장음표시 사용
61쪽
me potes: nec recte dicas, Scio quam optime striabus quod praeter auctoritatem summorum auctorum, etiam ratione nititur : quia ubi est uerbum,Po. res, ibi Quam non iungitur cum buperlativo , sed cum uerbo: sic, Scribas optime quam potes, in ali autem nequit iungi cum uerbo: sic, Scio optime quam
scribas,nisi alter sit sensus. Ergo illud non plane Laatinum est, Quam primum mare intro exortu tempe stus est , Quam primum postro,mare intrabo. Sed, Quum primum: MI, Ut primum:ue Ubi primMm in re intraui exorta tempestas est: aut, Vt primum:uel, Vbi primum potero,mare intrabo, Latinum erit. Exhses,quae dixi,colligitur,ubi est Qua pro quantum , ibi quoq; poni posse inum inuantum,ut cicer. Amisiatia:Nisi quod tanta est inter eos, quanta maxima malest norum, studiorumcst distantia. Quintilianus infra eundo: Quum aliquid adhibita quanta maxima potest cura, diligenter elimauerit. Vt, quoque in locum Quim, uel Quantum succedit,nune sine ita,nunc cum Ita. Primo modo sic, ut apud eundem in XII. Notromittenda pars baec orationis Ad exigenda, ut optime possumus. ex cic.in pbilippicis: Quas ut honorificentis imis uerbis ipsi consequi potero,complectar mea senae tentia. Astero modo sicut apud eundem de Oratore: Haec ut breuissime dici potuere, ita a me di sunt. De positivo autem nemini dubium erit,Quam Cr Vt, conuenire cum possum,ut idem in Philippicis: Sed reis liquum cursum uitae quam quidem pinum breuiter perstringam, ut potui,breuiter perstrinxi. Recte ergo pones Q in pro quantum cum positiuo,eν superlatia
62쪽
E L EGA N T. L 1 B. Liro intercedente verbo Possum. Maile autem cum comparativo, uesine Possum: ut, Quam plura uolamiana ille composuit,dicendum est complura, non Quam plura, ut quidam male scribunt. In adverbio quoque superlativo nonnunquam legimus complurimur propter unque. Sive per Postum:ut, Narraui rem gestamquam breuius otui:aut, Quam potui breuius.cum biequidem sensus,sed tamen barbare prolatuε est, Narraui quum breuigime potui. Quanquam hoc fecundum potest accipi in eum sensium,qui est, Quam potui breatitus lue ut apertius loquar Breuius quam potuissem. Primus modus sic accipi non potest. Nec hoc quidemiambole caret, licet huius Ioel non sit: iste est nimis iuuenis ad dandum sibi tale negocium. Quod sic Latiis ne diceretur: Iste est nimis iuueni aut iunior,quam ut ipsi detur tuis negocium:ue Est iunior, quam cui tale negocium duur. cuius rei plurima ubique exempla sunt.ut Quintil. Sed hoc apertius est,quam ut probandum sit.Et ita opus inchoatur Valerii Maximi Vrbis Romae,exteramnis gentiamfacta, mul de dicta mea moratu digna,quae apud alios auctores latius diffusa sunt, quam ut breuiter colligi possint . Id est, latius sunt dissersa ta ut non breuiter cognosti possint. item Quintil. in X II. Ideol ne fuscipiendae quidem sunt cause plures,quam quibus se sufecturum sciat. In eundem rationem cadit ille modus,qualis est, Maiorem geris vestem,quam pro babitu corporis.Vt curtius: Maiorem quam pro magnitudines tuae reddebant fonum. illud boe loco iocosum inferre non pudebit: Si quis inis terrogatus, huiusmodi positivi Perpulcbcr, qvi compa
63쪽
46 L A V R. V A L LAEteru confirmarem. Potissimum dixit pro potius: Dec a I. enim partes erant,non multaenia apud Quinti. Hoe Ioaeo quaeram necesse est, quae ratio fuerit, ut iuuenis ad parricidium suo potius gladio uteretur. Tametsi non
absurde hic poti fimum dici posset, quasi suo ex omniabus potissimum. Et in illo Lactantij quoque, si tale Daret, N on aliorum, sed nostru potissimum:quoi ex omnibus passimum: eruntq- multae partes, totidem quot sunt genera literarum.Vel,Non aliorum, sed noristris potius: eranis duae partes, hinc nostrae liter urissibine alienae.Idem Lactantius in primo: Omnes Sibilae unum Deum praedicam, maxime tamen Eoram, quae celebrior,π nobilior, inter caeteras hetbetur.cele' berrim Cr nobilissima dicendum erat. Cicero autem
quodam loco id quod dico, aperti Lime ostendi suum ait in Pisonem: Me quum quaestorem in primu, aedis lem priorem, praetorem primum, cunctis suffragi
P.Rfaciebat. Aeirilem priorem dixit, quia tantum erant duo aediles , sicut duo censores, π duo conasules. aeteri autem fere omnes magistratus multi, ut praetor, quaestors: inter quos se creatum dixit aut primum, aut inter primos . cuiuου rei siquis fidem dea sidera binisemper aediles nominantur a Trrentio. Ipse cis pro Milone inquit:Septem praetore octo tribu 'mi plebis,illius aduersari , defensores mei. Nam quaeae
stores pene stinguli gutu prouincijs praeficiebantur.
Et exemplo Lactantii admoneor ut rica illas praepositiones Inter, Ex tam comparativo,quam uperlatia uo posse duri,ut constat superioribus sue retia exempla s Quivi. in Gladiatore: Qui inter nos ut apparet
64쪽
ELEGANT. LIB. I. 4 res fortior fuit. Et in Geminis tinguentibus Dij prois hibeant,ut ex duobus flijs utilior incipiat esse peritiis rus. De 'perlativo ipse paulo ante protulit exemptu, Celeberrima inter omnes, Cr nobili fima babetur. Quae si pares praeter unam fuissent utendum putaremeon nativo, κt fecit Lacto. Solemus quoque interrogando, Ir dubitando dare Utrum comparativo, Quid autem Aperiatiuo: ut idem Quint. Ita non tantum
utrum iam sit meliusscd quid sit optimum quaeritur.
Ite in Ex duobus uter dignior, ex pluribus qκis diami nus Et Cicero: Quum quaerere videretur oraetor utrum potius, aut quis potifimum dicamus. Tuae meri Hlκando damus Quod etiam comparatim: Sed ego ad ustiora ducente ibio transeo,σ ad ea quae Oratorum magis sunt,quam grammaticorum,σ magis Latin elegantercn loqui uolentium,quam eorum, qui ad normam grammaticae periti esse contenti fiant. Quare separem ea,que de hac re dicenda superfunt, Cr eis a locum inuncinus: quae etsi possent posterius tractari tamen quia ad materiam graduum pertinentim hoc pol imum loco exequemur rem dignum auribus studiosiorum,de exactissima antiquorum Latinitate, er clegantia a Marco Cicerone, Marcos Fabio Quintiliano praecipue obstruata, duobus laminibus, atque oculis cum omnis sapientia , tum Mero eloquentia
Latinae. De natura Superlativi. C A P. X III I.
1 Gittir superlativus a sciscit sibi Q usque: relinquit
autem Omnis,uel cunctus positivo:ut optimus qui
65쪽
nes sapientes. Non enim liceret dicere, Boni quique e Sapientes quique,nec Omnes optimcer curim sapienistissimi. Idem intelligo si superlativus in alio casu ponatur,quim illud Quisquese, Maximo quisque animo di vitias despicit. Valentissimi quisque corporis lange abest a sapientia. At uero comparativo non Quisque convenitsed omnis. Vegetius tamen,non perpositus ne scriptor,inqui Honestiores quique milites pro Ho
p i . nestissimi quique. Et Lactantius de Opimio: Numersi ita esset,placidiora quaeque animalia uel ribit festis
Pecta. s. omnino,uel minus haberet quam ferae. Maluissem ego dicere,Plucidiora omnia animalia ut Quint. in Aegro redempto:Rus, seruulos, penates, cr omnia utiliora properanti festinatione parenti addixi. Ex positivis autem illa excipimus, quae carent superlativo, qualia sunt,quae babent i,uel u,ante M ut, Pius,π Strenuus, quae nonnunquam patiuntur superlativum, ideoq; utrique rationem siequuntur, Omnis,pius Cr Pius quisque. Sallusian catil. Nam strenuus quisque aut occiderat in praelio,aut grauiter uulneratim discesserat. Ipse malem dicere, Strenui fimgs quisque, Pi simus qui'uri Quidam tamen Sallustium codices scriptum bubent strenu ιmres. carent etiam superlativo ilia numer
Iia,Secundus,Tertius, Quartus, Quintus, er deinceps.
Nam Primus etiam quum numerum significat, supero latiuum est: π Vltimus. Dicimus itaque, Primo quouque tempore,primo quoque die quod ii eritiores puo tant esse coniunctionem Quoque, quae habet primam breuem,quam hic sit longa.cic. in Philip. Primo quo que
66쪽
ELEGANT. L IB. L 49que die eonfulas adsenatum referunt,quanquam bie Philip . non tam omnis,quam unus omnium primus dies signia 'catur. Idem pro Rabirio: Tertio quoque verbo excitabatur. Et pro eodem Rabirio:Quinto quoque anano de moribus nostru iudicaretur. Caesam commenta. ris quinto, Legione producta cognoscit non decimum quenque militem relictum esse sine vulnere: Suetonius Cap. o. in uita caes Et intercalario mense sublato, unus dies quarto quoque anno intercalaretur . Quod ineruditiste pronunciare solent ' Omni quarto anno est bisseismum: omni quinto anno fit lustrum apud Romanos, Graecoss: Omni quinquagesimo anno ludaei agunt
iubilium: quum si dicendum. Quinquagesimo quoq;
no. Vlpian. apud Iustin. lib. XXVII. ait, mi
litem quasi mistesimum quenque dictum: id est, oin
nem qui est ex mi enario numero ultimas: tamen acaeipienduου est non ultimus, sed quisque ex eo numero. Nam quum dico, Dabo tibi ex ovibus decimam quanaque: non eam intelago, quae decima in numerando eueniet ,sed unam de decem,quaecunque sit uel cui abin solutius loquar θ singulas ex denis, flue ex decem,quis tu eligeris. Itaque unaquaeque potest esse decima. Et exemplo caesaris constat decimum quenque esse unum ex numero denario. Ita dicamus millesimum quenque esse unum ex numero vitilenario. Iurilperiti nostri, elegantiae Latinae ignari,intelligunt militem ex iniure maxime strenuum. de puto errorem ortum de vocitandis militibus hoc tempore insigne quoddam dignationis ferentibus. Sed ad rem. Hinc etiam factum est,
67쪽
so LAVR. VALLAE singularissimus quisque, quod non reperitur , sicut nec ἰUnicvi habet unicior, er unicissimus. Quotus etiam iungitur cum Quisque ,std tamen diuersa ratione afuperioribus. Nunquam enim fere utimur bac ductione, nisi interrogatiue, er in lignificatione, P Lib. 14. est Quot Quotus enim stequenter significat quot, ut
Dic qμotu π quantι cupiss coenire: nec unum Addideris uerbum,coena parata tibi est.Id est, Quot estis, Cr quot tecum babes. Cic. pro Ligario et
Forma dei munus, forma quota quaeque superbire Id est, nulla, uel rura. Non uenit in mentem, an cum aliis nominibus iungatur Quisque. Hoc tamen scio, non babere Quisq; genitivum pluralem duntaxat climadiectivo iunctum: ideoqὲ genitivo utimur singulari pro genitivo plurali: idem enim est optimi cuiusque animus, quod omnium bonorum unimus. Vnusquisque autem ideo non facile patitur superlatiuum, quia istud Unus uim quandam, ac naturam c ut paulo ante ostendisuperlativi obtinet: potiuis dicimus, VημμPisique bonusquam Unusquisque optimus. Atque haec hactenus de inusque.
De Vt,' Ita cum superlativo de Quo, ct Eo cum , conaparativo. C A P. X V.
superlatiuu,uel altera ex parte nomen,uel altera ex parte adverbium,vel utrinq; nomen, vel utrιnq; aduertim cum bis indeclinabilibus,quae nomi
68쪽
ELEGANT. LIB. I. s 1 naui. cice.de Orat. Vt quifs optime Graece sciret taesse nequissimum. Idem in eodem: Ut enim qui*, optiane dicit: itu maxime dicendi difficultatem, variosq- eventus orationis, expectationemqbominum pertiam scit. Idem de Oftcijs: Ut quisque animi magnitus Lib. i. ne maxime excellit, ita ex maxime vult princeps omanium , uel potius fota, esse. Quintilianus: Quod ut longe optimum, ita dissecillimum. Et iterum: Non ut quidque prunum dicendum,ita primum occurrit. I nquo caueamus,ne pro Quidque,dicamus quodq;.wιι tum enim refert inter haec duo.In Catone maiore utruque superlativum sustulit cicero: Vt quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum obtinet. auo facere alibi solemus ut in illo,Homo in primis docius:non, In primis doctfimus: ne duas res superlationem bua hentes coniungamus . Iusta igitur causa quare cic uis perlativos praetermisit: quae causa Donato in Eungoctum Τerentij non fuit, qui ait,Vt quisque miser est,
itasenior uidetur. Nam praeter id, quo d non adbiabuit superlatiami etiam confusionem quandamfecit ex postituo, Cr comparativo. Quod ita emendemus,tu per adverbium: φ, Vt quisque maxime miser est, ita maxime senex uidetur . Τum per nomenssim quisique miserrimus est tu annosissimus uidetur.Tum per alterum adverbium, alterum nomcn ita, Vt quisque maxime miser emi annosissimus uidetur:WLVt quisque miserrimus est it εν maxime senex uidetur. Tu per comparatiuum, nam Cr boc idem efficit quod siuis perlatinum,hoc modo, Quo quisque m/erioraue quo quisque magis miser est,co benior uel, o magis senex
69쪽
LAUR. VALLAE uidetur. quod ita licere fieri, exemplo probandum est. Quintilian. I I. Institutionum: Quo quisque ingenio minus ualet, hoc se magis attollere, ac dilatare con tur. Et paulo post: Erit eo etiam obscurior, quo quisque deterior. Iustinus autem, siue Τrogus: perlatia uum cum comparativo miscui inquiens lib.X VI. Locupletissimus ut quisque est, ita plures equites in beia Iosuo regi praebet. Ego dicerem, Ita plurimos. quiu
s ita ab istoscriptum fuisse suspicari libet. Dicebam
paulo ante, non licere dicere, In primis doctissimus: idem sentio de Inter primos,tar Cum primis: licet Sallustius si modo codex non sit mendosius aliter dinarit: Ae sane, quod difficilimum in primis est,ta' praeolio strenuissimus erat, bonus consilio. Similia bis
sunt In paucis,cum paucis, inter paucos: item, Super omnes, Ante alios, Praeter caeteros. sed baec es pomtiuo frequentius gaudem tumen nonnunquam patruutursuperlativum. Ut Plin.de absinthio loquens, lib. XXVII. De usu eius conuenit dicere,berbes reicimae, atque inter paucas utilistae.Verg. in VII. -Petit ante alios pulcherrimus omnes Turnus auis,proauisq- potes. Et in eiusde operis Logmalion scelere ante alios immanior omneR.
De Hoc magis,& Eo magis, Tantum,ct Tantb ,.simili-lmst, litoinodo iungantur gradibus. CAP. XVI.
HOς m gw, Cy Eo magis,idem est, quod tanto
magis. Item Quo magis, idem est quod Quanto magis. Culiare admoneor,ut aliquid de homomnium natura praecipiam : Positivos mugis decere Tantum,π Qvintumἰcomparativos Τantrita Quan
70쪽
ELEGANT. LIB. I. 33to.cicero: Quanto es maior, tanto te geras summisissius . Non autem quantum es maior, tantum te gerus summi M. contra, Quantum potes, tantlim elabora, non autem, Quanto potes, tanto elabora. Lactantius L i. s. c. . tamen praeter morem oratorum inquit: Quanto βωquenter impellitur, tanto firmiter roboratur.Et Boeactivi in dialecticis dixi Paulo aequales. Hic pro pa
tum dicens paulo: ills pro 'quentius, firmiu3s 'Penter, firmiter s. Tolerabilius quod fecit poeta
catullus, Tanto pessimus omnium poeta, Quanto tu Epig -ΑΙ- optimus omnium patronus . in superiore Lactant exemplo, bis peccatum est in utroque membro . Quia iam peccant in altero: ut si dicatur,Quanto steque truου impellitur, tanto firmiter roboratur: vel, Quanato stequenter impellitur, tanto firmius roboratur.Nin si ita uenuste dica ut Verg. in XII. G praestans animi iuuenis, quantum 'si feroci
Virtute exupera tanto me impensius aequum est Cosulere.Et Quintilianus in primo: Quid aut aliud Cap. 37. in nostris legionibus cornua, ac tubae fuciunt s quoin rum concentus quanto est vebementior, tanto Romaaena in bellis gloria caeteris praestat. Quod non licuisisset aliter dicere. Proxime autem ad uim comparatianorum accedunt illa adverbia Ante, Post sine praepositione: ui,Tanto ante ego ueni,quanto tu post veae iusti. Et illud nomen Alius, cr eius adverbium Aliter, o huic simile Secus : ut QuintιL At quanto alius fuit Decla isse infelicissimi iuuenis afficctus . Et Teren. Verum aliter euenire multo intelligit. Et cicero : Multo staeus euenit. Nam quod dico de Tanto,Cr Quanto , ideD s intelis