De d. Gregorii Nazianzeni carminibus

131쪽

- 11 immo et principem inter christianos poetas illius elatis celerarumque etiam fortasse locum obtinere iudices, quem demum, ut alii Theologum, non immerito Gregorium Poetam ego

nominaVerim.

132쪽

DE sigrammati epitaphiisque 1 in. Muratorius pleraque epigrammata epitaphiaque ad iuvenilem ae lalem remisit Prosecto Gregorius primum in Naucra

lium Basilii Magni fratrem scripsit a. 357, quo in fluctus demersus infeliciter obii l. Quae sequuntur nempe oSt mortem

Caesarii 369 aut Gorgoniae 370 aut parentiam 374 aut Basilii Magni 379), quo tempore composita fuerint, Susis urgumentum eorum S tendit IuVenis etiam, si Muratorio idem habeas epigram mala XXVI-XXIX NagianZenus condidit, quia nimirum venam quamdam puerilem Superent. Celerorum Vero ViX Operae prelium est ui tempora Strictius discutiamus. Nec ego dissileor ea ortasse utilitatem quamdam habere ad ea re Planiti CognoScendRS, quae ad ipsum aut parentes aut illius aetatis mores pertineant. Verum, et Si eiusmodi epitaphia epigrammalaque in Anthologiam graecam

recepta Sunt 2), tamen quia paucisSim eleguntium ne concinnitalem praebent, quibu epigrammat Anthologiae praecellunt, utpote quae neptu e tempore neglegentiusque conscripta fuerint, quia etiam parum nobis ad Gregorii ingenium perspiciendum utilia erant, Superius ea in libello omisimus. Tantum aliqua de epigrammati dicere Velim, quae Supersit tiones quasdam antiquas et a fide christiana abhorrentes revocent. Sic epigramma LXV Θει ξοιο Veterum, Seu Iovem hospitalem invocat, cui domus et mortuorum tumuli tuendi com-

1 Cf. Schubacti, lib. 11 C. I. 2 Anthol. c. VIII. 3 Cf. etiam epig. LXXI, XLIV - epitaph. c. XXIX.

133쪽

- 119 mittebantur. Sic etiam in epitaphio XL, Tantalum, laceratum ab avibus immortale iecur igneum fluvium, et daemones Crudelissimos memorat, fabulasque gentiles christianae doctrinae miscere merito Videtur 1 . Iam Gregorium e Sententia quoque gentilium loqui intellegas, si epigr. LXXVI, XCIII o LXXVI

excultas, in quibus genia mori defunctorum precibus aliquomodo vocet Demum agianZenum in epitaphiis VI, XI, XXX, XXXI Homerum Hesiodum Herodotumque sequi credideris cum mortem Caesari aut Euphemii diis maiori virluli nimiaeque elicitali invidentibus tribuit. Mura lorius quidem difficiliores illos locos, incusata Gregorii

iuventute, solvit Maurini vero Oelum nostrum XCUSInl quod neo egentius scripserit, ideoque nolens errore quoSdum irrepsisse permiseri l. Quorum opinione neque omnino Verae neque omnino salsae, Verum conciliandae mihi videntur.

Neque enim Gregorium, lanium ut iuveniliter luderet eius-m i epitaphia aut epigram mala condidisse pulem, quia Sepulchra effringendi scelus maius erat quam ut ludi materia fieret. Sed potius ego viatili Schubachio assentiens 2), Gregorium ea, Cum nil rectissimam plenissimamque fidei intellegen-liam nondum Omnino pervenisset hoc Si, cum adhuc

iuvenis esset scripsisse iudicarim. Sic eliam non Gregorio inSeio, ut Maurini excusant, sed Gregorio litteris fabulisque antiquis nimis adhuc imbulo, nimirum Gregorio iuVeni leviores istos errores irrepsisse ili Xerim. Quod Verita eSSe censen S. Ain ullum ex istis poemati post a. 380, quo tempore OStenque christiane lanium Senlii, conditum suisse mecum noles. Quae mendatione utraque opinio probari posset, nihilque laudi Grecorianae detraheretur.

1 Cf. S. Augustini, De Civit. Dei. l. VIII. IX. - aedem saliuiae haud semel in christianis epitaphiis saec. V in Italia et Gallia occurrebant. Cf. e Blant, Manuel l epigraphi chrolienne. 186l . 2 Op. it. P. 46.

134쪽

Hoc nomine carmina XXX-XXXIV lib. I S. . praecipue designantur. Pauca igitur Gregorius scripsit Sed aliqua laude,

eoque On Silio, Ut lucernam quamdam lucentem sententiugnomica Praeberet, qua homo usus per rerum pericul recte duceretur. Igitur omne Vilae condiciones uela leSque complectitur, qua quid sit agendum Vilandumve edocet. Exempla vero iam Orientales praestiferant, qui proverbia et aenigmala condere solebant; quos inter eminen Hebraei. Neque lamen illos Gregorius imitatur Orientales enim ut Salomon in Parabolis, Verborum cuidam obscuritali student, neque aliquid ironicum refugiunt. NaZiungenus vero nihil ulli a sententiarum graVilalem elaborat, earumque Vim in Sublimi late qua- dum Cum verborum concinnitale coniunctam Collocul in quo Graecorum Consuetudinem magi sequi videtur quorum autem nescio Phocylides quidem et Naumachius, aliique gnomicum genu eXColuere, ut pauca ad nos si Bgmeni perVenere.

Quidquid est, etsi Gregorius primus ortasse e christianis hoc genus alligit, nullam lumen sibi singularem ex eo laudem comparavit i).

1 CL Schubacti, P. 38.

135쪽

Ut plurimi eius aetalis scriptores 1). Gregoriu daemonum, significalione christiana vocis lanium habita, naturam mullis loci explical II S. 1, c. 50 5έ-60, 62-64. 70, 70, 80, 83). Illud lamen inter illos ipsumque interest, quod celeri theologice seu obiective ut recentiori verbo utar eiuSmodi naturam declarunt Gregorius vero Subiective hoc est ex malis quibus daemone eum assecerunt. Atque cum S. Patribus in multis de natura illa describenda consentit; at proprie haud semel sentit. Quare, prioribu omiSSi S, en pauci Verbi perstringenda retinemus, quae aliquid Singulare prae e serunt, aliquid vere poeticum intellego. - Luci serum enim tanquam ducem superbum elerrimumque sibi lingit, qui levis in humilem terram delapsus ira luSque ob Suam plagam, homineSlor vis oculis suspicit et a recla via deterrere Conatur I S. I,

c. VII, v. 55-6T). Deinde Gregorius ducis illius remendi exercitum recenset fusiusque describit, quaSi ordine quodam disponeretur v. 3-79). Insuper singuli singulis viliis dediti

sunt singulisque locis commorantur. Veniunt, Cum OCani V Γ, odere, cum in malum abducunt nox, luX, ut cupiant. Vel aperie,

vel ex insidiis h 80-82). Hinc in illa mythologiae cuiusdam chriStianae loetice dico habeas, quae Gregorio primum

i Gregoriu NySSONUS, Ephremus Syrus etiam in carmini hus, . III. c. M. S. Augustinus. Cis. Dei I. IX. Iustinus, Irenaeus, Clemens inlex. cs, Sinubach p. 35.

136쪽

- 122 repetenda Sini. Si de Graecis modo loquamur. Prudentius enim upud Latinos, eadem se remetale pauca etiam e daemonibus ex arte in Ham artigenia 1 descripSit A quanquam aliqua in eo est singularitas laudauda lamen parum pleraque illa carmina probari posSunt, cum neglegentius condita fuerint numerisque et elegant in Versuum cureunt. Tantum unum nul allerum excipias V. g. c. LIV LV l. 2 S. S. 3, in quibuSnnimi servor, aut etiam error magna Vi Xprinantur.

1 P. 406. 581, 42. Cf. Cathem. I, 38. Peristeph. I. T 11 454.

137쪽

Quamquam Gregorius neque ullas neque amplas eiusmodi descriptione praebet, tamen non desunt loci, quibus magnum nuturae rerum ludium Signi cel Via aulem eius duplex unam scilice in carminibu moralibus usurpat l), Cum rerum physicarum scientia utitur, quam sibi e viris doctis physiologisque comparavit, ut Similitudines imaginesque ad sententias illustrandus hauriat I S. 1, C. VII. l-8, I, 2, C. IX v. 26. - . XXXIII, V. 105-108. I S. 1, C. I. I S. 2 C. 6, V. 19. I S. 2 C. X. PISSim. II S. 2 C. IV, elin). Quibus lantum scientiam, ingeniique Subtililalem prae se seri Allera vero poetam magi Sapit Gregorius enim aliquando in natura rerum contemplanda immoratur, animique vicisSitudines, locorum maeniluleS, serarum, Vium, planaque Consuetudines

elegantissimis versibus depingit 2 . Quo Singularem prosecto sese habet Pauca enim huiusmodi descriptionis Graeci lyrici scenici ve veStigia reliquerunt. Tantum e natura similitudines imaginesque desumunt, quibus Sententia illus irent et quasi luminibus distinguant 3). A descriptionibus non utuntur quae sibi ipsis finis sint. Gregoriu Vero primus, ut Pinor inter christianos poetas Versibus naturam descripsit Versibus

I I S. 2, c. I, II XII, XV, etc. II S. 2. IV E. Cf. Schubach, . i. 2 I S. 2 C. 4 V. 1 - 11, C. V. V. ,- ι8. - De Dura, procellae descriptio.

138쪽

autem dico : nam Basilius Ioannes Chrysostomus ac ipse Nagian genus in orationibus epistulisque 1 haud semel idem secere. Poeta etiam graeco intellege ; nam Ausonius, Paulinus, Prudentius apud christianos in Occidente eamdem viam seculi sint. laque in ilium naturae considerandae poeticeque depingendae, quod uelale Sequente lantopere genu eXCΟ- luere, apud Gregorium invenias. Iusuper poetis graeci et Scriptoribus plenus orbi terrarum diis videbatur, quos hominibus sere similes sibi pro lubitu imaginandi facultas in Xeral et Semper praesente aut loquen-les nuli gentes nec semel sectam pugnantes cuique adducere licebat. Gregorius Vero unus exprimis poeticam illam supellectilem abiecit; cuius exemplo libi procellae descriptio esse potest in carmineis De vita . Immensam autem mundi machinam Deo lanium procreatam Agnisi Cecia Udni. P. M. I S. 2, C. I, v. 60-100 c. 85 et sqq, Nec eam siclis diis sed Numinis unici ueternique maiestate infinita re serium XCogitat, Cuius providentia prudentissime omnia On SerVnt, Omnia gubernni, omnia fortiter suaviterque ad finem destinatum perducit. I S. l. c. V.). Neque Deu lanium PS rebu creati adest, verum angeli etiam volunt ut Suae Ser iunt I S. 1, C. XIII, V. 13-l Igitur viam novum naturae deSeribendae, Scilicet christiane, primu ingreSSUS Si quam OSlen o poetae scriptoresque percurrere glorios Videbuntur.

l Cf. p. IV, et Basil. p. XIV.

139쪽

DE PEDIRUS SOLUTIS IN SENARIIS GREGORIΛΝIS

a De tribrachis primi pedis

st Huiusmodi solutionum genera excusseruui C. F. uellerus. - De euibus solutis in uitilouorum senariis Aeschuli, Sophoclis, Euripidis. Rumpelius : Dissertutiones in Phil. - Christ. Vetrih, , 322, 2'. - . Stoppel. uclestiones e Greuori Vcleti interii re metricia Plunc secutus sum.

140쪽

- 126 Haec Semel apud Sophoclem Phil. v. 601 . ter apud Euripidem. b De tribrachis alterius pedis 1 Uno vocabulo integro

Raro apud Aeschylum, Sophoclem et Euripidem 20 Prioribus vocabuli syllabi S. I, 2 C. X, 25 ἄρτου πρε--: V. 282 903, 5T. I, 2 C. XXIV, 259 καὶ βατὼξ is et C. Nunquam a se Aeschylum exstant apud Soph. et Eurip. , Eliam mediis vocabuli syllabis.

Saepissime apud tragi COS. 5' Ex tribus vocabuli S ii S. I 2, X, 858. II, 1 XIV, 15. Semel tantum a se Aeschylum et Sophoclem. c De tribrachis tertii pedis