De thermis herculanis nuper in Dacia detectis Paschalis Caryophili : dissertatio epistolaris

91쪽

terra exiliunt, nam quum particulis metallorum sint referta , majori vi vel corpus emolliunt, Vel magis roborant , ac firmant , de quibus Graeci Scriptores persaepe sermonem instituerunt : in primis quae in Oeta Herculi scaturire fecit nerva ad oram maris , ut Pisander contendit

In Chalcite regione, a qua Promontorium se in Pelagus porrigit , Pausanias auctor est , marina- In Achate. p. rum aquarum scatebras calidas balneas edi

niis funt aegris maxime utiles . Qitibus adjungit Lebediorum etiam calidas balneaS Θαύμα- ου hominibus adprime admirandas aeqMe ac salubres . Antiquae pariter ac celebres aquae calidae balneae Methen anses in Peloponnesio , quas , Antigono Demetrii filio in Macedonibus regnante , erupisse traditum est. Antigonus obiit A. M. 376 2. quum in Macedonia quatuor S: triginta annos regnasisset . Quid reseram PhaZemO- Strab. xli. nitarum Thermas supra Amasenum agrum υνι-νap'5βψ' admodum salubres ' Quid Bajanas λ v. p. a 4.

πεύειν νοσων επιτηδεια ad morborum sanationem idoneas .Qtald

de Py thecusae,seu Ischiae T hermis dicam ξΘεραπn Hi ' p. 24 . DNντας qRibus sanantur qui calculo laborant . Antiquis

In Corinth.

92쪽

N os in

iv. p. iso. quis onesiae similiter aquae in Aquitania κάλλἰ ἀποτμωτάτου praestantissimae, aqua ad potum optima. Ex quo habent, qui medicinam faciunt, ut usum aquarum, quae per metalla transeunt, Veteribus fuisse incognitum sibi non persuadeant . v. p.ra Qti id de Thermis in Hetruria λ quae Bajanis non Plin. v. 1 f. cedebant . Quid de Tiberiensium aquis calidis 'quae tantae fuerunt nobilitatis , ut eas in num- Ap. Notis Trajalli iΠsculpserint cum Epigraphe xΑ ΟΥ-

ρ'AEM ' Verum ut reliquas silentio praetermittam , quae quam plurimae sunt, non omittam tacitus, VIR

EXCELLENTISSIME , calidas balneas , quae

in Tua celeberrima ac docta Britannia olim permagni erant nominis , ut Ptolemaeo fuerint nominatae , Antonini Vero Itinerario , Sosin. Polyh. Aquae Solis , quoniam ipsi , & Minervae sacratae erant, ubi praeclara Civitas Balbonia a bal neis nomen, & decus adhuc servat . uapropter Imperatores Augusti, ut populorum commoditati, ac saluti prospicerent, ad splendidas Thermas exstruendas in oppidis , ac civitatibus Imperii animum intenderunt. Nam Septimius Seve-

cum Aquarum sua Donte calidarum ad montem , quod

93쪽

quod a nomine suo Seberianum vocavit r ejusdem naturae fuisse aliud Ephesi in Asia ab Antonino Pis prius excitatum suspicamur. Quam liberalitatem civitatibus sibi subjectis largiri non destiteriliat , qui sequioribus seculis Imperatores ViXe runt: unde Constantinus Magni filius THERMAS. FISCI. SUI. SUMPTV exxx m. I,

A FUNDAMENTIS. CEPTAS. AC PERACTAS CIVITATI. SVAE. REMORUM. PRO. SOLITA LIBERALITATE. LARGITVS. EST

Julius item Constantius , Sc Julianus Thermas Spoletinas restituerunt , ut sequens nos edocet

THERMAS SPOLETINIS omu a,

IN PRAETERITUM. IGNE CONSUMPTASSVA LARGITATE RESTITUERUNT

Privati etiam viri oppidis , municipiisque The mas suis impensis aedificatas donarunt, uti Ocriculanis in oppido Umbriae fecit L. Julius Julianus IVLIAE LUCI LAE eeexx D. L. IULI. IVLIANI. FIL.

PATRONI. MUNICIPI CUIUS PATER THERMAS OCRICULANIS. A SOLO. EXTRUCTAS M SUA.

94쪽

Ap. Reines. p. 67.

SUA. PECUNIA. DONAUIT DECVR. AUG. PLEPS

L. D. D. DIn Dacia pariter P. Aelius Gemelus V. C. a solo extruxit Balneum, uti Ara e veteris Apuli ruderibus effossa anno 1 Gaz. ostendit.

FORTUNAE AVGSACRUM P. AELIVS GEMELUS. VIR CLARISSIMUS PERFECTO. AB. SOLO BALNEO

CONSACRAVIT. INVICTVS etiam Hercules in nostris Thermis adpellatus

HERCULI INVICTO L. POΜPEIVS CELER PRAEF. COHI. VBIORVM V. SCeleris cognomen in Inscriptionibus Militaribus . haud ignotum est apud Gruterum. I. O. M.

L. OCTAVIVS CELER. PRAEF

95쪽

m 9 ICOH. Vii. BREUEt alibi CN. ARVNTIO CN. F. CELERI PRAEE. COHORTIS LUSITANORVM

Passim in marmoribus Hercules INVICTUS ad pellat HS , quoniam prae omnibus fuisse robustium ac seriem ferunt: unde Graecis Poetis

ana , ut inquit Aristides , β- α ρί τε ἀυ- p s7 τον- των εγχ Me,19εντων prae robore quidem ipsius ,

nibit poterat ejus manus effugere. Qui hymnis Herculem celebrabant, ipsum deprecari mos fuit, ut fortitudinem eis largiretur

tiumque ob robur semper Mustor evaserit, idcirco victoriis pulcber & egregius denomina deeXul

tus . Quod soli Herculi adsertum , ut assirmat

Alexicaci cognomina partim foli , partim prae ceteris illi tribuuntur . Apud GruterusΠ

ALCIDES HOMINUM. VICTOR DOMINA TORQUE FERARUM

uoniam vero cunctOS , ut diximus, robore, ac sortitudine superabat, α sic roboris ac Ῥirium Athen Sm

pari

96쪽

patus in Columnis Farnesianis, in quibus Hercu Paus in Mes res gestae enarrantur, ac ejus signum in Palae--Π P 336, positum . Quin rΥMNIKora Arar Az ludos gymnicos Herculi, oe Mercurio dicatos indicat columella marmorea Am 11qo. in portu Anconitano reperta

Aliquando Gymnici φακλέου. ανῶ ij ludi Herculei di isti , uti apud Pollucem . SANCTUS etiam nuncupatus Hercules in altera Thermarum

HERCULI. SANCTO. SIMONIUS. V. CPRAESES DACIA R U MAt SANCTISSIMO in marmore Gruteriano'. Cur vero praeses Daciarum Simonius didius, quum in nummis, ac in lapidibus inscriptis legatur, dubitationem omnem tollit Jola annes Malela, qui de Trajano haec ait provincias duas ultra Danubium constituit Δακι quas Daciam primam oe secundum Tocavit . Quod etiam confirmat lapis in atrio Bibliothecae Caesareae , ubi habetur

GENIO DACIARUM

Sic etiam in uno ex laterculis, quibus structum

97쪽

Thermarum pavimentum , inscriptum legitur DACIARUM VEXILLATIO.

Ulpianus quoque Dacias appellaVit, ubi de Prae- L. vis... sidibus Daciarum loquitur. &depo i ' Balnea tantis ornabantur statuis, ac marmoribus , ut se continere non potuerit Seneca , quin Epist. M. exclamaret quantum flatuarum, quantum columnarum ' Aesculapii, Sc Hygiae signis Hippias celebris Architectus Graecus Balneum suum condecoravit , nullis impensis , ac sumptibus parcens in comparandis marmoribus permagni pretii .Ejus constructionem diligenter, ut solet, Lucianiis descripsit in opusculo, cui nomen ΙΠΠΙΑΣ . Signum etiam Cupidinis in Graecorum balneis collocabatur . Theocritus

Nam lapideus stabat ex basi Cupido eminens supra aquas . Unde lux affulget marmori Hispanico.

ET BALINEUM SOLO. SVO. CVM. PISCINA. ET SIGNO CVPIDINIS.

Etruscus Thermas suas splendidis Iapidibus construxit, de quibus Martialis

Illic Tadigeti Oirent metalla, Ex certant vario decore sa*o, suae

98쪽

Pb x , ct Lybis altius cecidit Siccos pinguis Onyx anbelat aesus, Et flamma tenui calent obitae. Herculis statuae in cellis nostrarum Thermarum, Dieaearch.ap. quae quadratum , oe neroo sum ipsuna, septem numero sunt , quatuor inte-Gςat P 9, grae , tre S Vero mutilatae , quas non magno ar tificio aestimat Daniel Antonius Bertolus rei antiquariae peritus , cui parem in arte delineandi imagines aetas nostra non vidit . Arae etiam VO-tivae septem , quas ab antiquissimis temporibus collocari solitas in Thermis Herculanis e X Herodoto colligimus , ubi de balneis calidis Oetae

Herculi extructa . Herculem coronatum alba fronde populea bina signa exhibent, quam e Thesprotide primum in Graeciam intulisse ferunt . Amnis Acheron Thesprotidem alluit , idcirco Iliad.xri populum albam ΙHomerus denominavit

cecidit sicut quercus aliqua cecidit , vel populus alba . EXemplo Herculis Teucer Hor. II.od. a. Temp0ra p0pulea fertur cinx se corona . Graecis fuit in deliciis , quum Bacchanalia celebrarent: unde Demosthenes pro Ctesipbonte eX probat Aeschini , quod Vii M., alba populo coronatus per urbem

99쪽

m sue in

urbem choreas duxerit intemperatiores Athletae etiam populum albam propter Herculem gestabant. ArtemidorUS μονη λευκη ἀθλητιῆς διὰ B' ακλεα. Hinc Delphis athleta ea coronatus

In capite autem babens populum , Herculi facram ΤΑ δἶ 'plantam. Scholiastes haec adnotavit ἔτι ἀθληπικὸς Αιν,-ς --. οἱ γὰρ ἀθλητικοὶ τύτω-ως ἡν τουτο τους πολλους ἀθλους διωγκοντν quia Delpbis certator erat , Mi Hercules r certatores bac coronant Ar itanquam facra . Sucra baeo Herculi , quod multa perfecisset certamina . Unde Homerus qui magni- Veli. Patere. tWdine operis , oe fulgore carminum solus adpellari δ' 'Poeta meruit, illum vocat

Clava etiam Herculis insigne in statuis nostris visitur, eXOleastro, qui Theocrito dictus, Pauc in Co quem ad Saronideria paludem invenit. Thasii dedicarunt in Olympia Herculis statuam In Eliae. p. dextra claὀa tenentis.Theocritus sic ipsum describit.

Eς clava , quam semper dextra manus ipsius capiebat. Pellem insuper leonis , quem in Nemea confixit , Herculis nostri signum gestat

Δέρμα λειντειον μάλα οἱ κεκαρισμένον ἀντω . Idyl.XXI v. 73.

Theocritus ita adloquentem Herculem inducit Idyl.xxq. 2 3.

100쪽

Anth. RAthen. I p. 82.

oe membris indui, ut munimentum inibi esset in pugnis , in quibus corpora Tulnerantur . Tria mala , dicta Hesperidum mala , alia Hercu Iis statua in Thermis dextra habet, uti in numismate Commodi: Nymphae etenim Hesperides ea custodiebant , quae Hercules rapuit, caeso serpente , qui arboris truncum ampleXabatur . Ita expressum in numismate Regis Galliae, quod divulgavit Antiquitatis Aethereus Sol EZechiel Span- hemius . Sic enim ab Antiquis Graecis repraesen latus Hercules poma manu sere Π S.

Poma leones occidenti manu aurea ferens terrae beatae munera Libycae . Tria tantum fuisse censebat Antiphanes Comicus in Boeotio

aurea baec mala tria esse inquiunt tantummodo. Pam ii. PhylUs-n εἰν- τα α*ωτα Huaviter olere , sed in cibos non admitti dixit . Quocirca a Timachide Lib. IV. Coenae proditum παρατίΘειεν τεπς Θεοχ apud Lacedaemonios illa Diis apponi solita. Ex

quo non Cydonia , sed aurantia , isthaec poma