장음표시 사용
51쪽
3 te namq; de ptaehide Provinciae responsum est.. qui cum ius gladij in metallum damnandi jus habeat, quod est majus I. illicita. . mirem c. de ossic praes stamen in insulam deportat e non potest l. inter poenast de interdis S releg quia oti
iste subjicit det Ulpianus, ius deportandi ei
datum non est . a praefestus de regat. 3. I. a, F i. ibi praefidem deportare noti posse bulla dubitam est g depaen Ratio hujus desistom est,quod nempe magistratui singula, quae ait merita imperiunx pertinent nisi sp cialiter lege deseratur, jure ma-
sistratus non competant s. aut damnum 8 s. t. de
patrum. Cum igitur praesidi Pro vinciejus gladij atq;
in metallum damnandi duntaxat nominatim co
cessam sit,adjus deportandi certe,liceiminus hocst,extendi ista potestas non potest v aut dumis, Sic incurio donare res suas potest sine decreti insterpositione,sed non venderet preddexura lib. iii. Nov.38. ia ciliores himus an vendendo.
quam do amio Sic mulier quoq, omni genere dona sua alienare potest, sed fidejubet e pro alsi. quo nequit . M SCAEM Ap, bait Lexem voluit prospicere facilitati mulierum, quae plexunq; adversus propria commoda laborant se pater in s C. de oonsali, ne fidejussionis promptitudo eis, iudicet Et rus o Velleiano si scurritur mulieri obliganti,n etia doniti, ne 'fadur Ilei. Quia facilius e obligat, qua donat vice versit,cui quod ni inius est,non licet,et nec Ilicebit quod majus est ita enim a minori ad ma-
52쪽
Ius argumeritamur negative, argumenta mi- nor ad majus,valent ad negandu non ad adsie. mandum. Sac recte argumentamur: Non dignus
hic in ordine inferiori Ergo multo minus dignus major sive superiori ordine Logis senatoris. Item cui honore uno interdictum est, non aut i eam honorem p qtere non potest,uerum eos quoque qui eo honore majores sunt.Est enim per auaridiculum, eum qui minoribus poenae caun pro Ubitus sic ad majores aspirareri religatorum Z. Jbii inter releg.
In perfnamservilem nulla cadit obligatio.
r. 5 persenam servilem,h. e. in servum,nulla cam
/ditobligatio,pluta ex contractivi adeoq; in se vum nulla cadit obligatio civilis, de qua Instituit, de obligar quae est v et ciuilis degitima vel lim
noraria ac praetoria, cluae videlicet juris necessit
ae quempiam ad quid dadum vel faciendum ac astringit, vel quae producata stionem: ob id es iam cum servis nulla actio est l. cum servo o . in rit. Siquidem nasci actio nulla potest, ubi nulla obligatio subest . pen. ubi Cesenb Insit. de noxa At veris naturalis obligatio inservum, perim de agili hominem liberum cadit quia jure natu- rati omnes homines liberiari aeqvillas censentu e i. quod attinet h. in , jus gentium Uit deiure na a. Ggent. S. Sic quoq; servi ex deliis is natuit liter mo civiliter tum obligantur onminus uim libanatomines, adeo ut si manumittantur,
53쪽
mam obligati renianeant L erris obsese oti adversus dominos ipso anno stione nox ali ob delicta ejusmodi agetur locu tu titide noxali Sane si manumissus est servus qui deliquit, iunc non cum domino ted cum pisi manumisse patrati delicti nomine agetur,&, ut dicitur,u*x i aput sequetur, Instit. Anaxalib. ady
nas et judiciis confertur in arbitriim domivi res Is verbis generaliter docet Ulpianus, in cψ- 'tractibus bonae fidei conditio in alteriusco trala entium vel procuratorii ejus arbitrium com seratur, quatenus se arbitratus sterit pretium uri mercetam, tunc hoc non pro ibero arbitrio, vel
mera voluntate ipsius contrahentis vel procura
toria o us habendum quia obligatio non ex nostra volimtate dependet sed propriis viribus subrum sistit Letieati,ne Urae vera oblig. verum fictione juris perinde esse , ac si sit in arbitrium boni viri collata conditio. Is itaq; in cuius arbitrium quid confertur,ex sententia Ulpianim hace nos. borum viri judietum iri arbitrarido adhibere ' bet. Eo- enim bona fides exigit, ut tale arbitriiari praeste tur, quale bono viro covenites in lege E. Iocati
54쪽
ni viri arbitrium redigi potest, etsi nominarii Pettana sit comprehensa,cujus arbitratu fiat Nain striistis iudiciis secus est , in quibus non sol ex recedi a verborum significatione; hconsequentre nec a persen illi nominatim comprehensis Et sic non valet stipulatio in rei promittendi ad trittium collata conditios stipiliatio non valet tara in verb ob g. Et nuli promissio potest consiste, re,qine ex voluntate promittentis statum capiat, ritis in F sn.
Obtractus quidam olim mistam uesa ist
bripiunt,quidam Silarum culpam dolum tantiam,
sepositum ex recari mi, dolum et culpam . mandau-, commodatum, fenditu pignori acceptum, locauum, item' - . immeras,numagesto, uiae iidem et ii emetiam societa , es rerum communio, es dolum culpam rec/- i. e. hac ita, ni quid nominatim consenit, seips- mirim , insinguli cometractib- : nam hoc ser itura diniti consenituerem enim contractabis diaris excepto a quod ce*-putat,non pateres consenerit,is dolus pra me hoc enim bona Dei judicio contrarium esistimor. Animalium fer casuis , mortes, P. Misenex paaccedunt,fuga fersorum qui custodiri non solent, rapina vae nullum incendia, aquarum magnitudines, impetus aedonum a nasse praestantumg.TIAc xcom de dividi potest in quatum, membra Inin incipio enim si in quid exeommimi usitata natura contractum sibi amvicem praestare debeant,qui contraxerunt,etiam
si nihil vide is expressum, vel lingvi nuncupatum
55쪽
sit. Deinde adsertur exceptio in secundo membro , quod incipit a verbis, sed haec itari Nisi illa communis Ac usitata natura contractuum pactis conventis ab initio nonnihil fuerit immutata. In tertio membro quod incipit a verbis Excepto eo, tradibtur, quaenam pacta jure non stubsistunt sive quae subsistunt In quarto,incipiente a verbo animaliuris enumerantur pleraeq; species casuum ortuitoria, quos quidem in contrac ibus nemo praestare cogitur, nisi etiam illorum praestationem ultro quis in se receperit. 'Quod ad primum membrum attinet, ait Ulpi-danus contractus quidem dolim malum duntaxat recipiunt,quidam dolum S culpam s. e. sunt ex contractibus aliqui, in quibus praestatur non tantilm quod dolo malo comissitim est, verum etiam culpas Adjicit quo i in nonnullis diligentiam desiderari, h. e. praestari non tanto quod dolo malo, culpa lata clevi, verim etiam levissima commissum est. Praestatur ita cli dolus vel culpa, ut pe-setur illud damnum , quod contrahentium alter ex alterius dolo sive culpa fecisset. Nam praestare dolum vel culpam hic dicitur, non qui dolum sive culpam committit, sed qui damnum dolo culpa eiu datum resarciis ut sit metonimia cause pro esse stu,sive id quod a tecedit, pro eo quod sequitur, Etenim ex dolo sive culpa, ceu ausi, damnum alteri utplurimum adsertur. Adeoq; praestare hic idem valet, quam reeipere in se ali,
quid luendum , vel quam cogi aliquid uere,seu
56쪽
resarcire, si emendare damnum ex ea re datum vel exortum Gerrnani dicunt, guttur et rudis byn ac formulae: In contractum venit dolus,vel cu- fodia e Rem contractus recipit dolum, culpam, uigentiam et non recipit casum ae l. n. Item te neri aliquem de dolo, culpa, de casu: Item de eo quanti vel quatenus intersit Lai, comparandas
Cum autem haec ux non possit Atelligi,nis pri- quid sit dolus vel culpa, quidq; invicem disse- itan inatur de iis breviter videndum est.
Recte vero dicit Ulpianus , contractis quidam recipiunt dolum malam, Non quasi perpetuo epi- rixeto sed per iaco Avi sive per divisionem, nimirum, quia etiam est bonu3 doluβ. Desus malas , omnis callidiuas, fallacia, machinatio ad cir- cumveniendum, fallendum decipiendumve alteru adhibitat L L inde dolo A num vel res pro solertia acceperunt, maxime si aduersis hostem au'nemve quis machinetur i. F. non fuit autem f. dedo
Dolus distinguitur culpa,animo' prop'6
to QN enim aliqui committit vel admittit hoc
propos ito,uin hunc finem,ut alterum laedat sab Da decipiat; i indolo esse dicitur dri t. di dubp. h. In culpa autem est', qui alium quide hiae insed sine dolo malo ut a b re imperitia is
57쪽
alam rebus alienis illata,per hegligentiam ham-Prudentiam,velfacie illo quod fieri non debet, relo mittendo Fre negligendo quod fieri oportet , quae laesio potuisset humanitiis praecaveri. Duplex itaq; et culpas Una est posita in faciendo ; veluti si quis per imprudentiam frangat, quod frangendum non erat , vel jaculatus seram , homine trajiciat altera est in non faciendo sive negligendo, velut si hominem aegrotum quis negligat, vel agrum non colendo corrumpi sinat C atriib. q. is. Obs. a . Additum est quo inlaesionem illam po- huisse praecaveri humanitus, ut distingueretur culpa a casu fortuito sive vi majores huic enim hu- insana infirmitas resistet non potest l. i. s ire
Caeteriles cum culpa sive negligentia oppona-stur diligentiae praetermissae debitae exinde sequitur, tot esse gradus,tilpae,sive negligentiae, quot sunt gradus diligentiae. Est autem diligentia alia Vulgarudire minima, quae non requirit curioium Mindustrium hominem, sed quam natura ultro cuivis homini regulariter suppeditat, de quae est innata cui vas,huic opponitur culpa alta sive latiore
Alia est diligentia boni patrufamilias sive media&medi. cris diligentia cui opponitur culpa Ieror,ia denis est diligenti mad scrupulose scutiae,onitur culpa levissima, ves , uti desidia sive negligentia, alia est enormis, ac magna, alia mediocris sive remis ior, alia modica sive minima et
Sic de culpa alia est lata, alia levis, alia levissima
58쪽
Et hi tres gradus culpae simul proponuntur in cum res g., culpa deligat. I. ubi culpa,dola prorexima est lata culpa, ' per diligentiam ex opposto significatur culpa levissima suar in cap. tantractariis de commodaro, Sin L si mora .f. solui. ma-rrim Ethos tres gradus aguoscit quoui baldus in . ut vim snim. Ilaejust.=Iure. at culpa ita , quae aliquando etiam latior voeatur,quia sc. latior est quam levis definitur,iquod sit vulgaris arum consueta diligentiae, quamo hominu natura desiderat, o mi isto quo Nervas depositi. Unde inlata culpa esse dictur, qui eam diligetitiam non praestat, quam homo etia igna- vus adhibere solet aut si res alienas suae fidei comissarie diligentia non curet, qua suas curare solet e l. quod Nerva Vel si id hion intelligest , vel id ignoret, quod omnes homines sanae mentis intel- unti cedere divini ais huit. Luatae r .inpr.de vera sign. h. e. si quis fecerit aliquid ex quo periculum certo imminere omnes sani homules in-etelligunt, sive sciat id periculo subesse sive ignoret hoc ipse enim an latam culpam incidit, quod . noluit scire, aut etiam simulat se ignorare id, quod omnes homines norunt. Quam ob eausam quoqi haec culpa lata, dicitur dolus ini liquod Nerva, si iquide doli, Moxima, dolia repraesentat V.G tat sis quis ignoret, quod loco publico est affixum e proseriptum, aut voce Praeconis proclamatia,
ut omnιbus uanotescere in illa civLate , regio
59쪽
hestini quis mortisere vulnerato medicunt honadhibeat eurandi causas vel malum imperituriiqs medicum adhibeata qui occiditu ult is ad L Aquin Item si commodatarius rem sibi comodatam te linquat in aedibus,&abeat aperta ianua,domoq; incustodita, quam alius furtosirripiat Schradias restit gibu mod re contras oblu Item si magis et navis in flumen immiserit navem gubernatore destituto tralequeraturas, simagister flocati. Neq; tam n in omnibus causis verum est,tata, teulpam reprarsentare dolum,eosdemq juris effectus habereri sed ijs saltem, quae respiciunt con erae us, vel quam quaesitum eum qua digia praecario 'demq; in quasi delictis receptum essa insist de oblig. ex quasi DL Et nisi in contra stibus, quasi delictis hoc ita receptum esset,quia vis tacite ignorantiam suae rit aliti. ac protervit inti praetenderet Contanin . comment cep. - num.
At Marteris delictis veris a criminibus,tata culpa non aequiparatur dolo,neq; etiam perinde ite dolus punitur l. M lege gil ad L. Cornet de Sicares. in furti So F.ula desuri. e. , de injur. Ubicunq; enim agitur de poena eorpori infligenda, ibi necesse est ut dolus verus intesvenerit. neq; sufficit errore vel ignorantia quamvis crassissimaquippiam esse sa- lium. Et ii criminalibus causis verba non abus, ve sed proprie, hec civiliter, sed naturaliter acclipienda sunt Qua de causa is, qui homicidi quem, pian aecusati intentionem sua initobasi nonMi.citur,etiamsi latam cui pam an eo ouem accusat,
60쪽
suisse probaverit,et si istut is inor I dedi N: cauis lason initium ii de legat a. Culpa levis dicitur, non ratione quantitatis
damni quod intulit,si nimirumhoc sit te deitio,.. dicunt, ut tu levis culpa censeatur;cum possit etiam aliquando ex te. culpa grande damnum o, riri Sed ideo potius, quia absit pro positum noeendi,&adsit illaesi conscientia,quae emores desectus quamlibet magnos saepe excusat Ad rem
itaq; quod attinet, espa Ictu ei omissio medio tis diligentiae debitae in alienis robuio, cum quis mediocrem diligentiam debet, id est, quam mediocris paterfamilias,neq; secors,neq; diligentis simus,sed attentus de diligens sitis r*bus adhibec, nec eam praestat, sed minima duntaxat: nruliersa sie enim I rima rebet vel livi iuba est qui do quis rem alien ea diligentia non curat quaeaeteri diligentes p*tresfamilias sitas curare solenta tametsi alias in rebus suis minimest dilige. or Uelut si quis rem pignori sibi data a muriis.
iuncorrosione non custodiat Alciat. an Liatae M.
s. de ver sign. per ea igituri . f. de pighara . Unde etiam Ubianus hanc culpam levem, appellato egii gentiam rebus sitis consuetan univcim
Et hae culpa proprie est culpa.Neq; enim do- lo,neq; periculo sive casu fortuito proxima ea: de ideo frequenter ubicunq; culpa simpliciter si-are adflictione sive epitheto post reperitia ib