Casparis Contareni patricii Veneti De republica Venetorum libri quinque : Item synopsis reip. Venetæ, et alii de eadem discursus politici

291쪽

utrinque vici plurimi instar spinae piscis

exeunt. Circum urbem salinae passim, ubi mensibus aestivis e marinis aquis sal conficitur ingenti Venetae reipubl. compendio. Genuenses anno post Christit livitatem MCCc Lxxx cum huc bello contra Venetos classe pervenissent , victoriamque jam in manibus haberent, ins lentia rem corrupisse, sic ut mutata fortuna victores ipsi vincerentur, plurimiq; capti magno cum triumpho abducere tur Venetias, Blondus Sabellicusque nec uno loco memorant. Clodiani nunc fere piscatu, vel hortorum cultura, vel salinis exercendis vivunt. Hinc ad Venetias redeunti litoris apparent campi amoenicum hortis nitidissimis, quorum fructus Venetia deportantur. Proveniunt hic pro anni tempore varia fructuum hortensium genera nominatim pepones

cucumeres, anguriae, brallicae acuturres,

sabellicae, caeteraeque species desid genus si uges alue,unde quaestim Clodiani ma-ixinium faciunt Vrbem hanc ortu nobilitavit Petrus Calotius ordinis predicatorum monachus , qui admodum exacte ingentia duo volumina de vitisDivorum scripsit, quae in bibliotheca Dominicana Bononiae ervantur. HicVenetiarum finis.

292쪽

REI PUBLICAE

omnium statuum referta. vi elicet, Monarc Iram,s1Ves egium Principatum; qui penes Ducem est: ristocratiam, sine optimatium gubernationem; luae constat ex Senatu,qui x x Senatores habet iecemviris,quorum Collegium xvii Senatorum numerum explet; Sc Seniorum seu PraeconsultorumCollegio, quod e xv I constat Senatoribus. Temocratianet, seu Populare regimen. Idque ex universo civium constat conis Uzntu, ac Venetorum Magnum Consi

293쪽

SYNopsis REI P. VENET. 27I C A P. II.

De Disce, 0 sque munere. Vx itaque primum in Republica lo- eum tenet. Regiam prae se seri potestatem. Regiam pecie ui habet,ac gravitatem dignitatemque Regis servat. Vencrabilis in eo est cultus purpura destioloserico in omni tempore vestitur; aureoque interdum pallio, ac stola candida usus, in publicunt prodit caputque tenui vitta obtectum habet, coccinea insula quam limbus aureus praecingit λ

nonte decore aptatur, ac retro in tere

tis formam cornu attollitur albaeque armellinorum pelles circum scapulas ad medium us a demisi e maiestate plenum. conspectum reddunt. Gestat S picturata sandalia, fibulasque aureas, taltheum

gemmatum.

Sede habet in suggestu veluti Regiam. Praeter putat cos, peculiares etiam Utiales & ministros liabet, variis nomini bus titulis de insignitos, . e publico stu pendiatos. Cancellarium nimir Um, quem vulgo Inferiorem vocanI: Equitem, Vulso Ducis appellatum Sacellanum, Clericum, tomicellos duodenos, vulgo monet ellos dictos qui omnes dum in pu-ylicum prodi , praecedunt honoris iacta comitantur.

294쪽

a IOANNI COTO VI cIOmnes cives tum privati, tum magiis stratum telientes, detecto capite,& stantes, sedentem alloquuntur:ipse vero nulli assurgit. Cuncta epistolae Reipublicae sub nomine ipsius prodeunt, obsignanturque sigillo plumbeo.

Decretorum,Legum ac Senatusconissultorum promulgationes nomine ejus fiunt. Nummi omnes, tam aurei quam aris gentei cum nomine ac figura ejus excuduntur iOrator quivis, Praetor, Praefectus, aut

quilibet alius ad Senatum scribere quid volens, literas ad ipsum destinat.

iucu munus est, ut

Magno Consilio caeterisque Collegiis

Optimatium dum vixerit praesideat: Quoscunque magistratus in ossicio ita

contineat, atque ea ratione moderetur, ut veluti quadam harmonia omnia consonent communi bono:

Singulis diebus Mercurii magistratus omnes adeat, eorumque subsellia visitet sui muneris ut reminiscantur, privato rum causas ne negligant, neve negligentia publicae utilitati officiant, admoneat: Nulla privata functione utatur, sed ubique boni communis curam habeat,d tanquam in alta Reipublicae perula posituS,

295쪽

positus inii id untisquisque , praesertim qui publicis iunguntur muneribus, agant, diligenter inspiciate inquirat: Si quempiam suo deesse of cio comperiat accersitum coram universo Collegio verbis primum acriter objurget; aut si ita res ferat, Advocatoribus, seu Decemvirorum praefectis mandet cui

pam ejus dignosci:

Omnibus se adjungat magistratibus, ac pax cum singulis habere lustragium libere possit: Solus nihil emcere valeat aliis vero

magistratibus adiunctus , non amplius auctoritatis obtineat, quam quivis alius eorum qui eo magistratu funguntur: In comitiis denique neque gentili, neque consanguineo competitori suifragari possit. Ex his facile liquet, omnem Principi facultatem esse ademptam Principata abutendi, ait pro tyranno se gerendi;&licet speciem Regis in eo ubique cerna S, potestatem tamen nusquam consideres. A P. III.

De Senatis , ejusquems nere. CENATV centum viginti Senatores ha-

bet. Ex iis sexaginta Oidinarii,sexaginta Deilagi inta appellati.

296쪽

1 IOANNI COTO VICISexaginta ordinarii singulis creantur annis , publicis Magni Consilii suta fragiis, Augusto nempe Septembremensibus aeo servato ordine, ut singulis

Comitiis sex eligantur Senatores, quous que sexaginta electorum expleverint numerum. Hic honos vocationem non habet , ut caeteri magistratus is enim qui

prius electus fuerit, potest denuo eligi. Sexaginta reliqui, vulgo Desia Vionta appellati adscripti sunt prioribus, qui ad tertium Kalend. Octob. coacto Senatu a singulis primi ordinis Senatoribus eliguntur,& si post plura dimidiis aut saltem dimidia Magni Consilii suifragia tulerint, eo anno adscripti Senatui habentur ea lage ne plures quam duo gentiles

in eorum numero sint;cum tres tantum

ejusdem gentis in numero Senatorum ordinariorum esse queant. His centum viginti Senatoribus pari jure adjunguntur iux, Consiliarii sex, Praeconsultores ac caeteri Prudentum oriadines, Decemviri, Uadragintaviri Iudico; cavitalium caularum, Salis&Annonae frumentariae praefect , alubritatis 5 Ar- senatus seu rei navalis praesecti,D. Marci Procuratores multi praeterea alii Magistratus. Adeo ut summa omnium bis centum viginti Senatores exce

297쪽

Vniversiae gubernandae Reipublicae ct ram habent: Paces S bella publico decreto sulcipiunt: Pecuniam omnem Reipublicae exigi jubent: Nova tributari decimas imponunt: Fligendi Oratores , qui aut exteros Principes mittantur, jus habent: Collegium etiam Sapient una qui Sena . tum cogunt, S ad ipib referunt,al:Csque praeterea magii ratus primarios creandi

austoritatem habent. A P. IV. Te Decemviru eorumque o siegio.

a decim Senat0rum numerum XI ter. Ex his decem numero MagniConsilii sus fragiis eliguntur,&ordinarii sunt; easPq; vacationem habent , ut ei qui per die nain eo magistratu fuerit, fas non sit proninio biennio procurare, quod de se in decemviralibus comitiis mentio habeatur. Ex horum num ero singulis mensibus sorte eliguntur tres Senatores. Hi Principcs Collegii sunt, vulgo apidem eo fisci, jus cogendi decemvirale collegit habent, reserendiq ad illud: onclave item privatum, im quo quotidie convenitit, nec non et Priv -

298쪽

x Io NNI Covo urerprivatos ministros, anitores, apparitores, stipatores habent Literas ad Collegium decemvirale scriptas legunt, ic de illis ad idem reserunt Ne tamen temere cogatur collegium, duo sint opus est qui referre velint de eadem res seu quatuor

Consiliarii, qui etiam cogendi illud jus

habent

Decemvir enim hisce adjunguntur: Princeps, de quo speciatim supra actum est tum Consiliar, sex Horum peculiare est, ut Ex senis tribubus seu rmionibus in quas universa civitas divisa est in singuli eli

gantur hoc servato ordine, ut tres citra magnum Rivum, tres vero alii ultra, ex

unaquaque Urbis regione ast 1 mantur: Octo mensibus Duc aslsideant: Quatuor vero mensibus Praesectos Quadragintaviralis Consilii cui capitis graviores cause sunt demandatae agant: Simul cum Principe omnium quae ad Rempublicam spectant,curam habeant: Publicis literis quatuor saltem substri ibant ion his quae prodeunt, sed illis quas Seribae publici primum scripserunt, ac post edita e xempla servant: De rebus maximi momenti ad Magnum Consilium soli vel cum triumvi

ris referant: Ad Senatum quoque cam Praeconsul-- roribus,

299쪽

SYMops I REI P. VENET. 277toribus , ad Decena virale constitim

cum ejus Consilii Praefectis referendi jus

habeant.

Princ F itaque, Decemviri S sex Consiliarii simul Deeemet, .lle seu septemdecim Senatorum constituunt Collegium: quod summae est auctoritatis, ad instar Dictatoriae potestatis. Pr cipue nimirum curam habcnt, Ne qua inter cives discordia, quae seditionem pariat, oriatur: Nequa facti, aut ne quis perniciosus civis ReipuHiciae insidi. s moliatur Ne quis nummos adulterinos udat: Ne Venere mascula quispiam utatur: Neve alia gravissim a qu.aelibet crinMna 8 enormia facinora quis committat: Si qui contra faciant, in omne; iam mam auctoritatem animadvertendi habent.

A P. V.

Collegium e sedecim constat Senatoribus4 in tres ordines divitum est. Primus sex continet Senatores, cives primarios Vulgo avr grandi, Sapientes magnos, arpe latos qui alios S digni S 3 tatel

300쪽

1 R IOANNI COTO VI cItate 5 rerum experientia facile antecellunt, deque administranda Republica, de bello dc pace, atque aliis majoribus rebus praeconsultant,ac ad Senatum rese

runt.

Secundus quinque cives habet, vulgo Savi di ter afrma. sapientes Continentis dictos qui etsi parem auctoritatem referendi ad Senatum habeant, superioribus tamen & dignitate, aestimatione longe inferiores sunt. Curam vero praecia

pue habent militum , qui Reip. stipendio

alantur,et merent sub Veneto Imperat. Tertius ex quinque constat civibus, iis. que adolescentibus, ac prima lanuginis hominibus , eruditioribus tamen cinliteris versatis: qui ceteris inferiores sunt,& de rebus maritimis ad Senatum reserunt;dicunturq; vulgo Savijdegi ordin . Hisce praeconsultoribus adjunguntur, Princeps, Consiliarii Sex , Triumviri, seu Quadragintavirum cantarum criminaliuPraefecti. Ita ut universum Collegiunt reapse ex xxv Senatoribus , seu Patritii Ordinis civibu , constet.

Hujus Collrgii consessus talis est. Sedet Princeps medio sublimis solio; juxtaque eum Consiliarii, ii qui ex senis tribu-bu Vrbis eligantur hoc pacto, ut tres dextrum , tres vero sinistrum cingant latu, parique ratione oraeconsultores primae