장음표시 사용
11쪽
De Natina Deorum L a. e. I. Negligentia nolisitatis augurii ἀ- sciplina omissa veritas auspiciorum spreta est, decres tantum ν tenta. Itaque maxima Reipiat partes, in his bella , quibus Reipubl. salus continetur, nullis ausPiciis adminastrantur, nulla peremnia servantur, nulla ex acuminibus, nulli viri vocantur: ex quo in procinctu testamenta perierunt, tum enim belia gerere nostri δε- res incipiunt, cum auspicia posuerunt. M Est is lib. II. de divinat. e. 36. Bellieam, inquit, rem admi. nistrari majores nostri, nisi aus eato noluerunt , quam muθι anni funt, eum bella a Proconsulibus f Pratoribus administrantur, quia Picia non habent, itaque nec amnes traUeunt auspicato nec tri pudio ausPrcantur. Nam ex acuminibus quidem , quod totum auspicium militare est, jam M. Marcellus ille quinquies eonstatorum omisit. Ubi ergo avium divinatiost qua quoniam ab iis, qvi auspiria nulla habent, bella administrantur, ab urbanis retenta videtur, a bellicis sa subia .. Vellei. Paterc. t. a. e. F. Facientibus omnibus in procinctu testamenta, Pelut ad certam mortem eundum foret. Ο Plutarchus in Coriolano interprete Diandro fm. Ny. Mos erat Romanis eo tempore, ut in procinctu fam santes, re scutis manus inserentes, sagarue accinuntes simul etiam tribus aut quatuor audien ibus , heredem suum nuncuparent, qua tesamenta non scripta
. V. Equidem vetus Institutionum Iustiniani interpres Graecus Theophilus, de utroque testamento illo, &qua occasione tertium genus fuerit adjectum, plura di merit. USed quia tamen Theophilus plurima specimina edidit,
quod pro more illorum temporum fabulas tape narraret pro veris historiis, O inde ipsius assertionibus non tuto erit fidendum, sed quotira ad eum recurrendum erit, examen institui oportebit, an verosimilia narret, an mi-
12쪽
ρ Testamentum, inquit , seu paraphrasi ad F. l. Inst. de Testam. --
in anno hunc in modum. Praco umversiam circumibat civrtatem,
conclamans , s tmuι populus congregabatur, re ita, qui Polebat ιι se populo tisamentum fribebaι. Inde calatis eomitiis dictum est. Nam calare vocare es s comitia congregatio, quoniam igitur vocati congregabantur, araestarum est testamentum Glutis comitiis. Pr cinetum vero testamentum est, quod flebat, quum in praelium essent exituri, noramque ab habitu , m quo tes amenta faciebant, sortis tum est. Procinctus enim dicitur, qui aetinctus es, re paratus ad consuendum cum hoste. Nam cum in increto esset, an redituri fsent, testamento prius facto in praelium exibant. Porro eum hae duarantum species in usu essent, epeniebat, ut nonnul1 subitaneo morbo correpti intestatι moreremur neque enim calatis comitiis testabantur, quia nondum instaret tempus, neque item in procinctu, quia Lltam non esset. Deinde π illud mali ominis esse νidebMur. fano quempiam cae Palente corpore restamentum facere. Ob hac igitur tertia decies inpenta est, qua iacebatur per as re loram.
Exemplum dabimus, ubi ad considerationem distinis eliorem testamenti per aes S libram pervenerimus. Aliud est in periphrasi f. 7. Instit quod cum eo, qui in ac por. est caec. de origine S ti Macedoniani.
g. VI. Cum vero in istis locis antiquiorum Scriptorum fi
de dignorum, unde sua reliqui hauserunt, diserte non dicatur, quando testamenta illa priora duo ortum duxerint,& quando iterum desierint, non mirandum, quod interpretes ea de re Parum consentiant. Desiderius Heraldus Antiquitatum Romanarum alias non imperitus JCtus te. stamenta calatis comitiis & in procinctu demum post XII. Tabulas ortum duxisse Oarbitratur. Et insigniter fallor, aut haec communior fere est interpretum opinio, certe non B 3 memio
13쪽
Primo Disio14 memini, me legisse, qui diserte hanc quaestionem tract1- verit , aut aperte profestus fuerit, testamenta calatis comitiis ante XII. Tabulas fuisse usurpata. 39 Et hoc non mirandum, quia ob legem Pomponii nostram communis est persuasio, testamenti factionem apud Romanos debere originem XὲI. Tabulis, eamque esse haustam ex legibus Solonis. υ
νὶ Rer. quot id. e. vlt. q. p. Verba legis XII Tabb. a Solonis legibus videmur sumta c. Etsi Pero verba legis publica plenam
patribu am. σ absolutam potestatem dabant, ea tamen civiliteν ut bantuν, testamentum suum facisntes calatis comisiis in populi conventu, ut consensu suo, aut autoritate hanc legem familiarem eon. firmaret 2 qua forma absoluta, re alia stratoris edin o introducta,β-ptem ideo testes adhibi os viri eximii divinarunt, ad retinendorum calatorum comitiorum nesio quam ιmaginem quod commentum smne ingeniosum verisimilius esset, si septem testium adhibitio esset a jure civili re non a jure praetorio, nec tesamento calatis comitiis facto testamentum per aes σ libram successidet, quod diutissime duravit, in quo septem quidem cives Romani comparebant, sed quorum quinque tantum teses erant, caterι libripens familiae emtor. Senius est,
post XII. Tabulas initio testasne ita facta in calatis Comitiis; postea huic modo successile testamentum per aes &libram & modum testandi praetorium. Clarius loquiturAEgidius Hortensiius Comment. ad Instit. de Testam. Ordin. p m. ut. asserens statim post legem XIl Tabb. intro luetas e se duas species testamentorum calatis comitiis.& in procinctu. s) Vinnius equidem asserit, testamenta calatis comitiis fuisse in usu ante X D. Tabb. sed obiter & aliud agens in
Comment. ad g. l. de testam orae n. Non fuere, inquit, calata coismura centuriata; altoque sequeretur nec in in uνbe testari a uirite et potuisse . nec omnino Primis temporibus resini ante tempora Servii regis, a quo Primum centuriata cemitta instituta sunt. Habetigi
14쪽
Suere fionis Tesam. Romana. I igitur pro absurdo, quod primis temporibus regiis Romani non potuerint tos amenta in comitiis condere. Huberus in Digressonibus i. o. cap. 3o. dum aduersus Vinnium
disputat, non defendit sententiam, quod Romani antea non potuerint tessari, sed tacite concesso, quod Romani ante Servii Tullii tempora testamenta condiderint, negateonsequentiam. Franc. Balduinus ad leg. XII. Tabb. e. v. p. ΠΙ. edit. terti dicit quidem, testamenta calatis comitiis
fuisse antiquissima, non tamen dicit diserte, suisse ante
Xll. Tabulas. la Conf. dissert. de Orig. Success testament. s. s. m. m.
Sed hoc tamen non obstante, puto facile persuaderi posse cuilibet extra partes posito, quod testamenta, quae calatis comitiis fiebant, fuerint ante XII.Tabb. Romanis usitata, etsi ob silentium historicorum, quos hodie habemus, non constet, sub quo Rege is testandi modus fuerit introductus, an ante, an post Servium Tullium. Sufficit enim, quod Plutarchus testis fide dignissimus scribat, tempore Coriolani, qui ante leges Decemvirales vixit, jam apud Romanos usu receptum fuisse testamentum in procinctu. Qui vero de istis duobus antiquioribus testan di modis, quorum Un Um calatis comitiis fiebat, alterum in procinctu, loquuntur paulo distinctius , loquuntur tanquam de generibus coaetaneis, saltem intuitu originis, etsi non intuitu durationis, quod nempe illo in pace usi fuerint, hoc vero tempore belli. U Neque me. mini ullum commentatorum hic reprehendisse Justinianum. Nec Obstat, quod testamentorum calatis comitiis factorum nulla occurrant eXempla ante XII. Tabb. Nam nec apud historicos, quorum Icripta ad nos PerVenerunt, legum
15쪽
a 6 Prima Ditis leguntur exempla talium testamentorum post XII. Tabulas conditorum.. Viae ejus locum F. 4. Iit o. x g. r. IV. δε testament. orvin. s Theubilar in paraphrasi. Hae su
Quod vero communiter interpretes de hac assertione sileant vel haesitent, inde factum est, quod communiterfuit inculcatum, ac si testamenta apud Romanos ex lege XII. Tabb. oriantur, & quod interpretes nullam causam viderint, cur, si jam antea fuissent in usu, Decemviri a Solonis legibus testamenti factionem traducerent in XII. Tabulas. Uti vero hoc dubium facile removeri poterit, si ostenderimus capitalem differentiam inter testamentumealatis comitiis & per aes & libram; ita jam monstrato, riuod testamentum calatis comitiis sub statu regio in usu suerit non dissiculter persuadebitur, tertium illud genus oer aes & l bram vel ab ipsa lege XII. Tabh. vel una cum, osa per disputationem fori & interpretationem JCtorum fuisse introductum. Ut vero hoc posterius eo melius intestigatur, videndum est, qua ratione introduinim fuerit testamentum Calatis comitiis, item id, quod in procinctu
Seilicet Romani illo adhuc tempore sequebanturdustiam juris gentium, secundum quem testamenti factio a natura dominii aliena est, ut fusius fuit de origine sue cessionis testamentariae Probatum. Igitur cum sola lege
16쪽
αera oris Testam Roma-. IIdeserretur tum temporis successio, & tamen casus qui. dam poterant contingere, ubi heredes legitimi erant in digni , vel alii digniores aderant de testatore melius meriti, inveni sie videtur, quisquis fuit ex regibus, ut liceret in comitiis toti populo, Penes quem erat potestas legum ferendarum, rationes suas, cur heredi legitimo quis bona sua relinquere nollet, aperire, quas si justas deprehenderet populus, approbabat, :& tum testamentum ejus valebat, si insufficientes rejiciebat. g. X. Neque enim putandum est, quod testamenta, quae in calatis comitiis fiebant, valuerint ex liberrima voluntate testatoris, & quod adeo convocatio populi & expositio voluntatis coram eodem erint nudae solennitates. Etsi enim Scriptores supra memorati nihil plane de hac circumstantia expressis verbis disponant, imo Theophilus ν) saltem dicat, teste populo ibi condita fuisse testa.
menta, testis vero & autor valde differant, tamen cum jam supra monitum fuerit, Theophili autoritatem in his quaestionibus non multum esse attendendam, magis hic respiciendum erit ad naturam ipsius negotii.
Omnis etenim generis comitia sunt conventus populi vel plebis eo fine instituta, ut convocati aliquid stast agio suo vel jubeant vel prohibeant. χ Inde non omnes. populi conventus comitia erant dicta, sed ii tantum, qui ferendorum aliqua de re suffragiorum causa haberentur. Cum enim ludorum censusve gratia populus universus
17쪽
a 3 Prima Disis conveniret, non erant comitia, sed conventus, & genera. liter sium tum concilium. σ) In comitiiS omnibus tram. hantur negotia ad Remp. Pertinentia, non quae sita erant in arbitrio priuatorum, etsi ad utilitatem privatorum immediatam respicerent. Sic & arrogatio fiebat in comitiis
per solemnem rogationem: Velitis, jubeatis, Quirites, uti Lucius Valerius, Lucio Titio tam jure legeque filius sibi siet, quam si ex eo patre matreque familias ejus natus esset, utique ei vitae necisque in eo potestas siet &e. Haec ita uti dixi, ita Vos Quirites rogo; tum populus aetatem ejus, qui arrogabat, & bona arrogati aliaque in sum agio ferendo conliderabat. b) Quis dubitaret, intestamentis, etsi scriptores taceant, fuiste similem formit. Iam , v. g. Velitis jubeatis Quirites uti Lucius Titius Lucio Valerio tam jure legeque heres sibi siet, quam si ejus filius familias aut proximus agnatus esset &c. Haec ita ut dixi ita vos Quirites rogo. Quis dubitaret inquam, post hanc rogationem populum suffragia super hac rogatione dedisse, atque in serendis sufffragiis conditionem testatoris, heredis legitimi, & ejus, cui testator heredita.
tem relinquere volebat, considerasse, atque adeo testamenti factionem illam ejusque effectum magis adscribendum esse autoritati populi quam testatoris.
a Merula d. t p. s. ιγ Gellius tib I. c. ι .
I. XII. Cum igitur noviore & hodierno significatu heres
testamentarius & legitimus sibi opponamur, patet here. dem
18쪽
Suere bonis Te m. Romonae. . dem testamentarium , qui calatis comitiis fiebat, proprie talem non fuisse, sed legitimum, quia voluntate & auto - ritate populi constituebatur. Id Parum intererit, utrum dicas modum constituendi pertinere ad classem dispense. tionum, an ad classem novae legis; snam & novas leges ad singulos pertinentes Romanis non fuisse inusitatas do. cent exempla legis, qua Camillus ab exilio fuit revoca. tus e item legis innitiae. ΦJ Utrumque enim lege fit, utrumque legitimum est.
Q Livius i. s. c. με. ἡ Cicero oratione pro lege Manilia.
Quod si vero hoc modo facta fuerunt testamenta in calatis comitiis, uti aliter ViX Poterimus concipere, sua sponte fluit, prima illa testamenta fuisse nuncupati , non scripta. Scripta enim Omnes concedunt esse inventa heredis occultandi causa. At occultatio ista illicita est, &nullius momenti, si populus de herede cum-causiae comi. tione suffragium ferre debuit. Neque ulla probabili don. jectura monstrari potest, testamenta scripta ante legem XII. Tabb. Romanis mille cognita, etsi id asseruerit ali. quando Franciscus Balduinus, e) & idem videatur asse.
. Ad Letes XII. Tabb. c. a1 f. O. edit. Paris in fol. de anno Nys. Seo ipse postes videtur mox errorem agnovisse, dum in editiones. Basilirensi in IVo de anno VII. eam assertionem ad ι. . ρ ι non repetiit.
f) Vide locum ejus supra g. s sit. p. descriptum in verbis: qui volebat, se populo testamentum scribebat. Posses adeo &hoc ad errores Theophili referre, nisi magis hic errasset Ca ejus
19쪽
eius interpres doctissimus alias Dionys Gothosredus. Quod enim hic reddidit testamentum Fribebar , debebat simpliciter verti testabaturi in enim in Graeco saltem
Caeterum illud in medio resin quo, an quod Theophilus ulterius scripsit , testamenta calatis comitiis aut potius calata comitia testamentorum condendorum gra- tia) bis in anno fuerint habita. Non est, qui ante ipsum hoc memoret. g Posset tamen forte esse. Nam alias constat, plures fuisse dies comitiales aliorum negotiorum gratia. Id interest. Si vera est Theophili sententia, videntur tum comitia tantum testamentorum condendorum gratia fuisse convocata, neque adeo licuiste in aliis comitiis calatis testari. Quod si vero Theophilus, ut alia, hoc ex proprio cerebro e cogitavit, neque adeo certis& statis anni temporibus comitia testamentorum causa imstituta sunt, Videntur, Uti forte adoptiones, ita & test,
menti sectiones indistincte in comitiis aliis quibuscunque susceptae fuisse.
a Imo Franc. Hotinnannus in Comment. ad s. r. Insi de testa-oνdin. Expresse ei contradicit, quia videlicet aliis inibus legitimis certum tempus non fuerit praefinitum. Qua vis verear, ut haec ratio feriat Theophilum, & ne hic ex .cepturus sit; distinguendum est, inter actus legitimos in comitiis, dc alibi v. gr. coram Praetore celebratos.
. 9- XV. Porro cum tria genera comitiorum essent, Curiata, a Romulo imenta, qui Popurim in curias diViserat, ubi fas
20쪽
Suee onis Tosam Roman Isuffragia dabantur per eurias, centuriata, quorum autor Serv. Tullius, ubi suffragia dabantur per centurias, &tributa, ubi suffragia dabantur a plebe per tribus, quae post Hectos reges tempore Coriolani originem sumsexunt b), at vero ad singula haec populus antea Ut conveniret convocaretur, seu calaretur, atque adeo hoc intuitu & curiata, & centuriata, & tributa possint calata appellari i); non unanimes sunt Dd, utrum testamenta incuriatis tantum an etiam in centuriatis condita fuerint. Nam de tributis fere consentiunt, in iis, cum ibi plebs solum conveniret, testamenti factionem non fuisse celebratam ι J. Prius Vinnius assirmat, posterius Utricus Huberus m)- Μihi sic videtur, determinationem huius quaestionis dependere a quaestione praecedente. Si enim m omnibus comitiis populi curiatis licuit testamenta condere, nulla est ratio dubitandi, cur non id licuerit etiam postea cum sub Servio Tullio populus suffragia ferre imciperet per centurias classium. At vero , si certa certis temporibus testamentorum condendorum habita fuere comitia curiata, neque adeo in omnibus curiatis licuit testamenta condere, non Video, cur opus fuerit, centuri, iis comitiis inVentis, etiam quaedam centuriata separatim destinare ad testamenta condenda, praeprimis cum non abrogata fuerint curiata comitia per inventionem centuriatorum, sed pededentis interierint Una cum curiis Q. Et si quis legat intentionem Servii Tullii, cur centuriataeomitia invenerit, facile patebit, quod iis non intenderie quid innovare intuitu testamentorum. o