장음표시 사용
11쪽
Iebrutilar pippe qui non uae tant in id usumplitudiari ac gloriae confidaut, ed prιblicae quoq; bominum utilitari,ac allui. Itaque no stri maiores rebus bellicis, pluribus j laudibus caeteros bomines superarunt,tina suae uero suae ampliationi scipsis superioresfuerunt, tanquam relicto in terris imperio, confortium De αNim in coelo consecuti.An uero Ceres quod frumenti, Liber quod uiui, NI inerua quod olei inuentrix tumitur, multis alis ob aliquam butumo si beneficentiam in Deos repsiti sunt linguam Latinam nationibus distribu se minus erit, optimam frugim, uere diuianam,nta corporis,sed animi cibums Haec enim gentes illas, populosq: omnes omnibus artibus, quae liberales uocantur, instituit haec optimas leges edocuit: haec viam di omnem apientiam muniuit haec denique praeastiti ne barbari amplius dici pcssent. Q uare quis aequus rerum sistimator non eos praeferes,qui sicru Itia terarum colentes,ijs,qui bc a borrida gerentes, clari , i ωου fi crimi illos enim regios bomines, bos uero diuinosi ille iustissime dixeris, a quibus non quemadmodum ab boabis pepe- rninibus fit)alicta Reipublica est , maiestasca populiti debet. Rom. olt vi, sed quemadmodum a di gatus quoque orbis terrarum eo quidem magis, qxo i qui imperium nostrum accipiebant, fium amitter , quod acerrabius est libertate poliari se existimabant,necfortasse iniuria: ex sermone autem Latino no v suum immiami, sed condiri quodammodo intelligebant ut uinum posterius iuuenim qu e isum non exe sirinec seria
sis oue eiecit sed reliquis bonis accesilauem adiunxit.
12쪽
ει sicut gemma rareo alligata ut inula non deornaae limento est, sed ornamento: ita noster sermo accedens aliorum sermoni uernaculo, contulit iplendorem,non sustulit. Neq; enim armis, aut cruore aut bestis domita nutum adeptus est: sed beii ci , amore, concordia.
cuius rei ciliorum coniectura suspicuri licet hoc,wtita loquar, feminarium fuit.Prim2m,quod ipsi maiores incredibiliter se in omni studiorum genere excoleae bant:ita, ut ne in re quidem militari aliquis, is idem in litera, praestans esse uideretur quod ei ut caeteris
ad aemulationem non exiguum incitamentum. Deinde,
quod ipsis literaru professoribus praemia egregia sanὀproponebant. Postremo,quod bortabantur prouinci Ies omnes,lit cum Romae, tum in provincia Romane loqui consuescerent.Ac ne pluribus agam de comparaatione imperi,sermoniues Romani,hoc fatis est dιxisse.
Illud pridem,tanquam ingratam onus, gentes, natiora nessi; abiecerunt bunc omni nectare furatorem, omniserico 'lendidiorem,omni auro, gemmas pretiosioς rem p t crurit, π quasi Deum quendam e coelo dein mi prem, udsie retinuerunt. Magnum ergo Latini fermotus sacramentum est,magnum profecto numeri Pod apud peregrinos, udbarbaros,apud hostes Iunocte,ac religiose per tot stola custoditur, ut non tam dolendum nobis Romanis, quam gaudendum sit,atque ipso etiam orbe terrarum exaudiente gloriandum. Anti simus Romam, amisimus regnum,amisimus domia natum,tames non nostra, sed temporum culparueruntamen per hunc ipsendidiorem dominatum in magna adhuc orbis parte regnamus. Nostra est Italis,nostru A s Gallia
13쪽
Gaza, 'a Hispania, Germania, Panti Inia, Dahmaria,sibri multaeq: aliae nationes. Ibi nanque Romarinum imperiam UZibicunque Romana lingua dominatu'Eam igitur nunc Graeci, linguaram copia si iactent. Plus nostra una efficit,et quidem inops ut in uolun quam istorum quinque cyra credimus Iocuta plat in .π multarum gentixm uelatina lex lingua Romana: mitis Graeciae quod pudendum est
non una,sed malis urat tanquam in Repub factioneso Atque exteri nobissim in loquendo eonfientiunt Graeci inter sie c sentire non possunt, nedum alios
ad sermonem cim fe rrducturos Perent Varie apis
eos loquuntur auctores, Attice, Aeolice, i omce, Doria Id est,e, c κοινωr: apud nos,id est, apud multas nationes, nomuniter. mo nisi Romane, in qua lingua disciplinae cinctae libero bomine dignae continentur , sicut ivsva multiplici apud Graecos:qua uigente, qua ignorat studia omnia, disciplisins uigere occidente,occidere Qui enim Angini pbilosopbi fuerunt, summi oratores, firmi iure eonfiat summi denique scriptoress nempe ij, qui bene loque iri studiosissimi. Sed me plura dicere volente , impedit dolor,σ exulcerat, lacomaris cogit inrugiem qso ex statu, in quem facultus istu reeiderit. Nam μου titerarum, quκ publici boni amator a lue mis temperet, cum videat bunc in eo statu spe, quo olim Roma capta a Gallis Omnia euerso acersu, diruta,ut uix Capitolina supersit arx Si ludem mestu iam seculis non modo Latine nemo locutus est,sed ne L atina qκidem legens intellexit:non pbiissoniae studiosi philosopbos,non causidici oratores,non legesei iureis
14쪽
ELEGANT. LIB. I. Est con ultos,non caeteri lectores ueterum libi os perceaptos habuerunt,aut habent: quasi amisso Romano imo perio,non deceat Romanae nec loqui,nec saperefulgorem illum Letinitatis Pude rubigine passi ob se eis re. Et multae quidem sunt prudentium bominam, udariaech sintentiae, unde hoc rei acciderit, quarum ipse
nullam nec improbo,nec probo,t: it fune pronunciare arefusinon magis quam cur illa artes, quae proxime ad liberales accedunt, Pingendi, Scalpend Fingendi, Arebitectandi,aut tandiu,tantos opere degenerauerint, de pene cum Isteris ipsis demortuae fuerint, aut hoc tempore excitentur,ac reuiuificant tantusqi tum bonorum opificEm,tum bene literatorum prouentia 4ῖοα restat. Uerum eminuero quo magis superiora tempora infeliciasuere,quibus homo nemo inuentus est erudiis
tuseo pluε bis nostris gratulandum est, in quibus cst paulo amplius adnitamuro confido propediem lingua
Romanam vere plus quam urbem, π cum ea disciplianas omneu ri restitutum. Quare pro mea in patriam pietate imo aleo in omneu bomines, Cy pro rei imagnitudine elinctos facundiae illa tofos,uelut exsuperiore loco libet a bortar euocares, Cr ι is c ut aiunt bellicum canere. Quousique tandem Q sester, literratos appello,er Romatiae linquae cultores, qui er vere,er soli Quirites sunt, caeteri enim potius inquilinuq ousique inquam Quirites urbem uestram, non dico domicilium imperi ,sed parentem literarum a Galil sese captam patiemini id est, Latinitatem a barbaria oppressam Quousque profanata omnia duris, Cy perre impiis oculis aspicitiae An dum fundamentorum retia quie
15쪽
et x LAVR. V AEFiae vix appareant Alius uestrum scribit historim istud est Ucios habitare. Aliu3 Graeca transfert iflui est Ardeae considere. Alius orationes,alius poemata coponit istud est cupitolium,arc c; defendere. P clario quidem res,cr non mediocri laude digna: sed boenon hostes erpellit,non patriam liberat. Camillus no aeneid.6. bis, Camisius inlitandus est,qui signa ut inquit Verg.
iii patriam referat,eamo, recitaui: cuius virtus adeo
caeteris praestantior fuit,ut illi qui uel in cipitolio,ves Ardeae,uel Veijs erant, ne bocsului esse non possendi.
. Quod hoc quoque tempore continget: π caeteri foria. ptores ab eo, qui de lingua Latina aliquid composueis rit, non parum adiuuabuntur. Equi cin quod ad me attinet hunc imitabor,boc mihi proponum exemplum, comparabo quantulumcunque uires in ferent) exercitum,quem in hostes quam primum educum: ibo iuaciemjbo primus,ut uobis animum faciam. certemus, quaesio,bonestifimum bosi pulcherrima e certamen: non modo ut patrium ab hostibus recipiatam, veriouetium ut in ea recipienda quis maxime Camissum imiaetabitur , appareat. Difficillimrem quidem praestare. quod ille praestitit, omnium imperatorum mea sentenaetia maximus,rites secundus a Romulo conditor uris bis appetiatusadeoq; plures, ro se quisque, in banc re elaboremus,ut saltem multi faciamus, quod unus e fiscit. is tamen iure,ueres Camillus dici, existimaris debebit,qui optimam in buc re opcram n traxerit. De me tantum aflirmare possum, ut non therarem tunicine rei satisfacturii, ita dis cillimam sumpst se laborul artem, uri in s prouinciam, Et redderem aliosa
16쪽
ELEGANT. LIB. s. oad caetera prosequenda alacriores, Fit enim libri uiaebii fere quod ab alijs ductoribus ijs duntaxat qui existat it traditum est, continebunt. Atque hinc primiis pium nostrum au picemur.
De nominibus quorum ablativi plurales exeunt in Abus. C A P Ι.
bre dam alijs ut,Filius, filia, filiabus:
non Privignus, priuigna, priuignatas: Natus,nata, natabus non Genitat sis,genita, genit abzs: Equus, equa, equabus: Mulus,mula,mlilabus: non Asinuε, asin actis nabus trec Iuvencus, iuuenca, iuuencabus nec caetera similia. non ceruus, cerua, corrabuS. non Luplis,lupa, lupabus. item ut dicimus Libertus,lιbert libertabus, ita non dicimus Libertinus, libertina, libertinabu3: non Patronim,patrona, patronabus : non concubianus,concubin concubinabri: non Pedi sequas, pedisse qua, pedissequabilirnon Seruus erua, seruabus:non Favrlitus,sumula, inlitibus: non Dominus, domina,dominabus: non A nimus,anima,animabus: tametsi quidam his posterioribus utuntur. cicero tumen ad uxorem,
Cr filium scribetis, Duabus animis suis dixit non ania
mabus.Et Curtius de matre, uxore Dari , Dominis, non dominabus dixit.Quod siqui per licentium aliter loquuntur,non est mirandum: cum quidam ueteres divixerint Dextrubus,pro dextris: Cr Eabus,pro eis. Sca
ego de usu loquendi disputo, non de abusiu.
De Verbalibus exeuntibus in Atio. CAP. II. Nomiae
17쪽
x4 LAVR. VALLAENOναπή να ueniunt a uerbis primae e iugationi positioncm supini babetibus in itum, uel inctu,praeter caeterorum uerborti legem exeunt,inatis,ta' non in itis,uel in ctio ut, Vere,vetu uellatum inde vetatιo,non uetitio. Presto,praestiti, praestiatum,praestatisinon praestitio. Cubo,cubui, cubitur cuia batismon cubitio.Domo, mitum, scinatio: non domitio. Sonosonitum,sionatio:non sonitio. Crepo,crepitum erepatiociron crepitio.Tono,tonitum,tonatio, non toa nitro icci dicamus sonitus,crepitus,tonitus non sanaatus crepatus,tonatus. Frico,frictus statio, no frictio: er ita in caeteris.Sectio tame crebrius reperιtur,quam
fecutio.Ηorum participia dissimila unt. Nam ea, qua furit praeteriti temporis,exeunt in itus:quae vero futuηrt, in aurus uetitus,uetaturus:praestitu prolaturus. Lib. . . Vnde Lucanus: Constatura ides superum. Dcmttus,domaturus er ita in caeteris. Lauo, Cr Poto non habent
lupina,neque in itum,neq; in ctum, sed in otum: ideolformant nometna sua lotio, τ potio inde sunt Iotor,
potor uerbalia r omina: cir latium pro urina, prioma tamen breui,non longa. Aliquando reperitur lauaritum,cT potatumrinde sunt Iuliatio, cr potatio: lauari tors,c potator. IIuo,iuui,ilitum,nec in hunc, nec in illum modo format suum derivatiuum CCterum ex alis
supino iuuatum,scit iuuatio: ab illo si tutor , seu pontius adiutor. Ex caeteris autem pauca sunt nomina uerbalia inor,ut domitor,non domator er Sector,qui siugnificat eum accusatorem,qui ex damnatione accusati dimidium bonorum expectat issius,aut certe aliqNam partcm.
18쪽
' Asconius Pedianus : Sectores di cti sunt qui spem lucri sui secuti bona condemnatoriam semel auction hantur, pro ue iis pecunias pensitabant singulis, ac . in postera pro compendio suo singulas quasque pec Mias populo uendituri. Cicero pro Roseio: Nescis per ista tempora eosdem seresectores fuisse honorum c lonorum. Et Gesar in commentariis: Postridie eius diei refractis portis cum iam defenderet nemo , atque intromisi is ni illi bus sectionem esus oppidi uniuertari Caesar uendi lit.
bre ludicri dicimus.Vergilius in XII. -Nevique enim leuia, an ludicra petuntur Praemia. Per quod uult D sera tertiae declinatisnis,cm eotitia
notum sit fecundae esse ut in Iete ista frequenter repeis
ista, Qui artem Iudicram exercuerit a quatuordecim
ordinibus primis ne sedeat. Ars ludicra, est ars blaestrionica, oescenica: ut fientio quicquid nomine Iudicri intelligitur.Nam Iudicrum, quod est substantiatium, non modo ludus histrionicus est σ scenis sed q Datipe Iustrum opus,ac ioculare, etiam Iudi publici.
De hoc nomine Ficuti C A P. IIII.
FI*s ite inquit etiam uitiu corporis quarM cst: Prise .li. snartialis primo Epigrammatan: Epig, 3 3 cum dixi ficus, rides qua si barbara uerba, Et dici ficos ceciliane iubes.
Ducemus ficus, qui stimus in arbore nasci, Dicemlas sicus Caeciliarie tuos. Ex quo ostendi π vitia, fructii quartae esse declinationis, ginere autem differre AEgo Gro reperio ancipitem apud
19쪽
puto scribendum: cum dixi cos,rides qstasi barbara verba,
Et dici ficus Caeciliane iubes. Dicemus sicus,quasscimus in arbore nasci, Dicemus mos caeciliane tuos. Ante omni cur ille risisset Martialem, quod dicerediscuss Au non reperitur musi altem pro arbore, atrique etiam prosectu,se numero pngulari s Non hoc ergo ille ridebat. Quid ergos quod genere abuteretursne hoc quidem Quippe cu dico sicus,quo genere utar, nemo intelligit. Certe ridebat quod alia declinatione uteretur,' ea,qua debebat,ut ex fecundo uersu, in quo mutata est declinatio,apparet. Qu)dst igitur Caecili nus de declinatione agebat, non de genere, debuerat Martialis ad declinationem,nou ad genus respondere ut est putandum atque adeo necesse est eum respondita
ρ.Siquidem ut ostendi ille reprehenderat, quod hic sicos dιceret,non mus. Quae reprehensio si uera est, ut Priscluno uidetur,qui uult mus magis esse quartae, sis tandem modest poeta fuisse eum quι recte adα
moneat,tam execrabili etiam uero crimine incesseres ergo coniunxit accusationem imperitiae cum accusatione flagitij per iocum, dicacitatem,ut moris fui est, quod ille adeo stolidus,non solum nequam esset, ut neαgaret ficos reperiri,quos siccum semper, cr quidem clo dolore gestaret quod minime mirum est reperiri, qua
prosi actu,ad cuius utitudinem morebus appellatus est,in fecunda declinatione, cat opinor in genere masculino non modo apud poctus, sed apud ora torcs
20쪽
ELEGANT. LIB. I. i pope,probatissimos reperiatura. ut Horatius, Ser. r. si-
Pinguibus π dicis pastum iecur an cris albi. gEt Plinius ad Octavium Rufum, Quae nunc cum scis,
s boletis certamen nondum babent. Et Cis 'ro de Seri nectute,Ex tantulo grano sici. Quidam grammaticoorum recentum, id eli,imperitorum, aiunt pro fructu quartae,pro arbore fecundae esse declinationus, quum pro arbore sit saepius quartae. ut idem de Oratore.
Uxorem suam suspendisse se de ficu. Secundae autem,lit
apud Iuvenalem: -Ad quae Discutienda ualent sterilis mala roborasci. Macrobius cx ipsi in secunda declinatione semper feore utitur,cT plurimos ueterum ostendit usos. Prisci nus uero uult pro fructu, Ir morbo quartae 4 ,er hoc auctoritate Martialis. Neque ego inscior ultimum itilum uersum posse sic legi,uit recitat Priscianus: sed id
ioco magis,quim serio a poeta accipimus esse dictunt.
Neque enim stipsium,quod ficos dixissct, sed . istius cr
nequitia, cr imperitia reprehendere uoluit non ignorans Mos er Latine, usitate dici. Nec uero Prisciano faciendum fui ut unum Martia sequeretur, Cy caecilianum nescio que,ut lagitiosum homine, sic ineruditu,in eo praesertim loco,ubi iocabatur poeta,ncc Damsententia aperie bat, π tacite negabat,quod af mare uidebatur. Nu nequaqua dixiset sicus quartae esse declinationis,er generis masculini,quod inauditu est: nec deberentium posuisset generis inter morbum , Crfructum,quum hoc ab illo dicatur. Quidam ecclesiactioci aiunt pro arbore,Ficulnea ut ibi, Videte siculneam, Lut. i ier omlles arbores. Quod nusqua alibi si memoria non B excia