Jus naturae methodo scientifica pertractum

301쪽

rgo mi A cap. II.

s sa 6. ais in m rapi .gemma dimere, quam mari inven tur, ae temriisve an uat Natura enim, quemadmodum res ceterae onmes,tti quasi nullies sunt (s. r. , consequenter cum modus acquirem sis res di dominium originaruis occupatio sitis ia8. , quamdiu a nemine fuerunt occupatae domino carent. Enimvero res domino carentes metu sunt (bsis., Ergo lapilli, gemmae Metera, quae in mari inveniuntur .

xoeta sunt.

s. a . nam ac Iapilli, gemma es cetera ,-in muri invenumtur Atim quirotae sinuentarissunt, quamdiu ui occupandi nemini adiacora rus: occupando in casu positosunt qui cui hoc jus fuerit 'a'mm. Sunt etiam is metreris etf., Enimvero sidus occupandi vox nemini adhuc fuerit proprium, ea statim tam occhpantis in casu autem opposito acquiruntur ci, cui jus, stud fuerit proprium s. siet.). Quamobrem lapilli, gem,rnaei cetera, quae in mari inveniuntur, statim inventori

fiunt, quamdiu jus occupandi nemini adhuc proprium: in casu autem opposito ejus fiunt, cui hoc jus propriis fueriti

Romani Apposuerunt, sus occupandi ciAdivrea nunt si commune. Hinc Imperators et 8 Inst. de rer divi liciter pronunciat, jure naturali lapillos, gemmac cetera, quae in mari inveniuntur , statim fieri inventoris Ratio vero, quam vulgo reddunt Interpretes , quod res istae ejusdediunt juris , cujus sunt littora, quae natura communia fiat, nulla est, eum littora possint occupari hin domnium&duci salvo jure communi occupandi ea , quae in linoribus inveniuntur , quemadmodum cum fundo non occupatur Disitirodi, Coos

302쪽

De dominu emodo idem acquirendi origis. ISI

Jus occupandi operaereo in Odo existentia, veluti metabia malia mineresia in visceribus terra latentia, vel cum fi vio jus piscandi, aut cum sylva jus venandi.

S. 328. Thesaurus sunt res mobiles abditae, praesertim pretio Theseurus , quarum dominus ignoratur sui t.

Tales inprimis sunt pecunia, aurum Magentum. Hinc Paula L 3. C de acquis rer dom thesaurum definit, quod sit vetus quaedam depositio Pecuniae, cujus non extat m, moria, ut jam dominum non habeat. Plerumque enim homines metus causa vel custodiae pecuniam in loco abdi. to recondere solent. Quodsi ergo subita morte extinguantur, nec aliis Praeter ipsos constet, quod eam ibi eanadem recondiderint, ubi longo tempore post casu quodam invenitur, dominus ignoratur Non tamen ideo thesaurus de sola dicitur pecunia , sed etiam de re mobili alia vocabulum usurpatur aduris interpretibus. Immo latior significatus communi quoque usui loquendi convenit sit ita quod vulgus eundem trahat ad res potissimum pretiosas. Ubi autem desure quaeritur, antitatis pretii nulla habetur,atio. Quando vero dicitu dominus ignorari, necesse esto ignorantia inventoris stinvincibilis, ita ut adhibita omni diligentia detegi minime possit, quinam res ista mobiles inlaeo abdito veluti sub terra, aut intra murum recondiderit. Ideo Paulus requirit, ne depositionis extet memoria Inde enim infert, quod jam non habeat dominum, quia demetunt indicia, ex quibus colligi possit, quandonam Masu nam res ustae absconditae fuerint.

uoci igitur constat, a quonam pecunia in re his se . st tr

isfuerint recondira, etsi qui recondidit per errorem vel M. sinapi Ammi Pari II. Ni , is re mont

303쪽

uga Pars II Cap. II.

nem non repetiit, res mobiles abdis thesaurus non sunt. Tum enim dominus non ignoratur, sine qua ignorantia theseu

rus non intelligituris 3 18. .

E. V. Ponamus tempore belli te sub terra recondere pecunias, sed postea oblivisci, quonam praecise loco eam sepeliveris, ut repetere non possis Quodsi jam casu imveniatur ab alio, pro thesauro haberi nequit, praesertim

eum nummi recentius cusi loquantur, eam recentius subterra reconditam fuisse. Similiter si domum emasin in muro reperias pecuniam a venditore vel ejus parentibus reconditam, ea pro thesauro haberi nequit, cum jam cohstet, a quonam ibidem recondita fuerit. Nimirum res abditae ubi inveniuntur, non ante haberi possunt pro thesauro, quam nullo modo fieri possit ut constet, a quonam fuerint tecondiue id quod ex circumstantiis colligendum.

s. so. Abrammi Similiter quia thesaurus non intelligitur, quamdiu insuli inve dominus non ignoraturae .sa S.)i si vesti, quam emisti, rhse emi niperiantur insuti nummi, pro thesauro iidem haberi nequeunt.1 Sinai. Nosti enim, a quonam vestem emeris, adeoque consta re potest, a quonam nummi eidem insuti fuerint, consciquenter dici nequit, dominum ignorari, si vel maxime, iis certus sueris, venditorem hoc non secussi Est nimirum in hoc casu ignorantia vincibilis, cum inquirere possis qui nam istorum nummorum se dominus. Equidem cupiditas habendi facile persuadet hominibus, ut rebus abditis,

quas inveniunt, inhient easque a se inventas retia eresin Ieant non tamen hic quaeritur, quid perversis hominum moribus conveniatin quamnam excusationem iisdem phtexant, sed quid veritati consentaneum sit. Disitired by Cooste

304쪽

De dominio Godo idem acquirendi origis res

s scon aurisant ae raro, Etenim thesauri simi res mo Thesauribues abditae, quarum dominus ignoraturis sag ). En - quales simo vero res, quarum dominus ignoratur, adeoque perindem. est ac si dominum non haberent, consequenter domino adhuc carere censentur Quoniam itaque res, quae domino adhuc carent, et aeraretra sunt s. sis., Thesauriiunt aerarem. Sane Croesus de . B., P. A. a. c. s. thesauros inter dilidinora refert, addita ratione, quod non apparetpro eo est quod non fit, consequenter perinde esse, res nullus sit dominus, si dominus ignoratur.

s. si a. Sidus occupanis thesauros nemini a me fuerit propriam, Catuam es fiunt inventoris in casu opposito acquiruntar et , cui hoc jus prosauri acra priam est. Sunt enim o Raetrarat fissa.). Enimvero urius rantur, occupandi ai cmora nemini adhuc fuerit proprium, eas

tim fiunt occupantis in casu autem opposito ejus, cui jusfuerit proprium (s si . Quamobrem sidus occupandi thesauros nemini adhuc fuerit proprium , iidem fiunt m- ventoris et in casu opposito acquiruntur ei, cui hoc jus proprium est.

Ita sentit Crotiuae loco pauIo ante citat, non in I. x Thesauri, inquit, naturaliter fiunt inventoris, id est ejus, qui Ioco moverit apprehenderitque Et idem quoque statuit Divus Adrianus bris lam derer. div. Quando vero additur, si quis in alieno loco, non data ad hoc opera, sed tartuito invenerit, dimidiam domino soliis dimidium imventori deberi, adeoque si quis in Caesaris loco invenerit, dimidium inventoris , dimidium Caesaris esse consequem Nna ter

305쪽

28 . Pars Cap.

ter etiam, si quis in fiscali loco, vel publico, vel civitatisi venerit, durassium esse debere fisci, vel civitatis, dimidium vero inventoris id prorsus civile est, nec satis convenit primcipiissuris Romani ipsus de occupatione rerum nullius infundo etiam alieno Thesaurorum occupatione acquiritardominium , quia dominum non habentes censentur nublius. Ubicunque igitur reperiantur, nullius sunt, ybs occupandi commune manet, quamdiu nemini proprium fa- Etiam juxta superiorvi Ipsa vero hujus juris occupario eum legi natura consentanea siti, ut 6. , ob rationes civiles suo loco expendendas lege civili dominium thesiuri inventi variis modis definiri potes, cui sit tribuendum.Underet un et de thesi thesaurus in loco alieno imentus totus adscribitur loci domino. Dimidia vero pars inventori nostrelinquitur, nisi quando casu, non studio perscrutandi suetit inventus Per se autem unicuique patet, quae superius

occupatione rerum domini vacuarum demonstrata sunt in

anterioribust, gai QRq. , ad theseuros quoque applicari posse, immo applicandae esse. S 333- jurauim aba ex anam ibus tuis nata sunt, tua sunt , seu farta a, i fera, nimatam tuarum tui sunt. Foetus enim animalium cum sint

mmalium res ex re tua provenientes, re autem ex re tua provente,

te fructus sint (s ys6.mt L me . nat. y foetus igitur hnimalium tuorum sunt fructus ex iis percipiendi. Enimvero dominium etiam continet jus fruendi(Lus 6. , consequenter de quolibet rei ructu pro arbitrio disponendi(s is s. , atque adeo rei tuae fiuctus non minus acres ipsi in dominio tuores ii 8. , adeoque tui simi(sba

Quamobrem foetus animalium tuorum tui sunt. Idem statuit Imperator , is Inst. de rer div Idem quoque ,. p. h. t. sotiua in pecudum seu eue statuit.

cum Disitired by Coosl

306쪽

De domini re modo idem acquirendi origis. Si

Cum igitur Puctus reserendi ni ad eam utilitatem ex rebus percipiendam , ob quam dominia introducta suerunt; non alia ratione opus est, cur tua esse debeant, quae exanimalibus tuis nata sunt, quam quod in numero ructuum sint. Rationes adeo, quas vulgo asserre solent interpretes juris civilis quas videre licet apud nil et tim in Commentario, quas etiam concise refert Pomeristare in Tirocinio iuris ad , is h. L. nullam ita ure naturae attentionem di

rentur

Raetus adeo pecudum tuarum, agni laedi vituli, equuli A- aando tuac x flatim tuisant, quamprimum in lucem Mantum esse incipi- Non igitur ullo actu opus est ad acquirendum scelus p

indum dominium

u stumpraegnantem fecerit equam meam, quod ex ea 'Mamsita cita meum es, aut in genere, si a ima tuum impragna aetas, quiverit meum, mas nempe faminam , quod natum es, meum est, nasciturna vero utriusque Si enim equus tum praegnantem sece- animali meo ritiquam meam, aut in genere animal tuum impraegnave-atio imprarit meum, hoc tamen non obstante quod animal tuum gnato. concurrat ad conceptionem, nec haec absque ejus concursu concipiatur polubilis. scelus adhuc res est ex re mea proveniens consequenter fructus rei meae o. pari L. The . nai Unde porro eodem, quo ante modo sequitur, quod ex equa mea, vel in genere ex animal meo nascitur, esse meum(s 3 3. , adeoque non est utriusque.. Prior sententia placuit Pomponio si plano Ilib. s. . de rei vindic posterior magis arridet cis otio de . B. &P. lib. a. c. g. s. is modo de patre probabilitatione constet. Ratio, mi hanc reddit, quod certum sit patris partem si quod Nn s nascis

307쪽

naschur. Non am urgere lubet, ex notione partu ostem di minime posse, quoa flatus fit pars genitoris, immo nec fatis quidem intelligi, quo sensu dicatur pars ejusdem, nisi forsan quod, ubi spectatur tanquam effectus a genitorem genetrice productus, effectus hic ad genitorem ex parte sit

referendus tanquam ad suam causam id quod tamen ad praesentem quaestionem definiendam nullum momentum affert. Notasse suffcit, non jam quaeri quomodo laetus a patre Ac matre dependeat quoad actum sed cujusnam esse debeat, non invito dominio in alterutro animali gendirantes m acquisito Foetus cum nondum extiterit, ame- aquam nasceretur, per se nullius dominio subjacet. sedebatur adeo referendus inter ea, quorum dominium occupando acquiritur id quod de fructibus arborum simili moedo affirmandum. Enimvero cum dominia rerum a ubramus propter usum, quem eaedem nobis praestare possunt, usus vero non postremusta, quod res quaedam fructus edant;

dominium involvit jus sevctus percipiendi, quatenus jui fructus occupandi simul cum re, quae studium proferre poci est, occupatur. Atque hinc est, quod dominus rei jure percipiendi fiuctus excludat ceteros omnes, Whoc se utructus jam dicuntur ipsus antequam eos percipit, quia nemini nisi ipsi per naturam uri proprii acquiri possunt, quam

primum existunt. Quod igitur quaeratur, an scelus tantummodo matris, an vero patris fructus simul sit, cum infructu tantummodo spectetur res, unde provenit insuper habitis caus ceteris, qui ad actum ipsius concurrunt, nento non firmaverit, fartum non esse niti fructum matris . Alia vero prorsus est ratio liberorum, in quos liberos ius nasci, tur ex obligatione eos educandi, Wqui non sim innumsero rerum, quae domini nostro utilitatis mitrae gratia sedijiciuntur mi igitur Romani foetus animantium ab inmunis recte distinxerunt, Me illlis ex jure rerum jumnumtularunt , cum sedum sit analogia, quaeingitur, inter sedi

308쪽

De domini, od idem aequirendi origin m

tu animantium, hominum. Ad fructus arborum etiam concurrit sol. Ecquis vero ideo dixerit, fructus arborum ex pane esse arboris, ex parte vero solis, consequenter cum arbori in dominio, sol minimo, sed usus, quem nobis praestat, omnium communius, eos ex parte domini arboris, ex parte commvnnes esse debere Natura ipsa satis indiacat, foetus non esse tali parentum juri subjectos, quale est dominium rerum. Videmus enim promiscuum esse cob tum , ut pater ignoretur, ubi sola mater foetui educandos cit, ut adeo dici nequeat, natura foetum esse .patris,mmatris consecuenter eorum, quorum in dominio est phterin mater. Haec multo clariora evadent, ubi jus p rentum in liberos evolverimus tum enim dilucide constabit, jus istud prorsus diversum esse a dominio consequem ter ab eo ad dominium argumentationem fieri non posse. Atque tum etiam intelligetur, cur decipiat analogia, quae ducites a liberis ad foetus animantrum quae ipsi rogio ubro alias valde acuto nebulas ofludit.

s. 336. vi acquisi iam nemo a re invito auferre potest. Etenim is, area, jus est facultas agendi moralis (s. 136. part L. Phil nain suum Teriunm. Quamobrem cum natura homo liberitas i 6. inmito au-part. I. AVnat. X, adeoque in agendo independensari ferri possit. luntate alterius iris et pari. I. Annat. , ipsique permi tendum, ut in detenninandis actionibus suis suum sequatur judicium, quamdiu contrarius tuum nil tacitis.136. para. I. Iur natae etsi jus acquisitum homini auferri simpliciter non repugnetis. r. part L. Iur nat. , ipsius thmen est de juressio statuere quid velit, scilicet an velit in nere suum, an fieri alterius. Ius igitur acquisitum nemo alteri invito auferre potest.

Ostendi etiam potest hoc modo. Ius suum unicui

309쪽

a88 Pars cap.

que tribuendumas. sa et tara L Ar Anat. X, consequenter nemo quicquam facere Gebet, quod est contrarius alterius , sed nonnisi ea facere tenetur, quae salvo jure est rius fieri pomantis sat part VIur. t. ). Multo minus igitur alteri invito jus suum , consequenter etiam acquisitum auferre potest.

Demonstrationem priorem ideo attulimus ut appareat, ex quo fontestuat moralis impossibilitas alteri invito jus suum auferendi, mimirum ex libertate naturali. Hocobservasse utile erit in aliis, quae suo loco demonstrabuntur. Pa se autem patet, nos hic non alia tradere, nisi quae convereunt statui naturali, adeoque non extendenda ad statum civilem, ausi quatenus Per hunc naturalisnon fuit immutatus.

s. 33 T. Dominium Dominium est jus acquisitum Natura enim res comm quase sit jucties suntas. r. inquando a communione primaeva recta ditur, doinini introducunturis i o. , originari ose

cupandois et et s. , adeoque iacto quodam tuo acquiren- dais ira . . Quoniam itaque jus acquisitum est, quod

ex sola quadam obligatione connata non oritur , sed interveniente demum tacto quodam humanoresultatis. s s. pere. LIumnat.), dominium jus acquisitum est.

Ex ligatione naturali tum erga se ipsos, tum erga seos oritur jus communionis primaevae a sed facto demum humano, nempe occupatione, interveniente in ejus locum succedit dominium, quod adeo exconnata obligationes la non oritur.

dammis vero acquisitum nemo alteri invito auferre potestis iso ); auferri' '

310쪽

ne dominio dimodo idem acquirendi origis Iu

vem quoque aeteri Aminium reisua invito auferre potest, consequenter, Umeam es me invito non potes fleri tuum.

Hinc omnino etiam sequitur, quod nemo alterum cogere possit, ut rem suam sibi vendat Invito enim auferres dominium, quarenus ante transferre cogitur invitus, quod ars retinere millet, etiamsi pro re pretium solvat. Sed de hoc suo loco.

vectes appellari solet res singularis seu individuum Species Icertae speciei Hinc specie acere vel secissare dicitur, qui speciscatis

ex materia aliqua facit rem certa cujusdam species, sed Pi L diversae ab ea , cujus est materia. Unde Mintelligitur, quid sit specificatio, nimirum actus, quo ex materia quadam ficitur ret vitreius speciei.

i. gr. Si quis exivi vinum, olivis oleum fecerit, ex medicamentis emplastrum composuerit, ex auro, argemeto vel aere vas quoddam ex tabulis ligneis navem vel mensam sabricaverit, ex lupulo, hordeo cerevisiam coxerit, ex saxo statuam sculpseriti vinum, oleum, emplastrum, vas navis, mensa, cerevisia, statua dicuntur reses inqui speciem fecit specificans, actus vero, quo fecit, spheificatio.

S. I o. Si quis ex aliena materia seriem fecit, ea epnmuni, esta rei at, materia taminat speciei auctori pro rata qui quanti unum, o si junpie es. Si quis enim ex aliena materia speciem facit, cum quod meum est, me invito non possit fieri tuumis. s. go, materiae dominus dominium in eadem retinet. Enimvero cum pluris sit species nova, quam materia fuerat forma quoque, unde nova species pendet, perinde ac materias alsii M. Nat Pars u oo amb