장음표시 사용
21쪽
prolata, in dogmata quaelibet oppi sita ; ut sc dremata assem inpiis
re lilao, a censuratis oppositis, magis confirmentur.
Prodierunt non diu post alii duo libelli vernaculἡ, ut priores ; sed di gallich ambo deinde redditi sunt, & ripis etiam gallicis imp essi. Titulus prioris est , AEdu arma discrimen Idei Gilotiae. Conspicitur
in fronte huius libelli praefati Pontii nomen, quod ad quos libetonis libellos venale tune offerebat. Plurimum, ac prae aliis per Hol la iam dispersus est, typis tertium repetitis. Titulus alterius, sensio Mosae Romana. Nomen i um auctoris in fronte non comspicitur; conspiciuntur tamen in ea hae duae Litterae B. P. velut nominis initiales. Auctores istiusmodi libellorum latὀre deinceps m luerunt , ut minus , or invidiam incurrerent Catholicorum de tella .exponerentur ad ver torum , minusque, ubi Jansentana pro Cath
Ieis di tant, ab Ecclesia corriperentur. Ei Bontius certE, ob nomen suum praelatis libellis adjectum, apud Catholicos adeb ineu rit invidiam , ut quidquid promovere illum sategerit deindἡ Sebast
nus, voto suo potiri hactenus nequiverit. t i exigua sita st sone, cui annos plus minus duodecim praepositus, indecorἡ ex lusinest. Libellus , dis irimen has habet proposi es. Pag. io. Sensus verbo mo Apinon: Deus vult omnes stavos fieri. , est Lee interpretatio Petiliano - , nutas est homo , quis Deus,
quaesum est ex se , non velit sinium facere , dans omnibus hominibus, nemiue excepto , gratiam Acientem. Sed hae Deus simos faeli omn/s homines ex omnibus populis, m oui, aetate: ct nemo si salvus, nisi φα- Deus salvum facere vust, velo i onus Os, qui non repuga et bule veritari , Deus totum fecit, quod voluit in cinis in terra ; σconstruenter , omnes quos Deus salvos facere must , mini infassi ilitorsivi: Nota : Cpinio pro voluntate Dei generali, quo ad salutem omnium hominum, quae supra adscribitur indeterminate omnibus h aeticis, gratiam Chriiti impugnantibus, hic determinath adscribitur Pelagi nis, Deo interea, lim quidem auaόre, eos salvos non vole
Pag. Is Deus , nolens o es homines damnare , etsiomnes commerui
stant , μὰ ex illis ab omniaternitate, per meram suam misericordiam, electo is se maino numero , ex omnibus populis , statibus , Hate, cortem
poribus, ut eos a peccato ac is ornet muro et, ct Dratia Do ct ori innar i, is it illis filium suum , 'ui homo fictui or mortuui sanguinem pretibum cae in Do patri oriunt, is omni ut, quos vult fareris cere
22쪽
ε irae piis nec a erat, ut ad emper intime . superiore testimonio asseritur, omnes, quos Deus salvos facere vult , in libiliter salvos fore. Hoc testimonio asseritur, Ch uni mortuum pro illis dumtaxat quos Deus vult salvos sacere coque dc asseritur, Christum mortuum pro illis dumtaxat , qui in tabialiter salvi futuri sunt. Libellus: defensio Romanae Ecclesiae Pag. io . Si Deus omnipora Ἀ --ι homines, nemine excepto , salvos fuere velit , ιertomi o M p Od IESUS CHRISTUS, etiam pro illis vilias seruus sit, nam Me tam ne sano θνα-r, quo quoueaeustis 12-pater
. Hi diis libelli desus fuεre Romam anno a sya , propositiones
ex illis Occerptae censebantur ab omnibus Theologia, Eccle prael tis, epistopia,& c imbriis, qui eas legebant, tanquam erroneae, ae damnabiles. Eminentissimus Cardinalis, A, unus ex iis erat, qui eas tales censuerant: promiseratque se solicitaturum pontificem, ut pro- a S. Osacio super hisce libellis sciuentia, iidem ves breri sepostolico, vel ex a constitutione proscriberentur. N estur ha i s quis obex rei hula inructus sit, quamquam non ignoretur, si miles libros Qua moribus traditos, nonnunquam diuturno tempore imensuratos masisse, ac praetextus demum quaesitos, ne suum de iis iussiciun Uri Tent, rationibus illius. iissolum quibus maris con fidebam, inalcatis. Q 'Ab anno 1688, plures alii librii in lucem editissim, &pervul-gua di ipati , . in quibus sparsum Ianienti venenu inreperies, quamquam in omni s illud non aeque puam propinetur. Latet anguis in herba. Et quidem librili ita hi omni forma prodiere. Ex horum immero est, cui titulus, Compendium Lirin ebristianae, quό ad . a ginationem O gratiam Dei, in quo errores Jansienti pro num in t a Carusissimi Alter, cui titulus. Considerationes Gristianae,
αππα Ius ii proponuntur in torma Meditationum. Ter
23쪽
sus, eui stultis, Instrum res se preces ori ase, an quo errores illi proponuntur in forma precum. Vix aut ne vix quidem reperire est libellum, annis his proximἡ elapsis, ὶ factionis partiariis editum, & eduntur ab ilhs indies) naevis Jansentanis non conspersum; atque totum se, quod pio usui plebi eue possit, aut aliqua ratione ad pis, talem referri, bonis mentibus infestum est, plebique minus cautae virus aspirat λRec eamus majora. Primores ex clero saeculari in Hollandia non ita dudum curaverunt: dc res rimi vernaculE, & publicE voenum exponi, famosum Careetisnetum de eratia, ab Innocentio X bis, annis via: i6so, de anno I 6s , ab I inuentis XI. semel, anno nemph I 6 prohibitum ac damnatum, tanquam ui ad mala, a superis si s pomi bus iam ante confra, continentem. Gerardus Silines , rivis tunc ac libristius caudarim, vir probE Catholicus , retulit cuidam sacerdoti, testimonium dare parato, quod D. Jacobus Catrius, ct temporis Gaudae Pastor, ac Zelandiae provicarius , plura sibi tradiderit Catechismi illius , flandrict mimpressi exemplari Q ut ea in ossicina sua liberε divenderet: addebatque dictus librarius, initam se seripi Io quod librum divenderet Romae damnatum , damnatumque iter tris, adiisse se praelatum Cataium consilii ergo; sed reposuiue illum, scrupulum abjiceret, Catechismum libere divenderer. Atque illum divendidit deindἡ, uti anth, promiscuh omnibus.
At alius quidam libellus est , qui non ita publies prostat: distribuitur tamen inter confidentiores, a quibus & in usus aliorum sit binde devenit. Praecipua huius praecautionis ratio haec videtur , quM Janseni simus, qui in aliis libellis aenigmate plerumque aliquo involviatur, hic sublata larv, in publicum prodeat, nulloquemustus fuco, a censura aegrius vindicandus seret. Libellus hic in fina epistolae comscriptus est, datae ad virum litteratum, sed seu nominis, Consta linum Contantini, dividitur in quinque partes: Methodo rationum& argumentorum, in speciem apoc uak ea ferό omnia complectiatur, quae dici possit -- gelu alem possibilitatem salutis, dcunia versalitatem gratiae. Nomen Auctoris, impressum primae paginae post titulum lc praefationem, alio impresso nomine, Adriaan van w uiuii k , scite obductum , ad lucem legenti ultro occurrit, Johan
Hie Dominus Iohan Roos fir Rotter an ius est, familiae cons inis ci primae notae. Protestans olim promonia arminianae, sedcum tribus
24쪽
tribus vel quatuὀr germanis statribus , solemni ac operosa conversione, ad gremium reductus ronianae Ecclesiae. Emenso non inscii citer studiorum curriculo. sinus est presister, mox pilor Ultraiecti, dei de delphensi iagginagio praeicctua, decanos Delflandite, atque illustrissimis Castoliensi dc Sebasterio diu a consiliis. Fidem orti oduxam, contra Protestantes variae professionis, opusculis variis, praeclarε tu- ratus est, donec delitescens in bestginagio delphensi Arnaldus. viroque huic vicinus & assiduus, ast arit ei lansentanam fuliginem, quo tempore & hanc b pistolam, causae Jansentanae propugnatricem , conscripsit, quae & a D. de Cui per, decano Mechliniensi approbatorio calculo donata est, impressa, ut substat titulo, sed sete, Bruxellis
apud Petrum de Urite Anno I 69I. . Epistolam totam operteret evicribere , si totum , quod in ea In senianum est, exhibendum foret. Specimen e καα, sed si quod aliud luculentum, non dabo nisi unum aut alterum. Ita ait pag. ai. Quod Paulus dieat, Deum esse salvatorem omnium hominum, maxime fidelium si . Tina 4. io) non potest nisi a/ eos referri, qui actusa amtur: neque inrezui potest de iis , qui pereunt , n si verba ista ab πονδε dicta aecipiamus ad declarandum quandam salutem temporalem. Cum igitur Iasus CHRisTus Ps omnibus hominibus non Obtimuerit sub
rem, aus necesaria ct susscientia auaita ad salutem conseruendam, deducitur , consequentia invincibili, er quae regulis nostrae fidei innititur, quia I Esus CHRisTus ita pr meritus non sit, ct quod pater eius
caelistis noluerit, i. ut ita promereretur pro omnibus hominibus sine excepist e. Atque hares cere debent, ad rimonstrandum , opinionem S: --
stiri se S: Thomae rapit illos in sensa sua) in materia praedestina
novis, er gratiae e acis, merub declaratam esse senae dominae a pluribus jummis pontificibus: er papam Alexandrum VII. non absique r . tum mmcupes octrinam itam inconcussam ct tuti imam , hoe est i sto, quam nultas risset evertere, O quae ab haeresi est remotissma: t lemque, ut verbo absolvam, is qua prudenter nemo recedere posset. Du.ces ac patroni huius doctrinae, iuxta quam Deus non est salvator omnium nominum, sed illorum cum taxat, qui reipsa salvantur: iuxtὶ quam & Christus neque salutem . neque auxilia necessaria & sussciaemia ad salutem, pro omnibus hominibus, patre eius caelesti id no-lante, promeritus est, certe non sunt SS: Augustinus di Thomas,
scit Calvinus ec Jan senius. Quid Z indiculus partis tertiae ita habet: Clamὸ demonstratur, -
25쪽
munieari. Et partis quartae: Reh t r org enta omnia, quae eontra, hane demonstrationem oppo-ntur. Pax. I i. Noluit caelistis pater, in ius eius communicarer omnibus hominibus auxilia necessaria ad sol tem conseruendam. pag. 2. JEsus CHRISTUS prom ritus sua morte. pag: alia Flavum dogma compellat , quod anno is 8oi, r. it in Universitatem Lovaniensem, quo docetur, Deum omnibus hominibus ab ue exceptione dare Pratiam susscientem, per quam se possent fisos facere, ita ut salus dependeat ab eorum voluntate; aitque, se dogma tigia refutarum ire, seque i ud radicitus evellare conaturum. Cae teris hominibus, hoc quidem auctore, JEsus CHRisaeus ipsam salutem , ec non tantum auxilia ad illam susscientia, morte sua pr meritus cst, ac obtinuit; unde, eodum auctore, hi necessario salvantur, reliqvi nccessario P cunt. Nescio quid sit, religionem 1 fu damentis evertere, si hoc non st. Et profecto quantumvis libri, de quibus hactenus egimus, perniacios sint, perniciem non minorem, an licet Catechismi convellaint, numero plurimi, dc ex quibus novae doctrinae nova principia sensim sine sensu imbibuntur, recentius, nescio ex quibus Galliae dioeeesibus , in missionem inuem. Plerique ex novis hisce Ecclesiasticis subi potuEre) proscripserunt ex suis oratoriis Catechismos priores, compositos olim a Doctoribus facultatis lovanlansis, ab Epise pis diocesis Mech liniensis approbatos, per totam Brabantiam & Hol. dandiam receptissimos ; nempe non illi ad dogmata eorum accommodi. Receptissimus inter Catechil mos priores, usuque prae aliis topgiore tritus, sudes in oculis est. Orditur hic a sequentibus interrogationibus, ec responsionibus. Ia. interrog: In quem finem homo creatus es8 Respons r ut Deum Cognostat, amet, eique dominat in hac vita, eoque amodo fruatur maltera vita.
χα interrog: Aliquis ne creatus est a Mm uonem 3 Respons: N quaquam. Sed Dem v is , ut sines homines Iarei fant. 3 a. lnterrog: Quomodὸ ergo es, quod plures non fiant salui' Respons quia gratiam Dei, quae illis omni ιempore parata est, recipiunt m -- num vet objicunt. Ratio praecipua, ob quam priores Episcopi, parochique huius patriae, Catechismum inter nostrates Catholicos communiorem, au. piucati sunt, a quaestionibus, Deum benignum in omnes, omniumque,
26쪽
praeparata eis illum in finem gratia, salutem velle , praedicantibus , vaec merito habetur , ut sic occurreretur ante omnia Gummaro Cauvinistarum, aut, s si mavisin Calvini duro diroque dogmati , quo Deus aliquos homines, ac plurimos quidem, ad mortem ac damna-onem aeternam, suo tilius arbitratu , praedestinasse asseritur. Ipsi Calvinillae, dogmate illo ducis sui domi ostensi, ad conversionem, fidemque in Ecclesia Catholica profitendam, maturiores erant; hine visum, in ipso ad fidem vestibulo, Idaeam planε aliam de Deo beniagnissimo plebi proponere , atque adeo in ipse rudimenti fidei princiapio, omnibus inculcare, neminem unum . Deo, omnium creatore, creatum esse ad damnationem, omnes creatos esse ad salutem, gratiae
neglectui adscribendum esse, si qui non salventur. Et sanε ex comversorum ad fidem Catholicam ,' quod duritie horroreque praedim dogmatis domi territist ingenti tunc numero, abundE constitit, pri rea Episcopos parochosque, fidei tradendae rudimenta , a memoratis quaestionibus prudenter inchoasse. Illustrissimus Sebastenus cum suis secus censuerunt; Catechismum illum receptiisimum, ex oratoriis, in quibus plebs Catholica minus obstitit, proscripserunt, alio ejusdem loco substituto, ita ordiente. Ia. Interrog: In quem sinem ereavit Deus hominem ρ Respons: ut ipsum iri omnem aeternitatem sisum faciat. . Interrog: In quo consistit salus hominis ' Respons: in passide dis Deo. 33. Interrog: Quare hoe 8 Res 1ns: quia, quando D/um pusidet. passidet totum, quod posset exoptare. Neque unus hic Catechismus novus est , ex quo resectae quae mones illae aliquis ne creatus est ad damnatioπεmydc nomaia ergὸ est, et u plures no fiant salvi ρ in nullis recentioribus hae vel smiles qua stiones proponuntur: nemph ri centioribus illorum dogmatibus, tu ta quae Deus non mu omnes Iaireos: & Christus non pro salute omnium
mortuus. non tantum non accomodae, sed adversae Iunti
Interest , quod jam experientia diuturniore tellatissimum est, Lugen que probi omnes, ab inductis inter Catholicos istis drematibus, reductiones haeterodoxorum ad fidem Catholicam, eo usque frequentiores, non tantum non penitus cessavῆre, sed etiam plures ex pridem reductis, 'dem iam apud Catholicos, in ipss eorum Catechis is, quod prius apud suos, reperiuntes sese non magis jam in romana, quamia Calviniana Communitate, tutos arbitrati, ad illam regressi sunt. - D 1 ra
27쪽
Et certὴ, praue quam, quoia per dogmata illa etesiis tollatur omnis in viri: Apostolicis, qud minus pro scctariorum reductionibus vel anxii sint aut soliciti, i persuasi neminem, ex perituri, alioquin, cura sua ac labore salvatum iri,) non superest quod prudenter respondeatur , vel ex sedita ad fidem Catholicam transire tergiversantibus, vel ex fide Catholica ad sectas redire meditantilbus, si, squod apud illos obvium est) ita ratiocinentur: Si ex illis sumus, quos Deus salvos vult, de pro quorum salute Christus mortuus est, certo salvabimur, damnandi cerib, si ex illis non sumus. Et quidem voluntas illa a Deo posita eli vel non posita, antecedenter ad quamlibet suemquam dein dc prosissuri sumus: non e gδ est , quod nos tutos magis in bac, quam in ilia prossessione reamur: nane vel adibimus, vel ad illam redibimus, ad quam nostra nos, vel prolium nostrarum, sortuna vocet, aut vitae commoditag.
Ne erg6 mirere, quod cordatiores & probiores Catholici, novis hisce Catechismis non leviter dumtaxat obmurmurarint, sed&sertiore in do eis obstiterint, obtestantes, non missuros se et tanquam ad instructionem insantes suos, nis ea iuxta veteres C. tuchismos perageretur: dc parentibus in hoc nonnihil subinde indulgentioribus , pueri ipsi instructionem adire noluerunt. Hinc quoque esses iam est, ut nonnulli ex recentioribus hisce Ecclesiasticis tempori cedere coacti, veteres Catechismos , novis nune tantisper septatis , resumpserint: aliis vero consilium suit, veteres simul ac novos exponere, ut hac ratione aetas tenella suavius ad novos inducatur , sensimque doctrinae assuescat, vel minus eam abliorreat, quae in novis eis proponitur. Priusqam huic de libris articulo manum subducam, ignorare non oportebit, novos hoste Ecclesiasticos non permittere dumtaxat, etiam rudibus ac plebaeis hominibus. promiscuam S: scripturae icctionem, sed di palam nonnunquam edicunt.' l. Omni homini, cum ad usum rationis pervenerit, jus esse, a que etiam eundem obligari, ut . legat si I. Hollan iras. eii in sit libera respublica: non esse subjectam legibus contra illam lectionem Latis.lli. Et iam fi legibus illis subjecta esset, I lustrissimum Vicarium Apostolicum in iis dispensasse, & generalem ficultatem concessisse i gendi SS: codices. IV. Peccatum mortale esse, ad sacram Eucharistiam accedere, nisi quia longa lectione Si boletum, se ad eam praepalarit.
28쪽
v. Si qui ipsi legere nequeant, timulos vel simulas conducendos,
a quibus praelegatur. lnjungunt peccata confitentibus, loco salutaris poenitentiae, ut vel certa Scripturae capita lectitent, vel certo tempore Scripturae lectioni
Jis, qui gallich norunt, commendant seper omnia novum Tisi
mentum montense, a Clemente lX prohibitum sub poena excommunicationis ipso facio incurrendae, ac damnarum singulari constitutionc, in qua dcciarat pontifex, traductionem illam temerariam csse damn osam, is vulgata editione dissorinem, is ossenicula si Acium continentem. Quis credat, nisi reipsa convincatur 3 En, nova illiust etianaenti verso flandrica in lucem data est, ad usum vulgarium hominum, in forma portatu conanio , charactere nitido. in duas parres divisa,
approbata a duobus censoribxis, adit id specialiter deputatis, Paulo Ros-xam, Enibricensium monialium praesecto, & Hugone Gael, Schi landiae Archiprcsbytero, impressa Embricae, apud Florentium Abbama anno ploxime lapso it 96. Auctor novae illius versionis Plandricae ex Gallica montens, eli D: Abgicius de Witte, alias candidus,
non ita dudum Mechliniae plebantis, sed lan senilini causa tota Brisbantia exulans , ac in Hollandia ab illustrissimo Sebasteno care habitus. Fassus ille nuperrime celebri Hagens librario Adriano M Niens, apud quem nova illa ver sio publice divenditur, se ubique,
quam potuit accuratius, secutum gallicam versionem montensem. Qiod autem spectat ad Testamentum vetus, cum huju versio-- nes clitholicae r.etiores sunt in idionalitu flandrico , reperti sunt , qui nutum se ei e dissicultatem permittendi lectionem Testamenti veteris, in idioma vernaculum a Calvinistis traducti, dicentes melius esse. lacros , icis sic legere. q.iam omnin5 ab eorundem lactione abstinere: quaeres legitino testimonio confirmata est Ar ficem prope omnem excedit, quod anno ic9o, librum divulparint, cui hic est ri tuitis: Areves ac necessariae instructiones pro omnμλι, Catulicis Belgis ; circa lectionem S: Scripturae, in quo p.ilam insurg int in Ecclesiam, eamque tanquam crudelem & tyrannicam tradu-
29쪽
rimine permittantur, πι hominiis umeritatem, detrimenta quam utilitatis oriri ; hae in parte judicio Episcopi, aut hi positoris stetur,ris cum conlilio parochi vel eon se rii Bibliorum a Catholicis auctoritiuversorum lectionem in taeua vulgari eis concedere possiat, quos inte exe---t ex Missmous lectione non damnum , sed Idei atque pietatis augmen rum capere posse, quam Iacultatem in scriptis habeant. autem ab que Iacultare ea legere, seu habere praesumpserit, nisi prius Bib Ordi narra redditis , peccatorem abstationem precipere non post. Sed quid contra hanc regulam, prudentissimam aeque ac venera dum , & quae per plures deinde pontifices, atque etiam per innocentium X lI, qui modδ, tanto orbis Christiani bono, Ecelesiae praesidet, renovata est) opponat dictus Liber 3 Sane horret mens Cath
Pag.- 1οῦ ait eg - potesate Melestae prohibere, etiam rudi ct imperitae plebi, lectionem bibliorum. Et Melesia , qua smilem probo Ptionem attentarer , non foret amplius vera Ecclesia, congregatio
Pag. 12. Episcopus qui adimeret Meiarus hΓertatem , quam aereptarunt 4 Deo ipso, ct in civius missessione sunt a tot saeculis , regenvi SS: Bibliis . non esset Pater O' Popor, sed verus tyrannus. Pag. 2 3. Episcopi carent potestate probibendi plebi Christianae Lecti nem S: Scripturae in lingua vernaeula. Pag. 24. Esse quiaem mori in Belgis quosdam tales episcopos , sed satis constare , quod fuerint d tempora Apostolorum sedumres docentes per Oersa: atque ex Episcopis non paucos fuisse haereticos. Pag. 18. Me haeresem, docere quod non sis laudabile ae utiis legere promiscia S: Scripturam. Et certE Auinor libelli, quasi justificans se de excessu, quo in regu Iam quartam Indicu ; si vh in doctrinam. suae prohibet promiscuam lectionem S: Scripturae, invehebatur . reipsa excelsam magis confirmat , doctrinam illam, haeresim non tam appuliando , quam suppo
Pag. I7. Necessarium fuisse, ut ita loqueretur. Nota ad reprimen haeresim, quae hoe tempore in Ecclesia maximὸ invalescit. . D: Carolus de Boni tractat aliquantb mitius prohibitionem E clesiae de promiscua lectione S: Scripturae. Enimvero illam semmum appellat, a Po, ait, Meles incipiunt expergeseri. ita ille in Eliso suo,
30쪽
i Plures alii successivh prodiEre libelli, quibus & suadetur, t
movetur promiscua lectio S: Scripturae. Hos inter hic, ut alios praeteream, cui titulus: Verbum Dei defensium, editus Anno 1683. Auctor illius , ut conssans fama tulit) Illustrissimus Calloriensis. Defenditur in libello isto non ipsum verbum Dei, sed libertas illud promiscite legendi, ita per totum, ac praecipuἡ Cap. IV. ubi Regula quarta Indicis, quae est sedis Apostolicae, dicitur quorundam Cardinalium, ac modo antiquata. Et ille, cui titulus: Libertas propugnat . 1. & a. pars, editus Anno I 687. Auctor D: Andreas vander
Praxes variae Observatae ab Ecelesiastisis in notandisti Non assirmo praves omnes, ab omnibus universim observatas: ac observari etiamnum omnes sed observatas has ab illis, illas ab his,& quasdam in alias, nihilomeliores, commutatas. I. Plures sunt Ecclesiastici in Hollandia, qui confessiones Sac mentales, factas sacerdotibus religiosis, etiam curam animarum habentibus, pastorales functiones obeuntibus, censent invalidas, vel ob indulgentiorem conniventiam, vel ob non adhibitum requisitum rigorem. Hac de causa exigunt, ut qui se accedunt consessionis graria, exomologesim instituant de pcccatis totius vitae, tametsi consed sonem generalem instituerint tempore jubilaei.
u. Interrogationes, quas poenitentibus proponunt , cxaminandarum conscientiarum erg6, importunae non raro, imprudentes, indi cretae, periculosae, inverecundae, praesertim in materia carnis. Muruti narrarunt; Moabulis testati sunt, qui ipsi subjerunt examen.
III. Statuunt pro tundamentuli regula, quod consessarius posseturi Dientia in confessione acquisita, in praejudicium poenitentis. E. G. Si judicci conti silarius ex peccatis. quae penitens in Sacramento deposuit, ossicium quoilpiam ei noxium fore , aut illum ad ossicium illud non fore aptum, aut illud in aliorum praeiudicium cessurum,