장음표시 사용
501쪽
Quod iterum tamen ad societatis & communionis tern,inos restringendum est, ut scilicet sociorum alter societatis nonune conventus, actori non possit objicere compensitionem eius quod vicissi in eis uo& proprio nomine debet: Sicuti nec e contra ei, qui societatis nomine egerit , opponi poteli compensatio eius quod suo & proprio nomiae eidem pro convento debet. perleg. & rationes supra allegatas. Carol. Grais Iraci. De Except. 16. Except. num. . Gratian. Discept. Fore6. ιοm. I. cap. 9 S. num. 3.l lisee communiter addunt quaestionem illam , an opponens compensationem debitum confi-asteri videatur λ Cui quidem ita respondendum esse communis est doctrinar ut quamvis satiussit intentionem actoris inficiari, quam compensitionis dissicultatibus sese implicare,ai tamen non videli eum qui compensationem opponit, eo ipso debitum consteti, quia exeeptione utitur. I. v. I. Excepi. cap. exceptionem. De Requi. jur. iu 6. Ut post alios Fac hin. Contrεν. lib. II. cap. o. Maester t. tradi. De Gmpι Vat. qua'. vlι. Car. Grais De Excipi. d. Excepi. I s. num. 9. Iacob. Cancer. Var. resolui. rem. I. cv. 18. num. II. Deinde, quod in jure lat receptum, ut consessio qualiscata dividi non possit, sic ut pro parte accipi pro parte respui possit. prout late eandem quaestionem tractant, Robert. Marant. parr. 6. Iiι. De Confes num. 27. Bocr. Deris Eurdigal. 26 . 2 3s9. Althus. Dic tog. lib. s. cap. 38. num. 23. ct seq. Card. Tusc. Practic. contius tom. I. Iiit. C. conuus. 6I . Gratian. Discept. Forens cap. 1 o. num. 16. Oseq. Anton. Fab. ad Cod. lub. I. tit. 2 . def. I. Griveti. detis Detin. 12.
Σ. An o quatenta res ex cerra cessa , AN Hunum castam obligate, pro alia debris retineri octi. 3. 1 3 ct quatenus vidua ne dotis restitxtione retent is jure gradera.
3. An ct exalemx Iecatori competat j- rrire-tiauis in D. rectis is iliatis. 6. An o quareum impendenti cst petat pro eo quod in ipsam rem impensum aut eruatum. 7. An o quaἰenia conductm mercedem pro re paraui e sucta retinere liceat.
8. an is quaten in aurigs ct tabellariis in rebin appretatis pro vectura. θ expensarum restitiaioris. Cauponi, M obostiti bis in reis hostitam receptis, an-cellanti,M solvere, pallia, ut es, enses. 'leos sua auctoritate detrahere. O r tinere possint. Io. Sarteribin an se qua da no mercede νιβῆ
menta licet ex aliena materis retinere liceat.
I t. Relentio quomodo diserat a compensatiencis. Possor rei aliena an ct quando rem,siab casin tene, de impeos in rem ariliter sactis sui νen
is, restituerer easur, HI non.
sq. Qiι meri,in Galliae Molinensis. Compensationem sequitur retentis, quae quamvis non sit ipsa compensatio, quam proxime tamen ad eam accedit, arg. Luit. Cod. de siti. Est retentio rei possesta pro debiti sumptuum, aut impensarum solutione aut restitutione, i sta detentio, qua quis indemnitati suae interim consulit . donec consequatur id, quod sibi propter eandem rem debetur, ι I3.1. de impens in res dotal. Iact. L 26. M. q. f. decentia. inde b. Lan θseq. f. de procur i. t. F. de dat. prater. O mil. Quomodo per retentionem sibi consulit venditor in re vendita donec emptionis pretium sit
tor in re sibi oppignorata, pro consequendo alio debito, quod sine pignore debetur, ι. unita est , etiam Ob chirographariam actionem pignin retilleri pose, cujus argumento res ex certa causa sive in umilia casum obligata . pro alio etiam debito liquido retineri potest, modo pignoris vinculum prioris debiti ratione subsit . atque ea voluntate res a debitore creditori suetit translata, aut concessa, quod omnino requiritur, Cod. etiam ob chirographor. Non magis etiam is, pignore nullo modo convenit, rem debitoris pro pignore retinere potest, quam agendo
502쪽
Cap. XXXVII. DE Rr TENTIONε. 46
3 Eo etiam iure utitur vidua in bonis mariti pro dotis aut dotalitii rerumque paraphemalium re
stitutione, arg. l. 29. Cod. de jure t. Negu Zant. depi norib. s. parti memb. . num. 3. Caroc. decis at num. II. Myniinget. cent. 6. obser ν. 6 . num. F. Sed & pro lucro quod ex pacto, testantento, vel loci itituto debetur. Dec. Con l. q9. nain. 23. Mattia. Colet. De pracs executiri pari. I. cap. 2. num. 22 . cap. 3. η m. 2 l. ct yart. t. decis 6 a. num. I I. Matth. Iterlich. pract.
conclus pari. a. coeulus a. num. . ct seq. onum. 18. cui enim competit actio , ei multo magis datur reteatio, ι. 23. ιη m. ct seq. F. De procurator. l. i. g. is autem, L. de Super'leb. & facilius datur possidenti retentio, quam non possidenti actio, ι. 1 .st. de Pignor. quae & interdum daturmillain actionem habenti, l. s. in μι. g. de coadi 2. indebiti. Anton. Fab. ad Cod. s. tit. 22. δεῖν. Is . nu n. 2. θ lib. 3. tit. 36. defin. 9. nain. 6. Quod vel maxime procedit nolitis& alio-rimi motibus, quibus maritus & uxor omnia bona communiter inter se pro indiviso possident. In
η tantum, ut si vidua ab heredibus mariti ex legitima portione fuerit dejecta, vel blandis sermoniabus , quasi heredes ei statim quod sibi ex hac causa debebatur essent soluturi, pellem , vacuam bonorum possessionem tradiderit, ante omnia tanquam spoliata restitui debeati Pet ea quae tradunt Dec. confit. qcio. num, s. Matth. Coler. De proces b. exec t. pari. I. cap. 2. num. 222. Han- mann. Pistor. Observ. 1o7. num. s. o seses Et locatori competit ius retentionis in omnibus bonis conductoris, in praedici Ioeato illatis , quae ineludere di detinere potest, donec ipsit satisfiat, L 9. Oseq. inquib. caus pign. vel hypoth.
ε Sed retissimum consistit in detractione live deductione ejus, quod ipsius rei detentae sive ponsessae causi erogatum , aut impensum est cuilibet enim impendenti , ad quem res aliqua sine vitio pervenit , propter impensas & sumptus in rei detentae utilitatem , conservationem & necessitatem fictos, jus illud retinendi competit, ι. s. g. a. insutique g. asquir. rer. in. t. s. Cod. De rei vindie. da. s s. in a. f. cec dict. indeb. I. I .r dedοιι ιι ct metu excepti l. 8. F de pignorarit. o. I. is. g. de impe Us in res dat. Dct. t. is. s. a. f. cmmuati. Pyrrh. Mauri De retent. num. 36. ex seqq. Andr. Gail lib. a. Obserri r a. m. m. 6. Cos stat. l. s. g. adlam Aqaic Quomodo inter eaetera possessor qui bona aliqua, pro herede, bona fide aliquando possidit, eadem restituere eondemnatus, retentionis jure utitur, pro aeris alieni a se heredis noni eisIesi, aut aliarum expensarum in iis factorum restitutione, L LCod. De petit. berectat. de L f. Iamil. eriscans. & ibi DD. Nicol. Evertard. c. qu. 93. num. I. Mart. Due'. rom. r. titi retentia. cap. . o I a. Amon. Fab. ad CH. ιι,. s. tit. 22. U. ι .dcub. p. tis. ro. ιιf. ia.
Et conductori hoe retentionis, sive deductionis iure subvenitur, pro expensis necessariis in reparatione domus aut habitationis fictis, quas a mercede promissa deducere & sibi retinere potest, ara. d. L II. f. de impens in res dotal fact. ct L GGu except. 2o.fDMquir. pagos
3 Quo etiam jure gaudent aurigae , & tabellarii in rebus apportatis, pro vecturae Ee expensarum quas fecerint restitutione , Bald. ad Last. num. I. Cod. commodasi Coler. d. Iecst. , num. 2 r. y ltem caupones, & hospitiorum domini, pro hospitatione sive exhibitione stra, pro qua tot res, &bona hospitantium retinere possunt, quot ad plenariam exsolutionem flecerint, Bala. ad i. s. mvn. 6. Ced. Ierat. NeguZanc. De pign. parr. 2. membr. q. num. Is s. Quocirca usu 3c consevii dine invaluit, ut cauponationes vinarias&cerevitiarias exercentes, cessantibus se Iurae pretium potus in taberna exhausti, propria auctoritate detrahant pallia , vestes, enses, pileos, aut si quid simile, illudque retineant , donec de pretio satisfiat. Quod etiam de Germaniae moribus testatue
503쪽
commaiat. Ubi plura refert exempla. In Gallia tamen Advocatis vel Procuratoribus pro honoratio & mercede instrumenta quae ad instruendas defendendasque lites reeeperint . retinere haud permittitur, teste Mornac. ad I. I.I. derisorib. Quod εe in Foro Neapolitano prohibitum refert, Carpic. dris a I. Dinrt retentio a compensatione. I. Quod compensatio pro MIutione sit, ι.ε. f. qui ρου. in Σpign. θ l. q. Ced. de compensat. Retentio eatenus tantum prosit, ut quod debetur solvatur , L 16. g. 4. g. condia. indebiti. I. s.f. De dote pralegata. neque ut compensatio, ita retentio ipsam actionem to lat. Quod retetulo possessionem, sive actualem rei detentionem requirat, I. r. in n. g. de penar L 29. s. I. f. deeνια compensationi vero etiam extra possessionem locus , ut in fideiussore qui licet nihil mssideat, compeia sitionem tamen objicere potest eius quantitatis, quae ei pro quo fidem interposuit suam , debetur, I. q. f. decem rasat. S: ibi os . I ll. Retinemur tam species quam res sangibiles , quum fungibilium tantum compensatio admittatur, L io. s. a. L χχ. f. de compensat.1 v. Quod compensatio non sit, nisi liquidi eum liquido . I. urti Cis. omissas. Retentio etiam illiquidi lit. Quod quando Ioeum habeat.& anne rei alienae possessorsub eautione de sol.endis impensis de i smeliorationibus in rem utiliter factis. restituere eam teneatur Quamvis ea non obstante nihilominis retentioni locum este , crebriori DD. calculo receptum , & iudieatum probrat Anton. Capitiatis. 17. Anton. de Amatis, drais 1 3. Anton. Fab. ad Cod. lib. . m. 2 a. dεfu. II. Ioann. Sande decis Frisiic. lib. s. rit. ι . des n. I. Radelant. iacis Ubrajea. ioo. Quum tamen tales aliquando cit eurullantiae esse possint, quibus iudex ut cautionem admittat, moveri posset, an siiD sciens cautio contra retinere volentem admitti debeat, athittio judicis potius committendum, re meo iudicio notat idem Ioanu. a Sande dict. don. s. post Anton Peregrinum. De Fideicom-msis. Mi. s. i. in. 8. ne scilicet per exquisita eogia a callido rei alienae possessore obtenta , lis ex lite protrahatur , di verus dominus interim iusta rei suae possessione destituatur. Quare in Gallia Molinensi Constitui. Annii 166. ait. 31. Cui libet tei immobilis possessistii 4 ad restituendum condemnato mensem unum praescriptui. eise, quo tinpensas ad purum perducat,& liquidas reddat , eoque elapso victorem, datis fideiussoribu . atque insuper manente, eo no
C A r. XXXVI IL, De Consusione.
in una eademque persona mutua e solidatio & petemptio, quum creditor debitori, vel debitor ereditori, vel tertim utrique heres existit. I. s. g. de Fidej vib. I. so. U. rad. I. I. is sin. mia Norat. ι. s. JDι m,. reis. l. 91. s. a. st. De Solat. I. o. V. rad. st I. ut .ss. Da Norat. moeasu ex confusione liberatio oritar, quae totam obligationis potestatem subvertit: eo quod idem sibi ipsi debere non possit. 34. . s. d. l. 9s. F. 1.d. De Solst. Adeo ut & fidejutaribus prosit. d. I. sq. . quidam. 1f. D Sosia. ι. tus. 3. l. s8. F. I. Lyr. V. de Fidejυμ.Sed pro ea tantum parte , atque ea ratione oblῬtio iure eonfiasionis tollitur, pro qua & quate- :nus quis alii Leeedit. ι. I . Cod. de Rei vindicas. ι.ε. C. Deberes. act. ι. 1 σι s . U. De Fi- dejussis. In emeris quibus non succeditur , obligationes manent salvae. l. 7. CH. e Neg.Lgest. ι. 47.J. de Fiojusti morudo duobus reis debendi receptis, si alteri eorum creditor heres extiterit. ligationis consisone uua tantum persona eximitur, alterque coricus obligatus remanet,
504쪽
Et ereditore, debitori suo fideiussorem habenti succedente , liberatur & debitor, & fideiusses. d. l. I. f. de Fidejussor. de Solus. Sed si fidei ultori successerit creditor , aut fidejulistereditori heres exiliat, sola fideiussoris obligatio perimitur. reulanente principali. I. II. su=η. f. De Fidijussor. de Gomea. Vn. Resolui. tib. 2.
s Sie de ex lustiniani constitutione nulla fit consasio actionum , per hereditatis aditionem siti Inventarii beneficio factam. I. ult. s. in camputatisne. Cod. De Pure diIιλ ct ibi DD. Vide circa hane materiam latius Ioann. Λlt si in tib. a. cap. 1 i. dc Barnab. Brisson. tractat. De Salin. lib. a. tit. De ceUus
De Rei debitae interitu , & periculo
I. OMgatia rei intone is, per ipsi in rei in-lI ol, itur porro obligationis vinculum per ipsius rei debitae interitum . quando scilicet certa res aut species debita sine debitoris faeto ante solvendi moram interierit. De Uer,.sblig. I. s. . Dere,. cred. ct ibi DD. Fac hin. lib. a. c tr. cap. I a. quo ipso omnis obligatio extinguitur, ita ut nec aellimationem praestet debitor, d. l. 13. 1. de δενι. ebrig. I. pis. f. de Saluti L .f. De Migat. θact. aut saltem rerum commercio eximitur, ut sita quasi natura deia heri desinat. Las. o I. ου3. . . De Uerb. Oblig. ι. i s. g. De Reg. 7M. adeoque nec panis quidem, quae ex re perempta superiit praestatio peti possit: puta ex bove urat tuo corium, aut caro, ι. 9. f. Pelagat. 2.2 Si vero non certa aliqua res aut species in obIigationem deducta sit. sed inerata, quae petite non potest, puta genus, ain speciei datae aestimatio, ut sunt res fungibiles, quae ponderis, mi meri , 3e mensurae timctionem in suo genere recipiunt, nullo interitu suarum terum debitor tib rabitur . etiamsi rebus & fortunis omnibus exuatur, L 13. g. s.f. De Verb. bligat. l. 9. Cod. Si certi no I. H. GLeo .ctibi DD. Gabriel. cstnaus. ιmmu in lib. s. tit. De Rex Cre ran clus i. Atque ita decisum referunt Neostad. Surem. Cur. Hallod. decis sa. & Christin. νει. r. iacis. 172.3 AM si debitoris ficto res perierit. veluti ob eulpam, ut sis casui causam dederit, L st. F. εἰ L. Derer,. 1g. I. g. pen. L De Ierat. . aut si res Perierit, posteaquam per debitorem iter rit, quo minus eam daret, perpetuam obligationem esse, atque aestimationem deberi placet, L sa. s. I. g. De Ure,. obligat. I. s.fDereb. cre ι. 1 .feod. De Verb. bligat. θ ibi. DD. I. I s. g. vis. θ seq. f. De Rei νindiιar. I. I . F. 1.L. De siti. ι. 4o. L. De petit. heres. Fachia. d. lib. 2. ωρ. 72. θ ιι,. . cap. 6 I. Bronchorii. cent. I. aser t. 7 . Λnt. Fab. M Cod. lib. 8. ritia .
--. 13. Christis. νει. I. deris. I7o. θ II a. Quando autem & quomodo solvendi mora a debitore contrahatur, & quomodo ea purgetur, Vide fusius supra da usu is.
505쪽
.168 CENSURA FORENSIS Lib. IV:
maribus fit receptum: in Hallandia, G ly. Cui ct ab quam causam concedatur vel non. lia, Gei mania. l io. sint justa re ituen i causaretur s. An proripiunt m impediat petita, ne mim ira, ostrei estim tDre. petrata. lHActenus diximus de iis modis, per quos ipso iure obligatio tollitur: sequitur ut quomodo,
per quas exceptiones . & per quae remedia externa , obligationum vincula dilibi vi aut potius annullari queant. Haec sint causae omnes propter quas id quod a volentibus quidem, sed malis artibus ast sexus
aut iudicii fragilitate circumventis actum, summo iure valeret, per restitutioius beneficium reis B. .. v. se inditur. I t finiturque amissae rei vel cauta redintegratio extra ordinem ob tasionem facta. il. 2. insu. Cod. inqui bin causin ηυTr. restitui. neces non est l. 2 . s. q. f. Dentinorib. I. i λι-gν-- in py. l. .g eod. ejusque potissimus eii effectus, ut restituat. di in prili inuni statum reponat ea
quae per laetionem fuerint ablata, l. . 8. s. f. demineribes. φ . f. de ver b. fgηU. ι. l. fide iter. 3ur. Cui etiam fluctuuin restitutio hinc inde facienda includitur, d. l. aq. F. q. f. de ib. l. 22. I. s s. l. A. 73. l. 83. t. vlt. s. uit. f. de νerb Mnifieat. Restitutionis beneficium peti debet Jure Romano a iudice, & quolibet Magistratu superim 1τ' ,ia rem jurisdictionem habente, ι. vlt. Cor. ubi θ apnd quem . eo scilicet, qui est competens eius,
cuiu quo negotiunt selluin est. I. uti in rem actio. l. a. Cod. xbι θ apud quem cognitio. Cod. d. jurisdict. aut si in rem actio instituenda sit , etiam a ludice ejus loci ubi res sta est. Cei tibi in remact. nisi contra sententiam restitutio postuletur . quam solus deeernit ipse Judex, qui eam tulit, aut eju superior, non alius, I. a. s. Cori ad perstim judicat. ιciis. joct. I. 26. ν. ult. l. 2. de minora Sed nostiis vicinarumque Resionum moribus, a solo Principe, euius apud nos bae in pane sSuprema Hollandiae Curia vice tangitur, Surem. Cur. Hestinc art. s. in oblatis precibus, resti. tutionis causas comprehendentibus , in integrum restitutio peti debet, qui deinde restitutionis causam Iudici in causa principali eompetenti, examinandam tranfinittit, simulque rescribit, ut si preces veritate nitantur,& i ulla restitutionis causa sit, petentem rellituat, vulgo znterintnlint. vide Grol. Ιη traduct. tib. s. pari. q .uum. 7. 8. Christin. τοl. 2. detas 1 F. n m. I. cyde ιs Is . Zrp. Nor. 7ur. Best. tit. dein integr. re litat. de Galliae motibus idem testantur, Rebus ad Consuetua. Reg. in reaem. Glas. s. nam. 6. Imbert. pract. lib. I. p. s. num. a. Λutumia.droia. ad ι. ult. Cod. ubi cst apud quem cognitio in inreg. re'. Ita ut ipsa cognitio in integrum restitutionis eo pacio etiamnum ad ordinarios iudices perti- neat. Vide Ampliat. Car. Nolund. art. s. totaque mutatio m petitionis inodo contastat, neque adeo in ipsa re & eausa, a Jure Romano si recessum, quin iudex Ordiniarius eui causeniet ita eo modo committuntur, vulgo taut ton imittimust i etiamnum examinate de crinoscere possit, non tantum an eausa sit vera ; led etiam an sit julta , secundum I. s.f. Dein imur. Rest.& tot. tit. Cod. Si coηtrajiu νel utillitat. uuic. de ibi Bart.& DD. Contra eos qui hoe casu illud tantum Oridinario Iudici demandatum putant. ut examinet & cognoscat an preces veritate nitantur , quernadmodum in delictorum poenarumque et iminalium remissionibus , ex gratia & indul-. gentia Principum, alicui ex allegata causa, commissi poena temittitur, aut condonatur. Quippe
quod in criminalium poenarum Remissionibus, rest eausam cognitam Principis favor, & gratia sintercedat, qui in rescribendo, ordinario Iudiei nihil aliud committit, quam ut examinet an preces veritate nitantur. In caeteris mandat, ut, salva precum veritate, suo nomine delicti poenam ex singulasi gratia remittat. Quod quum ad publieam soluin vindictam spectet . cuius causam&persenam ipte Princeps repraesentat, nee ad laesae partis interesse, cui primo satisfactum esse debeat, pertineat, ad ciuiles causas extendi non potest, neque ad in integrum restitutionem periinet, quam unusquisque suo periculo petit, de eoulque obtinet, ut ab ordinario judice, non tantum libelli veritas, sed & causae merita probe examinemur, an justi in& aequum si petentem restitui, . ra. d. s. s. g. De In integri restitat. Ne alioqui is qui restitutionem duntaxat petiit, hM ipso eam impetrasse videaturr Aliud enim cest petere, aliud impetrare restitutionem. Petere cuicunque liuet, sed non impetratur, nec eoncedi po:est, nisi causi eognita, de auditis onmilais quorum interest. I. I s. vers. οβυμ enim cognt .
Et hine est quod in integruum restitutione postulata omnia in sim statu manent, donec res et apsa decidatur, c usic. Cod. Iη natur. restiti psalat. Adeoque contractus, erim per restitu nempet,
506쪽
3 Ex quo etiam fundamento in praxi est receptum, ut stram plerumque procrastinandi, te gi. ei sandique causa restitutio peti soleat, ejusmodi restitutiones liuetjectae , &oppositati si tumenti publici. oc debiti liquidi provisionein sub fiduciaria cautione decernendam, ejus e executionein impedire in inline possint: Ut dccisuui reserunt Ioanu. a Sande, Neosiad. Clitiastin. dict. lacu.' Nee eonceditur alicui restitutio in integrum, qui non iustam laesionis suae causam proba vetit, se l. s. f. De in integr. restit. Neque ob rem minimam ; nili inaiori rei vel causae praeiudicium netet, I. q. f. De in integr. restit. I. 6. f. De minori bin. Fac hin. lib. . cap. 4. Neque illi, qui alio remedio se tueri potest , restitutionis remedium, tanquam extraordinarium rcfugium, admittitur. L De minoribus. I. 3.st de Oper. πον. nunciat. l. a. I. II. . de ιδε. f. De damnε infecto. Justae in integrum restitistionis ea usae sunt, Generalis, siqua iusta causa videbitur. l. in n. g. ex quibiti caus major. I. 7.A. De in intur. restit. Speciales sunt potissinum justus metus idolus malus, micior aetas, & laesio ulti a dimidium: De quibus singulis.
De Metu, de eo quod metus causa gestum est
I. Metis quid, erexistulam 2. Metinjustin quυ. 3. An ct prvier ilifamia metam ulla detur actio. q. Ex eo quod metus caus gestum quanam dein, er uoluplex it actio. . Metus exceptio an o uatenus alii emperi. mat, ct qua pro eo quod ex metu darum aut promisum, detur restitatio. 6. Restitutionis ex causa metvi actio an t perseq
7. Restituito rei cum εmni causafacienda. s. Actio , ex causa metis ciritis, in simplum, triplam , aut quadruplum quid , o an obti
y. Cui ct adpersis quem competat actio ex me, tu, o qua actione. 1 Etus est praesens animi trepidatio, propter instanx vel futurum malum, L I. f. dod met. DL ac VI aas Alius iustus, alius injustus sive vanus est, qui cadit in quemvis meticulosum. a frad. Iussus metus est, non qui juste insertur, sed quἱ merito in hominem constantem eadit, Misis ut est maioris mali timor, veluti mortis, deportationis, stupri, servitutis, carceris, vinculorum, cruciatus corporis, potentiae, perfidiae, di quandoque minaIum, L s. F. .ersiq .ι. . t. 6. 3 Propter infamiae metum autem nulla datur actio, aut restitutio, L 7. g. eod. non enim aliena opera & conviciis, sed suo quisque facto infamis efficitur. Ex eo quod metus causa gestum est. duplex oritur actio, alia rei restitutoria, de qua hie proprie, alia damni & injuriae, ex maleficio persecutoria, de qua suo loco. s Hac actione quod per metum abest vim pata restituitur: l. s. g. ait. I. I a. g. ali. 8e L Iq. is pr. hadmet. ιaus Ita si quis metu eoactus quid alienaverit, aut dederit, cujus nomine BIi quid deesse coeperit, rescinditur quod gestum est, aut si quis metu compulsus. per timorem majoris mali, quid promiserit, quo alteri obligatio acquisita erit, exceptio quod metus causa refututionis auxillo actionem perimit, Ly. F. s. sttot. tit. g. desima comit. except. Hine,
507쪽
quod alies per eoncussionem potestatu, aut iudicii suturi metu illite iniecto extortum est: veI- uti si magistratus , aut privatus timulato magistratus jussia illicite quid imperat , aut exigit , de is eui
imperatur aliquid ὸet, ut eo metu liberetur: actioiae in persoriam restituitur. I. 3.1 quod met. caus. ι. .1. decocus Sed metus causa gestum esse requiris nam si quis pesserit quid, puta promiserit metueompulsius, deinde extra metum solverit, non reiiittietur: quia ante poterat non Elvere, I. 9. . . 1. Quad mei. caas sponte solvendo novum consensum adhibuiste & obligationem de novo confirmasse intelligitur. LE. ct 6. Od. Quod met. casus Qualis autem hare eausa est . talis etiam est restitutio, et iisdemque iuris , realis si rei perseeutoria, in personam si personalis actio sit. Re tradita, eam una eum fiuctibus&omni causa restitui iubet praetor. d. I. s.f. I. I. 7ι IAE. F. 1.1 πι mei. cos. Ibligatione per liberationem extincta, iubetur eam rursus in se suscipere debitor, simulque fideiussores At pignora in eandem causam restituere. d. t. 9. . I. eruit. l. t . f. est l. s. Cod. rad. Promissione obligatus acceptilatione liberandus est. a. ι. 9. F. l. o s. p. s. eod. juxta sermana. g. t. θ a. Instit. Quib. med. test. Oble.
Sed & poena Jure Civili huie actioni addita est . in quadruplum eius. quod restitui oportet. 2
intra annum. L- . i. o q. f. i. q. Cod. QMd met. caus ρ. χy. Infr. de Act. post annum causa eognita, si alia actio non erit, in simplum tautuin competit actio, quanti ea res est, iureis iurando actoris aestimanda. Li8. De dolo. Ita tamen ut in hae quadruplo & simplum insit. d. ι. I . . Io.II. QEadmet caus=. 17. Instit. de actio . adeoque si interim rea, culpa ejus qui vim aut metum intulit, petierit, tripli poena lassicis, d. l. i 4. 1 . II. f. d. Quae tamen poena nostris & aliorum moribus exolevit, nodieque in simpluin tantum, sicut in ea te is pet natibus actio ad triginta usque annos competit. Autumn.&Groene R. ad ι. 4. Cod de his qua vi metasN. ZIp. Noti . Iur. Best. rad tit. Datur hae actio omnibus qui metu quid amiserunt, non tantum adversus eum qui ab initis 'metum intulit, sed etiam adversus omnes, qui rem per vim aut metum nobis ablatam. aut extortam possident, postquam scientes rem nobis vi aut metu ablatam restituere recusaverint, I. 6. s. alia d. l. I . s. 3. 1s Quod mer. cos. ι. io . . ct L 3. Ce . eis. Actione scilicet in rem seripta, non quod re vera fit actio in rein, aut proveniat ex iure quod quis in rem habeti sed quod indefinite de eo quod metu gestum est, sine personae designatione, ad quam dirigatur, sit concepta, Wi d. t. 9. 3. vlt. quo lenia etiam personalis recte dicitur , contra eos qui actiones in remseri. pias personales dici posse niuant. Utari . I. Inflit. Damon. post Duaren. & Donetl. optime notat Arnold. Vinn. a. . a. Instit. 4e Acts b. nurn. a.
1. Iin malin quid fit. l . ad quid competat. a. risoam comperat actis dati, mictum. 3. Exceptis doti Oct quatenis arastisiuio reis sinitum. . nudis disrat. 3. armati L se ab amara Mimet in causa. lmι is. C trae dolo malo ficta sunt legibus etiam vindieantur,&restitutionis nescio restituuntur. Dolus malus est, omnis ealliditas, de machinatio ad circumveniendum,&laedendum alte- x m. m. rum adhibita eLI. . a. J Da Deis. De dolo actio est praetoria, arbitratia, eompetens illi qui dolo etteumscriptus est, ad id quod aes abest, adversus illum qui decepit. aut eum ad quem siquid ex alieno dolo pervenit. I. II. in n. f. De dolo. j a. L 17. F. t. Irad. Cuius solenne erat praetoris edictum, in hare aut similia verba eonceptum: da istis nislesina esse dicentur, fBhis rebω alia actio nis erit, o iusta causa , se ΠΩ,itur, is iis ei, cujus intereris isse mese , stim vi cenecem rabentiru, qui dolo
508쪽
mala factum esse, adreris eum qid data fecerit, intra Meum qi everi di petestia erit iustulam daD, ut nisi ea re qua de agitan, arbitris judicis res uuatur, tandem istis sequa r I. I. F. I. L. De
Est actio personalis, sicut actis quod metus eausa; aqua tamen disset', quod non sit in re scripta. I. i 32. .f. Dε dri mala: nec adversus heredes competat, quam quatenus ad eos alia quid ex eodem dolo pervenit. d. ι. II. x. I. g. De Ais. I. 2 7. l. a 8. Competit ad id quod dolo malo abest, ut restituatur eum omni causa, arbitrio iudicis aestima dum t est enim actio haec albitraria. I. I S. L. Deriis. Non comperit tamen, l. ob rein minimam quae Iure Romano duobus aureis taxatur,t. 9. 1 o. I 1. f. De dοἰo. 1l. Non est lociri huie edicto, si utriusque contrahentium dolus versetur, aut si alterius dolus contractui causatri dederit, quo casu ipsa iure contractus nullυs est. I. 7. i. 36.1 f. De dolo. i. s . F. s. ι. IZ. s. de coatrab. empl. Adeo ut ex eo res ad tertium quemque possessorem devoluta vindicari denuo possit ; queinadmodum a suprema Holland. Curia iudicatum re seit Neostad. detis. s. ct iacis. 4'. lis. Non eo inpetit . ubi aliud juris remedium super ell. d. I. s. 4. J. de d. l. i. r. f. I.1s de in integr. rejit. l. a. Cod. de dolo male. Ab hae etiam actione communitet separant restitutionis tela edium, quasi ab hae actione separatum, ac doli exceptioneina parte rei, quam, quum de dolo actio pro actore biennio circumseribatur, ι. vlt. Cod. de dolo inau. perpetuam esse volunt, arg. F. 9. Instit. de Except. Quod moribus nostris usum non habet, quibus omnis restitutotia, sive propter dolum , sive propter metum competens actio, indistincte solenni in integrum restitutionis beneficis auxilioque eget, neque ulla nisi illis mediantibus restitutio dari solet: neque temporis inter hane actionem a parte actoris, exceptionem a parte rei ulla praerogativam, ut quibus omnes indistincte actiones aut exceptiornes personales, perpetuae sint, x non nisi triginta annorum lapsu praescribi constet.
I. In laturum restitatis mi--ε id θειώ Mosibia locum habeat. a. An is quo in imurram restitutis Musariamus, ct mamm,in G, Iliae. Hollandia. . Godo duplici, redinario ct extraordinario jmis remedia pro Iasi erodeat min ri
s. non restituamur, ct minores artem aliquam pro tentes.
sim tabuerit, ain per quadriennium c ut .rit.
Io. Quomoda tae restitiaiεnu gravi ab aliis riseseratiri. Majores qui sint. t 2. Qui atatis veniam impetrarist, an O illis
3 QEquitur in integrum restitutio minorum, qua minoribus , sive puberibus , sive impuberitias . e Goex contractibus, quos ipsi interveniente tutorum vel Curatorum auctoritate, vel alioquin tin tores . aut Curatores soli eorundem nomine inierunt, laesis. per in integrum restitutionem causa cognita succutritur. i. r. in . θιοι. tit. Od. de In integr. rest. miηον. justa. I. 47. in pr. θν. I. D. ιαι. i. o tet. tiι. 17. de minor. LML 3. O Lulia Cod si tutor. vet. curat. interri inae datur etiam in ribus Curatorem non bibentibus d. ι. s. urs. Si vero fine curatore. Habentibus vero tutores vel Curatores, non aliter quam fi ex eorundem auctoritate de eonsensu gestum aut actum fuerit id, ra ex quo minores laesi reperiuntur: Si enim absque tutorum aut Curatorvmeonsensu. Rauctoritate minores contraxerint, ipso iure tuti sunt, neque restitutione Vent: quum in contractibus ipso iure nullis, ipso iure , de communi auxilio restitutio fieri debeat, neque hoe extraordinam restitutionis remedio opus sit .Li6. d. di minui,LI. CH. ι In intuta restit. minorἰ au. I. . U. de verim L min sisti
509쪽
in Gallia tamen ita dili inguunt, ut illae tantum nullitates ipso iure prosint, quae contrareeeptae eonsuetudinis formam peccant, ut sunt eontractus usurarii, &limontici, aut similes,& quae edictis regiis pauit, ad insantur: Papon. M. 16. t t. art. I. Imbert. Encharad. 7ur. Gall. d. V. C.'ract. Quibus etiam includunt casunt, quo, ii pater, ut legitimu filii adisinistrator. bona ejus aliter quam in calibus a jure permissis , aliena vetit, fit lux sine restitutione lennie Ii-tur, dein viodicare possit, etiamsi patri heres exstiterit. prout poli Molin. coisi. 4o. Cho pin. de Damania lib. s. lit. 12. arr. 23. & Charond. ιι b. s. νεθonstιb. s. cap. tib. 6. cap. 46. ct Ii,. g. cap. 33. iiii atifimii Curia iudicatum refert Chrili in. Fol. 2. decis Is 2.mvn. ι . ι .lia reliquis vero . quae ex lute Civili procedunt . etiam solennein restitutionem requiri volunt. Argent r. ad consuetud. Bruta u. ara. 28s. Gles d. num s. θ seq. Paren. Nora/r. I. I. 9. Da Reait. de majears. νers peri Guenois ιη adda ι. ad Imbrati pract. ιινu. Ocrmin. tib. usq. s.
Quo exemplo de moribus nostris quidam etiam de iure suo nimium dissidentes , omni ea su indili in te solenne restitutionis beneficium desiderari, sibi pers sum habent. Quibus
attentiri, receptae et lam hae in parte leges ROinanae . quarum praescripto . eontractus ipso iure nullos praeserti n minorum) quotidie euam citra solenne restitutionis reseriptum rescindi via dei nus, ut & in caeteris ex Neoliad. supra notatuna, haud sinunt: Nisi quod in jure controve so , & propter circumstantias incerto , utrum contractus ipso iure nullus iit necne, in maj rem cautelam re ititutionis auxilium potius adhibere , quam totam causanis tunae iudicio, incertoque litis eventui committere , a Q. I. De stati hora. ct l. II. ν De pecuL quaadoque sit coasultum : prout communiter in praxi est receptum, vulgo, voM 'overi β
Competit tamen quandoque mimari electio, utrum ordinarie an vero extraordinarie, per re- 4stitutionis auxilium sibi consultuiti velit; cessatque tegula. quod restitutio regulariter non competat , quando minor cominuni jura tutus esse potest ; ubicunque modo per extraordinarium restit tionis remediuiu vel in aliquo magis sit prospectum. Quomodo minoris est ellere . utrum iaeasu factae alienationis ob defectum soletinium requisitorum laborantis, adversus possessorem e. .
petiti, & bona alienata rei vindicatione repetere , aut si iuris auctoritas alienationi non res. hat, laesis restitutionis auxilium petere veliti licet a inoctas curatoris, & decretum iudieis i
z ad νres fem j dicat. An vero personali actkme a tutore vel Curatore, propter malam a μι- -- ministrationem ius suum consequi velit, quae tamen nullum ei in impetrando restitutionis auxiliotai . . praejudicium adsert, ut eii te r. ηι. 3. Cia. Si rat. Hi Curat. inter ν Iunct. ι .ult. Cod. eod. l. 11.
't. io. desin. 3 . Non reiiituuntur minores qui artem aliquam profitentur, in cuius exercitio quum versarentur, spropter imperitiam suam damnum aliquod passi sunt: quate nec minori Iurisconsulto ex ignora alia iuris laeso per in integrum restitutionem succurrituroiu. l. 2. F. s. f. De origin. H. i. 6. Od. 6De mane νι . patri αι p. . 3.1 De Driosast. Qui deblare. Udd. De Restitur. iniserri
Nec conceditur hoc rescriptuin his q ii dolum admiseriint,veluti si mentiendo se maiores diro et eos ij. 9 CM. Si minor se majori rix. videor dd. de Restit .m intur. qua'. a ηι ν . , Quod etiamnuin observari testamur Christin. νοI. a. iacis is r. Andi. Gail lib. a. ehor. 6s. - . Charones Pandect. de draiat de France. tib r. cap. . Argentr. ad susuetas. 3νιιι η. arti Tl. - num. s. i ut si intervertendo, fiangendo, rumpendo data opera rem de qua agitur codrruperunt, I. a. f. in minorib. Vii nec illis, qui delinquendo in poenam incidunt i Ut si furati sint, ra-C L t ε. detint , Litorias a secerint . damnunt dederint, &e. d. I. 9. . r. l. 37. s. l. f. De mi τιλι. a. d. Sia ινσω doctum. Q mvis ut plurimum minotes, tanquam ex lubrico animi assectu i ιλιι -- cilius pereantes, mitius puniri soleant , arg. I. io v. f. De Retul. 3 Q. &ibi DD. & as cod. Si tilia.
510쪽
8 Cessat deinde restitutudinis bene irin, id quod in minori aetate gestimi erit, T. 2ratum habuerit, ι. s. De minorib. Lia Coc si major μου. rati hab. Λ ut si intra quadrien--nium continuum, post majorennitaten dictum restitutionis beneficium petere neglexerit,
ipso quasi ratum habiasse censetur, quod in minori aetate gestuna erit. L ult. Cει. De temper. inime . refluur. in quo hee minorum ab alia generali testitutione di inrt, quod illa non nisi communi so. annorum praescriptione tollatur, au. I. 23. iasn. O seq. g. De ἐνυ. ut recte notat
s mod quidem quadriennii tempus pris anno utili est, adeoque eontinuum, ut interea non tan. tum interponenda, sed de finienda lis sit, L Luit. Ced. De impar in intur. restitui. Quae no-M. ι.stris tamen & aliorum motibus per litiseontestationem interposita sufficit, licet longo demum polt tempore lis finiatur. eo quia per unius sin Gallia tertii a die ultimi termini) anni, ante cania conclusionem, lapsum, ipsa instantia perimatur, ut suo loco: de post conclusionem in causa pellitigatoies non stet, quo minus I is terminetur. Vide Christin. vol. a. decis Is 9. num. Adeoque si vel ipsa petenda restitutionis tempora effuxerint adversus temporis lapsum, simul S: semel , ut loquuntur , restitiaio peti & ficile impetrari soleti Quod in Gallia de Hispania ad decennium , a vieesimo quinto aetatis anno completo computandum, reserunt Mornae. & Autuma. ad Luit. Od. De te s. in integri restitui. Re is ad ιευlit. Reg. OResis. contrain art. anu. Gisg. a. de ex edicto perpetuo Regis Hispan. Anni 16li. Zyp. Noti
Quibus adde illud tempus , sive quadriennii , sua decennii, aut ulterioris, non currere de m mento ad momentium post perfectam aetatem; sed ab eo demum impore quo quis laetionem iam inori aetate factam scivit. aut seire potuit ; ignorantia enim justa restitutionis causa est, arg. cap. unici De restιt. in 6. Rebuff. ad tit. De restit. preM. in num. 2626. ct Glog. l. art. a. etiamsi quadraginta , vel centum anni fiterint elaps: ut ex communi DD. opinione teceptum de decisen. t serunt, Gratian. discept. Forens cap. o 8. num. I l. a. Odd. Derellitur. in integr. quast. 19.2ω. GomeΣ. Vari resilui. rem. a. cap. I . num. I. Balb. depraser t. pari. I. priης. s. quast. a. n m. a.
Boeta decis Burdigal. . num. q. Andri Gail lib. a. Obsirri4 s. num. 3. Berliciu ocis aur. par 1. decis 2 it. nam. 3. O seq. Radeunt. r. Traject. iacis. IOq. num. IO. 9seqq. rint . Fab. Ces. Sabaad. lib. a. tit. s deo. s. Hoc in eo distere ab aliuriatationum generibus, quod, quum minores contrahendo natura. νζliter obligentur, proque eorundem obligationibus recte aecedat fideiussor, L 117. g. Vob. Obligat. in supra cap. I.&cap. I si probatum; propterea restitutio minori concessa ejusdem fide- - iussoribus datis non prosit. I. I. cytot. rit. GL Defojusor. minor. Adeoque non obstante testi tutione fideiussoribus suis de indemnitate tenentur, d. l. I. nili dc pro ipsis, aut adversiis eos quoque fuerint restituti. ii Maiores fiunt qui vigesimum quintum annum adimpleverimit adeo ut vel momento ante totius anni complementum minores reputentur. Demimori L Nisi statuto vel legemunteia pali suae eurae eommittantur: De quibus vide inpia lib. I. p. s. Quibus etiam annumeramur illi. qui aetatis venia ex principali rescripto concessa propter morum honestatem mentisque solertiam. non obstante minorennitate propriae suae carae committuntur. & pro majoribus litantari quod ut procedat dixi etiam supra lib. l. cap. Ig. ηι . z. Ia unde, quum pro majoribus hibrantur , qui per aetatis veniam, vel municipali Ieste, alit statuato prohibente, dum adhuc aetate viginti quinque minores sint , propriae Gaeeurae subjiciuntur: quaeritur, an & eo casu quoque citius restiturionis beneficium amittant, de dictura quadriennium stati: n ab initio statutatiae aut privilegiatae majorennitatis currere incipiat Cujus tamen ficilis est responsior quod quum de iure, non obstante aetatis venia, restitutio ex minoreanitatis emi, etiam duret ad vigesamum quintum annum completum, L F. Cia. De temp. in interrire'. dc per cons quens non tollat aut minuat etiam ordinarium peteadae restitutionis terminum; ne quod infim rem introductum est, in odium eorundem eedat, ars I. 6. Od. de Ieribis. Neque hic dicendum est statutum aut ius municipale in ininorennium fluorem introductum, plus operari, quippe quod . saluta stricte prout sonant interpretanda, nee iuris eivilia corrector sint: utesibi sussicienter demonstratum. Pro hae sententia contra communes concludit Ioann. Francisci Balthasiar. Resoluti 3ο. Civit. θ Bavar. tit. s. Reselat. 3. circa fin. pos Berilah. cisa r. rart. I. decisa num. s. ubi num. S. hi a Seabinis Lipsiensibus iudicatum refert. Cod. εν
xs ultimo hie monendum venit iure civili cessare restitutionis beneficium si eontrahenda minor*ta μ xeat se adversu ea quae gcsta sunt non venturum, idque insaper juramenti sacramento confirma--.