Simonis van Leeuwen J.C. ... Censura forensis theoreticopractica, id est, Totius juris civilis Romani, usuque recepti, & practici methodica collatio. Qua non tantum ipsa juris Romani fundamenta, ad rationis, & veritatis censuram, methodice reducuntur

발행: 1685년

분량: 629페이지

출처: archive.org

분류:

491쪽

hi CENSURA FORENSIS Lib. IV.

nam. s. Et porro ad hanc quaestionem Bocr. decis Burdigalans Gomm. var. resalat.

lllud tainen ut quis recte solvat requiritur, ut talis fit qui solvere. &ei solvatur qui liberare debitorem potet L Quouiodo pupilli line tutoris auctoritate, aliique qui alienare non possunt, non recte solvunt, nec rem accipientis faciunt, adeoque quod solutum ut restituatur vi dicare possunt, I. 3q. 3. n. de S.IκI. rursuntque nec solutionem accipioedo solventenaliaberant, I. i I. g. eod.

Hactenus de personis, qui aut quibus recte solvant: sequitur ut quo modo fieri debeat so- slutio, & quae iram concurrere debeant ut liberationem pariat, despiciatnus. E quidem, quum solutione ejus quod debetur, nec alio modo liberatio contingat, pr. instit. mod. rast. uig. consequens est, ut totum quod debetur iri debeat, neque partium praestatio debitorem Ii ioberet , pr. Instit. de Solui. l. s. I. y. f. famicerciscund. ι. I. i. f. de Hur . nisi diversae summae debeantur, ι. f n. f. qui F. in Cn. μινat. aut pars debiti sit illiquida, ι. 1 i. s. de reb. cred. vel lex partium praeitationes admittat, vel oti in heredibus, inter quos ipso jure obligatiodi Viditur l. 6. Cod famuerciscund. I. t I. I. ult. 1. de distraci purar. Extra quos casus, invit creditori debiti pars obtrudi non potest, t. D L. famil. euiscuad. adeoque nec sortem sine usu

Cui consentaneum es , ut idipsum quod debetur, non aliud pro alio uoluatur: quum aliud pro I a alio invito creditori solvi non possit, ι. ιε. Cod. de Solui. l. a. F. I. . de reb. Credes. q. s. s. f. dere jussi c. ι. I. s.fn. f. de con it. peι n. veluti, si pro pecunia frumentum obtrudebatur , vel prospecie debita oneratur alia species, aut factum pro facto praestetur. I. 9 I. g. 6. f. de Serui. Gloss.

ipsius rei aut facti praestatio dati non possit , veluti si res debita post moram petiit, ι. s. f. ιι ca

Oct. furti ν. aut exstet quidem, sed aliena sit, atque eam dominus vendere nolit, I. Ti. . Iegat. I. ι. 26. F. 1.Leod. aut factumst, quod aut factum non est, prout fieti debuit, aut omniano praestari non Dotest, &similia, quibus pecunia deberi incipit, &ad aestimationem facti, aut ejus quod intereii proceditur, ut latius supra de actione arbitratia, sive aestimatione ficti, Meo quod interest , Iib. q. cv. Iq.

Porro quum nummorum species lanctionem quandam in se recipiat, poterit is qui pecuniam ii debet, in qualibet forma, 1c materia nummos mutuo aeceptos reddere. & creditori solvere, nec eo easu aliud pro alio solvi videtur, Gloss. I. a. s. mutuis de re,. cred. & ibi Bart di Bald. Duin- modo ejusdem uni bonitatis & valoris, S nee ex eadem solutione damnum aliquod patiatur creditor, Ls'. f. desolat. I. I. s. I. t. ss. . de auro is arg. Ieg. I. s s. in φη. pr. Cod. dedonM. Zalis

ger. de Except. art. I. cat. I. m. IOO. Arnold. Vinn. ad pr. IUιt. qui b. mod. ιoll. oblig. nam. I. Quare quum creditor certam numnorum speciem mutuo datam in eadem specie aut eiusdem va

loris sibi restitui stipulatus fuerit, interimque eadem monetae qealitas, extrinsecus fuerit aucta, ne exinde creditor damnum aliquod piti videatur, distinguendum est . ut squidem de cetia nummorum specie, sub cerio pondere, & numero restituenda fuerit actum ipsa nummorum species praeo standa veniat, aut eiusdem valoris praesens aestimatio, quae mutata postea, nec nocere nec pro desse potest creditori: quomodo intelligenda est opinio Car. Molin. tra a. de usur. quast. 92. num. 69s. Si vero in ipsa stipulatione certa monetae species expressa non sit, aut expressa quidem, sed non addito, quod in specie, aut cujus valoris, aestimationis strestituenda, solutio facienda sit secundum valorem aut aestimationem eorundem nummorum, quae est tempore ipsius solutionis quo easu eadem pecunia pondete di materia manente extrinsecus aucta dediminuta creditori prodelse aut nocere potest: propterea quod eo cise nihil praeter aestimationen, numir rum creditum intelligatur. Prout ex communi DD. opinione receptum, & iudicatum probavi supra lib. a. tit. 12. Quod adhuc restringendum,ne ex ea solutione creditor praesens aut imminens damnum patiatur, a M. d. I. 99. f. de Salat. Veluti si solutionis tempore aliqua monetae species

quam proxime Magii ratus aut Principis edicto improbanda aut minuenda veniat, it Iudque ianis uipto monitum aut alio modo fuerit certioratum, cujus monetae solutione debitor nequaqua tib

492쪽

liberabitur , neque cogi creditor potest ut solutionem accipiat, in ea nummorum specie, quae post paucos dies inutilis sutura , au. I. is a. β de scut. Vide Menoch. de arbitr. 3ud.

Is Deinde quemadmodum id ipsum quod debetur, ita & eo quo debetur modo solvi necesse est. D arat. Quare alio loco quam in quem promissum est invito & dissentiente creditore solui non potest. l. 8. Cod. de Solui. I. r. f. r. f. de eo qEod certo loco. Si enim solutioni locus adjectus sit eo loci facienda est , I. 9. f. de eo qued certo laco. I Hinc oritur quae illo ut tum debitor pro debiti liberatione , ad creduoris donatam accedere, an vero creditor solutioneni eo loci ubi debitor degit , exequi , debitoremque interpellate teneatur λquod videtur, arg. l. Ig. f. de constit. peculi. neque Glossae& DD. in eandem legem probabilis aut recepta distinguentium est opinio, ut quoties dcbitor & ct editor, diversi sint fori, toties cie-ditor debitoris domum sequi, euinque suo loco tuterpellare debeati Sin autem ejusdem sint sori, debitor ad ereditoris domum accedere teneatur: Quippe quod lex illa indillincte dicat, eum qui jam commissam moram vult purgare, vel aliquid libi juris aequirere, dcbcte ad creditorem accedere. Quod eo usque in praxi nostra est receptum, ut eorais, iudice ad solvendum debitum eit

3Itus, nunquam in mora eonitituatur, si non ante debite interpellatuna negans, solutioni paratum proponiti arg. De Usur. de l. 23. . de Verb. obli'. Nili aut aliter convenerit, aut certaeonsuetudo in contrarium sit, quae servanda est , veluti si certo solutionis tempori, usurarum praestatio sive ab initio contractus, sive post moram solvendi ad actualem debiti litie rationem computanda, ut communitet in contrahendis nominibus fieri solet, fuerit adiecta. Quo casu dies interpellat pro homine , nee debitor nisi offerendo quod debetur. ab usurarum praestatione liberati potest. I. II. Ced. de Coatrab. O committ. stipulat. l. 2. Cod. de Pare Em byth. Et motibus nostris in emphytheus velut certa consuetudine tinet, ut etiam citra stipulationem expressa in emphytheuta in domini manum aut ad ejus domum annui Canonis praestationem conserre teneatur , qua lahoc tacite actum sit. Porro an &quando debitor pro facienda solutione creditoris domum Me dere debeate vide Caspar. Roderie. de A . ct Me r. reditib. lib. a. qua'. 6. Pyrrh. Maur. tracto de Solui. O . 23. Anton. Fab. ad Ced ib. q. tit. 43. doris. θιιν. s. tius o. de n. . Pece. D. Tura Sistendi cap. nam. a.

Quemadmodum di illud quod in diem debetur, suo impare solvi debet. Lita. f. de rerM 'obsiet. minus enim solvit qui tradi solvit quam debebat. I. I a. f. I.β de Ver Sign. De actios. Ante diem vero etiam invito creditori solvere permittitur , quod in diem certiun d . bebatur. i. f. I 6. i. so. I. I. F. I. t. Is 7. f. a. f. de Uerb. ebligat. l. 7 o. f. de Solat. LII. f.

erusi cap. 37. num. . Nisi sorte , ipsius creditoris gratia dies suerit adjectus, veluti, si solutionis

termino usurae adjeciae fuerint, ut communiter apud nos fieri consuevit, quo casu ante diem solvere voIentem a creditore repelli posse eonstat. ex L i 22. g. de Uerb. ablu. ι. I s.f. de ann. Iegat. Vide Criae. Ii .as. Obserp. as. Guid. Pap. quast. 29 i. prout etiam a Frisiae Curia decisum refert Ioann. a Sande lib. s. tit. 16. deIn. I. Quibus adde quae notavimus ad Pece. De Iure Sisendi

cap. 37. m. .

37 Qui veto ex pluribus Ω variis causis alteri quid debet , s GHlieiter quid ei solverit. In eontianenti eligere &constituere potest, in quam causam solutum esse velit. L a. f. De S.Iut. si nihil constituerit, ereditor suo iure constituete poterit, inodo fic agat, ut in re sua agi ipse vellet. I. I. in fin. s. r. s. g. De soluti nec in id debitum constititat, quod est in controversia. Cujac. lib. s. et Ierν. 34. d. ι. I. L eod. Bronchorst. Mifc est. Cent. 2. riseri. c. Ioann. a Sande Dι cis Trificilii. 3. tit. I 6. de'. Si neuter constituetit ipso solutionis tempore, in graviorem vel duriorem. si nulla praegravet, in antiquiorem eausam imputabitur. I. 3. g. r. ι. s. T. 97. θ ι. Solat. si ejusdem qualitatis sint, cuique pro rata cedet, quod solutum est. l. 8.1 eod. Vid. Costam de quota ct rata suo. 124 num. χχ. Menoch. lik. 3. prasumpi. I 36. & de arbitrar. cas. 4's. 3 Pro graviori autem debito reputatur, quod poenam, sideiussonem, hypothecam, aut usuras adiunctas habet. I. q. L 7. g. De Solat. I. s. ras. Vide Pyrrh. Mauri De Solat cap. 9. Menoch. Pι prasiumpt. lib. s. prasum . Iιέ. Gratian. disceptat. Fρuns. ωP. 224. ROt. Gen. De mercat. ciris I 2 l. Surd. Dicis. 136.

493쪽

4is CENSURA FORENSIS Lib. IV.

Probatur solutio per instrumenta & testes, per ea quae late Mascar d. Denebat. τε s.cσι Is s. II ig. num. ι 6. Uptime tamen per consessionein ipsius creditoris, ejusve scripturam vulgo. quitantie. Quamvis & praesumptionibus, &conjecturis quandoque probetur: praesertim indebitis antiquis, quotum probatio dissicilis. De quibus late Mascar d. d. Ireo. & Menoch. De rasu t. lib. I II. Quomodo ex diuturnitate silentii, qua creditor per multos annos ereditu v petere distulit, vel ipsum debitorem in ius vocare neglexerit. Quum facile ei fuerit petere de experiri, eontra eum debitorem qui ex cursu temporis & praescriptione sol. iste praesumitur.ut latius suo loeo, ubi de praescriptionibus Et ex solucione annuae pensionis tribus annis proximis facta. totius debiti in praeteritum soluti praesumptio inducitur: quas omnium annorum pensi nibus solutis. l. s. Coc De Apecb. pas l. Gloss.&DD. ad i. a. Cod. De Tare Anton. Fab. ad Cod. ιιλου. tit. 19. ἐν n. sa. Quod & ad quascunque alias causu extendi volunt Tren

Maseard. De probat. νοI. s. coctus 3 2o. Et si quae sunt similes praesumptiones, veluti si instriei mentum debiti penes debitorem cancellatum reperiatur. Quod an & quatenus probet. videsu. 3. Reliqua xida apud Mastat d. & Menoch. d. lac.

C A p. XXXIII.

De Accepti lationibus & non petendi pacto.

O. Λ est imaginaria solutio, qua quod debetur aeeeptum semir, ae si reveritiis i

' 1.xxiv. esset. . I. Instit. 23ι,. d. tollitur aleat. ι. I. f. de Acraptu. simplex , quum verborum obligatio verbis tollitur. F. I. I it. πει. μι--. rit. Alia quae munita est Aquiliana itipulatione , ita dicta ab Aquilio Gallo inventore, qua quodlibet debitian in verborum obligationem transfunditur, & deinde verbis iob

Quae quidem iure Romano eratis stipulationum sermulis sieri debebat, L . r. rastis. ιοι. et

moribus autem, iisdem isti lis ob lette, quibuscunque vel bis liberationem inducentibus fiet istissicit, adeoque si stipulatio inutilis sit, raeito pacto id actum videtur, ne peteretur. l. 17. F. pin. f. De pact. hiateque confunduatur sere aceepti latio, &pactum de non petendo, quae in eo di Listebant, quod acceptilatio ipse jure obligationem tollere, pactum de non petendo tantum ope exceptionis liberationem induceret. ι. 2 T. F. 2.1. Dep RAd quod pacti genus eommode resertur exstis, quo debiti instramentum a ereditore. amab ratio ex ejus voluntate: redditum apud debitorem aut apud et editorem caneellatum existere reperitur, quas eo ipse tacite eonventum videatur, ne peteretur. Apud ereditorem autem caneeli tum . non nisi voluntate ejus factum praesumitur: apud debitorem vero si a creditore sibi redditum aut AIutionem a se factam probavit. I. a. f. De ΡαjMi t. l. 7. Cfd. aut si int grae exstimationis sit, in probationis supplementum ipsam istutionem, aut voluntariam redditi nem iuramento confirmaverit, art L s I. f. De Tarin M. OLI. Cia.dere,. συι. Vide Menoch. depra pr. lib. 3. rasium t. r o. ct seq. Mastald. de probat. coctas 76. θ-Λmon. Fab. ad Cod. ιib. g. rit. 23. .esn. r. Carpzov. don. Forens pari. a. costit. desu. a a. Secus si praeter voluntatem creditoris chirographum in debitoris manus redactum. aut alio 4 modo fierit amissumi si enim ereditor debiti instrumentum easti aliquo amiserit aut spe futurae n merationis debitori reddiderit. debiti persecutionem non amittit, sed pro eo nihilominus pristina actione adversias debitorem experitur,si modo aliunde eonstet. adhuc deberi; per ea quae tradit Anton. Fab. ad Od. lib. s. tit. o. desin. χ3.&post eum Carpetov. Eoa. Drosyarr. a. c JL29. desin. is. Quod & Creditoris juramento eomittitur asseverandum, se obligationem debitoris Non habere, nec eam alteri dedisse, aut apud alium voluntate sita constitutam, nee dolo Laum quo minus appareat, sed re vera casi amissam per text. Lult. d. De fide instrumemor o . cuius

494쪽

beneficio addita insuper indemnitatis cautione ad novam obligationem conscribens in compelle . te potest , I. 37. Σ. de a ministrat. rater. Andr. Gail lib. 2. ε .rr. 3 7.

De Novationibus & Delegationibus.

I. Noratia cliuid o iramplex. r. Delegatio quid o quomodo a resiona disse . s. an o qua tenvi facta cessone debito cedenti seirere rosit, aut ad id constri. 'sit invi

. Simplax delegandi mandatum, rata assiginati e l curulii . favi, an tibi: orem og-Ont ιm liberet. . Delegatio an Θ quandosacta istelligatur. 6. An per prorogationem termini noratio facta

βtrantur.

issct tu.1 TO Vatio est prioris debiti in aliaui obligationem transfusio aut transtatio. l. r. f Norat. Alia est in specie ita dicta. quuti, manente eodem debitore & credit Ore vel sui imia sive vitia, s res, vel debiti causa, vel imodus obligandi mutatur, t. I. Di pr. f. de Narat. ejusque ea vis eli, uisimulae ea fuerit contracta. omnia mutentur limulque prior obligatio perimatur. at que adeo in Od ii dejussores, hi polliecae de pignora ipso juic liberentur. l. , s.fae Norat. I. u. eod. s. 6o. '

a Alia quae dei gatio dicitur , quum debitoris aut creditoris persona mutatur, veluti si debitoralium debitorem suum deleget, & alius debitor creditori sui creditoris solutionem promiserit. I. s. Instit. Quib. mad. tori Mig. I. II. g. da Norat. nobis oberstellinge I quae in eo dissere acedione actionum, quod cessio sine proiitissione fiat, etiam inter invitos ac reluctantes. l. i. l. 6. Cod. de Norat. delegatio non nisi inter volentes. & quidem stipulatione sive pron,issione inte posita. d. f. s. Instit. Quib.mε . tea. oblig. l. I i. g. de Norat. Quare & delegatus priori suo et clitoti solvere non potest, de si solverit nihil agit. Is autem contra quem cesta eli actio , prius quam litem contestatus sit, vel ei denunciatum , vel debiti partem cessionario solverit, priori tuo creditori adhuc recte ibi vit. & liberatur. l. s. Ced. de Novat. Ubi tamen hodie cedentem ficta semel cessione nullam penitus actionem retinere , sed quicquid Iuris liabuerit incessionarium transferre probat CroeneWeg. ex Chiistin. rol. I. decis. 18. num. 6. Re E ad constit. Reg. tem. 2. De ceg. act. art. 2. Glas. 9. vcrs. Sed do bitum. & GOtis. Adversar. trael. 3. part. i. 3 cap. I. num. s. Unde per consequentiam moribus nostris cedentem facta cessione, debitorem invitum nunquam ad solutionem urgere posse, adeoque Lug. s. Cod. de Norat. obsoletam de

monstrat. Quod quidem quoad debitorem invitum sequi videtur: Sed quid si is ipse debitor ignorans forte aut dissi inulans saltem, non obstantecessione suo creditori sol metit λ nisi ei dicta cessio debit E suerit denunciata, adhuc eum priori ci editori suo recte solvere nullus dubito. Simplex tamen delegandi mandatum cui ipsa repromisso non intervenit, vulgo offigiliatie

neque delegationem, neque novationem inducere potest, adeoque nee primum debitolem liberat , licet ab assignato fuerit acceptatum. I. a I. g. de Napat. Gratian. discept. Forens. cap. 6 Pyrrh. Maur. tract. De Soliv. cap. 6. min. 7. Anton. Fab. ad Cod. lib. q. tit. Io. don. t O. num. 9. seqq. Andr. Gail lib. z. obferri so. mim. 8. Rot. Gen. decis . 2. Stracch. De adject. qap. Iq. m. a. Statui. Antverp. tit. 6 . art. 2. Neoslad. Cur. Notan decis38. O Suprem. Car. decis. II.s Ad delegationem suffcit ut ex ipsa re & interventu novae personae constet, licet directis verbis expressa non sit, L nit. Cod. de Novat. Quod & in novationibus obtinere probat Anton: Fab. ad Cos. I. 8. tit. so. desin. II. Gri vell. decis Dolan. ait. Andr. Gail lib. 2. Observ. o. nam. 7. seq. In dubio vero neque delegatio, neque novatio praesumitur. I. vlt. Cod. de No An 6 Q uod eo usque extendit Grol. Introd. lib. 3. cap. s. in s n. ut si solutionis terminus a creditore prorogetur, nulla novatio facta censeatur nec per hoc pignora aut fideiussores liberentur, quena sequitur Grociae Neg. de legib. abrogat. a g. 3. Infit. Quib. med. ιρα οἱ te. Quod tamen cum di stinctione accipiendum, iit supra hoc eodem libro, cap. II. num. 28.

7 Asia iterum dicitur novatio voluntaria, quae sit per conventionem, alia necet sitia quae per liti M in in cona

495쪽

η18 CENSURA FORENSIS Lib. IV.

eomestationem Inilueitur, per quam nec pignora, nee bypotbecae nee fideiussores liberantur g q. f. De pignor. I. r. g. . . De si id ag nec usura unitur. I. I. Cod. Neemora purgatur. ι. 8ε g. De Verb. ebligas. N initum, quum proprie novatio iron sit. sed prioris obligationis aecedent confirmatio , sive continuatio, ut ii quae actio petitura esset tempore, itat perpetua, do quae inoric ituerit lici, in here dca transeat, 1. uuic. Cod. ex delict. defunctor. ι. Sy. st. De PQ. Dr.

De Oblationibus & Consignationibus.

tenvi bal eatur pro solatione. t ε. Quid si pars Dbitisit liquida . pars illiquidi. a. Quomodo feri deluat, O qua sintdua reqηisita. i s. TMι; a qua sit. s. Quomodo res immobiIu , aut qua commodatv I 6. Apus quem judicem fieri d beat. ιοn ignarienem non recipit , duovi pos , er i 7. st ismis. Solutionis vice etiam fungitur , solennis oblatio, obsignatio & depositio, quae tamen quamvis xjuti, potestate pro solutione & li ratione habeatur. vera tamen solutio, aut liberatio nota est , anteq iam debite ficta per iudieis sententiain confirmetur, neque ipso jure debitorem liberat. Hee qua nivis aliares sit oblatio, alia conliguatio, alia depositio ι. 9. θι. I9. d. de Uur. cumulative tamen sumi solet, prca rei vel pecuniae solennitet oblatae, &obsgriatae apud Judicem legulina denotitione vulgo, Gonsignatie. i. i. A. 6. A. de fili, Liat. g. deleg. commissor. I. I. in pr. g. l. 6. LI'. Cod. de usiur. Hee ut debite & solenniter sit, requiritur. Debite quidem , ut idipsum . & totum, a eoque quo debetur modo , offeratur , 4. ι. 6. I'. Cod. de Uar. l. i. A. I. f. eia. l. 9.Cod. ἐe Solui. Daa. empl. eadem enim oblationis, quae solutionis requirita sunt, de quibus supra , sie ut quelmad modulia nec pars debiti , aliud pro alio , alteri quam ipsi a ditori , eive qui pro ereditore habetur, aliove quam eongruo Ioeo , & tempore sol xi, ita nec ossini potest . quia iustam recusandi causam habeat creditor, I. 1 I. ct seq. D usuri Tangen tractis de Exce . part. s. cap. t. nam. 6s. ω seq. Anton. Fab. ad Cia. lib. S. lit. 29. DD. I. nam. I. o ἐψα q3.m . I. cra. Solenniter di legitime r ut stilicet ipfi ut debiti ἄblationem parata meaaia testato

ictam, vulgo, metopeneia 25tur' ende lilimhendi noti de legitima obsignatio, de

apud iudicem creditore ad hoc citato , tacta depolirio seqiratur . L 9. I. 13. Od. de in . Anton. Fab. ad Cod. tib. 3. tit. a 2. defη. 6. o δε=n. seq. Tanger. de Exιe t. yart. 3. p. a. num. Quae nili coneurraat . nec creditor peeuniam ex deposito accipere cogitur, neque liberationem debitori parit, sed condemnati de ad solutionem urgeri potest debitor, ae si nulla consignatio facta lit, salva solummodo ei pecuniae depostae repetitione, quum paria sint quid factum non esse, aut minus Iegitime factum, qui satis cu. ι. 2. .

Sbalven tes sit immobilis , aut talis, quae commode consignari, aut deponi acia potest, ut ssunt equi, boves, &s milia, sola vel balis oblatio sufficit, qua se solvere paratum dicit, vel sub protestatione constituit, se eam nomine creditoris possiderer au. Norali. I. cap. a. in aut b. udara, Cod. de doua ι. antanκ p. I. 18. f. de a 3 . vel amit r. postus sart. dc D D. in I. μιeptam 1'. Cod. de Huri na)n. I. O in I. si moras. ηum. s. 6. 9 7. f. suur. matrimen. Unde communiter distinguunt inter oblationem realem, di verbalem, quarum liane in immobilibus, illam in mobilibus locum habere volunt.

Praeterea si pars debiti sit liquida, pars illiquida, partem liquidam ostet re, x de illiquida datis

s dei assotibus, vel pignoribus cavere iussicit de re, cred. l. s. 9 I. s .insi'. f. de Statu, tib . Nicol. Everhard. c. ιl. 9'. num. 2. θ 6. O confit. 2 o. nain. s. Joan. Papon. lib. II. tit. 8.art. I. Anton. Fab. ad Cοι lib. 8. m. 3O. defη. 3. Rursus, si ereditor oblatam a debitore pecuniam, realiter obsigaati uolit, metuens sorte ne ob et

dubiuIlius eventum, o gnatiora sum ius postea in se redundeat, ideoque declaret se oblatam

496쪽

pecuniam pro obsignata ac solenniter deposita habere. legitimae eonsignationis effectam per oui nia habet debitor, ac si re vera Obsignata ac deposita fuerit: Prout a Frisiae curia judicatum refert Ioann. a Sande lib. I. ut. I . de n. Io Apud quem Iudicem consiguatio fieri debeat communis est doctrina , ut apud eum fieri do beat, qui ilIius eausa futurus erat Iudex, aut potius apud Iudicem ejus loci, ubi solutio fieri debuit. vide Barti ad ι. acceptam II. Cod. δε aser. uoci. decis Burdetat. II. num. q. ct dic s. t q. num. Iacob. Cancer. Par. resoluti rom. a. cap. q. num. 37. Acac. ω. NIρω . ιq. ulti m. y6. ct seq.ν Consignationis essectus sunt. I. Ut habeat vim constituti, au. F. 9. Instit. de Action. L I. θ tat. tit. 1 ct Co . de Il. Quod periculum tet increditorent transserat: dummodo si pecunia, aut alia quantitas deposita st , certo debitor probare possit, eam ipsam quae oblata cis periisse, L 39. ι. 72. ι. io a. Σ. de Solui. IlI. Quod moram purget , di usurarum cursuit, sitiat,

CAp. XXXVI.

De Compensationibus.

3. da sint ejus requisita : Oia itum siquidam

quid sit.

. Cιtirusinissectio qua dicatur , est intra quod re inferi triat, o quid Saxoniae aliarum

12. Plures νectigaliam caeduamiserii an o su

I π Psa re, atque ipse iure etiam obligationem tollit compensatio, quae est debiti & erediti inter 1

se justa Ac liquida contributio. ι. 1.1 De ι- ωμα ita diria quod aes alienum cum eo quod ric utriumque debetur, per imaginariam quas solutionem pensi; ur, & quoad eoncurrentem quam litatem minuat , ι.ε. Od. eod. ι. s. s. 3. insis. . ad Senati Trebell. L 3 . F. L. deIeg. a. 2- Habetque vim de essectum ipso iure, nec actus aut factum requiris, nisi hactenus ut obiiciatur , quod omnino requiritur, ut de voluntate compensatoris constet ; invitus enim compensare nemo cogitur . si sorte ob aliquam causana isere malit. ι. a. s. Compensat. I. D. in νο, objici. Cectis. Auton. Fab. ad Cis. I. I. titi'. dos. II. o lib. . iit. 13. domi. oppo autenriet fin

497쪽

gitur , ex eo tempore quo mutuo deberi cin t i. I . l. al. g. eos. Ceut&us at . vel quicquam aliud poenale pro rato debiti quod pensari potest, ipso iure elidatur , & eurrere desinae. ι. . cos. De compensat. l. 6. I. II. l. r. f. est . I. a. l. s. l. v t. Cod. De compensat. Anton. Fab. d. delin. q. nam. r. CarpZov. de in. Roman. Sax n. pari. i. coηstit. 8. delin. 6. Opponi autem semper& omni tempore potet . nec solum pendente lite. I. g. F. De Esation b. sed etiam poli latam sententiam in ipsa executione obit istisicit. l. a. Coceam vers. Eli enim quasi solutio. l. 4. Ces. De Compinisat. quae live ante, sive post sententiam obligationem ipso iure tollit, pr. IVir. ο,9g. Eoque jure utimur. Vide Grol. Furio rud. Bara ν. lib. I. cap. o. Andr. Gail lib. 2. obser ν. II. Αnton. Fab. au. Cod. lib. X. tit. aq. CarpEOv. Juν strus. Rou πο- Saxon. part. 8.desin. 6. o constit. Ir. desin. Christin. νοι. s. deos ad Ieg. Mechliu.

In ea tamen Galliae parte quae moribus regitur, & quibusdam Belgis conterminis I Is ad ob tinen lana compensationem Pi incipis rescriptuin requiritur, & line eo compensatio a iudicibus

Best. Rubr. De compeVat. Chri itin. rol. decis is . num. I. Requirit aureui ut sit debiti liquidi, puri, & praesentis. l. stit. . . Od. De compentatio ibi , DD. liquidi en i ii ad illiquid uni nulla compensatio est, ne quidem per viam exceptionis, quia solutionis vice eth, l. . Cod. De compensat. quae ut liberet . aliud pro alio solvi, non admittit, ejusque oppositio contra execivionem intentata reiicitur, reservata opponenti, actione pro eo

noviter instituenda ivulgo by raudi acne. Ut recte monet CarpE . don. Foros parI. stit. 8. don. Debitum liquidum est quod iure apertonii iti ir, sy. lo. I sit. de acti . quod pro certo, & in

dubitate eiusdem utrimque qualitatis, atque afflimationis apparet . nec multis ambagibus innodatum, sed quod iudici facilein praestat sui exitum: d. I. uti. s. t. veluti ex consessione adversarii, qua fatetur se tantundem debitoi i suo . eidemque creditori ex hae vel illa causa debere, aut quum non de facto, sed de iure intcr debitorem fle creditorem disputatur , quod seinperceitum ac iudici apertum esse intelligitur, tot. tit. Ceae. Uι qua desiunt Aisorat. pari. vel si quidem in facto versetur quod debitor compensandum opponit, sed tale sit, quod in continenti probari potest: ut si iam itatim ab initio litis, x in ipsa quiti conteritione debitor paratam probationem offerat, quod etiam sibi ab actore vicissiin aliquod debeatur. d. I. vlt. r. vers. hu. itaque Iudices. CH. cmpe sat. Menoch. De arbitrari Tud. Ilib. 2. quast. ιε. Quaenaui autem sit celeris & parata probatio , & intra quod tempus fieri debeat, quum inii, re expressum non sit, arbitrio di jussicis discretioni relinquitur, eaque est communior & receptior DD. opinio, Schneiduin. ad s. so. Inllit. de Action. nit v. 18. O seq. Menoch. de arbura Tuscqua l. Centur. I. casu ι . num. . Oseq. Matth. Berlich. pari. t. cinctus 23. num. I . Nequet convenit opinio Donelli tib. in. t s. & Sichard. ad Rubrit. Cod. De compensat. num. II. o i s. existimantium au. t. q6. s. . g. de 3ure si, hute probationi duos menses praestitutos. ippe quod liane compensatiouis exceptionem ex solis instrumentis, aut partis consessione, minime autem per testes probari debere constet ex Glosi . in ι. ult. C. . Decon ιnsu. Vide Iohann. Zauger. De except. pari. s. cap. g. man. s9. CarpZov. Turistrus. Reman. Saxon. Wr. I. εοnst. 8. desin. I . 9 2 s. adeoque minori quam duorum mensium termino includatur. Sed in foro Saxonico communis probationis sex septimanarum & trium dierum terminus est, quem ut iacieteris, ita etiam in compensationibus ibidem admitti probat CarpZov. desin. Foros pari. 3. πη- sit. S. iam. Is . Ex quo Iuris fundamento est, ut compensatio tantum locum habeat in quantitatibus, quae smutuam functionem inter se reeipiunt, veluti in his quae pondere numero de mensura eo stant, ut pecunia sumerata, aut idibus creditis quae pecunia solvi, aut liquide taxari possunt, L IO. s. a. l. De compensar. Non vero in speciebus, aut rebus in genere praestandis. L I8. in yr. f. De condict. ιηdebo. 36. g. q. ff. eod. Fachin. lib. t. controrers. 6. o lib. Io.

Ita etiam si quis aureos in specie debeat, in eompensitione deducere non potest id, quod fibria currente, sive numerata pecuau debetur , quia autum in specie, id est, excellentiori de em

498쪽

nemiori modo sumptum, in argento vel aere non con id it . nec demtor aureorum in specie persolutionein currentisaaonetae liberetur ; ne aliud pro alio solvat. I. 16. Osee 3. Cod. Desolui. Anci Fab. ad Cos. Itib. q. tit. II. defiet. a. in lin. Carpet Ov. di η. Forens pari. r. confit. S. deIin. II. Caeterum an & cpiatenus locum habeat ubi quantitas ab una parte debetur , ex altera vero quaΠ-titae se habeat ad instar speciei. Vide Fac hin. I. b. I. contror. cap. s. Maestet ract. Deccmpens t. quaest. 9. o. 6 Sed & hic queri solet utrum contra instrumenturn pia remigi uum ut voeant. id est, quod p ratam sive pro vilionalem execulionem habet, compensatio opponi possit Quod quamvis dubium videatur, quum tamen idem sit solutionis. ic compensationis e frictus, adeoque solutionis

specie sit competistatio. I. 4.rirca fn. g. Qui pet. inti ner. I. i . L. Ratain rem haberι. l. 2 . g. 2. De Stat. lib. dubitari amplius non debet, quin D contra instrui uentum gua remigiatum & ejulinodi pactum executivum. compc sitimus Exceptio adniittatur, modo eiusdem, aut similis na-

tetrae debitum, in continenti S: liquido, probetur. Quod qui 'em moribus nostris, quibus parata executio directe per pactum si utari privato non perniittitur , sed tantum in fisci debitis. A vectigalibiis publicis, aliisque privilegiatis obtineat. ad voluntarias condemnationes, nauligi

debet. Quomodo per compensationem, quae in continenti prΘhati poteli, pro vilionalem condemnationem hi pediti post Childond. in Memora, ver b. Dux faxsere, rccte notat Joann. a Samde Decis Frisic. Ii,. I. rat. 8. de'. s. vers. allegata. in re b. Reliqua quoqae.

Sedin Germania. vicinisque legionibus. quibus pacti cxcutivi, atque instrumenti guarenti-giui, ut vocant, ea vis est, ut iudicatis aequipatentur, atque executionein inducant. De quibus vide Matth. Coler. De Pracsι b. execut. pari. 2. 62. num 9. Carpeto v. de . Forens pώyr. I.

ton. Fab. ad Cod. lib. q. tit. r. don. II. Ioann. a Sande decis. Frisic. lib. i. tit. 12. don. earletis paribus, indistincte compensationem admitti recte notat idem Carpaov. desin. Fπιηs pari. I. cοη Τιt. g. aeon. M. 8 omniumque adeo debitorum compensatio admittitur, ut Zc in maleficiis, ex quibus pecuniarie, obdolum aut culpam ad civile partiuin interesse, aut damni dati restitutionem agitur, commissationi etiam Iocus sit. I. io. r. g. De compensat. l. Dedala. l. De Satri. matrimoη. In his quae liquide compensari possunt. 9 Porro diximus in compensationibus debitum uitiumque purum & praesens requiti, sie ut quod in diem debetur invito debitore compensari non possit. l. 7. Oibi DD. I. De compensat. msi ingratiam ereditoris dies adiectus sit. I. I. g. pen. De UIur. l. I s. o I. s. g. desu. 2. Neque id quod sub conditione debetur compensati valide potest; quod euim sub conditione pendet, maxime illiquidum , minimeque putum , imo indebitum es. . 4. Illit. De Verb. Objig. l. 2II. Da Verb. Sunis jan I. l. 4. Cεd. De compensat. l. i6.1 de Cond. iηdeb. Schneiduin. ad ρ. so. Institi De Acti rinum. 6. 47. Carpetov. desin. Forens pari. 1. ωψit. s. D. q. Io Compensare possunt omnes, & adversus omnes quibus invicem ab iis quibus convenitur, alia quid debetur , sive illi privati alicuius debitotes sint . iat. iit. g. o Cad. decempensat. sve sisti, civitatis, aut respublicae. I. xli. si De compensat. L Cod. σοι. ι. 46. 3. s. F. de jure bi: Excepto. L si quis proptet publicas pensationes vectigalia , aut tributa auctoritate publica indicta , eonisii veniatur: eo quod Neipublicae intersit paratam tributorum stri executionem, nee a privato quopiam impediti aut retardari. d. I. 3. Cod. decempensat. ct L 6. F. s. g. dejine sci, censib. ι.εχ. g. de Pad. l. 32. infin. f. des fluctust legar. I. II. . 6. f. de act. mpl. 1 I. Si quis debitor unius stationis, eompensare velit, quod ab alia statione tibi debetur, I. I. Ced. de campensat. Quod quum in communibus sisei debitis ita sit , multo magis in tributorum aut vectigalium

stationibus , quae nullam omnino coinpensationem admittunt, servandum est; eo quod stati

nes singulae, id est. mansiones in quibus officia sse alia consistunt, 'obis comploiren l Gestis,

Beureaux des Recepturo diversae sunt, & eotundem officia inter se distmcta, quaesonfundi non debent. Quod tamen eo modo Iimhatur, moribus nostris, ut debiti unias eum alterius etiam stationis debito, etiam si illae sint diversae. compensatio ex usu sat, modo unius susceptoris opera & ossi-eio administrentur . nobis din Ont sanget 4Mntrael f eui in totum susceptores Vicarii ,& particulares, Das treddunt rationes, latet quos mutuas saepe assignationes&compensati

nes admitti constat. Quod sere eonvenit eum eo, quod a Neapolitanis Iudicibus in simili 32judicatum rescit, Matth. de Afilia. Decis Nea est. lyr. Quomodo plures vectigalium sive

499쪽

46, CENSURA FORENSIS Lib. IV.

tributortam socii, conductorum vectigalium praestationes plures etiam ad diversas stationes persetinentes, modo sub uno generali susceptore comprehensas, inter se compensare possunt. In eaetetis autem fisci Civitatum, aut Reipublicae debitis, contra publicorum vectigalium save tributorum pentitationes ius scriptum sequitur , neque ulla compensatio admittitur. Si aut Isaliquid in ipsius tributi, sive pentitationis ea uia suerit expensum, illud compensari seu potius retineri 4b ejusdem pensitationis debit Ore posse receptum est. Quomodo quum in fictilpecie tria butorum conquctor quidam, cauponam pro vini tributorum pensitatione convenis Iet, parataque

adeelsus eum executione experiretur, caupo per modum oppositionis contra executionem,

compensationem obiiceret sunt pluum eorum,quos ipse conductor cum suis domi suae ejusdem triabuli causa expendisset, dictam compensationem seu verius retentionem admittendam , eumque oppositorem iustum Scabinos Leydenses declaralla quondam memini. Cessat etiam compensatio in alimentorum debitu , qua Civitati, Xenodochiis, Orphanotr Iophiis, Brephotrophiis, Prochotrophiis, aliisque locis. qui bia insit mi, senes, pueri, puellae, aliaeque personae miserabiles aIuntur, tum relicta, ι. I. ra a. f. delet. l. 1. 3. f. de atiment. Quod & ab aliis favore alimentorum ad quoscunque quibus aliquid pro alimentis relictum eli extenditur, ne pendente compensationis mota fame eos perire contingat, a g. i. II. s. pen. g. de mos te'. junct. ι. ult. Cod. de Ord. cumt. Atque ita a Sabaudiae Senatu iudicatum refert, Anton. Fab. ad Cod. . tu. as. def. I. vide porro Car. Gras. 4e excutiemb. Except. 16. num. 66. Zanger. Ir. de except. pari. s. cap. 8. num. 23. dis. θCarpeto v. def. Fotens pari. i. c Hlιt. s. def. 9.

Ut tum ex alieno nomine compensitio fieti possit λ Non videtur, quia eius quod non ei debet I squi convenitur , sed alii, compensatio objici non potest. l. 9. Coc de compensat. s. 16. Las eas. Qiomodo is qui alieno, veluti procuratorio, nomine agit, coinpensare non potest id, quod sibi proprio nomine ab eodem debitore debetur. ars I. i. f. de compensat. in verbis, inter se. id est

inter ipsos contrahentes per Gloss. ibid. di I. a. f. eod. in vero. creditorem eundem ae ae,norem

suum. etiamsi de rato cavere velit. Quod speciali iure filio conceditur, ut eompensate possit, quod patri debetur si de rato caveat. I. 9. F. . f. de compensat. quod cum benigno iure ei siteoncessum, ad exemplum trahi non potest ab aliis. l. i. 3. a. f. de const. Princi . vide Costes. ad ι.ε. f. iacmpensat. Praeterquam in sidejutare, qui quum ea subluntia debitoris satisfacere& solvere possit, πιιι b. Si ιηι ινι subjecta I. 49. Ced. de Ensi'. 9 Claris. ubi Hait. & Castrenciunct. ι. 1. . I. circa fu. f. mandat. de quae supra cap. II. tium. 13. compensare ininline pro

hibetur quod ipsi reo de iur. .per texti in d. l. Φ. f. De compensat. & cum pro debitore princi pali solvit, compensare eam quantitatem potest , quae vicissi n a ereditore debitori debetur. L .f. De compensat. cti H DD. Omnes enim exceptiones & defensioves quae reo competunt, siquidem in rem scriptae, nec mere perso Ies tint, etiam fideiussori prosunt di objici possunt, ι. I. I. 33. 1 De exceptiomb. ι. 11. 2. Dec pensaR I. sa. g. De Fidejuserab. qualis etiam et mm- pensatio, au. L ι.I. De compensa r. quae limul atque lain objectae it, ipso iure obligationem munuit, ae si ipse reus debiti partem intulissiet. Quod generaliter&indistincta vetum est, sive reus fuerit solvendo sive non,sive reo principali antequam fideiussor daretur creditor debuit, sive postea, sive tantundem, sive minus, & sive incet tam suininam ii dejussu, sive eam quam rem debet,

L 4. I. De comprημι vide tanget. de except. parti s. cap. s. nκm. 32. ct seq. & post eum lacob.

Maelieri. tractat. De compensat. qu i. s.

Pati ratione etiam compensatio a debitore opponi potest eius debiti quod vicissim ereditori alteri cedenti seo debebat. Quod enim alii debetur compensari potest, si debitum istud a creditore sierit cessum, ut post Glossi & Bald. ad i. s. Od. De compensat. Anton. Fab. ad CH. ι ,.

Honh Si M. Tur. 34. - . 2. Et e contra ea compensatio quae cedenti opponi poterat, potest etiam opponi ipsi cessionario , 7 non potest enim plus iuris in cessonarium ectens transferre, quam ipse h. t, ι. non autem lubebit, quod vi compensationis elisum erat. ι. xi . . Decempensat. ι. it. Cod. d. g. s.. Ιηstit. De actimii . neque ea tantum quae primo cedenti, sed & quae secundo , ii ve ult fiori eedeati obstabat, cessionario objici potest . au. de Reg. 3ur. Prout a Frisia: Senatu iudieatum refert Ioann. a Sande lib. s. rit. II. ινη. a. Neque hie distinguendum est, utrum ectens ille interim bonis aut foro tesser l, aut alias 18

500쪽

ι. . f. De excepi. Nisi sorte post secti in sinuationem per modumlelegationi, Ipsusne ession

riuiu pro creditore suo agnoverit. aut alio modo cum ipso novaticinem secerit, quo casu compensationem cedentis nomitie debitor amplius objicere non potin , arg. ρ. s. Iulii. mos. r. trab. Car. Graii De except. except. ι 6. num. 32. Testiui. Decis. Redemonωn 221. in n. Cancer. Neoliad. Suprem. IIosian . Curia Decis pr.

39 Que quum ita se habeant in fideius te celsonario, aliove procuratore in rc in sua in consissituro, multo magis obtinent in procuratore qui prorsus alieno nomine exequitur , quin ud mini sui nomine conventus , coinpensationein Opponere possit eius pecumae , quae abactore vicissim domino suo debetur. Quod enim quis per alium ficit, hoe ipse facere videtur. l. 16.f. de Sotat. l. 49. 1 . c. d. de Reg. jur. perindeque est , ac ii ipse dominus compea- sationem obiiceret. 1 o Qui tamen proprio nomine conventus ejus pecuniae competi sationem obiicetre non potest. quae ipsi ab eodem actore procuratorio nomine de tur ; quemadmodum nec agem seo nomine uominici debiti compensationem patitur, licet acceptandae solutionis fucultatein habeat, de inandis tum in eam rem sufficiens, sicuti etiam officium procurat otium in propitis suis negotiis dati noluinesse non debet, ita nec procurator negotium domini ad se trairere, rationesque confundere potest, alia enim est persona domini, alia procuratoris, atqui ejus quod alii debetur, quam ei qui agit aut convenitur, nulla est compensatio, l. s.ctibi DD. Ced. decmpent M. ι. ι6.9ι. is. . i. g. cod. Mart. Dig. neri sis . rem. s. rit. pensatio, cat. sq. Iacob. M a steri. ac ι empcnsat. Ant. Fab. ad Ced. lib. 4. fit. 2 deI. 17. O de . s. num. 6. in a g. 2I Quem adniodum nec tutor, pupillorum nomine adversus ei ui agens, cui ipse ad certam quantitatem Oblisatus est, respectu ejus compensationem patitur, c Id quod a fac compensat. & ibi DD. Rursumque, nec eo casu, quum tutor qui nomine pupilli eon vebitur, ii naui est creditor eius

qui agit, simulque debitor pupilli,componsatio pupilli opponi potest, ne scilicet tutoris di pupilli

jura & actiones consentantur, eoque modo alii quam ei qui agit, vel convenitur coiit pensario ob jicia r. at . d. l. l6. L I s. g. I. I. da comp sat. junct ι. b. Ced. eod. Vide Bart. Castiens.&DD. ιι dA. Id quad. f. Decimpensat. Maelicit. De compensai. quast. 9.ar Nec me movere potuit quod Auton. Faber ad Cod. lib. 4. 1it. 2 s. desin. 8. de post eum Carpetov. Forens pars. I. constit. S. desim. I. bac ratione tutori compensationem ejus quod sibi proprio nomine debetur concedi oportere putent: quod tutela consistente facile fieri possit, ut tantundum pupillo tutot dE eat, quantum liberandi ipsius gratia compensa revel: t, nee quicquam vertet, tutorem de suo pro pupillo seirere, Arg. . . f. De nuοt. go. θι. 23. Dι Solui. Posito enim quod tutor pupillo tantundem debeat, nihil tamen ipsi. vel suovet alieno nomine vicissim a pupillo debetur, neque cessio actionis inter tutorem & pupillum obtinet, quia tutor cum pupilio contrahere non potest, nec in rem suam auctoritatem praestate , I. I. θ L 7. J. De auctor. tutor. quod tamen necessarium compensationis loquisit uni esse sitis

constat. Et porro, licet tutor de suo pro pupillo a aquid solvere possit, non ideo sequitur quod possit compensare, alius enim pro alio recte solvit, α ι. 39. f. De negot .ao. θι. 23 I. De Solui. qui tamen pro alio coinpensare non potest, ut ea textu, in L . o. initi I. i s. f. I. i. De compensat. 9 I. 9. Cod. eod. as Ex eodem laudamento etiam sequitur, quod licet heredi, si quid proprio nomine petat, obiici possit compensatio ejus pecuniae, quam destrictus debuit, rutiique heres pos Et compensi te id, quod defunctus potuit, quia in universum jus succedit,l. 3. Ces. De contr. tute Pari

Anton. Faber ad Cod. lib. q. tit. 23. risu. 9.nuns. 2. Carpaov. don. Forens pari. t. csto; t. 8.de n. t. Christia. ad Ieg. Mechlin. tit. I. art. 24. in adit. admun. s. attamen non des eat ad

compensitionem admitti debitor , qui alteri heredum obligatus, compensare velit quod ab alio coherede ipsi debetur , ara. d. q. 16. in . s. Cod. De compensat. Singuli enim heredes non repraesentant personant deluncti , nisi pro partibus iter editariis. l. r. Cod. De hered. Act. & aes alienum inter coheredes ipso jure divisum cst. l. 2 . s. 9. . Famicercipia

I. I. Cod. Si cert. petat.

a. Quibus idem de eortas pluribus dicendum est. Ut si tertio alicui quem correus, expropria persona convenit, viciis in aliquid ab altero correo debeatur, cesset compensatio, ara. d. I. ct ι. ig. g. o l. s. Cod. De compensar. nili de illi simul socii sint. I. Io. g. Dedastb. reis , quo casii conventio eos pro una eademque persona reputat, de quod alter phctus est , alteri prodest , alterumque relevat, quod alteri metur. I. s. r. η. I. Dς αμῆ

Quod

SEARCH

MENU NAVIGATION