장음표시 사용
221쪽
rapnuius veno octo & quadraginta aestimabitur. Mone tae vero Romanae haud ita facile aequari potest, sed quum res ad paulo grandiore summam redigitur, pecunia Romana cum Veneta omnino couenit. Romae sestertium tantunde n valere ego diligen illima trutina examinavi,quatum quadrantes sere quatuordecim, idest ut vocant baiocos tres & semis,ita ut quatuordecim sere baiocis denarias antiquus aestimari pcssit Ideo autem fere dixi,quia non omnino ad quatuorde-io ciui baiocorum summam denarius ascendit, sed unus quadrans, vel paulo plus eximendum esset. Quod laamen quum ad paulo gradiorem summam perueneris, parum ossicit. Quae omnia ut facilius ab omnibus in telligantur totius, rei breuem hanc descriptionein subiiciam sestertii quattuor valent
Monetae manae baioc. XII HH S octo valent H.S decem valent
ro H-S viginti valent H-S triginta valcnt H-S xxxi is valent Sesterti jC valent
baioc. CX scutos aureos coronatos sbaioc centum
222쪽
II.millia OO. millia I .millia H-S decies centena millia Δ 3O.millia H.S vicies 6o. millia H-S tricies 9 O. millia quadragies I 2Ο.millia quinquagies Iso.millia H-S centies decies centena mil. Δ 3oo. millia et ducenti s6Oo.miII iatricies c ΟΟ.miIlia quadringenties
U S millies decies centena millia valent tricies centcna millia scutorum aureorum,idest, ut nunc dicitur,tres auri milliones
H-S bis millies 6. milliones H.S ter milles q. milliones millies decies 3 centena millia so. lIiones H.S vicies millies 6o.milliones
223쪽
H S tricies millies H-S quinquagies millies
Sestertiis igitur in masculino genere omnem, quaquam magnam summam, veteres expediebant. Erat enim & sestertium in neutro genere , in plurali numero sestertia,quae singula valebat mille nummos se stertios. Habetque sestertium in neutro genere, eandeproportionem ad libram Romanam , quae 3 mina,& , io pondo dicitur,quam habet nurnus sestertius ad assem, hoc est ad libram aeris grauis; continent enim singula sestertia in se libram Romanam, & semissem; ingulae
autem librae drachmas,vel denarios centum, hoc est - sestertios quadringentos, idest, duodecim aureos nostratis monetae. duae itaque librae, & dimidia,ut cla rum est, valebant sestertios nummos mille, idque uno nomine sestertium dicebant, in neutro genere. decem ergo test 2rtia valebat decem milia nummorum sestertiorum . quod si hunc numerum per adverbium extu-ao leris ad hunc modum, decics sestertiit, iam reddideris hanc summam centuplo maiorem: idem enim est dicere decies sestertium, quod decies centena millia nu- morum testertiorum, ut in exemplo a me relato intelligi potest: ex quo tanquam fonte omnes vcterum nu- morum iummae hauriri possunt, eaeque nostrati pecuniae commodari
De drachma vero illud est ante omnia animaduersione dignu,Graecos scriptores quotiescunque drach marum mentionem iaciunt , scinper drachmas Atti-- Q cas intelligere, quas quidem quum de rebus Romanis loquuntur , denariorum loco accipere solent, non quod drachma Attica tantum idem omnino valerct
224쪽
quod denarias, sed quia natium nummi genus Grae-ςi habuere, quod denario Romano magis conuenire posset. Nam quum denarius Romanus penderet arget illi quas XXIIII. duodeuiginti siliquae drachmam
conficiebant: tre&itaque denarii pendebant drachmas quattuor, octo drachmae unciam co ficiebat, uncia sex denariis constat, auctore Prisciano. Si igit r denarius Romanus valebat ut dixi XLV m. quadrates Venetos, drachma Attica non nili x Lu.aestimabitur. Budaeus
vero in libro de Asie, ostendit drachmam Atticam,& Q denarium Romanum eiusdem suisse ponderis & pretii. Quod & ipsim non obscure indicare videtur Plin.
lib.xx I .cap. vltimo: Drachma inquit Attica denariiν a gentei habet pod ιs,eademque sex obolos pendere efficit mox t ut autem id sit illud satis manifestum est, Graecos scriptores & praesertim Plutarchu, ubi de rebus Romanis loquuntur, pro drachma Attica Romanum denari una intelligere. Si Romanus vero denarius tantu-dem Valci ac xLviii. qaadrantes Veneti, ves x iri. ba io i Romanae monetae,una drachmarum id est dena a r riorum myrias,coliget x L millia nummum,hoc est vi ex in a summa intelligi potest, mille ducetos aureos coronatos. Decem vero myriades valebunt duodecim .millia coronatos aureos. Centum myriades centum
viginti millia aureos:mille myriades duodecies cetena re illia aureorum, id est ut vocant, auri millionem Vnum,& duccnta millia aureorum. Quinque igit armillia myriades,quae summa vectigalium Romanoruerat ante bellum Mithradaticum a Cn. Pompeio corisechum, ut auctor est Plutarchus, sex auri milliones
crant. Bello Mi Phradatico cosecto, vectigalia popiali Romani tribus millibus & quingentis myriadibus , H
225쪽
idem Platarchas reseri, Cn. Pompeius auxit , idest quattuor auri millionibus, & ducetis millibus aureorum. Quae senama priori addita, decem milliones, &ducenta millia aureorum reddet. Haec summa erat vectigaliorum & reddituum populi Romani ante tres Gallias a Caelare domitas,& proelium Pharsalicum,
hoc est extremo libertatis tempore. Quo vectigalia ipsa non nisi quinque ex centum reddebant. Nouissima igitur reddituum & vectigaliorum populi Roma-i o ni annua summa ante libertate oppressam ex xv. quas supra co iamemoraui,prouinciis excepta, erat decem millionum,& ducentorum millium aureorum ad co- p utat ionem no stratis mo netae redacta
Cererum post bella ciuilia,Aegypto stipendiaria facta,censu a tribus Galliis exacto,inultis prouinciis, ut supra exposui, Romano imperio ab Augusto additis, aliquot populis liberis vectigalibus factis, ad xv. ut Opinor,auri milliones annui populi Romani redditus aucti. quod quamquam nusquam quod sciam aperte
ψ intelligatur, id tamen aliquot coniecturis ex scriptoruuerbis elicui.Scribit Paterculus tantundem paene reddituum redegisse Augustum ex Aegypto capta, tu tum Caesar dictator ex tribus Galliis. Ex Aegypto autem duos auri milliones eum saltim exegisse, ex eo cxistimo,quod tantumde Syriae impositum est.Ex his omnibus Ti. Caesar principatus sui tempore H-S vicies septies millies, idest xx CI. auri milliones praeter ordinarios sumptus collectos, moriens reliquit. cuius rei ita meminit Tran luillus in Caligula: Ac ne
so enumerem, immensas opes, totum sue illud Ti. C.6arii arariessepties milliessestιrtium non toto )ertente anno ἀέν-
226쪽
. mulcti. Vespasianus quoque, ut idem Tranquillus tradit, quum non contentas omissa iub Galba vectigalia reuocalle , noua& grauia addidisse, auxisse tributa prouinciis, nonnullis autem duplicasse,negotiationes liroque vel priuato pudendas exerccret, professus est initio statim principatus, quadringenties mallies H-Sopus esse , ut rei p. stare post i, idest millionum auri centum viginti. Appianus quoque in prooemio libri primi bellorum ciuilium Romani imperii, quae ictilio tempore erat, vixit autem Romae ivb Hadriano imperarore potentiam & copias describens ita ait
Nostris autem temporibus, quidem solis Ronianis copiae in lenies adsunt peditu ducenta, equitum quadraginta millia, elephantorum sed eorum trecentorum numerus. Currusi praeterea adproelia in structorii duo millia, ae armorum ins ι dilement , trecenta nil ta. Et baec quidem terrestrιbus co
piis. Maritimis dero minorum nauium duo millia, trirem m
a si cupiis iv quinqueremes mille quingentara clo is, in-
frumen:orum quoque navalium, numerus bis totidem. ae i. haec naues partim auro proras, hartim puppes exornatae, quas ibatam os a pellant, a belli popam quibus iidem imperatores debi contiue uere, octuagi nia. Pecuniara praetere Ain thsauris Dptorum talentiora quati or inseptuaginta millia. Tanti apparatus ac rei militaris pummam ab itiis ita Inum cumulatam, atque relisia, ex ψ is imperii breuiariis
co 'sci facile potest. ita Appianus Alexandrinus. In quibus verbis quu omnia clara δί rnalii testa sint, praeter talentorum Aegyptiorum summam, eam nunc CX-plicabo , & ad nostrati, pecuniae rationem redi gam. Sex. Pompeius: Talentorum non num enus iri - ὀψquit . Milicum est sex mi lium denaritim. Rhodium C
drinum quod idem cum Aegyptio esto duodecim ma L
227쪽
tium. Neapolitanum sex nustium , Syracusanum trium millium denarium. Rheginum i Hati. Si igitur talentu Aegyptium est. XII. millium denarium Romanorum, octo & quadraginta millia nummum sestertiorum, idest nostratis pecuniae mille quadringentis quadraginta aureis,talentum Aegyptium aestimabitur,ita ut quinqae talenta Aegypti septem millibus . c ducentis; decem,quattuordecim millibus, & quadringetis; centum talenta,centum quadraginta quattuor milli- ' bus aureorum; mille vero, vntim auri millionem,quadringentos,& quadraginta millia aureos valebiit. Se ptuaginta autem quattuor millia talenta Aegyptia erunt Vnus Jc nonaginta auri milliones,centum desexaginta millia aurei coronati. qai thetaurus erat im, perii tempore Hadriani imperatoris sub quo Apeia nus ipse Alexandrinus historiam Romanam conscri
Rom ni imperi, diuisio ab Hadriano imperatore fac Fadio Quattuor omnino in uniuerso Romano imperio fuere nouae re p. formae auctores. Quorum primus Romilus secundus Augustus, tertius Hadrianus,
quartus Constantinus imperator fuit. Quam pra orem publicam Romulus &Augustus c5stituerint,iaris supra demonstraui. Hadrianus primus post Augustuno tam rei p. formam fecit. Quod breuissime his ver. bis Sex. Aurelius Victor tetigit: inficiasιne publica,
Palatina, necnon militiae, in eam formam Iadrianussa tuit, cluae Paulis ster Constantinum immutatis, hodie te e-3o uerant. Eam autem demonstraturus operaeprcitu vis um est ante, otius imperii Romani breuissimam dc scriptione suggerere,quam in prooemio librorum bel-
228쪽
lorum ciuilium Appianus Alexandrinus,qui sub eo vixit,asteri;ita enim ait Romauam historiam seribere in Druens,necessarium mihi in primis existimaui terminos ponere,quibud natιonibus ιmperent Romani. Ab Herculis igitur columnis in id mare,quoi ad illis denuo circumfree nauiga-
rum primi in dextra Mauru'ii quicunque circa mare, omnisque altera Libyco natio sque ad Caraba n . massenores Nomadae,quos RomaniNumidas a pellant,m regionem Numidia. Altera ante Libra natio, uae Syrtes,a Dreve oque incolit,in rene istis, Marmaridae, Hamoniique,c 'qui paludem Maria tenent te M a, Aegyptus )muersa ad Aethiopes orientales Psique a 'omanu reguntur. Per Nilum autem nauiganti ad Pel Uti que per mare, ertentique nauigationem, collustranti tittora Syriaca, occurrit Palae Τὼna, supra 'sampars Arabum,sinitimique Palaeonis Phoenices supra mare, Cr Pboenicibus )beriores Coelesyris ad Eubratem sique fumum pertinentes. Amarrhuperru Palmyreniseunt ,eorumque harenae supra Euphratem. Cilices Syris propinqui, Cappadoces Cilicum sinitimi, Armenio -
rumque pars, quam Armeniam minorem docant. Apud Euxinum Pontum omnia maritima Romanis parent, Syra quidem in Cilices ad mare prospectant, Armem autem in Cappadoces inter Ponticas gentes habitant.Per mediterranea )ero ad Armeniam maiorem Romani non imperant ex tributo admodum, erum ipsorum regum aut ZOressunt. A Cappadocia Cr Cicilia in Ioniam deseendenii, magna adest Cheron-nsM,cuius a dextra Euxιn- pontus,Proponiis,m Hellespo
pelagus. Ambo enim maria Cheronnesium faciunt. Inhint 30
AN ptium mare prospectantes Pamphi , Lyci, , post ipso: Cares sique ad Ioniam. autem super Euxinis pon-
229쪽
ιum, P ropontidem, se Nessespontum,Galatae,Tithyn M i, bia reser e, in mediterraneis Pisidae, IIci,quibuε omni-ι- imperant Romani. Vberim ero transeuntes alus circa sontum imperant gentib-, in Moesiis qui in Europa sunt, ac Tbracibus 3 sicunque circa Euxinum incolunt loca. Αἷ Ionia autem est maris Aegaei in Ionii sinus,acSiculum, scu-.que pelagus, sique ad Herculea. columnas. Haec tingitudo
ab Ionia ad Oceanum. Et in bac iterum nauigatione tot Romanis subactae nationes, Graecia omnis, Thessalia , Macer o dones,Thraces, Itbril,Pannoni , i a Italia omniumgentium domina, quae aue Ionio Tusco mari circAndata ad Pos Usue extenditur. Omnis etiam Gallorum gens,quori; pars ad mare,pars ad Oceanum Septemtrionale respicit, inpari prope amnem Rhenii incolιt. Hispania omnis super Hesperium Cr Lorealem Oceanum ad Herculea. finiens columnas. Atque bae sunt gentes quae mari a uuntur a R manis possessae, nunc mediterraneas eorum iuris regiones, ImperΠ-que termιnos exponam. Mauru' pars est quae ad Aethiopes occidentale pectat,ac calidiorem ferisique horrentemItabo byam siue ad orientales Aethiopes pertinet,qm Romanι ιmpera in Ase ica terminus est.In Asa autem Euphrates fμuiu , in Caucalsus mons,maior ue Armeniae principium, Colchi ad Euainum potum habitantes, huiusque maris reliquamea sunt Romanae ditionis. In Europa fluui; duo Rhenus cmDanubius munis fines imponunt. Quorum Rhenus in oceanum Germanicum septemtrionalem, Danubius ras Euxinum
Ionium influi. Ultra progrem nonnuctis Gadorum qui μ-pra Rhenum habitanigentibuσ, in iis qui trans Danubium
sunt,quos Dacos docant, mans imperant. Omnes praeter-3ς ea insulae quae in mediterraneo sent, xt Caprus, Creta , Rbo- ε, Lesbus, Euboea,Sicilia,Sardinia, Corsica, in aliae Om neι Romanae aetionis sunt. In oceano praeterea Septemtriο-
230쪽
nati Miloniae insulae maximam Hrtem Romanam prouimet feceriιnimam altera parte non indigent, quum nec di
l σιμ esse possit, in infrugiferasest. Harum tantarum innumerarumque nationum suum tanta sit magnitudo,Italia ia-men magno LL,re,ac dux stingentu anni flabilem sibi red-d dere, D. medio interim lepore re Ius se ver reliquumbis exactu,nu us deinceps reges admittere doluerunt, sed libemtate1ibidendicata, raeter quingenios ins suos dixi annos ducentis praeterea sub annuis imperi uerunt sepio tempore iorerum principatum adeptι. externam omnem oppresserep
tentiam, uum 'miuersositi nationessubegissent. C. Caesar optimatibus bero istis,imperioseu Pepto, reipublicae p idem nomen seruauit,re autem ipsa principem C rerum dominum se omnibus praestitit. Estque in hanc Usue aetatem eade ρο-
resto si b 'mo principe,quos imperatores,non reges docant, detere iis reiurando astricti e neminem Romae regnaret 'suros sed eos imperatores )etere ducum nomine cauerunt,pra re ipsa Pere reges sunt. quo ad aetatem que meam anni ducenti ai A sunt, pro tempore poti rimum Romana res floruit progressu ue ad maiora idetur adaugeri, omnisin
populis in pace constitutis, amplifima summas e felicitate.
c nonnulJas ex prioribus nationibus isdem imperator/s in
principatus', ere,deficiente uerestituere , integritate e sillis terrae mari 1 e dominantes, otiusque augere dignitatem cupiunt, piam inter barbaros propagare imperium', gentem inopem, in minimae )tilitatH. inorum ego nonnis os ῆ mae di ob id mi Gos,quoJesuapte Romanis dederent,neque imperatorem admittentem, quos t inutilessponte recu abct. Plurimu etiam nationibus quarum ins ita paene est multituri, Romani reges statuunt, quum nihil iis ad im rium indigeant. Ex nonnis is praeterea qui eorum imperio parent, mdetrimenn capiunt quam tibiam. Euos quam 1μam inuit-