. De acquir. hered. Alia testamentaria quia non tam iure hereditario , quam expreta testa totis voluntate, hereditatem ex eadem voluntate amplectendo, heres legatariis & fideicommissiatiis quibuη quid a defuncto relidium est,&quicquid porro testator praeceperit , praestare adstringitur. I. 6. f. deligat. 2. LD6. f. de lagat. i. De quibus cum satis fuse a nobis suo eoactum tit, eadem hie repetenda adimnere suffecerit. Histe quidam etiatu annumerant indebiti condictionem , nec absque ratione, pet inde enim sis qui indebitum aecipiet obligatur, ac d mutuum ei daretur adeoque quasi ex contiactu restituere tenetur quod indebite solutum eiLν. 6. Instit. Deos ιia. aduis, insin. Nam& qui solvit, interpretatioue tutis existimatur eo animo este , ut si inuebitum sit c accipientem ad restituendum obliget,& qui aecipit, ea conditione accipere intelligitur, ut nihil alienum retineat, quae res contractus specievi, di negotii gesti vicem lubet. I. s s.f. De codici. intib. etiam inter contractus innominatos recensui is supra hoc eodem libro cap. 13. .
Quibus modis tollatur obligatio ex contractu veI quasi
is. etsi a larita astera a c tracta retiat in Tolluntur obligationes ex eontractu ves qius initae aut ipso iure, per contrarium e sensum. spersolutionem, acceptationem, novationem, delegationem, compensationem, eonfusi
nem, & denique per ipsius rei interitum, aut ope Exceptionis alicujus aut remedia: Puta per in i tegrum restitutionem, ex causa laesionis, doli, minore iratu, aut laesonis ustra dimidium, per b notum cessionem, & similibus, de quibus singulis. De mutuo diffensu, quum stillaei mutuo consensu, aut potius dissessu, ab inito eoatrasti receia sditur, F. . Institi sui mil. rQ. Mig. nulla dissicultas elit quippe quod nihil tam naturale sit. quam eo genere quidve dissolvi quo colligatum est, L 33. 1. Gau. 3M. Quae propria hujiu m retiae sedes videtur: ut apparet ex applicatione Ideo, inquit, mi consensis inualis instraria in sensu di οἰνitur, ex quibus verbia, niai coso in patet, quod res adhuc integra esse debeat, id est, ut nihil adhue praestitum sit eorum, quae ex contractu postari debent, idemque est, quod Imp rator in In it. etsis. mM.test Mit. exprimit his verbis: Remno sera . i. Nam si praeteticonsensum res traditio latercesserit, non solvitur contractus, nisi actus retrosimilis i tereedat. I. 38. f. de past. I. I. Cia. uaη liceata, em t. νιud. sic ut in iis obligationibus quae te contrahuntur, nonnis per restitutionem ves solutionem rei, eodem scilicet modo quo contractae . dii solvi possint, L so. f. de potia. 'Fallit tamen regula in eontractu societatis ,&mandati, qui lieet duorum consensu contraham Itur, unius voluntate invito altero dissolvi possunt. donec res fuerit integra, nee alterias interesse eceperit g. 4. Instit. de Sεcietate I fit. de m dat s. Ratio disserentiae est, quod etiam pol eontra n initum nullius adhue interesse possit, in aliis autem contractibus, mox post utriusque consensim editum alterius interesse incipiat, ideoque nec ab iis invita altera patu distedi possit, ι. s. Cia. δε obligar. or acti επ.
490쪽
. ris sis, simu in troamanae . r. Quis, o cui recte solνaturedi. auomoso fieri debeat silutio. IO. 'per partes feri r s.
I . solutis sarienda, ct quia de
ortu nanimis promtyu, as ad bolarisnu, an ad contractin urapinaestimatio reducenda.
I . an debitor ipse debilum ad εο mum Crediteris offerre, an cr/ itar ea loci ubi debitor duit exe-
psst. i7. Debitor ex pluribin ca s, si sit θι iterq1id sol perit, cui causa acceplum serae ac beM. ιου. Quadnam νερα Iur navavi dιbitam tu ια- cursu pluriam causerum. 19. Solati quem εισμ' εbanda. 3 QOlutio generaliter semitur pro omni salinctione aut liberatione quoquo modo facta. l. r. ct nil st. I. Quasi eandem cuiu numnroruiri solutione te caeterae liberationes potet late u habeant. Proprie tatnen ad nummorum nuιnt ratione in pertinet, definiturque naturalis & actua is, - σlis praestatio ejus, quod debetur. yr. Instit. svib. Mod. toll. I. a Quomodo distinguitura satisfactione, reliquisque liberandi modis, quibus citra rvm. rationem, aliamve rei debitae praestationeni liberatio contingit, ι. 49. ι. 32. l. f. I. de S. t. l. 9.F. s. g. de pignor. act. ι.ε. F. s. g. ιι re judic. vide Brissos. ιractat. desolui. in tr. CarpEov. Forens pari. a. colla. 2s. ιesin. 2 s. min. l. a. 3 Ut solutio li rationem inducat , nihil rescit ut tum ipse solvat, qui debet, an vero eius nomine alius sive procurator , I. 36. ι. '. I. 6 . f. de Selat. Sive is cui totorum bonorum administratio est concessi, I 87. g. eod. I. r. 39. II de ρ curat. aut alius quilibet . nodo non suo, sed debitoris nomine solvat, i. s. Cod. de Solat. adeo ut alius pro alio cli.m invito &ignorante solvere possit, pr. In fit. quib. - .HR euig. L 39. f. iax UN. 1s. l. 2I. Lugde
Alteri autem quam illi eui debetur, invito creditore selutio fieri non potest, adeoque erediatori ereditoris mei quod ipsi debeo, solvere non possum. mg. l. iar. Ced. is Nerox. gu. neque eo ipso liberatio eontingit. Potest tamen is quilia solvit, tanquam ex negotiorum gestione, se doli mali exeeptione tueti, vid. Costat. H. l. 36.1 denegat. IV. Ban. in ι. fuera 6. sciolio im t. mee t. Pyrrh. antris. de Solur. θω. cap. . num. I. ct seq. Carol. Grass. deeravi. 21. i. as. st seq. Hinc est, quod si duo inter se contendant utri debeatur, is qui alterutri debet. neutri, interim donee eausa fuerit decisa, solvere teneatur, 3c ut caveat de solvendo ei, qui sententiain pro se non reportabit, per Glossi in I. Iitibus 2 o. vars abi autem lset cotemiointer Δια cod. de Afrisc. 9cιns Bald. HLLMi Ir. L. D l. ercist L Bou. iacis Barἐillac detis io6.rinton. Fab. M Cu. lib. 3. xit. 22. 4rfn. g. Procuratoti tamen etiam recte solvitur sive generalis sit, L 34. f. 3. f. is Solia. sive ad λ exigendum eonstitutus. I. 32. Leia. etiamsi ignorante debitore mandatum fias rit revocatum. LII. g. a. ss. D Salat. praeterquam ad litem constituto cui solvi non potest, ι. 26. g. is SMat. Oibi DD. Bart. ad Iet. 7. Ced. D Transact. Vide Res1ust. MCεψιt. Reg. de Sentent. execat. ML T. GIl. I 3. m. . ου tia nec creditoris parenti aut filio, aut coniuncto pro conjuncto solutio facta liberationem p th, I. FH-23. Ced depaa. Oi,iDD. ι. I. s. 6. i. denuot.ge'. ubi Alexand. vi de Carol. Grais de except. excepi. a . mm. 4s. Gratiani dissert. Foros. im. a. o p. 3ε s. ω um. se cap. 432. num. 4. s. - Hinc quaeri solet de famulo sive ministro amensi , an per solutionem ei factam liberetur desbitor Quod non videtur ara. l. sq. s. . f. ce SMuti nisi ipse famulus. mandatum, chirographum , aut apocliam domini sui ostenderit, quo casu solvens famulo sui creditoris cum chirographo ad aecipiendam solutionem mi liberatur, etiamsi interim ipse timulus aufugerit, per ea quae tradunt Ban. &DD. ad I. eum sui. Io. F. fn. f. commodat. au. ι. 7. Cod. mandati. O .cini εdati etiamsi fuerit falsum chirographum , modo iustissimam eredendi habuerit causam. Callaenc ad L L eum qri. Io. F. νη. s. ων ο at. θ ad ι. qui bominem. sq. . . g. defluat. aut alias debitor solverit famulo , qui solitus erat exigere credita domini sui. aut persona sit legalis gereceptae fidei, cui etiam debitor reine solvit, etiamsi domini sui chirographum non habuerit, modo notam ereditoris venerit, ejusque signum aliquod ostenderiti in communiter later mercatores est receptum. Vide Guidon. Pan deris Gramnopolitan. I s.