De thermis herculanis nuper in Dacia detectis Paschalis Caryophili : dissertatio epistolaris

71쪽

tur Johannes Meursius in Lectionibus : verum Josepho Scaligero , qui Collectionem illam ex auiactoribus editis, Sc nondum editis diligenter con-Innot.ad Eu. cinnasiis idem ingenue professus est . Adde etiam Inscriptionem aliam , quae Albae nunc extat in palatio veteris tabularii: in ea quippe indicari videntur Aquae Thermales aevo Antonini Pii repertae , de quibus nunc agimus.

PRO SALVi E DOMINI NOSTRI SANC ap. Reinec TISSIMI ANTONINI PII NYMPHIS NOVIS SACRUM. RUFINUS LEG. XIII. G.

Ubi Diuebae idem ac Lympbae, vel Aquae: quae sub Thermarum nomine continentur , uti apud Gruterum NYMPHIS SALUTIFERIS , vel

NYMPHIS SANCTISSIMIS, vel AQUIS ALBULIS SANCTISSIMIS . Hic est ille Rufinus

Laticlavius Legionis XIII. Geminae , cujus meminit lapis inscriptus ad Vicum Kornesd Ulpiae

POLLIA. RVFINTRIBUNO. LATICLLEG. XIII. GEMFuit quidem e Tribu Pollia , de qua Livius, &antiquae Inscriptiones . Idemque , ut opinor , munere deinde LEG. PRI. IMP. ANTON. cc 33 6 I E AUG.

72쪽

AUG. PII. PROVINCIAE DACIAE functus

est.

Hisce argumentis satis declaratum constat , Thermas Herculi sacras aeram antiquiorem Antonini Pii aetate non ostendere, cujus ob prudentiam in gubernatione Daciae eXtat monumentum a metropoli positum, ac inventum in viculo KOrnesd , Ulpiae proXimo.

IMP. CAES. ANTONINO PIO. AUG. COLONIAS ARMIZAEGETHUSA Non possum omittere , VIR EXCELLENTINSIME, quin Tibi breviter exponam , quod qui dam vir doctus, ac in Antiquitate versatus mihi persuadere conabatur, Simonium Julianum Praesidem Daciarum Thermas nostras Herculanas eX-citasse, argumento ducto ex marmore ibidem eo sessio.

HERCVLL SANCTO. SIMONIVS IVLIANUS. V. CPRAESES. DACIARUM

Sed nugatorem lepidum, quem nactus eram, lepide refellendum duxi responso Modestini Juris. operibus publicis praesidis quidem

73쪽

nomen licebit superscribere, verum Principis , aut conditoris, qui sumptus fecerit de suo, teste Macro altero Jurisconsulto lib. a. de ossicio Praessidis: inscribi autem nomen operi publico alterius , quam LPrincipis, aut ejus cujus pecunia id opus factum si, non licet. Quin imo Theodosius Magnus edixit ut majesatis teneantur obnoxii, si qui judice= Theodbs. 'dect' operi suum potius nomen , quam Imperatoris operib pub. scripserint . Conditoribus vero si aere proprio OPUS aliquod molirentur , jus fuit nomina sua inscribere, ut praeter Macrum indicat etiam hunc

sui temporis morem Divus Bassilius . Huic acce-In Psalm 4 .dit, quod marmor nostrum non Thermarum con structionem a Simonio faetam denotat, sed Aram Herculi tantummodo positam.

Non desunt tamen in nostris Thermis pro salute M. Aurelii vota Herculi soluta , ut sequens indicat Ara.

HERCULL PRO

SALUTE. IMPM. AUREL. ANTOAlteram insuper Aurelio , Sc Faustinae positam

exhibent Thermae , quamvis marmoris erosio finem anterioris epigraphes, uti de principium hujus subsequentis nobis eripiat.

M. AUREL. FAUSTI

74쪽

In Com. 3.

Anno V. C. sas. Christi 1 s. M. Aurelii Imp. DL Commodus Aurelii, bc Faustinae filius, Imperator Augustus fuit de nunciatus , ut narrat Lampridius , cum patre Imperator es appellatus quinto Kalendarum Decembrium die Pollione , Ο pro C . Et si aliqui Chrotiologi ad annum Christi Augusteum Commodi titulum reserant. Quoci ca tunc temporis , vel paulo post lapis positus in nostris Thermis . Faustina mater cororum di- ab eodem M. Aurelio , quam secum , oe inaesivis babuerat , ut matrem cuirorum adpellaret teste Capitolino . MATER CASTRORVM etiam nuncupata in nummo apud Patinum . Ex tat in ejus honorem lapis inscriptus , ac inventus in ruinis Warhelii , quo in loco sita erat Cο- Ionia Trajana Dacica Sarmi Zaegethusa.

75쪽

Marco item Aurelio ejus viro ob rectam Daciae gubernationem lapis inscriptus, inque ruinis ULpiae Trajanae effossus.

IMP. CAESM. AELIO ANTONINO PIO. AUG. PONT. MAX. TRIB. POT. XVI. P. PCVIVS. NUTU ET AUSPICIIS. PROVINCIA DACIA GUBERNATUR M. SCAVRIANVS. PR. PRNVMINI EIUS

Syntrophus igitur , qui aram M. Aurelio , dc Faustinae posuit, servus , vel libertus videtur fuisse , ut frequenter in marmoribus animadve timus. D. M

SYNTROPHO LIBERTO. OPTIMO

Inter ossicia Domus Augustae munus Villici in marmoribus passim recensetur a Servis, vel Libertis administratum.

FELICI. CAES. SERVILLICO. HORTORVM

76쪽

DCXL, IO.

MAIANORUMHinc pariter HIGINUS. SER. VILLICUS, vel AMPLIATUS SER. VILLICVS . Procurator aliquando dictus Titi Augusti aevo T. FLAVIVS AVO. L

EPAPHRA PROC VILLARUM TUSCULANARUM

Verum aliqui mirabuntur , quod in nostro marmore servi nomen , vel cognomentum inscriptum non inveniatur . Sed animum oportet ad priscos Romanorum mores advertere , qui persaepe ap'pellativis nominibus servos nominabant , ut in Plauto, & Terentio perspeetum est, qui Diphili , ac Menandri Comoedias latine fecerunt . Quod ex marmore apud Gruterum etiam com firmatur

SYNTROPHO. L. Syntrophus nuncupatus VILLICUS , quod tam rei rustisae , quam rationibus fundi erat. Clarius in lapidibus, Coelius Herodianus dicitur

VILLICVS IN HORTIS SALUSTIANIS :

Attamen Villicus ad Praefectos quoslibet solet transferri: sic

EVTYCHES VILLICA PLUMBO

77쪽

a Salmasio procurator plumbi exponitur: idem- In Lamprid. que denotat VIL. AB. ALIM . alibi enim legi- ii, iii itur PROC AUG. AB. ALIMENTIS . Villi eeeeim. iveus aerari Tibullo est praefectus aerarii, sic Ju-iv. 14. r. venali τillieus urbi . Syntrophum praepositum Sat.1 v. 7. fuisse hortis Aurelii verisimile videtur , quOS a Domitia ejus matre hereditate acceperat , in iis natus atque educatus , ut narrat Capitolinus :natus est Marcus Romae in Monte Coelio in bortis, oe educatus in eo loco , in quo natus es : iidemque postea borti Commodiunt die i, quum ad Commo- Spart. in Pest. dum ipsius filium fuerunt delati: sic ut ad Au N'S β' relium , & Commodum Augustos spectare videatur antiqua haec Inscriptio Romana

FVSCVS AVGGNOSTRORUM VERNA VILLI CVST V T E L A EVOT UM REDDIDIT

Quid vero PROCURATORIS absoluto nomine intelligatur in lapidibus in Dacia detectis ,

operae pretium est nunc explicare . Julius Pa

ternus in nostro marmore Procurator nuncupa

tus , quoniam aurariis Daciae erat praepositus.

78쪽

Sic enim binas inscriptiones in Transilvania repertas interpretari oportet. I. O. M.

T. AVRELIVS DIOCLES PROC

V. S. L. In altera vero Inscriptione haec habentur

Ι. O. M. IUNONI REGINAE MINERVAE. OMNIBUS DIS IMMORTALIBUS AXIUS. AELIANVS. VE PROCAVG. ET. AELIA ROMANAEIVS CONIQuibus adjicienda haec alia in Colos νar Transilvaniae pariter detecta aetate Lagii

Aliquando tamen expressiim invenitur, ut de M.

Ulpio AVG LIB. Trajani scilicet PROC AVRARIARUM in lapide Transilvaniae , vel Albae Juliae de Aviano AVG. LIB SUBPROCAVRARIAR. Curae, ac diligentiae Julii Paterni ,

79쪽

ni , ut ara collocaretur in Thermis . a Syntropho fuit demandatum . Qtiod passim antiquis in

marmoribus Visitur , e quibuS unum tantummo

do adducere libet , Aurelii Muciani viri perfecti mini praesecti Praetorio.

HERCULI. STATUAMCVM. BASE. AURELIVS MUCIANVS. V. P. P. PRPRO. SALUTE. SUA. SUORUM VE OMNIUM POSVIT. CVRANTE GERONTIO

Atqui illustriore ornamento Thermas nostraS Herculanas condecorat votum C. Iulii Galli Con

sularis viri Legati ac Propraetoris Daciae Hetaculi factum , & arae insculptum pro salsite Augustorum Septimii Severi, & Antonini filii, qui

Caracalla cognominatuS.

HERCULI PRO SALUTE IMPERATORUM SEVERIET ANTONINI F. CONSERVATORI AUGUSTORVM DOMINORUM NOST LORUM C. I. GALLUS. C. V. LEGATUS EORUM K , PR

80쪽

vopiscin Tai

V. S. L. M. Lapis positus, ut opinor, anno V. C. s I. Christi is 8. Imp. Severi s. Saturnino, di Gallo Con- sulibus , quo Tribunatus potentiam , quae pars maxima regalis imperii est , ac titulum Augusti Antonino filio 1uo Severus concessit, vel paulo poli positus . Votum Herculi 1blutum , non ob salutem ope Thermarum Imperatoribus restitutam , sed quod ipsis virtutem dederit, ac victoriam largitus fuerit ad debellandos Nigrum , MAlbinum populi Romani hostes ac Tyrannos . Hercules namque salutifer die tis ex sententia Dionis Chrysostomi , quod tyrannΟS evertebat : quive etiam Aristidi adpellatuS τους τυραννους ἀ-- 0rannos de medio tollens . Sic & Pythagorassier vator dictus , quod suis consiliis Siciliam crudelissima Phalaridi dominatione liberaverit

tute . Nisi dicere velimus C. J. Gallum preces Herculi fudisse , sacraque fecisse , ut Imperatores in expeditionibus custodiret , a periculis tutaretur , ac incolumeS , reducesque restitueret. Vovebant enim milites , ut mos erat ui expeditionibus , pro salute Augustorum , ac postea regressi vota persolvebant , ut in voto apparet