장음표시 사용
331쪽
nomenis non sat bene respondet. Si vero experimenta Nint ni a Clariss De sagulieris pluribus utriusque Academiae Londbnensis Parisieesis Sociis in spe flantibus saepenumero repetiata, pro praejudicio valere debent, fateor me incassum laborasse. Ea porro, quae vera sunt, vel quae mihi visa fuerunt salsa In nonnullis circumstantiis descientia literis ad Anglicanam S cietatem datis candide exposui. Addo, Viros celeberrimos nihil adhuc tentasse ultra id, quod ab Illustri Ne tono laetum novimus, neque ad veritatem eruendam experinientis experimenta
addidisse. Id ego nullis parcens laboribus privstiti, ut nonnila probe cognita causa omnibusque perspectis, declariss autoris
systemate judicium serrem. Utrim autem conatus ex voto cesserit,aliorum esto judicium. De experimento secundo optica: Ne tonianae P. I l. jure meritoqli Nobilis Adversarius exultat; .isso enim omni adlibhita diligentia coram Regia Societate repetito exaentum emistonianae sententiae respondisse, adversus id, quod a me sancitum
sitit in epistola ad Nobilem Virum Christianum Martinellum, in Transactionibus Anglicanis praeteriti Decembris tradidit Desagulierius. Imagine chartae, cujus dimidia pars erat rubra, dimidia corrulea, in alteram chartam albam, Ne interpositae len. tis, projecta, mihi focus utriusque coloris visus fuit aequaliter alente remotus in Anglia vero focus coloris erulei minusquam ille rubri a lente distans apparuit. Hinc phaenomenis inter te di Dcrepantibus, sallaciae vel ex una vel ex altera parte nietuendae erant. Non aliud vero meliss Richtero expectandum, quam me deceptum suisse. Dum enim audit expertinenta emtonia. na aliis haud satis ex Autoris sententia successisse, id potius desselui accurationis tribuere vult. Ne igitur munus inquirendae veritatis ego quoque desererem, eXperimentum iterum institu endum esse putavi. . '
cum distieillimum sit utramque chartam nempe eam, quae loco objecti est, aliam. quae imaginem xcipit, lentem que intermediam collocare, ut ne hilum quidem a debito sim exorbitent, fateor, frequentissime accidere, ut pars imaginis eonfusa ernatur duni altera apparuit distincta Praeoccupatio
332쪽
SUPPLEMENTA. om. VIII seef. VII. 4
autem saeir, ut omnia rite disposita non putentur, nisi jtixta prae cedentem nostram exspectati in coiit iligant. Utrum hac regula
lesbia Angli uti sint, astirmare noli ausim, hoc unum scio ac periculo meo didici, propositam observationem inter fallaces
nimis operosas recenseri oportere.
In firmo atque stabili pariete figura re stangula delineata.
ejus partem dextram rubro colore, oc sinistram coem leo inseci. Erant autem colores vividissimi, xa flamma candelae aequaliter illuminati, quibus superimponebam craticulam mobilem ex*gerrimis& subtilioribus filis contextam. Cum lux a coloribus reflexa in lentem satis amplam4 immotam, more Nemtoniano, radiarer accidit aliquando, ut imago partis rubrae tabula excepta videretur distincta, imago caeruleae confusa. In hoc casus aequalis supponatur utriusque coloris in lentem incidentia, ne. cessario colligi debet inaequalis eorum refrangibilitas. At si axis lentis fingatur paulisperdetortus, fieri poterat, ut inaequalis appareret distinctio, non ob variam radiorum refrangibilitatem, sed possus ob diversam incidentiam. Ut de hac re judicium ser- rem, omnibus in erim positione manentibus, hoc solum im- mutatum fuit, ut penicillo adhibito color ruber ad sinistram partem transiret, coenaleus ad dextram, deletis prioribus coloribus, uec noris in eodem loco substitutis. Hujus experimenti. quod nulla exceptione elidi potest, talis exitus suit. Eadem perleverante radiorum incidentis, imago partis caeruleae eam di- sinistionem lucrata est, quam prius obtinctati mago partis ru- .hrae, ex quo didici, ab operoso hoc experimento deceptos illustres illos viros, qui illud iterandum operae pretium esse duxerunt. Quid enim Z juxta Nemtoni hypothesin pertivitatis colori bus distinctio in eorum spe stris permutari non debebat, quod cum Delum sit, id tribuendum inaequali radiorum refrangibilitati. Quod silentem Stabulam ita collocabam, ut colorum m. . bri&caerulei imagines cernerentur distin me, ex colorum per mutatione nullum in distinistione oriebatur discrimen. Cum igitur experimentum Nemtoni sipe expe stationem meam frau-- daverit, natim judicandum non erat hoc contigisse propter ac curationis desedium, sed potius ab aequivocatione cavendum,
333쪽
ne diversae colorum refrangibilitati illa distinctionis diversitas
tribtieretur, nae tribuenda erat diversae colorum incidemiae Ex dictis aliquid lucis assulget, ut nobis sucum non faciat experi-imentum Part. II. I, quod aliquid habere veri, in meis litteris ad Regiana Societate in nissis indicavi. Solis lumine per soramen in cubiculum ob curum immisso ac per prisma trajecto, c
lorem rubrum ceteris coloribus separatum aperto libro Ne ari nus excepit. Tum intervallo sex pedum libro leniem erexit,
quae lumen a libro reflexum, sinii litterum sex pedum intervallo, colligeret, ac librum lentemque firmavit, ne moveretur. Deinde notato loco, quo imago libri a lumine rubro illustrati diasin stilliine depingeretur, expeetavit donec motu Solis, ct per consequens motu pediri colorati, liber a lumine illustraretur caeruleo Tandem altero notato loco, quo imago libri, eodem lumine illustrati caeruleo, distinctissime exhiberetur, refert, ii venisse hunc locum lenti propinquiorem intervallo unciarum et inter duo loca interje sto. Porro libro ac lente singulis in suo loco manentibu perperam putavit hunc esse casum, in quo luminis caerulei in lentem incidentia eadem foret, quae fuerat
rubri & proinde Clariss Autori parcendula est si tam sallaci experimento libenter indulgens existimavit lumen caeruleum esse magis restat tum quam rubrum, ocillud est isto quoque restangibilius. Nos autem invenimus ac suo loco demonstrabimus, inaequales inclinationes fuisse, quibus duo lumina rubrum& eruleum incidebant in librum, & proinde inaequat, bus quoque existentinus inclinationibus, quibusca lumina ex Ebro traducebantur ad lentem quamvis ea serent aequaliter resta ligibilia, imago amen libri ab uno illustrati distingui de .
bat in illa a lente distantia, in qua imago ejuidem libr. illunciuti ab altero luna nec infundebat Π'. De meo experimento duorum florum violaceidiibri sese contingentium, quae uno obtuli aequaliter distincta videntur. nonnulla doctissimus Adversarius carpit, reliqua eludit. Notat, Neutonum satis amplam imaginem procura:le, adhibita lente ct chartae lagula justae magnitudinis, ne autem pro plagula duo
exilia fila subsutituisse, pro lente aniplioris latitudinis exigu-
334쪽
um oculi crystalli iuun. Nescio autem an illo suadere pὀterit, quod vitium ex diversa colorum restatagibilitate originem tra- qiens facilius percipi possit in experimento Ne toniano, nempe in ampla imagine objecti majusculi, ac illi aberrationi obnoxia, quae oritur ex Sphaerica lentis figura, potiusquam in expertinen . to meo, nempe in imagine objecti minusculi, exigua oc a dicta aberratione inmuni. Addit, Desagulierium in exterimento
Ne toni iterando, ita ter lucernam cliartae coloratae appositam. atque inter lentem, interpositisse coi pus quoddain opacuria, ut a. - lucerna ad lentem nullus radius directus assulgeret, me autem de excludendis ex oculo aliorum corporum lucentium radiis haud-
qiiaquam sollicitu in suisse. Si autem fila in meo experimento proposita panno nigro substrato, ac tu chartae nigrae ad oculum applicato, ipse inspexisset, vis, eade in siloruin quam in
meo expertinento retuli) distinctione, a supra dicta reprehemsione abllinuisset. Cum autem ide in arguat experimentum tan iquam vulgare&incuriosum potius quam simplex quandoquidem in exiguo crystallini humoris ambitu multo plus mysterii
quam in amplissima lente vitrea lateat oculuin ab aberratione Nemtoniana liberare videtur quod ultra accipio: imo cuin silum utrumque interposita etiam lentes istinctum appareat, vi. deat Claris Adversarius, nequis, tilla0rato argumento, lentes quoque a dii melione Nemtoniana tinmunes evincat. Ego ut, que in supra citata epistola demonstravi, a varia cryctallini den. sitate corrigi aberrationem, quae oritur ea sphaerica figura; quod igitur corrigatur ca pariter aberratio quae ex diversa colora 'tione procedit, is quoque deinonstrare debebat. Mea in dei non strationem ex diagrammate petitam cum Fig. I. solvere non posset, eludere adhibito exemplo conatur Geminis subtilissimissilis, altero rubro, altero ccem leo in me experi mento positis circa punctum A. ac radiantibus in ulti in Bb. iii
hypothesi diversae coloruin refrangibilitatis ostendi, inaginem, rubri esse in e illam caerulei in ri ac distantiam e satis super. que sensibilem esse assirmavi. accessitoriun Adversarius lib.
stituit leuitem virgam unicolorem Aa cujuῖ extremitas a sit o . .
culo propior, altera a remotior ac juxta notam refractionis S 2 . legem Digitiae by Corale
335쪽
legem pariter is ostendit imaginem partis propinquioris esse
tuo, remotioris inis atque insuper asserit distantiam ce satis superque ensibilem esse. Nunc fundus oculi in F e geminas aceipiet imagines illa fili rubri sicut illa extremitatis virgae
propinquioris xcontra sta in minus spatium circa e eximia distri. ctione excellet, altera fili caerulei citcut altera extremitatis virogae remotioris distracta in amplius spatium FG speciem sui referet consulam. Cum igitur ego dixissem oculum non posse in
hypothesi diversae colorum refrangibilitatis videre uno obtutu gemina fila aequaliter distincta, ct cum ipsa tamen videantur ab quali distinctione perspicua, inde collegissem male huic distin stioni eandem hypothesin convenires respondet Cl. Rich.
terus, quod nec oculus potest juxta notam refra scionis legem videre uno obtutu distinctam utramque virgae extremitalem; at cum tamen utraque simul extremitas distinguatur, si hujus db
sinctionis causam quaesiero, videbo quod simili plane modo o. culus poterit gemina quoque fila aequaliter distinet intueri. Hoc utique exemplum ingeniosum est, sed pro eludendo meo
filorum experimento minus idoneum Imprimis, ne de faelo contentio oriatur concedere lubet, quod, si virga propolita parvae suerit longitudinis, d ab oculo debite remota ejus geminae extremitates videri poterui uno intuitu distinctae nam si longior virga fuerit, as Iertio Richteri salsa esl, oppositum docente ratione: experientia Lateriin in meo filorum experimento di stantiam e satis superque sensibilem non modo vocavi sed etiam demonstravi, principiis Nemtonianis insistens, si majori l. lustratione res indigeat in promtu erit clarior demonstratio. Verum in exemplo virgae Adversarius eandem distantiam e satis superque sensibilem vocat, non autem dein Onstrat. Nec eam potest satis sentibile in demonstrare illa enim, quae sequuntur, repugnant Flores campi a Sole probe illuminatos ae inte vallo viginti circiter passuum ab oculo remoto inspiciens inter illos&oculum interposui capsillum intervallo unius pedis ab oculo distantem. Cum oculus intenderet in flores, pu inter se distineti apparebant.Cum autem oculus intenderet in capillum hic
utique videbatur distinctus; at eodem obtutu flores confusam
336쪽
SUPPLEMENTA. Tom. VIII. Sect VII. os
talo um congeriem exhibebatit. Positis capillo in a dissore in A. ac inagna distantia A, videlicet plurium pastatui substituatur in is extremitas virgae as, cujus longitudo sit parva exeinpli gratia dimidii pedis. Si veteri refractionis canoni insistentes fingamus a puncto e exponi imaginem capilli
ac extremitatis virgaea, a pune es imagines floris ac alterius extremitatis virgae Λ, punctum e in utroque casu manebit, at
distantia ce erit in primo major, in secundo minor. In primo casu disterentia distinctionis, qua flos capillus apparet, satis superque nos docet, ita sensibilem esse distantiam, ut in oculi fundo Hi,ubi depingitur imago distineta depingatur imago flo- ris confusa. In casu autem virga ipsa distantia ce potest esse ita exigua, ut in ipso oculi fundo FG, ubi bene distinguitur unius extremitatis imago, satis quoque imago alterius extremitatis distinguatur. Sicut igitur, disserentia distinctionis indicante, in easu florisin capilli distantiam e sensibilem esse cognoscimus; ita disserentia distinctionis latente, in casu virgae distantiam ce
insensibilem esse assarmamus. Porro in lentem Bb, ex una ea demque materia connetam, radiantibus geminis punistis a A. inaequaliter a lente re inolis, quorum imagines principaliter depingantur illa scilicet puncti propinquioris a in punel αilla punisti remotioris A in punctori; si materia lentis mutatur in densiorem interius, ac in rariorem exterius, ita ut maneat
pundium c adhibito calculo inveni, punctum e punisto e p propinquare. Hoc erit alibi perseeta demonstratione ostendendum, interim indico, in crystallino interius densore ac exim rius rariore plus mysterii quam in lente vitrea latere, non modo propter alias proprietates, quas in supra citata mea epistola ex posui, sed propteream quoque, qua oculo res inaequaliter remotas uno obtutu inspiciente diversitas distinetionis absconditur. si disserentia distantiarum est parva ct illa tantummodo mani- senatur, quaqdo disserentia uinantiarum est magna. Hinc ge- nuinam causam inquirens, qua geminae virgae extremitates videntur aequaliter uno intuitu distin flae, Nobiliss. Adversarii pa. ralogismum invenio is enim putat in casu virgae sensibilem illam distantiam ce quae lissensibilis est. Cum igitur ipsa distan-S 3 ua
337쪽
ita ce in casu virgae juxta veteres refractionis leges sit nimi, exigila, ct in casu silorum, juxta novas Nemtoni leges, si satis inagna, non video, quod aequalis illa distin eloquae habetur utritisque extre initatis vii gae, pariter haberi posti utriusque filiis Quae si tamen habetur, contra hanc distinctione in Adveis artiis incassuin, adhibito virgae exemplo, Ne tonianas leges tuetur. Circa oculum, stores simulae capillum iuio obuitu inspici entent, alia consideratio subjungenda est, ne illa mitti ignota esse videatur. Dum capillus apparet distinctus ac flores congeriem exhibent colorum confusam sit capillus et, cujus imago e nos cujus imago c. Hi ne produisti Be be, donec occurrant in punctis rectae GH ductis per puta flume, ac parallelae lenti hic est casus, in quo sensibili existente distantiaco lumen
aberranῶssorum, juxta veteres refractionis leges, distin fiae capilli imagini asstinditur. In fundo igitur oculi FG, non modo 1unt florum imagines confundendae, sed imago quoque capilli turbanda, dic per consequens non modo flores, sed capillus quoque e conspehu auferendus. Attamen diversunt ostendit experientia dum enim sores videntur confusi capillus distinctus apparet. Hoc utique mysterium curiosum est,in crit alibi enu.cleandum interim ex ea nulla consequentia deducatur, quae meum filorum experimentum contra novas Newtoni leges in .srmet. Etenim in hoc secundum has leges, assiinditur distinctae imagini unius siti lumen aberrans alterius eo paelo, quo inexperimento sociamin capilli hujus distinctae imagini, secundum veteres refraelionis leges asstinditur lumen aberrans fiocinia Sicut igitur in hoc flores videiatur consus, capillus autem distinetus, ita in experimento filorum unum ex his poterit apparere distinetum,dum alterum videtur confusum. Sed quid prodest In experimento florum hoc praecipuum ac maximum est.
quod gemina fila aequaliter distincta inspiciuntur,in ab hac duplici clistinctione, ni salior, leges Neve tonianae evertuntur. Perprisma vitreum triangulare, cujus angulus refringens sursum convertebatur, chartam oblongam . hnidia parte rubram, i dimidia caeruleam in Exper I P. II. I meri tonus
inspexit, dc ego quoque intuitiis sum, ut retuli in epistola ad
338쪽
eundem Martinetiuira Suppl. Diar. Ita l. T. Lart. I et hiserta. Ille panno nigro chartae coloratae substrato partem vidit caerule, nii altius extolli quam rubratis; ego loco panni nigri tela candida lubstituta) partem vidi rubram altius extolli quam caeruleam. Ille elicuit ex suo experimento lumen coloris ccerulei sere refrangibilius lumine coloris rubria ego autem ex suo meoque simul experimenso collegi, diversam coloriim restangibilitatem male hujusmodi fundamentis insistere. Hanc exceptionem Adversarius paucis tractandam esse putavit. Is solum obtrudies Nem-wao in eodem experimento docente x lumen a candida tela
reflexum, quod prope chartae extremitates ad oculum transiens sese lunaim a cliarta reflexo immiscet, eoque pacto experimentum interturbat. Quoitiam nec in hoc casu ilhistris Rickeriuvidere curavit, quousque mea dissicultas procedat, eam mque clarius exponendam duxi, ut aliorum judicium sit, utrum Richte
rianum responsum pro illa solvenda satis idoneum sit. Silper telam candidam me posui plagulam chartae nigrae rectangulam Psi eamque per prisma traiilpiciens refractione sursum agente vidi prope limbum in seriorem P A simbriam coloris caerulei ac violacet, prope limbum superiorem 2 fimbriam coloris rubri favi, dongius ab ipsis limbis candorem Etenim, ex sententia
Ne toniana, proprium eolorem ostendunt radii corrulei ac violacet maxime refrangibiles telae candidae A, emergentes prope limbum P A, lubri ac flavi minime refrangibiles telae candidae ste, emergentes prope linabum laci singuli cinquam
proprium colorem Ostendunt in illis locis, ubi radii chariae nigrae Pe, quibus illi immiscentur, nusum lumen, nulliunque colorem prae te ferunt. His positis, sint charia coecillea G, rubra prima magis elata quatialecunda, quales nempe de heiat juxta Neutonia iam sententi in apparere duin substernini tela candida Od prope litibuni ars radii maxime res angibiles tela: eandidae a s coua miscentur radiis cliariae cceruleae I G at quia sunt inter se quam proxime homogenei, scilicet plerique coerulei pauci violacet, in loco itaque immixtionis non ei lalterandus color ipsius chartae G nec mutabdus est locus iuubi TE. Color equidem e randus est prope limbum R,
339쪽
ubi radii maxime refrangibiles telae candidae Oci immiscentur,adiis ehartae,ibra Pe, ipsi enim sunt inter se lieterogenei,scilicet alii caerulei ac violacet,& alii rubri Ut autem ianitetur locus lim. bi Ps, ut ipse limbus videatur altior limbo IF in loco mini. xtionis candor es exhibendus.
Eodem repetito discursu cognoscitur, colorem chartae rubra Pe non esse alterandum prope limbum sis ubiva dii mi. ni me refrangibiles tela candida sis immiscentur radiis ipsius Hiartae Pe nec mutandum esse locum ipsius limbiri, ipsi enim radii sunt inter se quam proxime homogenei, scilicet plerique
rubri, pauci flavi Colorem autem alterandum esse cogno. scitur prope limbum II G, ubi radii minime refrangibiles telae eandidae H immiscentur radiis chartae TG ipsi enim sunt in. ter se he rogenei, nempe alii rubri ac flavi, alii caerulei. Ut autem immutetur locus limbi HGicipi limbus videatur inferior limbo ste, agnoscitur quoque in loco immixtionis candorem esse exhibendum Denique ut salva diversa colorum restangi. bilitate) appareat charta rubra magis elata quam caerulea, candor exhibendus est, ubi plures radii caerulei ac violacet pluribus immiscentur rubris,&ubi plures rubri ac fiavi plutibus miscentur caeruleis.
Ut de hoc judicium serreiihlumen solare in cubiculum obscurum immis per tria foramina, singula suo prismate munita, in tria spectra colorata depinge cntur. Distantias foraminum ae positiones prismatum inter se tales esse curavi, ut color coeruleus unius spectri iuber alterius, prius cum favo deinde cuna violaceo tertii spectri, in chartae albae plagula conveniret. His ita dispositis, color resultans nunquam albus, sed ruber subobscurus, nempe vinosus, in uno casu, d ad viridem vergens in altero apparilit.
Si igitur candor, experientia docente, non exhibetur, ubi radii plures caerulei ac violacet pluribus miscentur,ibris,nec ubi plures rubri ac flavi pluribus miscentur ceruleis, itaque in hypothesi diversa colorum refrangibilitatis, charta rubra substra-trael candida nequit elevari magis quam caerulea. Quod si tinen in hoc casu rubra supra coeruleam elevatur, contra hanc. et v Digitiae by Corale
340쪽
elevationem non satis eandem tuetur hypothesin Adversarius. allegando, lumena candida tela reflexum prope chartae col. ratae extremitates ad Oculii in transiens sese lumini a charta reflexo immiscere e ne pacto experimentum interturbare. Plura essent de hujusmoui experimentis dicenda circumstantiis enim iisdem adhibitis, Omni uincolorum refrangibilitas non diversa
sed eadem ostendenda foret, et ipsis explicatis difficilitas eno. danda sed haec lubens in aliud tempus rejicio, ne mea responsio nimis in longum protracta, ab illa brevitate dissentiat quain Doctiss. Adversarius in sita disquisitione curavit. Cum in epistola supra citata prius cum Ne-ono Grinassem lumen illud lucidi puncti dispergi, quod refringitur aptismate, di postea contra Nemtonum negassem, dispergi illud, quod refringitur a lente4 miratur ae ita obstupescit Richterus. ut illi videatur, me potius in somnis quam mente vigili hanc negationem protulisse Etenim dum radius incidit in punistum Fig. r. P, ac refraeius emergit a lente Bb, duistis tangentibus ad puncta L, ingressus & egreuus, angulum restingentem designa prismatis LXb. Cumque demonstrasset, ipsum radium Ab per lentem propositam transeuntem, eodem plane modo refringi atque dispergi, ac si in punctum blaesgnati prismatis incideret illud quoque contra meam negationem demonstratum putat, quod ita radii dispergantur alii, qui fluentes ex uueto lucido Λ, incidunt in reliqua puncta lentis M. Hic adversaria disquisitionis locus ita paucis tractindus non est praeter enim summi autoritatem Ne toni, contra me est egregii quoque Richteri non sententia sed demonstratio. Dum Adversarius ostendit, unicii in radium Ab incidentem in lenteni Bb eodem plane modo refringi atque dispergi ae si incideret in prisna LXb haec demonstratio est id enini omne consideratur, quod propositae hypothes convenit. Dum auteniis colligit ex ea de monitration quod ita radii dispergantur alii, mii stuentes ex unifloniicid incidunt in reliqua puncta leniis Bb; separalogi sinus est. Non enim consideratur lex actionis reactionis, quae in nova hypothesi locum habet. Curiosae sunt atque ignotae leges, quibus distrahitur lumen a lente refraetum,ctetunt alibi enucleandae atque experimentis consanaandae. In-