장음표시 사용
161쪽
An Deus immensi uenias mar ac tua nautae, cre. Anne nouum turdis sidus te menstbus addas'
Ideo dixi durum,quia per interrogationem quiddam urgentius, cr instantius est in hac geminutione Anisne,quam in illa simplicitate An,quod bis non',ut ex aliis compositis elucebit: Non he fuit satius tristes Amar idis iras. Atque superba pati fastidiu noli ne Menescum' Noά ne ego te uidi CDimonis pessime caprum Excipere insidi'' In bae interrogatione non id agitur, ut re rideas nescienti, sed, cogaris assenis tiris enti.Nec alia uis orations est,quam si diceres, An non,quod magis urget,quam solam N On: Iicet σhoesolum pro illo composito accipi soleat. AIta composita si modo composita sunt baec sunt: ua ne: Eragonerquae interrogando rsonsionem non poscunt, sed assensum extorquent.
De Nedum,ct Non scium,Non modo, ct non tantum, CAP. XVIII.
do cum utrunque sententiam eodem claudimus uerbo:altero,quum si in utrique sentemtiae uerbum damus.Primo modo fic:Funderem pro te sanguia nem,nedum pecunia.Secundo sic :Funderem pro te sanguine, nedum pecuniam tibi crederem: Cr hoc afirmative.Negative φ:Non perderem pro te obolum, neis dum sanguinem.Item, Non crederem tibi obolum , adum pro te funderem unguinem. Atque in adfirma: do,id quod plus est,maioriss momenti in prima parte est ponendum in negando id quod minoris, Plus est,
162쪽
e' magis momentosei imbre sanguinem, cpiam pecuniam:σ minus est,π leuius,perdere,aut credere obolum , quam perdere , aut fundere sanguinem. I inperiisti uero bane dictionem accipiunt pro Non solum, fledicentes Nedum laborem pro tesusciperemsta etiam mortem,quod sic dicendum erat,Μοrtem pro refuscia perem,nedum laborem. Aut per non solum, nam conatrarius modus est per Non solum, ex Non modo, ei qui est per Nedum sic,ne priora exempla commuteae mu3:Non solum pecuniam pro te funderem ,sed etiam funguinem. Item, Non modo pecuniam tibi crederem, verum etiam sanguinem pro te funderem ioc affrimistiae. Rursus negatiue, Non modo pro te sanguinem no perderem ,sed nec pecuniam. Item, Non tantum pro te funguinem non funderem, uerum ne obolum quidem tibi crederem. Haec igitur differentia est inter Ne tu, er Non solum,me Non modo, me Non tantum. Alia quando tamen reperimus hoc posterius pene pro Neodum accipi. is in lib. Ospcit ii. Huic igitur uiro bono,quem Fimbria etiam, non modo Socrates nollearat, nulla modo uideri potest quicquam esse utile,quos non sit bonestum. Possemius dicere hic pro, Non inoodo Socrates nouerat, Nedum Socrates. Sed Nedum auget,praepolletq- alteri parti,cui adiungituri.Non morido aute aequiparat. Ideos puto ciceronem uoluisse aequare Fimbriam Romanum Socrati Graeco, dixissec, illud Non modo, sicut tu quibusdam alijs exemplis: ut
tu i fidem Osici :Ad quod est adbibenda actio quaeda,
non solum mentis agitatio.Et pro Plancio: Plura nedicam , tuae me lacomae impediunt, lisses iudices, ς K non
163쪽
non solum meae. Hic non ausim pro Non solum icta
re Nedum. DE USU NEGATIONUM EX AN-
notationibus in Pandectas, auctore G. Budaeo. Animaduertere debemus quaedam enuerba quae idesine negatione ac cum negatione polleant, ut uereor, ii meo,metuo,caveo,& siqua sunt eiusdem significationis,
uereor ne ueniat, uereor ut ueniat,timeo ne moriar, iliti meo ut moriar,caue facias de caue ne facias.Tereia. Sed
pater adest cauete esse tristem sentiat Vt enim interdum duae negationes non plus quam una pollent,ut si dicas uia quam mihi nec obfuisti nec profuisti. sic interdum una negatio duarsi negationum instar est,duntaxat adiuuante ui uerbi. Cicero. ad. Q . fratrem. Quod enim ab suisti uereur ne satis diligenter in senatu actum si de literis meis, id est ne non satis. Idem in Acad. Anaκagoras ni ueni nigram dixit esse:ferres me si ego idem diceremῖ tane si dubitarem quidem,Idem ad Atticu in: Si manet, uereor ne exercitum firmum habere possit,idest, opinor eueXercitum firmum non habiturum. Quod fortasse sic resoluitur,vereor ut ne habere possit, quo modo loquendi Cicero ipse uti solet, ut in Bruto.Ego tamen ita de unoquoque dicam uti nectici possit quem existimem oratorem,quein declamatorem fuissae. Et in .iii .de Ora.Omnis mea cura solet in hoc uersari, si possum, ut emciam ali quid dicendo, sin minus,ut ne quid mali. EX more Tereotiano sumptum,qui ait,ut'nc quid nimis.Hunc autem loquendi modum uideo nostrae aut proximae inemoriae clarissimos scriptores sequi.Ηermol.in quadam oratione.Vt licita sit admodum univcrsa ciuitas,ne laetitiam incre/dibilem suam oratione consequi ualeamus,id est, ne non ualeamus. Sic Vlpianus. Vereor ne possit ista connubii
habere nubendo,id est,ne non possit,ut ipse alibi dixit in l. si ego, paragrapho primo, infra de iure dotium. Et Triphonius.Vereor ne longum sit adoptionem mariti eius impediri,id est,opinor non esse longum,id est,incommo
164쪽
dum.Hoc etiam ut per particulam Cicero enunciare so- Iet,iat ad Atticum. Qui cum impudentissime postulauerit tamen conceditur,ct tamen uereor ut ipsis contentus sit. Et pro Quintio: Si ueretur ut res iudicio facto parata sit. In quibus locis multi existimarent deesse negationem, cunihil desit. Terentius:Dies mihi hic ut satis sit uereor ad agendum. Politianus in Heredianu in Veritis omnibus ut satis libenter imperatorem pertinacem milites reciperct, id est ne non reciperent.Est etiam alioquin inuenire cum una negatio in oratione deesse uidetur. Cicero in.iii. de legibus. Q.uae res cum sapientissime constituta esset a maioribus nostris,nihil habui non modo multum quod putarε novandum in legibus. Non modo multum pro non modo non multum Et de persecto oratore. Nam sic in epularis apparatu a magnificentia recedes non se parcum solunt
sed etiam elegantem dici uolet Non solum pro non solunon, clixit. Idem pro Publio Sextio. Cum illi soli essene praeter illum flagitiosum Tribunum plebis duo reipub.
turbines,qui non modo praecipitanti patriae subuenirent, sed etiam nimis tarde concidisse moererent. Et de redita
suo ad populum: Tribunitiis superiores illi rogationibus nulla auctoritate senatus sunt restituti. Marius uero non modo a senatu, sed etiam oppresso senatu est restitutus. id est, non modo non a senatu. Et in quarto Tusculanarum qua bonum:Lis enim malis insidentibus non modo heati, scd ne cani quidem ess e possimus. Li. Asdrubaliq; non modo in Italiam traducendi eXercitu, sed ne Inanendi quidem satis tuto in Hispania spem reliquit .Pli. in Episeolis. Multa in urbe nostra iuκtaq; urbem, non oculis modo, sed ne auribus quidem nouimus.Quae cxempla ct similia mirum est Laurentisi v flensem non animaduertim Is.n. lib. iii .Elegantiarsi,ut scite pauca de hac re ct sulatiliter dissaeruisse mihi uidetur,ita si cius doctrina sequi Melimus haec loca tueri no poterimus.In causa est ut arbitro quod Lauretius ad norma latine proprietatis ea redi re uoluit cluet Grζcorti imitatione usurpata sunt. Gr. cienim τοῦ ο Onos αι τὶ του ob Δονονουχι subinde utuntur.
165쪽
crebra apud oratores ct elegantiores scriptores. Plates, ἐγω δ ιανθρωπὰ , a nor δὴ si ,id est, non soluin hoc non dixerim de deo &-, quae itidem pro non solum accipiuntur. Hoc etiam per nedum latine dici solet Sallastius: Quippe secundae res sapientu in animos fatigave,ne dum illi corruptissimis moribus uictoriae temperarent. Apud Liuium in octauo secundi belli Punici, hoc modo Fabius loquitur aduersus Scipionem in Africam traiectarum. Me dictatorem cum uigerein adhuc uiribus, ct in cirrsu maκimarum rerum essem, recusantem nemo audiuit,quo minus insectante me magistro equitu quod fando nunquam auditum fuerat lmporium aequaretur meum, Medum ego persunctus honoribus certamina mihi cum doles rue flo rentissimo proponam,id est non modo a cnon proponam . Idem : Attonitus repentino malo uiruquid obiiceretur intelligere potui,nedum satis seiam quo modo me tuear. Cicero pro Plancio, Ego u ro ne iminortalitatem quidem contra rempublicam aecipiendam putarem , nedum emori cum pernicio reipub. uellem , ubi alius eritin non indoistus nollem iis arbitror dixisset. Et pro Cluentio: Nec Metellus, nec Popilius clarissimi Diri uim tribunitiam sustistere ualuerunt,nedum his temporibus his moribus sine uestra sapientia ac sine iudiciorum remediis salvi esse possimus .Lucianus: '
Acad. AnaXagoras nigram niuem esse diκit,ferres me si idem dicerem tu ne si dubitarem quidem. Vnam nega tionem Cicero duarum uice posuit. Interdisi contra duas pro una positas inuenimus. Idem libro I.de finibus . Sed quanquam negent Stoici nec uirtutes nec uitia crescere, attamen Utrunque eorum sundi quodammodo ac dilat ri putant.Et in s.Tuscula.Itaq; ne si iucundissimis nos somnis usuros putemus, Endymionis stinnum nolimust ri. Et in Acad.Quod bonum quale sit negat omni Ho
166쪽
mirum siue uoluptatibus sensum mouentibus nec suspicari. Et pro lege Manilia.Erat enim metus iniectus iis nationibus quas nunquam Populus Roma. neq; lacessendas bello neq; tutandas putatist Obδε - ποτε οὐχ ἡ ατο. In his enim locutionibus Cicero Graecos imitari uoluit, ut Pro Cornelio. Versatus in intima familiaritate hominis rotentissimi in maximis nostris malis,atq; discordiis, ne minem unquam alterius rationis atq; paretis non re, non uerbo,non uultu deniq; offendit. Haec de negationis usu dicenda hoe in loco habui, ut multis fortasse non satis animaduersa,sic omnibus necessaria. De nisi. CAP. XIX.
Nysi,q*oties principium bententiae est, indicaria
uum desiderat, alias etiam subiunctium. Cic. pro Milone:Nisi forte putamus dementem P.
Scipionem Africanum fuisse, qui quum per seditionem
a Τ. carbone interrogaretur, quid de Tiberi Gracis ebi morte sentiret, re*ondi iure sibi caesum uideri. Et Quintilianus:Nisi forte imperatorem quis idoneuertast n praeliis quidem strenu ui π fortem,π omaenium quae pugna poscit artificem , sed neque delectus
agere, nec copias contrahere,atque instruere,nec prospicere commeatus,nec lacum capere castrisscientem.
Praeter principia autem siententiarum,sic: Vapulabis, nisi caues ue nisi caveis. In illo superiore nisi, adest sectum principalcibis non adest.
De coniunctione Quod. CAP. XX.
167쪽
t et so LAVR. VALLAE beo, Impero, Exigo, Postulo, Cr reliqua. In illo tramen superiore cauendum est,ne diuersortιm modorum verba copulemu3:qualeforet illud Terenti, quod nonnullisse legunt: An quod uiam ignorunt,an quod iter perferre nequcant f cum sit dicendu aut sic: An quodnium ignorent,an quod iter perferre nequeunt aut sic An quod uia ignorant,uti quod iter perferre nequere Terenti in Cllisimile istud aliud est apud eundem: -Nibit quum Eumlc. est, nihil desit tamen quum sit potius legendum Desit Rct. 2. s . non desit,ut bonis auctoribuου placet. Et in prooemio
' ciceronis ad Herennium sic quidam ligunt: Et si ne gocijs familiaribus impediti, uix satis ocium studio su peditare ρ imus,s idipsum quod datur oci, Ilabentius in pbilosionia confimmere consuevimus. quum sit potius legendum Possumusnt mori concorderi qui copula media coniungrenturi quanqIam Crsonlis ipse ut pote in cursu medio periodi, conuenientior est in possumus,quim in posimus. Est etiam alia causa, cur hoc non liceat,quam modo ubiuirgam.
scationis sunt,aliquid in utendo discriminis bais bentia. Nam maior quaedam dignitas data est primis duobus,quae semper adsciscunt sibi indicativum duntaxa in principio statim orationum,epistolarum, librorum. Alia duo in hoc loco, raro in caeteris, ornania indifferenter. Cicero in oratione pro Milone:Et si uereor iudices. Et in epistola ad Atticum: Et si nia In prin. hil noui afferebatur. Et in opere ad H crennium Etsi
negoci familiaribus impediti uix satis ocium studiosi neu
168쪽
Appe Atare possumus,π id ipsum quod datur ocij liis
bentius in philosophia confulnere consuevimus. Quinaetilianus in declamatione de corpore proiecto Etsi i dices in buc asperrima conditione stagilitatis humuis me, in qua nemo prope mortalium impune uiuit, baee omnibus natura est, ut ua curq; calamitas praecipue misera, atque intoleranda uideatur. Cicero pro lege nanilia: Quanquamstequens conspectus uester inibi multo iucundisiimra nc autem Iocus ad dicendum amplissimus,ad agendum ornati simus est usus Quirites idem de Officiis: Quanquam te Marce fili annum iam audientem cratippum, idq; Athenis, abundare oportet praeception stitutisq- pbiIsopbis. Lactantius tamen secundum librum de institutione sis incipit: Quanquam libro primo religiones deorum falses se monstrauerim. Alia duo magis postulant subiunctivunonnunquam tumen Cr indicatiuum,ut dixi. Vt apud Horatium sic quaedam epistola incipit: Quamuis Scaeuastis per te tibi cons lis, scis. Et Apud Quintillan: in declamatio: Quamuis iudices
in tanta mulorum continuatione iam poterum nia hil ex accidentium meorum nouitate mirari. In se
bis partibus, quam in principi' parem omnia baee locum fortiuntum. Habent cr boc diserentia duo priora a duobus posterioribus , quod illa aliquanis do eodem modo,quem de nisi ostendimus, a nullo deo pendent. cicero pro Marcello: Quid enim est ominnino boe ipsum diu is quo est aliquid extremunz. quod quum venit, omnis uoluptas praeterita pro nibilo est, quia nulla est futura: quanquam iste tuus animus ninae
169쪽
,sα LAVR. VALLAE quam bis angusti Aquas natura dedit nobis ad uiuenadum, contentuου fuit , sempers immortalitatis amore flagrauit.N ec uero haec tuis uita dicenda est, quae corapore er piritu continetur.Hoc' acrius per inter a rogationen ac sublimias: ut c ne si alia exempla asiferum longior sim ) si dicamus hoc idem sic: Quano
Pana quis ignorat istum tuum animum nunquam bis aligasti ,quas natura ad uiueudum nobis dedit ,fuisse contentum, sempers immortalitatis amoreflagraues De Essue Tames idem enim uno er apud eunundiist .ult. qpμ 4lios reperienda relinquimri exempla lib. s. isse modi icci pauciora Vnum ex Plinio fatis sit, ad Cornelium Priscum Dedit enim inibi quantum mammum potuit,taturus ampliussi potuisset: tametsi quid homini dari potest maius,quam gloria alis, Cy rier nitas Hic non possis ponere Lice Cr qllamus.
CV'm,er Tum indicatiuumfere postulant. Est
autem in cum quiddam minus,in tum quiddam maius.Et hoc duobus modis,ut aut generale aliquid praecedat, eciali sequuturi.aut ambo sint oeci iis Primo modo φ,ut apud Quintilianu: Quod cum
omnibus cositendum est,tu nobis praecipue,qui ratione dicendi a bono uiro nonseparamus d est,omnibus multu, nibi uero maxime. Altero modo apud eunde: Quod In praesa, Marcelle Victori tibi dicamus quem cum amisistione libri simum inobis, tum eximio literarum amore flagrante, primi, digni vium hoc mutuae inter nos charitatis pignorire iudiculamus. id est, mustum propter amorem tuum
170쪽
ELEGANT. LIB. IL et stemperius, quale est ciceronis in Verrem dctione prima:Factum est,uti cumsummum in ueteribin patronis multis,tum nonnullum etiam in me praefidium fuisfortunis constitutum esse arbitrarent r. sed boc Ioco lectivasiunt,quae distinguunt illud pluscir illus mi
nus. In caeteris locis fere adiectiva non adbibentilis, qualia nunc sunt Summum, er Noonullum. Raro auae rem alius modus quam indicativus conueni quale fuit proximum exemplum. Idem Mintiliati s infecundo: Cap. t.
Quid autem est ex bis,de quibus supra dis quod non cum in alia,quae fiunt rhetorum propria, tum certe in istud iudiciale causae genus incidascicero ad curiois Epist. nem:Graui teste priuatus sum umoris summi erga te mei, patre tuo clari mo uiro,qui cum suu uirtutibus, tum uero te filio superasset omnium fortunas,si ei contigisset, ut te ante uideret,quam uita decederet.Nun
quam hoc sit nisub uno uerbo: uod siquando sub duo
ius feret, nunquam tamen in diuersis uerborum m dis, diuersis ue temporibuι,fecit Boethius in princia pio tertij ut reor de dialectica libri:cum in omnibus philosophiae disciplinis ediscendis, atque tractandis, summum in vita postium olumen existimem,tum iucundius, ueluti cum quodam fructu etiam laboris arriapio,quae tecum communicanda compono. Nisi forte putamus hoc eodem modo pro Deiotaro incepisse ciceronem: cim in omnibus causis grauioribus, .caesar, iratio dicendi commoueri soleam vehementius, quam uel ops,uel aetas mea uidetur postulare,sum in bac ita vae multa perturbant.Τamen dicitur,non Τum re ou