장음표시 사용
341쪽
terim quae satis ad intentum faciatit, de illis tantum exponam Radii puncti, incidentes in lentem Bb, juxta canonem vulgarem refringantur ita, ut Omnes concurratat inpunettim e Ips
tum hunina vim propriam singula exerceant, ut distrahantur juxta refraetiones suas, iunt intra angulos CBe,aebe comprehensae distra stiones dependentes a radiis extremis Be be si distractiones radiorum fluentium ex puncto omnes essent ad unam plagam conspirantes sicut accidit, quando lumen Solis aprismate triangulari restingitvo nulla contraria aetione impediente, singula suum sortirentur esseelum. At in casu lentis propositae, distra stiones inter se contrariae ad invicem congrediunturi sicut illae radi oriunte, ex ideo juxta legem acti nis& reactionis ipsae debent se mutuo cohibere, donec in pu
flo ubi principes radii concurrunt, ad terminum suum perveniant. Si igitur vires luminum, contraria ratione ad invicem concurrentium, inaequales sunt in puneto concursus est oriunda distractio conspirans ad plagam virium praepollentium, ecconveniens excessui, quo vires praepollentes alias superanti stsi vires luminum in distra stionibus agendis sunt utrobique aequa, las distractionibus ad nihilum utrobique redaelis, ea lumina sunt iterum colligenda. Hinc si dimissi a parte lantis vel pupillae opaco corpore oblecta objeclis pars reliqua exponitur, col ratain distraeli luminis fimbriam viderii Ne a tono quoque in Prop. 8 Part. II. l. docente intelligimus. At silens vel pupilla tota aperta fuerit, nullam esse ipsius distracti luminis selibriani experientia quoque confirmante cognoscimus Prosecto cire lentes earumque asseetiones ab Anglis
necessaria experimenta instituta non sunt deficientibus enim lentibus aqueo - vitreis, quasia inea epistola ad Regiam Soci talein Londinensem milla satis ad intentum facere indicavi, α quas ab eximio Ne tono monitus construendas curavi attamen non defueriant lentes vitreae vulgares amplioris latitudinis. quarum aliqua Solis lumini per rotundum sorainen in cubiculiun obscurum immisso debite exposita, super chartam albam in soco lentis convenienter accommodatam do 'is Adversarius
videre potuisset speciem solarem duntaxat auelam illo lumine vetetis aberrationis, quae ex figura lentis originem ducit, α pror-
342쪽
sus immunem a nova aberratione, quae dicitur ex Ne a toiuauo canone dependere.
Qiiod ad oculum nudum pertinet, nimis suae demonstratio. ni Adverserius indullit ab hac enim captus, meum experimentum chartae ac capilli paucis more solito, tractandum esset
lavit, ac negle calculo, quousque mea dissicultas procederet.
ignoravit. Illud latis videtur illustratum ab iis, quae in Aelis Lipsiensibus adversariae diiquisitioni subjicituitur. Quoniam tamen in pluribus ab egregio Richtero carpitur. illud est fortius in vertistatis gratiam illustrandum. Super chartam albam a Sole probe illuminatam posui capillum intervallo unicarum 9Ib ab oculo remotum, & cum illum distinctissime cernerem, ita dicebam: sit AH latitudo capilli in oculus B b incidant radii punctici extremi AB. Ab arefractione inflexi in Be be, concurram in puncto in quo ceteri quoque convenient, cum in oculo corrigatur aberratio vulgaris, ut incitata epistola ostendi. 4e-
satur illa distinctio qua fruimur. Radiis punistis convenienti 'bus pariter in punctos, ct reliquis punctorum intermediorum
inter A, H, in totidem punistis intermediis interci, E sit Gelati.
iudo imaginis in oculi fundo depi flati His positis nemo ignorat, intra oculum decussari in aliquo tuneto D radios se HG, reliquos quoque, qui fluentes ex singulis aliis piinctis internae. liis inter A, H, patiuntur refractionem physice nullam, o proinde in triangulis similibus ADH, e D esse AH. e G:: Da.
De Cum igitur fundum oculi sit a cornea remothim, inter
vallo circitera unciae, erit diameter capilli AH ad diametrum imaginis e saltem ut A l9I uinciae ad De Sunciae ocper consequens latitudo imaginis e G vix aequabitu latitudinia capilli AH. At latitudo ejusdem capilli vix aequabat latitudinis pupillae, ea proinde latitudo imaginis eo vix erat aequalis latitudinis ejusdem pupillae. Si vero lumen juxta Nem-toniana prinei pia distraheretur per ea quae in Prop. Tart. Ilib. i tradita sunt, illud spatio dissunderetur, cujus diameter e Liat saltem aequalis ζου diametri pupillae unde ejus luminis di. stram diameter esset ad diametrum capilli ut et Q -
343쪽
aut ut I9: I. Hinc igitur colligi potest, laginem capilli sere
lumine distra sto chartae substratae delendam ct capillum e eo spectu auferendum etiamsi in crassitudinem longe majorem excresceret. Cum autem capillus appareret eximia distinctione perspicuus aberrationemritne ex Neutoniana lege dependet profligatam esse censebam. Hanc porro arbitratur tueri Adve
larius objiciens, quod a NeWtono loco supra citato allegatur: Iumen nempe distractum realiter diffundi in spatium aequale latitudinis lentis sive pupillae cit ita tamen illud extenuari in distantia a suo centro, ut sensum assciat in spatio duntaxat, quali la latitudinis pupillae, ter consequens minus idoneisum esse pro imagine capilli in oculo confiindenda. Hoc mihi
parum satisfacere vitum fuit nimis enim validum erat lumen chartae substratae, quae data opera albescebat&solaribus radiis it lustrata emicabat unde ejus distra filo sensibilis esse non poterat indecima tantum parte illius latitudinis, in quam illa diffundebatur. Me autem hoc minus niovit majorem dissicultatem secit, quod, quamvis lumen distractum in tam brevi spatio se sumassiceret, illius tamen diameter, in illa parte, in qua sentiebatur, ad diametrum imaginis capilli erat ut
scilicet ut et I ac nihilominus erat imago capilli delenda, capillus e conspe fluauferendiis. Cum igitur capillus videretur distinctus ex hac distinctione poterat Adversarius calculo instituto colligere quod in oculo distracti luminis fimbria non latet, quia sensibilis sit in spatio nimis exiguo, scilicet aequali , lalatitudinis pupillae, sed quia vere ac realiter ipsa descit. Huiusnaudi desectum sibi quoque Adversarius proposuit Neistoniano dogmati conciliare. Allegavit capillum suis illuminatum ut chartam, unde collegit, aberrans chartae lumen a capilli multo sortiori lumine extinguendum esse. Dum autem capillum in meo experimento propos tum intuebatur distimclis terminis definitum , si prisma vitreum oculo applicasset, eapillum invisione amisisset unde agnovisset, se mill ra inconciliatione proposita laboraturii in Etenim collegisset, quod lumine objectorum vere ac realiter aberrante lumen aberrans
chartae erat sortius lumine capilli, α hoc ab illo prorsus extin-
344쪽
potius objiciendtim erat experimentum florum capilli, quod supra positum fuit. Sicut enim in hoc lumen florem, quod tiberrat juxta veteres leges refractibilis, ita in experimento char. laevi capilli, lumen chartae, quod aberrat juxta novas leges distra- stionis, in utroque casu imagini capilli affunditur.' Cum igitur in utroque casu capillus appareat eadem distinctione perspicu. poterat allegari, quod illo modo quo capillus distinctus apparet in uno, ita quoque distinistus appareat in altero. At intergemina experimenta magna diversitas est in primo enim juxta
veteres leges refractionis lumen aberrat florum, non autem capilli, ct cum videatur capillus distinctus&ssores consus, cogno. scitur non aberrare lumen capilli, sed illud sorum. In secun . do, juxta novas leges distractionis, debent aberrare lumina'. cchartaevi capilli occum capillus Scharta aequaliter distinguantur, agnoscitur, nec aberrare lumen capilli nec illud chartae. - Nestio tandem cur Adversarius me arguat operam non de- isse, ut nulli radii, praeterquam illi a chartae partibus capillo Proximioribus reflexi oculum intrarent, cur miretur, me loco capilli non substituisse aliud objeelum, quod aut nullum lumen aut minime notabile reflecteret. Etenim scio capillumctuba chartae nigrae ad oculum applicato distinctum sicut oculo nudo apearere dc nigras iteras, chartae propositae subtilissimis lineis inscriptas, distinctissime legi. Unde iis repetitis, quae su- Praexposita sunt, magis semper atque magis manifestatur, lu-
.anen aberrationis Ne Ptonianae in oculo nudo nulla alia causa latere, nisi quia vere ac realiter abest. Quod ad oculum lentibus munitum pertinet, videtur Ne tonum latis sollicite non quaesisse suam aberrationem nec in sola lente nec in oculo nudo cum enim in his illam non invcnisset, Nec eam in oculo per lentes transpiciente tam assidue investigasset, in hac porro investigatione mistra moratus est; etenim in - rop. 7 Part. I l. miratur, a conspicillis tubulatis res objectas ita distinctas exhiberi, ut revera exhibentur. Verum onmem lapidem movit, donec per lentes. nisi terrestria saltim coelestia transpiciens, eam deniq; invenisse crediderit Astronomii inquit per telescopia longiora transpicientes, observant diametriana
345쪽
suseatur, quo lumen stellae obscureter languidum illud lumen: quod adest in circuitu stellae, evanescit, ac stilla ad puncti in thematici similitudinem propius accedit Cum igitur stella ob immensam distantiam instar puncti apparere debeat inde tu.men, quo stella ante infuscationem lentis dilatata videtur esia
novae distractionis legi tribuendum affirmat. In hac porro conis templatione non animadvertit, id genus luminis aberrantis etiain oculo nudo apparere; stella enim videtur consule aucta, a quo.
dam lumine exiliente, quod capillitium vocatur. Nec pariter ipse notavit, id ipsum lumen latius in oculo nudo diffundi. αtelescopio interposito contrahi Cum stella videatur minor eleis copio, quam oculo nudo, inde colligitur, a telescopio contrahi imaginem stellae in oculo nudo depictae . Cum autem dioptriea scientia nos doceat, quod tele seopio interposito, nisi augetur,
minime saltem contrahitur illa flesiae imago vera, quae a principibus radiis in oculo nudo depingitur, itaque mandestum ess. eontrahi telescopi interposito illam imaginem aliam, quae a lumine aberrante in oculo nudo depleta imaginem veram ciretundat. Si haec Vir doeliis animadvertisset, pariter agnovi Lset lumen illud imaginis falsae quod remanet telescopi inte .posito distractioni tribuendum non esse. Si famini de laesi tervallo unius pedis ab oculo distat, ea videtur ita distinetis ter. minis definita, ut nobis latendumst, nullam distractionem ad esse; si vero illa plurium pastium intervallo ab oculo removetur aucta crinibus luminosis apparet. Id genus luminis esse illud quoque, quo stella coronata oculo nudo exhibetur. neminem arbitror ignorare. Si id ipsum igitur lumen distri.- stioni Newtonianae tribuendum esset, id utique juxta Autoris principia, oculo nudo appareret non modo in objecto
longinquo, sed quoque in propinquo, ct illud quod in longinquo apparet, a telescopi dilataretur At ipsum lumen oculo nudo miniam apparet in objee o propinquo, Millud. suo apparet in longinquo, a telescopi minime dilatatur,ed imo contrahitur; si itaque non contrahitur ex toto, manifesto patet, reliquiam ex nova distractionis lege minime dependere. Id utique tribuendum esse veteri resta stionis legi, in mea supra citata piliola satis demonstra initi puto, α
346쪽
sUPPLEMENTA. Tom. VIII Seel VII. at
si maior illusiratione res indigeat, clarior alibi demonstratio non deerit. Interim capillum stipe chartam albam probe illuni natam Adversarius per microscopium transpiciat. χquamvis major microscopi interposito quam in oculo nudo, juxta dogma Nemtonianum, distracti luminis fimbria futura si cum tamen capillum distincctissime videat, ii de eo. gnoscat, quod, sicut in sola lente vel in oculo nudo, ita micr scopi vel telescopio interposito, ea fimbria nulla alia causa Matet, nisi quia vere ac realiter illa deficit. Quod si Ne..toni sententiam confutatam videt in casu lentis, non dicat ejam quoque refelli in casu prismatis, sed potia colligat, in illa distractionibus inter se contrariis mutuo se destruentibus nullum colorata fimbria vestigium agnosci, in hoc , distractionibus multis ad unam plagam conlpirantibus effectum iasimbria colorata videri, quem singulae distra stiones sortium tur. Quod si missa diversa colorum refrangibilitate ipse quaerit unde fimbriae colores oriantur, paulisper exspectet, huic enim quaestioni brevi tempore satisfaciam
347쪽
vegiae, conscriptum A. C. MCCLXXVII. nunc Iriimum e tenebris erutwn ta in publicam
nitutain regno suo justitiam, indefellanique in corrigem dis veteribus NOrvegiae Legibus studiuna, Lagabaeter i. e. Logum:Emendator, vulgo cognominatur. Pietatem erga pauperes hi, testantento satis probatam dedit, magnas enim pecunia summas legavit I Fgenii per provincias, qui belli tempore naves expedire tenebantur : unaquaeque enim provincia Norvegiae secundum hanc navium expeditionem in partes dividebatur, quas illi Mipreidas a parandis navibus vocarunt; II Monasteriis, templis di hospitalibus. Sub finem sepulcrima sibi Bergis etesit, ct Clementis IV confirmationem inseruit. Mo
netam obser vamus duplicem memorari,isimirum marcas mone tae usualis h. e. Dano. Norvegicae Ad Marcas Sierlingorum,
quae Anglicam originem produnt. Exstat autem hoc deflamentum in Regiae Universitatis Halaiensis Bibliothecae Codice membraneo CCCC circiter annorum aetatem reserente. Hinc exscripsit Amplissumis Vir, Arnas Magnaeus , Historicus Archivarius Regius, ex cujus praefatiuncula hax decerpi-inus non eo consilio, ut seorsilia ederetur, sed ut cuin aliis hujusmodi tabulis conjunetim prodiret. Mutavit autem propositum, postquam V C.Dauimus Tisianae, Secretarius Regitis, ab ipso poposcit, ut ex typograpitia sua, quam nuper adomavit, primitiarum loco proderet hoc testamentum, cuia ct naemoria dignum sit, ct in Thorinodi Toritati Historta Norvegica desideretur. Digitiges by Coosl
348쪽
GEORGII BUCHANANI, SCOTI, OPERA Gninia, ad optimorum codicum sidem summo studio rec mira Ucos tu, curante THOMA RUD- DIMANNO A. M.
Edinburgi apud obertinii Freebaim, 7 Is f. mal. Nph. I 2. rebatur omnino Buctananus Scottae decus, Poeta. rum sui seculi iacile Princeps&Historicus patriarum
remunexcellen ut omnia ingenii maximi monumenta a civibus in pretio haberentur, studiose asservarentur, colligerenturia unum, uec quanta fieri pulse cura atque elegantia posse. ritati commendarentur, quo plo Ossicio ad preces Rohei, Free. balini Edinhurgensis Bibliopolae de tanti Viri operibus resti. tuendis di id viri tollieiti, cum laude&diligentia maxima defun-Nee adeo a nobis sileatioinvolvendum ell praeclarum opus, dicendumpoti, in annalibus nostis. licet tardius, non ut insuperhabitum bactenus, sedquod serius in manu nostras pervenerit. In praefatione explicatur quo ap.rraru ad opus exornandum in ictus fuerit Cl. Gitor, riptorumBuchanani historia concinne traditur, quorum cum sit potissimum aureumque maxilne psalmorum nobilissiina Pa. raphrasis , in frontestatim Buctanan cumadversus alterius Pa- Uu raphrastae
349쪽
raphrastae psalmorum Davidicorum, Ludoviei Crucii, Iesultae Olysipponensis, criminationem, Buchananum id egisse, ne clarissima notissimaque de Christo opi max vaticinia, quae Plaumis continentur, tuo in earinis apparerent, tum adversus ea,
quae Iosephus Trappius leonardus Ne illedius in nonnullos Psalmos temere lactarunt, defenditur. Melctedii injuriis, qui
in notis ad Λnglicam Longini versionem Psalmum Buchanani. qui incipit Dum procul a patria, inter Davidicos numero CXXXVl Mibariet, Gothicis mi Icneoterismi temere accus Vit, optimum Poetam cingentes ejus manes vindicavit publicis praelectionibus, aliquando in lucem prodituriri Andreas Rositus. Huma illorum herarum in Academia Glastuenti Proses r.
Trappio autem qui in Praelectionibus Poeticis contendit, in ejusdem Psalmi Paraphrasi initio: Dumprocul apatria ars Babunis iniris Fluminis ad liquidas forte sedemus aqua mFlevimus, gemitus luctantia rurba repressit Inque sinus liquidae decidit imber aqua. non fuisse opus, ut vel emal, multo minus trium versiculorum spatio bis aquam liquidam esse admonerentur te flores, ipse CL Ruddimannus respondet, monendo primum, male liuegrum distichon inter illa duo medium omitti a Trappio: Illa animum sibii specie mi anda Sionis Et nunquam patrii tecta videnda fili. nee adeo recte dici trium versiculorum spatio, sed quinquer peti unam eandemque vocem, deinde docte asserendo, siquidum hic non denotare suidum humidumve, quod de aqua dici supe
vacaneum videtur, sed purum defaecatumve qualis Euphrates. quales lacrymae esse solent, ct ita usos eo epitheto optimos Poetas, Virgilium Homerum etiam in suo sermone, alios aquam deseribentes. Si olores istos interstrepere nobis licet, tantum abest, ut peccatum Buchanan hic credamus accusandum, utpotius existi inemus, haud pariun decoris ademtum iri carmini nobilis ino, si ex vocibus liquidus obliquidae vel alterutra vel utraque expungeretur Liquidum enim non modo signaticalpuruntd acatum, sed, quae purorum: limpidorum conjunctissima in
350쪽
est qualitas, mobile talia xii ne fit cile liuen . v. ul Lucreti .mO verba utamur, dis inie illa lentu Ι'lili ius illus est Hilloriae Naturalis XXXIV, mutabis: Fecι Eul chides Eurotam in i in
artem ipse amne liquidiorem plurimi dixe e. Sane Euphratestat ' ibitur, uti, ut instar igrorum Erebi fluminuin, sitamici Vitus trahens, se pre loco imam t. sed prono per genas ruma res eodein stilata libiti in alumni uiuit, a uiris mentis uer unamin, conarunt tenemnia is mente
M um unuo quaremis ipsa illam uid peregrinis ininis Menix, bonos illo captis naturali rationeinatim, lacrymarum non minus liquidum unxisse, ac uti in
visi sint. Sed liaec hactenus. In Hillari Letim Scot a delici erantur nonnulla, illud praeter rein quod ervilis iuris Livii inaniator sit haec luci ex Nostri sententia verius primuin liro provectiore de nillna aetate talltu in Opus aggressus sit, adeoque Herciale t ibori, qui Scri-Ptori in perlegendis tol alui quissimis monuiraenus digerendisque
diu Vernendis veritatibus devorandus est, non suffecerit, tum, , in iam Resinam niuiis insectatio scetiani inissam renideto citi suppetias tulit verit in Annotationi, filiis non an tuti os ginscripti
sed lota stati, sine ino narratio plenissinii, nisis sti
listorie correxit, neglem eidem autimuris , interquae prae
editos Autores, Andream Vinionum Chronographiim Li. 'erthensem I .ibruin Dumbianensem Alexandrum Mil. i. Robertum Linde luini Pit scottiensem, Patrici lini Aluseris somina Ialobum Rallurium. Scolochilli Oricos nolidiun vulgato'. impriinis aulen Thol nae Rynieri aetermim opus Epistolas Reguinis Gubernatotum d liae ab A. Is os ad A. Is 4s, vel ob insigiten, latitu termonis eleganti. in luce digni lilinas, Mandata ab Henrico VIII Rege Anglo ad Rudoipliuni Sadleriuua,ttium in
Aula Scottea Legatum, Jo Lestaei Episcopi Rossiensis Commen. 'rios ἀνεκδοτου oc Dis o redii Colle ea e cestoniana