장음표시 사용
41쪽
Aenia se ncm , Sctitor, I 0r comparativa sunt per imminunici , sed tionem , Est cliim Scutor non fatis senex. Iumor non cruda deo fatis Iuvenis, intra iuuenem, sicut pauperior intra
paupercui: hoc a uictu dicit Varro in libris tuis ad Cis,hi i ta Grosscimquam rem a Varrone tractatam confirmaeles rese- .etiam PIιni .haec Serlitus. Si uero hoc Varro, cr Plixebat pe- nius uitauis non cernit sibi psi repugnare rationem ς Oxς u ' ba ie s Elienim natura comparatiuι supcrare in ea qualitate, quam obtinet positiuus,quae seuperatio quorities incolumis est, non possis tunc dicere factam esse imminutionem. Ponamus exemplum huic rei simillim Antiquior te ego funicitis, maior te natusum. item, Adolescentior te funi idest, minor natu te sum: ita, i unior te sum: id est minoris aetatis quam tu, uidelicet supero te paruitate aetatis: quem in modum accipitur illo in loco Serui . Ergo non per imminutionem ,sed proprie. Quare ut in lunior fullitur, ita er in Senior falli dicendus est quae tumen omnia culsentio propositivo accipi solent . quemadmodum etiam Oous, pro Oc ter. Minus pro non , semper fere accipitur: Doquentissime tumen iunctum cum Sin, aut cum Quo, prout . Sin minus,id est,si non: Quo minus, id est,ut non: sicut, Quo ferius, etiam pro,ut non. Quia de hoc comparativo Minus feci mentionem, aliquid etiam de ipso . cum . Placet autem nubi non modo a paruum venire, sed etiam a parum ut, Parum pecuniae babeo ,
non autem Paruum pecunia: ergo Minus pecuni ad
parum pecuniae potius,quam ad paruum pecuniae uia tur referri. Addum aliquid econtrario de Magis. Ait idem
42쪽
ELEGANT. LIB. I. syidem Pristianus,omnia comparativa mittere adverbia Prisc. lib. Hulia neutro generi.Atqui magis,non tu lis,exit mo 're aliorum ,sed in is: quod comparativum esse Cr uisisse huius uocis indicat,ta .multo post nescio quomois fatetur bic auctor. Praetereo quod a Maius nullsi aliud adverbium est, Cr aliquod esse debet. Dicimus enim Iustius queror, melius scribo, peius cunto,plus gaudeo,minus doleo. Maius gaudeo non dicimus ,sed Nagis r quod a magnum positivo comparintiarem esse uel hinc palam est,quod omnes sic loquimur: Magis poterat Pompeius, quam caesar : sed postea Maxime omnium potuit caesar. Ex quo apparet eiusdem post tiui , quod est Magnum comparativum esse magis, inius superlativum est Maxime mutata v in g, Cy appositu LQuod quum ita sit, cur per magis cr positiuum resolui comparatiuum Pristianus uouit, tacens de caetera quae eundem usium praestant s Fortιor, plus foratis , uehementius fortis, ualidius fortis, er quae Lathuiusmodi. Opinor quod non putabat hoc esse comparativum, ut quod a voce comparativi recesserat: aut si putabat , absurdum uidebatur comparativum pcrcomparativum resolui cum positivo, quum praesertim
ipsum magis,more aliorum comparativorum resoluendrem sit, quod fieri nequit, Quod si resolui ncquιt , ne aliud quidem poterit. Quale est si dicum, Quod est isto.
rum maius aedificium,aut quod ualidius absurdum ut dixi quibusdam uideri possit, si rsoluatur magis magnum,cT ualidius ualidum. Adde quod sicut resoluit comparativum per magis, ita debuit resoluere supero latiuum per maxime: Fortissmus Graecorum Acbiti
43쪽
Ies, maxime fortis Graecorum,non autem super omanes Graecos fortis. Na boc modo supra se fortis erit, quod feri nequit. item sine apposito, Fortissimus Herculcs,non dicitur commode ualde fortis , sed ualia diffine, idest, maxime fortis. Nam quid absurdius,
quam quum exponamus comparativum per comparavitiuum, exponere super latiuum per positiuum s
De differentia Coparatiui,a superlativo. C A P. XIII.
INter comparativum, π superlatistum ea in priamis, quae apud Graecos, differentia est,quod comis parativum refertur ad unumsuperlutivum ad Fuis Prisc li.3. ra. Q od reprebendit Priscianus,inquiens: Fit autem comparatio uel ad unum, uel ad plures tam fui geneaera, quam alieni: quamuis Graeci bonoris causa fuegentis magus, quam ratione ueritatis, dicant non possie ad multos sui generis feri comparationem. Alij a tem dicunt hanc se rationem, propter quam non utuntur tali comparatione, quos quum ad plures fui generis sit comparatio, superlativo uti possumus: ut, Fortissimus Graecorum Achilles. Sed superlativus multo alios excesseresignificum Imparativus uero etia potest er paruo superuntem dem strare: unde etiam diminutionem iure accepit apud nos, Maiustulus, Min sculus. Haec Frisicianus. A' quo tam pro Graecis,quam pro Latinis dissentio. Nam quaero a Pristiano, quoin num modo Graeci distinguerent fensum comparativi a
sensusuperlativi,quum ipsi quoque comparativo geniatiuum tribuant, nisi bis ratione, ut hoc ad unum,illud refcratur ad plura Loquor quoties comparatio' ad eos, qui uni eius ingeneris. Num ad eos qui funia leni
44쪽
ELEGANT. LIB. I. 41 alieni , necessario quoque utuntur genitivo per comae parativumquIm ablatiuo careant. Quum dico eomae purationem more Prisciani, tam comparativi, quam
superlativi intelligi uolo. Atqui Apud Latinos ista ambiguitas non ej, quia comparativo ablativum tria fuimus. De boe paulo pinost respondebo. Tamen tanti momenti est illa Graecorum ratio, ut eam Latini ad formam Graecae constructionis imitati sint: hoc est, ut eum genitivo iungerent comparativum utique inter duo c nam superlativum dubium non est habere locum inter plura ut, Aiacum fuit fortior Telamonius: σNanuum melior est dextera. Si uero tres Aiacessus.sent, diceremus non fortior, sed fortisimus sicut,Diagitorum longissimus est,non Iongior, medius. Hora tius, O' maior iuuenum, inquit ad duos enim Pisones I 8' arte patrem, fliumc scribebat. Ouidius in persona Mea poet. In
deae,qstae duos filios habuit: id iit
Quum minor ex pueris iussus, studios uidendi, constitit ad geminae Iimina prima foris. Et Cesar, siue alius pro caesare,in commentario XI- Ctic Iintestamento Ptolem. patris, Haeredes erant scripti erim. XI. ex duobus fili' maior, ex duabus ea,quae aetate an aut si ma- tecedent. Ideo maior Aiax,σ minor:ille Telamonis, ut libr- bis Oilei filius. Maior π minor Atrides: isse Agaὰ ς ς memno,bic Menelaus. Maior Cato, T minor. Maior, o minor Scipio,de duobus Apbricanis. Maior orus, o minor: siue superior, et posteriorinam tempus segnificamus,non dignitatem maiorem, minorem ue. De malis tamen non maior, minor dicimus:ut, Diovae
45쪽
ga LA VR. VALLAEquum superat, non per comparatiuum, sed per postis rivum,aut per superlatiuum loquimur:u agnus Alexander, Magnus Pompeius,Fabius Maximus, Valer. Naxi.Et haec est Graecorum ratio, in qMa nobis cum
illis conuenit:.quod ad unum sui generis Mendum esseomparativo,ad plures si perlativo. Ideos cura uia Macrob. Am loquendo,oe' xeconditissimί scientiae Mus alib-7-ς-p- μs in Saturnalib. nubi non probatur,ubi dixit: Age Seria non solum adolescentium,qui tibi aequaeui sunt. sed sinum quoque omnium doctiomus. Non enim est eiusdem generis adolescens cum sembus, non aliter quam si dicam, ego um doctisimus Romanorum, Crcarthaginiensium. Num si Romanus sum, tollendum est carthaginiensium: si carthaginiensis, torrendum
i ahi est Romψ'orμm si nci trum, utrunque male vingitur. tera i , Et Prisciaulis in prΠno:Omnium est breuissimum coaequitur. rum quae diuidi possunt, id quod diuidi nou potest. Non aliter quam si dices, Haec est pulcberrima farum sororum,ciun sit dicendum, baec est pulcherrιmaboroarum.nam sororum is uua est uarum non est. Quid autem ad plures generis diuersis Nempe nos qui stanum castum babcinus simillimum genitiuo, hunc adbiis beni vi ut, Acbilles Troianis fortior fuit: Cr , Ego sum doctior cartbaginensibus, qui non sum doctisiamus Romanorum : Cr Tu es doctior senibus, iuuenum longe do cti simus. Graeci eodem genitivo utuntur,ue sit haec discrentia, Superlatiuu ad plura sui generis comparativum ad plura diuersi generis compararie quod Priscianus reprehendit, nolens illum dioerenaetium inter gradus hos ese: sed hanc, quod comparau
46쪽
ELEGANT. LIB. I. 43tiuus parum, superlatruus multum excellere significet. Quae ratio, praeterquam quod non fatis defendit opisitione Graecorum, atque adeo usium Latinorum,etiam fuga est. Neque enim ut ipsie uulto quia comparatis uum diminutionem accepit, ideo parum signisicat, non potius mustum, quia diminui potest, praesertim quum dicat comparatuum aliquando transiendere fuisperlativum: ut, Achilles fortis imo Troianorum Ηeactore fortior fuit. Sed ego hoc non laboro,quod coma
paratiuum modo transcendat, modo minuatur: qua res non mutat naturam comparatiui:aliud animaduertendum est, quo solo ipsi gradus comparationis ponaderantur: quod comparatio unum gradum obtinet, sirive primum: sivertitio uero plures, siue ultimum. Ataque ut ego sentio non ad singulas res, sed ad gradus quosdam illa referenda sunt. Nam ubi fuerint multa eiu cm generis, non tamen cadit superlatio uno emianente, caeteris paribus. Vt si inter plura vascula,aut plura nauigia ad unam magnitudinem fuctu, aliquod sit longe capacius, grandius,non recte dicas,hoc σρ omnium maximum. Necesse enim est ubi superlutio est,ibi sit ex comparatio, ex aliquod sit maius aliquo cr sterii altera in ius boc,quod erit iam omniu maximu:ut in Troianis fiunt aliqui fortes, ex bis ali fortio τes,atq; alij adhuc his fortiores,qui uocantur sorti mi. Itaq, ni quam citra tertium numertist superlatio. At Pristian. uidetur,si eaetera paria nauigia aliquod paulo antecedere dicendum Maius caeteris: si multo, Maximum omnium. Quid ergo δε inter isse puria
unum utcunque emineat. eiusdem tamen generis, nou
47쪽
noui testamenti litera Latina: hoc est,
gelii scriptoru Latine scripsit: omisnes enim aut Grince aut Hebraice scripse
Lauretio recte dictum, perpera Mancinelus in
diues, quomodo dicendum erils comparativum non refertur ad ea quae plura funt eiusdem generis,Cr fuispertitiuum non babet locum inter paria. Malim ergo dicere per comparatiuumsed in ablatim,ut Maius caeteris. Num inter duo ut dixi damus genitium. Quia dam dant genitivum etiam ubi plura duobus sunt, sed tantummodo ecclesiastici, praesertim imitati Graecos
autores innde interpretantur. Nulla enim litera est Latina noui testamenti. Dicunt ergo, Maior discipul rum, Minor fratrum, me quia caeteri pares sunt, unus autem aut excellat, aut excellatur siue quia non magni fecerint bane diserentiam comparativi, superlatia ut, alters pro altero,hoc est,comparativo pro Apera latruo utentes: ut ex loco illo datur intelligi: Qui uult inter vos maior esse, sit uestrum minimus. Cur non diaxit Maximus Minimusq;: alit, Maior, Minora : nisi quod pro maximus posuit maior in quo Graecos securitumscimus in illo autem licet buc parum pertineat)Greelim nonstquimur. Nunc manent mes,lpes, charitas, tria haec: maior borum est charitus. Cur non aut Maior barum, aut Maius borums Graeci genitivum hunc in omnibus generibus uriti tabent,qui est αρτωλVeruntamen potuiJet Latinius dici, Maximum: nisi Graecos imitari maluissemus , Graecos inquam unde
traduxerunt,non autem ueteres illos,ex qgibus gramamatica confirmatur. Nam ut charitus est maior caeteam, ita caeterarum duarum ut opinor altera alteram superat:raros reperitur numerus trium,ubi non potius uperlatio cadat, quae tres diuerses exigit Panatιtares,quam comparatis. Ideos Graeci contenti facin
48쪽
ELEGANT. LIB. I. 4srunt dicere comparationem ad unum, superlationem ad plura,quasi omnia inter se aliud ab alio distantia. ' Quin ipse Priscianus quanqtiam issentit, tumen pauri Prisc. si. 3.lo post quasi imprudens,quod negauerat, confessus est. Prior referri ad unum. Primus ad plura quod antei Diomedes, Donatus,er seruius dixerant ideoqI illud iungi ablativo more comparativorum, boc autem genitivo mo resuperlatiliorum. Quae non signicant melior, er optimus quemadmodum ipse uult sicut nee potissinlim, optimum,in Phormione apud Terent. Vbi tu du Act. r.sce.
bites,quid sumus potissimumsed in bis omnibus princi pallor, principalsimus, ex principalissimum. Quod quum ita sit ut in summa colligunt, breviter diacam,ut i principio institui) comparatiuum inter duo esse versativum inter plura,si modo tria fiunt impariria:ueluti si in duas parteis ciuitas diuisa est,ut bello civili Pompei ,σ caesaris,recte dicas, Maior pars Culinritum sequebatur Pompeium, minor caesarem: non autem maxima, aut minima, nisi accipias pro ualde magna maximam, er pro valde parua minimam. Sin intres partes,ut tempore triumuirali, dicendum erit, Naxima pura Quiritumsequebatur Octauium, Pars maxima legionum erat cum Lepido, Maxima pars navium erat cum Antonio, non maior. In quorum viroς - , que ne quis putet neminem hoc ignorare peccauit Lactantius uir Latinus plane, facundus,qui insccutido Cap 1 s. lib. Institutionum inquit: Ut pinis dubitare,quos diu cud poti simum stultiores, illos ne qui fusum religio. nem fuscipiunt, an qui nullam.Et in septimo: Vt ea ιpasa quae dicerematon nostris es aliorum potistimum liateris
49쪽
teris confirmarem. Potissimum dixit pro potius: dira I - in partes e runt,non multaemu apud Quinti Hoel eo quaeram necesse AZ, quae ratio fuerit, ut iuuenis ad parricidium suo potius gladio uteretur. Tametsi non
absturde hic potiminum dici post,quasi suo ex omnω spoli rum. Et in illo Lactanti' quoque, si tale Daret, Non aliorum, sed nostris potissimuηinquus ex omnibus potiminum: emnis mustae partes, ετ totidem quoisiunt genera literarum. Vel, Non aliorum, sed noristris potius: eranis duae partes, hinc nostrae liter ilibine alieme.Idem Lactantius in primo: Omnes Sodilp--- lae unum De praedicant, maxime tamen Er Graea, quae celebrιor,Cr nobilior, inter caetervi h 'betur. Cele ferrιm Cr nobilissima dicendum erat. Cicero autem
quodam loco id quod dico, aperti Lime ostendit,quum ait in Pisonem: Me quum quaestorem in primis, aedis lem priorem, praetorem primum, cunctis Afragi'
P.Rfaciebat. Aeirilem priorem dixit, quia tantum erant duo aediles, sicut duo censores, Cr duo coninsules. aeteri autem fere omnes magistratus multi, ut praetor, s estorq : Inter quos se creatum dixit aut prim , aut inter primos. Cuiuου rci siquis fidem do sidera binisemper aediles nominantur a Drentio. Ipse cicyro Milone inquit:. Septem praetores,octo tribu 'mi plebis,illius aduersaris, defensores mei. Nam νία
stores pcne singuli singulis prouinci proriebantur. Et exemplo Lactantii admoneor ut dica illas praepositiones Interier Ex tam comparativo,quam siuperlatia uo posse dari,ut constat supcrioribus stic retia exemplis G Quint. in GladiatorCQui inter nos ut apparet
50쪽
BLEGANT. LIB. I. 4 ret fortierfuit. Et in Geminis tinguentibu Dij proohibeant,ut ex duobu3 flijs utilior incipiat esse perituis Decla. 9.rus. De 'perlativo ipse paulo ante protulit exemptu, Decla- ῆ- Celeberrima inter omnes, Cr nobili ima babetur. Quae si pares praeter unam fuissent utendum putarem
eomparati/ιο,κt fecit Lactan. Solemus quoque interro 'gando, Ir dubitando dare Utrum comparativo, Quid autem Aperlatiuo: ut idem Quint. Ita non tantum
utrum idem sit meliusscd quid sit optimum quoitur.
Iterum: Ex duobus uter dignior, ex pluribus Dis dia . , i gnissimus Et Cicero: Quum quaerere videretur Or tor utrum potius, aut qui potifimum dicamus. Taae nim aliqκando damus Quod etiam comparatim: Sed ego ad ustiora ducente Dio transeo,σ ad ea quae Oratorum magis fiunt,quam grammaticorum mugis Latin eleganters loqui uolentium,quam eorum, qui ad normam grammaticae periti esse contenti fiant. Quare separenim ea,quae de hac re dicenda superfunt, ex eis
fuse locum inuncinun quae et si posient posterius tractari tamen quia ad materiam graduum pertinent,iu hoc poti um loco exequemur rem dignum auribus studiosiorum,de exactissima antiquorum L it initate, ex elegantia a Murco Cicerone, Marcos Fabio Quintiliano praecipue obstruata, duobus laminibus, atque oculis cum omnis sapientis , tum Mero eloquentia
Lesbis. De natura Superlativi. C A P. X III I.
1 GitUr superlativus ad cistit sibi Q usque: relinqκit
autem Omnis uel Cunctus positivo ut optimus qui Pes pictustatis quisque, pro eo quod est, lini s