Introductio in sacram theologiam, sex comprehensa libris in quorum quinque, sacrae doctrinae natura, caussae, principia, attributa, conclusiones, & loci omnes explicantur in sexto autem, auctores quamplurimi, pro ijs rebus quae a theologis & conciona

11쪽

ralitate, erga literarum studiosos uteretur; ea de caussa, quod aerarium exhaustum,militibus stipendia suppeditare non posset, acuta in uersione, ut Suidas scribit, hunc in modum respondit, Immo, Ο-ptarim talem esse Reip. statum, cui nullis opus esset militibus,sed tantum literarum studiosis. Ceterum, mirum omnino ui

deri non debet, si isti, de quibus loquor,

de literis tam male merentur, quod nullos maiores hostes literatura habeat, qua illiteratos homines : in quorum numero eos profecto poneres, quorum oculos ita ignoratio perstrinxit, ut uirtutis splendo rem uidere minime queant. Sed, hac re omissa, de qua aliquis longam lamentationem faceret, si nostrorum temporum hac in parte miseram conditionem deploxare uellet, ad ipsam Introductionem reuertor, & quodnam in ea conficienda mi hi fuerit propositum , paucis expono .

In hac ergo Isagoge id nobis propositum

fuit, ut ea omnia explicaremus, quae uolentibus rerum diuinarum notitiam consequi,praecognoscere est necesse: quibus de rebus diderere Theologi solent, cum

12쪽

eas quaestiones tractant, quas pro miγles vocant; id quod nos etiam hoc opere, paulo tamen aliter, quam alij, secimus. Nam, cum experientia didicerim, non satis nouis Theologiae audisoribus eos consulere, qui in ipso ingressu eis dissiciles quaestiones proponunt, vel strictim breuiterque tantae scientiae vim, atque naturam eXponunt; aut certe multa inutilia latius, quam par est, prosequuntur, uolui quandam aliam viam inire, qua Τheologiae candidatos, & eos praesertim, qui in dialecticis, & philosophicis non sunt multum versati, ad scientiam de ui naturaque diuina percipiendam,idoneos redderem . Propterea in primo nostrae Is goges libro, qui est velut qusdam propς-dia, seu praecedens institutio ad reliquos, facili, breui, atque perspicua quadam ratione sacrae Theologis naturam,omni re mota disputatione, explicare conati sumus . In quattuor sequentibus rem t tam a principio aggrediendo, omnia qupad sacrae doctrinae naturam exponendam pertinent, accurata disputatione examisantur. In secundo igitur libro, dedo

13쪽

ctrinae reuelatae, unde tota Theologica scientia dimanat, necessitate, utilitate , &conuenientia per multa capita copiose, diligenterq; diiseritur. In tertio de Theologiae forma, dum quaeritur, an sit scientia, an una, Vel plures,an practica, uel sp

culativa, an sapientiae nomen mereatur,& denique quae sit eius subiecta materia. In quarto demonstratur primum qualis sit,uel propter quid sit, dum probatur esse scientiam quandam, quae ratiocinatione utitur: ubi, cur, & quo pacto humano discursu, scietitis sque utatur, exponitur. Deinde, de eius principijs disseritur,dum docetur quae illa sint, &quo modo humanus anensus ratioque circa illa sese habeat; deque eorundem principiorum certitudine. Postremo, de propositionibus, conclusionibusque theologicis, bonis, &malis copiose disputatur. In quincto, de locis theologicis, ubi de eorum natura,& usu breuiter scribitur ; ita tamen, ut nihil possit desiderari, quod ad eorum cognitionem, usumque pertineat: de diuinae scripturae sensibus, & de ad eos explicandos regulis: ac denique, derecta the

logandi

14쪽

Iogandi ratione nonnihil praecipitur. In sexto nihil tractatur, quod proxime ad susceptam materiam pertineat; sed solum index quidam proponitur eorum Auctorum, qui praecipuas Theologiae subiectas tractarunt materias: cuius libri conficiendi quae ratio fuerit, in primo eius libri capite latius explicatur. Quod vero ad scribendi methodum attinet, Scholasticorum disserendi uiam sere secuti sumus: nisi, quod quaestiones in capita socuimus, ne earum longitudo legenti aliquam maiorem afferret molestiam. Et eam dicendi rationem retinuimus, quae esset quasi media inter illam compressam& minutam Dialecticorum disseredi consuetudinem, quae non omnibus arridet,& illam fusam, & aliquanto ornatiorem, qua, qui in hoc rerum genere explicando utuntur, minus idonee, utiliterque docent. o factum est, ut ab ijs uocibus non abstinuerimus , quibus Theologorum, & Philosephorum scholae uti consueuere. Habes ergo, Cardinalis Amplissime, quae nostra fuerit, in hoc opere ,

conficiendo, sententia, & cur tibi potissia

m um

15쪽

mum dicari debuerit. Quibus expositis,

cum nihil in praesentia de tui generis no . bilitate, de tuorum maiorum gestis, tuis que virtutibus dicere debeam, cum haec locum multo ampliorem requirant, & id si facerem, meam in te laudando lau- dem non obscure qu rere uideri possem; haec sit epistolae nostrae clausula, Me omnem cogitationem, curam, Operamq; ad commentaria in omnes Theologiae partes conscribenda collaturum ; si hanc meam lucubrationem tibi homini gratissimo, non ingratam accidisse intellexero: Vt, te Auctore,rerum diuinarum studiosi,ex nostris multorum annorum laboribus, aliquid, ad Dei opt. Max. gloriam, utilita- tis reserant. Vale.

Venetijs, Idib. Maij, M. D. LXXXIX.

16쪽

INDEX CAPI TV Μ

Theologi. Cap. I. 8V De caussa materiali O formati sacrae Theologia.. cap. II. y De caussa efficiente ct finali sacrae Theologiae.

Cap. III.

Qua ratione Christiana Theologia diserat ab aliis habitibus, qui aliquo modo circa Deum versan

tur. Cap. IIII. Is

cuae sintsacra Theologia princjia. CV. V. Isces sint sacrae 7 eologiae conclusiones . Ca

Quod sit sacrae Theologia ossicium. Cap. V II. 2De diuisione Theologia,

nae origine. CV. V II

17쪽

Expscantur varia Scholanisorum classes . Adnotantur quaedam circa Theologiam, ct Theologos Scholasticos . Cap. x. 38 Theologia varia in suas partes diuiditur. Ca

Explicantur quaedam necessaria ad intelligentiam primae quastionis primae partis diui Thoma, ac etiam eiusdem in docendo methodus. Ca

pit. XII. 48

Explicatur titulus primi articuli prima quaniones diui Thomae, ae etiam totius articulisententia

eundem articulum. Cap. x ii H M

Libri Secundi capita .

PROPONUNTVR ea de quibus agendum est, O argumentis quibusdam doctrinam reuelavari s conclusionibus quid in quaestione posita sit j

sentiendum docetur, O rationes in contrarium lastata soluuntur. Cap. III. Gre ipsa aliqua domina nobis d Deo reuelata fuerit. Cap. IIII. 88 Hominis naturam esse deprauatam, nec in eo statu, esse, in quo a Deo creata fuit, variu rationibu

tam dari non posseprobatur. Cap. I. TIPonuntur fundamenta quaedam ad demonnrandum aliquid a Deo reuelari posse. Cap. II. 76

18쪽

Index Capitum, .

nion iratur. Cap. V. suod conueniens, O utile fuerit aliquam doctrianam homini diuinitus reuelari. Cap. VI. IO3Humano generi aliquam doctrinam diuinitu. reuelatam necessariam Disse ostenditur . Fonuntur , ct soluuntur nonnulla rationes pugnantes conrra ea, quae demondrata sunt, . VIII. eruntur ac Diuuntur argumenta quaedam Theologica probantia doctrinam reuelatam non Menecinariam. Cap. IX. Andoctrina reuelata sit homini necessaria ad salu

An ausaturem conssequendam, siemter omnibus bo-mmyus necessarium fuerit aliquid supernatur is cognossere . Cap. XL Anmi: issa fuerit Iemper necessaria aliqua do- Arana, quae vcm doctrina diuinitus reu

- ουmim fuerit neresaria doctrina reuel, a cognscenda ea, quae alias naturaliter de Deo eo-gn6ci possunt, . Cap. XIII. n euidenter demonstrari possit homini esse neces

va's-conclusionibus respondetur ad propositam quasionem . Cap. XVI. I9O

19쪽

Index Capitumia.

Traeguntur varia argumenta pugnantia contra eaqus proximo capite decreta sunt.Cap. x VO.2O2

. Libri Ter iij capita .

PROPONUNTUR ea de quibus dis'utandum est; ct diui Thomae doctrina ha habetur in

articulo secundo explicatur. Cap. I. 2C9. iocetur quae sint ad scientiam constituendam necesse

saria, ct quomodo scientia, fidesinopinio di

Theologia sit appellanda fides. Cap. III. 2 I 8 Afferuntur argumenta in utranque partem super hac quaestione, an sacra Theologia sit scientia, .

--eruntur notanda quaedam ad explicandam propositam quaestionem: ct quid sentiendum sit d centur,ct arxumenta soluuntur. Cap. V. a i feruntur notanda quaedam ad explicandam quae Ilionem de euidentila principiorum sacra Theologiae . Cap. V I. δ' vari s conclusionibus re hondetur ad quaestionem propositam de euitatia principiorum sacra Theologia. Cap. VII. 2qTExplicatur ac refellitur opinio quaedam de subaltem natione Theologiae. Cap. V III. 2sq Quid de subalternatione Theologiae sentiendum sit.

An babitus Theologis maneat in patria.Cap.x. 269 Explicatur doctrina diui Thoma quae habetur i articulo

20쪽

7 arilaulo tertio , ac etiam nonnullae dubitationesi soluuntur. Cap. x I. aTqi Ponuntur nonnusia fundamenta adexplicatam quai stionem de Onitate Theologia. CV. x II. 28ol variis conclusionibus docetur quid de unitate Theo' logiae sentiendum sit. Cap. X II I. 29o. Refelluntur rationes pugnantes contra ea, qua proximo capite decreta sunt. Cap. X IIII. 299 Explicatio articuli quarti diui Thoma, ac variarum sententiarum circa hanc difficultatem, an

Thehlogia sit scientia practica, vel P eculativa

Ponuntur notanda quatim ad explicandam scicita practicae ct speculatius naturam. p. X V I. 3O9vari s conclusionibus docetur quid in proposita quaesione tenendum sit. Cap. x V II. 319. eruntur, acsoluuntur nonnulla d cultates circa quastionem proximo capite explicatamia. Cmpit. XVIII. 328 Explicatur doctrina articuli quincti D. Thomae, acetia vari' recensentur auctores qui pro defensimne ubi rinae Christianae scripserunt. Cap. XIX. 3 31 Attinguntur nonnulli loci, quibus christianae dotari nae praestantia demonstrari potest. Cap. xx. 3 3 sRefelluntur nonnulla rationes,quibus sacrs doctrinae operam dandam no esse probatur. Cap. XXI. 34 I. Explicatur doctrina articuli sexti diui Thomae: agi P turque de nomine, ct desinitione sapientiae. Campit. XXII. 346

cua ratione mentia, sapientia inter se distinguau