Nic. Parthenii Giannettasij Soc. Jesu Piscatoria et nautica

261쪽

NAUTICORUM

Ed iam nune puppes animosior impulit aura

Trans Abyle metam, Oceanoque rinmisit apertur' Creber & Eoo veniens immurmurat Eurus ἔConclusaeque retro e esserunt Tethyos undae. Ergo animus, dum ventus agit, dum spirat Apollo , Oceani fluctus audaci currere pinu. At tu, quae vitreo subvecta per aequora curru , Caeruleum metiris iter, coetuque beato Nereidum sociata volas, vati, aurea Dori, Pande viam: tecumque feras, precor, o Dea, magnum

CARDENIDEN eurru sublimem, Euroque secundo, Noe duce perpetuis sulcabimus aequora Velis, Felici intendent semper quae flamine Cori. Ergo age, CARDE NIDE,& quo te vocat aemula Dor Issa, sequere,& meciam juvet ire,&quaerere sedem Purpuream Eoi,& primi eonfinia Mundi, Supry Indos, Seresque supra, Chrysenque repostam, Solis,& Aurorae in thalamos Titanidis usque:

Nec non & nova regna, novasque inquirere gentos Axe alio, qua nulla polum de circinat Arctos Et nova monstra maris, nova sydera et rans & Atlantem Externum lustrare Orbcm, nova litora,& urbes, Atque alios portus quo per tot secula nullae Ire rates ausae,& curvis luitare carinis Iu tibus horrendum Oceanii, horrendumq; proce IIas. Magnum equidem tetamus opust sed magna sequetur

loria,laeva sinunt ii Numina , di audit Apollo:

262쪽

Et qui me faciIi toties per caerula nutu Magnus S AB M DES servavit. Age,aethere ab alto Dive, veni,& ventos immitte in vela secundos, Ac tumidum pavidis substerne Atlanta carinis; Nanque potens pelagi Deus es: via nulla per undas Te sine tuta patet,trepidatque in gurgite Pinus. Ergo adsis, coeptique operis hanc perfice partem.

O mihi, si liceat, coelo, pelagoque remenso, Litus in Eoum servatam advertere puppim lIlle tibi Carmano templum de marmore ponam Propter aquas, multo Ganges quά tui bidus auro Per septena vago devolvitur ostia cursu .

In medio templi stabis mihi Numen,& aram

Purpureis textam gemmis, auroque tenebis.

Nnc tibi servati spumosa e Doride nautae Dona ferent .sundentque preces, & vota rei Olvent. Primus ego si tanto unquam dignabor honore Romulidum de more sacro velatus alnictu, Et nitida chlamyde,& Tyrio conspectus in ostro Dona feram,& sacris incendam altaria donis . Sanctam libabo Cererem, sanctumque Lyaeum

Cernuus ; eque manu mittetur victima nostra

Nulla Patri. Sed jam festas iudicere pompas Ad delubra juvat, caesique insigne Tonantis, Ae pictas auro tabulas, & figere dona

Parietibus late circum, contextaqtie Serum

Vel Ιera, purpureosque tholo suspendere honores. In foribus pugnam ex ebore,& nitido arcento Gangaridum faciam, framimque peritus in auro Caelabo Badagem,&victricia signa Quirini. Atque hie Romanis a scriptum legibus Indum ,Αe rutilum saero lustratum flumine Gangem: Addam urbes Asiae, servataque regna rubentis Aurorae, saeris tot & addita sceptra Latinis Bisque triumphatas Chrysaeo in litore gentes, Taprobanen Sindasque, & odoriferas Moluccas. Et captae stabunt puppes, & victus Achenus.

aub pedibus pingam Furias,amnemque severum

263쪽

Coeyti, & dira fusum eum gente Tyrannum. E niveo sculpam saxo, spirantia signa,

Lustratos reges, ascriptaque nomina coelo. Interea magnum oceanum, fluctusque sequamur Intactos, tua, SABERI DE , non ultima dona. Ergo Pge rumpe moras: vocat alto a vertice pontus, Indusque, Gangesque,& divitis aequor Erythrae Et vocat Hesperio sub Sole Argenteus amnis, Virginei fontes, auroque insignis Amazon: Et vox assensu marium in re minata resultat. Mox ego victrices accingar dicere palmas , Aternumque tuum proferre in secula nomen. Seu quis odoriferas Eoa per aequora terras

Puppe peti herocei seu quis sub vesperis ora Aurinerices quaerit populos , hic cortice pictum oceanum primum, & vastissima caerula noscan. qc maris ambages varias, cursusque viarum. Trans Gades magnum spumosis fluctibus aequor Panditur Oceanum Graii dixere vocantes Cum quo clausa Thetis c cecinae si vera vetustas , Nulla o Lm i inmisso iunxit commercia Nereo. Isthmus erat medius, terrae discrimine parvo Qui Libyam Europae iungebat, de utraque Tellus Una .erat . at crebi h veniens vi pontus, S undis Paulatim exedit terras, medioque refusu LEuropam tandem e Libya dimovit, & alta Di ducta ex Abyla tunc Calpe & litora, Ic urbes: Ac primum Thetis oceano dignata marito est . Tantum pontus edax,. N edacia secula possunt lxluviorum pater Oceanus, rex magnus aquarum ς. Quique sinu centum, centum fluat aequora circum, Atque plagas omnes terrarum fluctibus ambit. Quin subius terras S praeterlabit ut omnes Per caecos. aditus, perque Lorrida Tartara Ditis, Ceu toto in tenues diffusus eorpore venas Insi nunt se sanguis, agitque per Omnia vitam. Stasna, lacus, perhibent, hinc, ct vaga flumina, sontes,

, que cavis quicquid laxis distillat aquarum

264쪽

Q ceano ex alto eonsurgere; nanque ubi pontus Descendit magnae per crebra foramina terrae, Qua via coeca patet, superas se rursus in auras Emttit saliens; nam quantum vertice ab alto Descendit maris unda, salit de gurgite tantum. nine Tagus auratam volvens eum flumine arenam Trumpit. Baetisque alba praecinctus oliva: Et qui tot terris, tot nomina gentibus Indus

Caucasea de rupe fluens imponit,& ipse Purpurea Ganges unda,Tanaisque nivalis: Ae gelidis venit oxus aquis,& dives Hydaspes, Et Lycus atque Hermus , fontesque binominis Isui, Nilus &, Styptum nigra qui ditat arena, usque ea cuminibus Lunae devexus ab altis: Et Gis AEthiopum fama notissimus,& qui Spumeus Alpino Vesuli de vertice currit Eridanus,sceptrisque potens Tyberinus , & ipse

Pauper aqua, at multo dives Sebethus honore, orbe sub oe ei duo Panueus, & alta Ruenta Amnis Amazonidum, centum qui flexibus errat , Et sata rura rigat late felicia centum:

Caeruleisque Canada vadis, flavusque Si opis, Quique mari magno fluit ore Argenteus amnis , Et gemmas se eum,& nitidas subvectat arenas.. Hic freta trans Abylae geminis se cornibus ingens

Porrigit Oceanus . dextra petit arduus orbem Ammerices, lateque omnem complectitur undis:

At laeva Libyam praeterluit usque remotum Acrono ton, Manesque fluens descendit ad imos. Eoum hine saliens latus alluit:&varus inde Supra Arabem, Persamque supra circumfluit Indos.

Mox iterum ascendens gelidas iter urget ad Arctos Lam gero' ite lavat Seres, Chrysenque rubentem. Hinc & regna petens Boreae damnata sub axe, Sarmatiam, Scythiamque rigat, rigidoque relicto Αxe iterum, niveos cursu secat ille Britannos e Noribus & niveam fluctu eircumdat Hybernea.

265쪽

ta quora: turritae nec sulcavere earinae

Id pelagi, ad Solem quod se diffundit Eoum , Et quod tu Hesperium procurrit, & omnia eIngἰt

Ammerices nova regna. cava trabe currere fluctus

Oeeani tumidos,montesque irrumpere aquarum Non ausi, ignotumque fretum tentare magistri. Proxima majorum Fatis melioribus aetas Id tandem aggressa est: potuitque ingentibus ausis oceanum superare, rubrosque venire sub Indos. Nulla sed ante tamen cesserunt irrita vota Rectorum, multusque labor profusus inanis. Agmine nimborum metuendus, & ignibus Atlas Terrebat nautarum animos, qui saepe furentem Tentavere sinum, & cautes superare rigentes. Arduus ipse etiam praeruptis montibus alnos oceanus retro pepulit, nautasque coegit Vertere terga fuga,& magnis desistere coeptis. At non conatus animorum, audaciaque ausa omnino cecidere: per invia eaerula Atlantis ,

Perque hyemes iterum rigidas, nimbosque sonantes Sternere iter tentarunt, magnum & subjuga pontum Mittere: sed pulsi laceris abiere earinis Retro iterum: ceciditque animis spes omnis,& alius Non dictus Mons,& dicta est innabilis ora. Sic intactus Atlas , multosque inarata per annos Amphitrite est. Cum tandem felicibus ausis,Nenriei Dueis auspicio, ducentibus & Diis, Lysiadae petiere duces . non horrida nimbis

AEquora, non pelagi rnontes timuere tumentes.

Ac velut in tergum siquando pulsa re ee sit Noenibus xx altis acies, quae scandere primum Ausa fuit, mixtimque abiit formidine caeca; Spemque omnem belli deponit,& aree potiri. Ast ubi eonspexit specula sublimis ab alta Coniusas aetes, susosque redire manipIos Mag nanimus dux, ingentique incanduit ira, Urget equum impatiens, τortasque relaxat habenafro crus & vento, ut vertan pervenit in agmen,

266쪽

In erepitat primum dictis , sistitque ruentes rΛddit & hine stimulos animis, & laudis honores.

Extemplo commotae acies ad moenia vertunt

sese praecipites, Martemque, hostemque lacessunt. Tela per,& glandes,& Martia fulmina , & ignes Irrumpunt; inuros scandunt.& turribus altis Vi potiuntur. Honor stimulis praeeordia pulsat. Non secus oceanum superarunt,& vada cinea Lysiadae nautae, postquam ne nerosus adegit Dux stimulis animos, laudisque adiecit honores. Non formidandi vertex sublimis Atlantis,Nee trifidis disiecta polo Aeroeeraunia flammis Audaces fregere animos: Nee terruit ingens Fluctibus oceanus: sed itum est in litus Eoum Per maris abruptum. Rerum discrimina nulla Altae I audis amor formidat,&invia nulla Semita virtutianam sentibus aspera molIit Gloria. Neptuni praeier vada fervida vexit Idaeas animosa virum solertia puppes. Uerum age,& Oceani tumidos quo sedere fluctus

Vertere conveniat, terras & adire repostas, Aeeipe.Cum pelagus candenti corpore Cygnus Pronus adit, nitidis Arctii rus& emicat astris, Herculeos fine,,& amicos, navita, portus, Qua Tagus oceano rutilis se miscet arenis,

Desere ι blanda novo sub sydere scindere pontum Tempestas aperit tune se: veniuntque secundi

In velum Zephyri,verum si carcere currus erilis emittas, coelo eam lucida Tauri occidit, ardentesque pedes exarmat orion, Haud equidem Phoebi sedem lustrabis Eoam Incolumis: retro puppes aget Auster ab axe Austrino veniens, vel si contendere contra Audebis, Libyae infames frangeris ad oras, Aut alium tandem venies jactatus in Orbem, Brasiliae ad ea utes, aut barbara litora terrae cara banae, Thetida qua se vagus addit AmaEon.

At porrum,Arctoam qua Dorida verberat undisse.

267쪽

sequana, Pegaseum nitido eum sydus olympo Tendit iter pennis;&iam novus incipit annus, Deserit, & Phoebi Gallus petit arva rubentis. Mense sed exacto solvunt de vecte Britanni Gangaridiim in iegnarat gelidae vada tuta relinquunt

Texeliae dites Batavi, eharosque Penates, Cum Tauri medium Titan secat aureus orbem. At quicunque petis tranS aequora litus Eoum, oeyus insistas cursu, Zephyrisque secundιs, Abrumpasque moras opus est; Nanque omnis in alto Prospera Fortuna & felix stat meta viarum Concessis ventis, & tempestatibus uti. Sed postquam coeli certo sub sydere ventosia cccpere sinus, cel eres, Palinure, cari nasDirige, Fortunae prae se it qua plurima nomen . Insula: prima tui su & haec data meta laboris. At cibi quae magno metuenda pericula ponto

Intendent, canere argredior. V tale me mento

Navi sagum L ι byae litus, pen Husque sonantes Atlantis scopulos; furit hic spumantabiis undis

Arduus oceanus, strepitatqtie procacibus Austris. Stringe rati dcxtram: & nimbos vitabιs , de undas. Ille sed in primis vasti per caerula Atlantis Fst Iabor exuperandus: Aquae nam praepete euisu semper in occasum, Solisque cubilia tendunt. Seu quoniam sinunt vertex dum fertur Olympi Pronus ad occasum, retioque relinquit Eoum , Inclusos orbes, S sydera, S aera, ct undas oceani rapit, & celeri trahit omnia gyro. Qualis ubi magna rapitur vi fervidus axis Ingenti cum mole rotas, eurrusque volantes Abripit,& summa retro vi rapta sequuntur. Sive quia haec melior sententia visa magistris Nanque aliis coeIi per culmina cum rapidus sol Volvitur, immensis fervoribus excoquit alti Oeeani fluctus, tenuesque resolvit in auras.

Ergo ubi iam multus mediis e nuctibus humor Λtienuaiul abit, subsidunt aequora sua dotis inc

268쪽

Nine tota vieinae succedunt protinus undae In devexa. vagus quoniam se semper in orbem Versat, agens cum luce diem sol almus Olympo, In declive nuit mare semper,& orbe rotatur. Longior idcirco cursus, cum Solis ad ortum Tendimus: obiectum puppes mare tardat euntes. Ai vero Occasum,brevior, cum quaeris, & oras Am merices; nam prona ferunt ipsa aequora puppes . Est maior tamen hic motus, qua torrida Mundi Zona rubet;veloci & aguntur caerula cursu.

Attenuat quoniam sol ferventissimus undas Oceani magis; aut quia se velo eius ipso In medio versat coeli vastissimus orbis. Est pariter varius variis in partibus altae Cursus quae,& varias etiam deflectit ad oras , Aurorae hinc docti quaerunt eum regna magistri, Lentus ubi motus,descendunt: deinde sub ortum

Veloces tecto ducunt temone carinas.

Maior ubi, veniunt, e a longe Ailante repostos Vespere sub nigro inquirunt per caerula portus. Est etiam labor ille tibi,luctare fluentis Oee ni, nuctus & declinare ruentes. Nam vaga in occasum eum pernuit Amphitrite Litora in adversa, atque in procurrentia saxa

Incursat violenta, nec ultra excurrit inundans,

spumea confestim refluit sed pulsa retrorsum. Qualis ubi ripis devexior incidit amnis,

Allisus resilit, retroque reverberat undas.

At quoniam in terras obiectas saepius unda oblique incursat, pariterque impulsa retrorsum oblique in partes alias fluit,& vagae ursat, Ingentesque una abreptas trahit aequore puppes . Quin etiam Huviis e magnis saepe fluenta

Proca ruunt, multoque cient maris impete fluctus.

Sic nuit Euxinum,& mediam perlabitur Hellea Auctum numinibus: si e pulsum a gurgue Nili It mare virgineum: se claustra sonantia praeter Oceanum curruat deveaa fluenta per altum;

269쪽

Qua Gis lata subit maris aequora, quaque rubentes Indus aquas auro devolvit,& aurcus ipse Qua Ganges fluit,& Seres qui findit FIoantesγEt qua se magno ciet ore A: genteus amnis, Ae secat oeeiduos undis felicibus Indose

Amnis Amaaonidum sed qui rari dissimus undae

Torquet agens, ceIeri currunt cita caerula cursu .Haee igitur tibi cura:silent eum earbasa, in undas Anchora descendat, multo quae pondere curva Firmabit pinus, pelagoque obsistet eunti. At si ventus agit crepitanti flamine veIa, Contende in proram venientibus impiger undis, obnitique vado semper, Palinure, memento . Nee te de ei piat, fluctu labente, profundis In deprensas aquis, atque irremeabilis erroris Vicinam temone plagam, veloque require, Qua venit aestus aquae, & fluctus eo nare ruentes vincere, ne sensim pelagi des era fluenta Veloces alio impellant per marmora puppes. Tardior Oceanus qua se fert obvius undis, Flecte ratem et avo . quin & superare nuenta, Nauta, potes, si proram omnis petat impetus undae Nec transversa tatus feriat Thetis incita citria. Nam sic prora vadum rostro proscindet acuto , Eludetque simul rapidam venientis aquae vim.

Non secus ac cuneus ditandii sciuile robur. Et facile in partes acie disiungit acuta. Quin& Hyperboreae glacies, fluxusque nivali Ex axe in medium tibi sunt vii nda, sub Vrsia Dum tendis. Cum Ionga dies illuxit in Orbe Arctoo , solvitque nives Sol fervidus igne, Et duras scindit glacies, maris unda refusis Imbribus e Septem eursu revoluta Trione In medium devexa diem descendit,&altas Fert secum glacies, tepidumque revolvit in Austrum Late hinc concretos Atlanticus invehit amnes Oceanus, Libyco sensim qui Sole liquescunt.

At qua perpetuis Madet densata pruinis i Ioa o

270쪽

Zona poli,& nimio durescit frigore pontus sCrystalli veluti montes, longo agmine dura Voluuntur glacies, mittunt quas flumina, &ipsae Interdum gelida stipatae Naiade cautes, Cum nivibus sub nocte hyemes riguere profunda. Per glaciale fretum scythiae, Zemiaeque nivalis

In transversa nives dum eurrunt, seque ruentes Per densata petunt latera , incursantque frequentes, Horrendus fragor exoritur,quo litora, & omnes Pulsati longe montes, eoelumque resultat. Se velut ex alto cum Nilus Atlante refundit

Subiectos late in eampos,plangitque profundaSIngenti valles sonitu, quo tota remugit Thebais, aegyptusque, atque aestiferi Garamantes. At non transibo indictas ea ligine densa, Quae per Hyperboreum se fundunt aera nubes ,.Arctophylax stellata retro cum plaustra reducit,

Atque Ariadnaeae conduntur signa coronae.

Insuper Oceano in magno qua semper ab igni In candet plaga terrarum, densissima coelo Caligo interdum pelago,& nox incubat atra . Non polus apparet supra, non subter & undae: Nec se etiam per Iata vident allearia nautae. Tune Rector, ne se incursent per mutua puppes sva signum procul aere e avo, se tutius illae Incursus fugient venientum, & gurgite nantes Vitabunt duros et mnes. at si fragor ingens Currenti late e glacie, occursuque clatur, Morrifico maiora strepant tormenta boatu. Sed qua torrentes descendant, eortice pioA sp ici es, Se nostra etiam te plura docebunt Carmina,& exacti toties per caerula cursus. Consule & in pri in is arcana oracula docti

Dudiaei, quae multa notat tibi pagina. Sed iam Ne salsa lonte pulsatae aspergine puppes,

Immensoque vocant venientia monstra fragore . Ergo per oceanum velis dum curris apertum,