De thermis herculanis nuper in Dacia detectis Paschalis Caryophili : dissertatio epistolaris

81쪽

77 Herculi saeto , 6c post reditum soluto pro salute M. Aurelii Antonini , & M. Aurelii Alexandri nobilissimi Caesaris ab aliquibus cohortis Praetoriae Piae Felicis

PROFICISCENTES EXPEDITIONIBUS SACRIS REGRESSI CUM COMMANIPULIS. LIBENTES VOTUM SOLVERUNT

Hercules enim inter Viales Deos accensebatur , ut indicat Inscriptio, quam Vulgavit V. C. Geor-In praef. tom. Rius Graevitis. X. Thes. A.R.

HERCULI COMITI CONSERVATORI SACRUM L. AEL. L. F. ESa PENIO

MILES COH. VLVIG. EX. V. P. Cui addas licet hanc alteram ex Gruteri Thesauro

HERCULI DEFENSORIPI O. REDITU. ET. ITUD. CLODI. SEPTIMI ALBINI CAESARIS

Septimius quippe Severus expeditiones contra Nigrum , Osrhoenos , Adiabenos , & Arabes suscepit sub auspiciis Herculis tyrannorum domitoris , Sc Bacchi victoris Orientis, quemadmodum ex nummo colligitur. Cum

82쪽

Cum epigraphe DIS AVSPICIBUS TR. P. III.

COS. II. P. P. in quo Hercules cum ' clava& cum exuviis Leonis , Bacchus de X tra vassinistra hastam tenet, nudi stantes , in quorum medio Tigris : quibus DiiS νεων ὐπερμεγέΘηpermagnum templum aedificabit . Sub Herculis es figie Septimius Severus in nummo Visitur , . μεγαλοπωγων cr pHS , barbatus , ut eum designat Jο-hannes Malela. Num muS percussus A. V.C. 96T.

Christi 1sq. Coss. Severo , dc Albino Caesare PSeveri Imp. 2. Aliud votum Herculi solutum a Calpurnio Juliano Legato Augusti ac Moesiae Superioris Propraetore exhibet marmor in nostris Thermis pro ejus recuperata salute , quoniam non modo Herculi , sed Genio loci , ac calidis sontibus ob aquarum salubritatem votum etiam ipse persolvit.

HERCULI. GENIO LOCI. FONTIBUS

83쪽

CALIDIS CALPURNIUS IULIANVS

V. C. LEG. LEG. V. MACLEG. AUG. PR. PRMOE. SV. L. S. Balnea Herculana semper de calidis , de frigidis nunquam dicta , ut adserit Aristophanes InNub Io 7.

Et ubi Tu unquam frigida 'Didisti Balnea Hercula..

cunque sunt suavissima , Herculis babent cognomen calida scilicet, quibus usus HerculeS. Strabo de 1x. p. as.

Aedepso in Euboea hac habet οπου τἀ του κρακλεους

tibi calida sunt Derculis lavacra. Nam haec exor dia concoctioni praebent , OccultaS membrorum defatigationes mitigant , spirandique facilitatem exhibent . Contra autem frigida internis parti bus damnum adserunt , meatibuS Obsistunt , humores cogunt, Vaporesque conueniant, qui semper laxari , dc digeri suapte natura cupiunt , ut docuit Plutarchus in laudatissimo opusculo de sanitate tuenda . Huic accedit marmor in Campania de Thermis, quae ab Hercule ob eandem rationem sunt denonii natae.

ABIVS. MAXIMVS. RECTOR

84쪽

m 8o PROVINCIAE. ΤHERMAS HERCULIS. VI. TERRA EMOTUS EVERSAS. A FUNDAMENTIS RESTIT VITDe aquis salubribus Montis Tifatae non longe a Capua ubi Sulla Norbanum fudit, eXplicanda, 11. 1s. ut opinor , Inscriptio, C. Vellei Paterculi testimonio firmata , qui eas aquas salubritates , medendisque corporibus nobiles laudat . Fabius vero MaXimus, alter ab illo qui unus cunctando rem restituit,

Augusti temporibus floruit, Ovidiique clari illini Poetae fuit amicissimus, quem sidus Fabiae genti

Epist ex Pont. nominat . Ab Hercule genus trahebat , namque tib m ςp 3 - Detitiae semina gentis dicti : idcirco Ther Fast. Ir. 27. mas Herculi S , quem gentis suae auetorem habebat, diligentius restituisse videtur. Sed haec obiter, nunc ad propositum redeat oratio. Calidi fonteS , qui e terra erumpunt , Herculi a veteribus x II. p. si a. sacri semper sunt habiti , ut tradit Athenaeus

lidas aquas , quibus lavamus , e terra scaturientes Herculi sacras existimavit Antiquitas . Ad quod Probi sect.1 . respeXisse primus omnium videtur Aristoteles, ubi AR superiorum sententia pronunciat calidas balneas iacras . Hinc eximiam aquam di- Anthol.iv. Iq. Xere , quae non igne , sed sponte calescit.

85쪽

Calidis lavacris usum Herculem ferunt , cui boves Geryonis per Siciliam agenti scaturire fecit Minerva, non vero Vulcanus, uti voluit Ibicus, Sehol. Ari. ut fessas longo itinere vires , in iis lotus, recolligeret . Sic explicandus Sophocles in Trachiniis, ubi chorus adloquitur

O maritima , oe saxosa calida lavacra, Sicula nempe , ut aliqui viri gravissimi opinati sunt apud

λουτροι, non Vero in monte Oeta , ut Pisander

Rhodius statuebat, qui, ut nonnulli opinantur, Olympiade XXXIII. floruit , ac duobus libris Ai. Herculis gesta versibus exposuit . Hinc propter Strab. xiv. 6 desideratam recreationem, Urbs Hi-63s merae in Sicilia nomen accepit , nisi id nominis, ut placuit Samueli Bocharto , deducere velimus ab dion incalescendo: unde in Chaldaica Paraphrasi Jobi viscera mea incaluerunt , quum in xxx. 27. Codice Hebraeo habeatur , quod de aquis Iob xLI. 22. ferventibus usurpatur. Uni Versa, quae praedi i- Ezech. a . s mus, copiose probat nummus apud GoltZium , in quo Hercules visiitur in lavacro, adstante Mi- L ner-

86쪽

tu, oia

nerva , quae sacris operatur , cum epigrapheιMEPEEaN Hiineratorum . quem nummum pro singulari benevolentia , ac humanitate mihi indicavit Excellentissimus D.Carolus Pertusatus Antiquitatis callentissimus, Caesaris a Confiliis Aulae secretioribus, Praesectius Praetorio Mediolani, ac itidem Magnus Cancellarius . Qua de re Pindarus Ergotelem Hime-raeum collaudat ab ejus patria Himera Thermis conspicua

calida N barum balnea extollis. Colonia fuit Augusti , 5c Himeraei ob Thermas dicti Thermitant

ORDO. ET POPVLVS SPLENDIDISSIMAE. COL. AVG. HIMERA EORUM THERMIT. Hinc Hercules dictus falutifer , eidemque ob re

87쪽

cuperatae valetudinis beneficium vota Bluta in binis marmoribus . Thermis erutis

H E R C V L ISALUTIFERO. VIBIVS. AMILLUS AUG. COL. DAC PRO SALUTE IULIANI FILII SUI

AItera Inscriptio sic se habet. HERCULI INVICTOP. CLAUDIVS IVLIVS. COL. ED. OB. R. V. B. V. SSALUTIFER dictus Hercules ex Ethnicorum sententia , quoniam omnibus , qui ipsum inuo' cant , opem seri, atque auxiliatur . Aristides

cessitate et , qui Herculem inbocat ades et mala item , & adversa propellit: ob id in Melita At- SehoI. Ari. ticae pago , ubi ei templum possitum ,

88쪽

LUTIFER denominatus ob calida lavacra , quae sanitatem restituunt, morbosque depellunt, quibus homines vexari solent. Quod de Aquis salu'bribus novum ac inauditum non est in antiquis marmoribUS.

NYMPHIS SALUTIFERIS SACRUM M. LUCILLIUS LUCILI

ANUS. AUG. COL. PRO SALVI E. SUA. ET L. ANTISTI. ONESIMI. AUG. COLV. S. L. Μ . Et in alio , quo P. Aelius Marcellinus natione Britto aquis balnearibus e Iethali morbo se liberatum profitetur.

NYMPHIS SANCTISSIMIS P. AELIUS. MARCELLINUS. SIGNIFERET QUESTOR. N. BRIT MORTIS PERICULO LIBER . V. S. L. M. IMP. COMM. AUG

FELICE V. ET GLABRIONE

89쪽

IT. COSS. Id est A. V. C., Christi 18 s. Commodi Imp.ri. 7. Herodianus laudat Glabrionem omnium xx. Patriciorum nobilissimum , eundemque iterum Consulem nominat. Salutifer Graece is enim est Soter , qui salutem dedit, inquit Tullius . Neque minus salutifer putabatur Hercules , quam

Aesculapius, & Hegia , qui adpellati

Hercules namque medicinae peritus fuit, ac Plui. amat. post obitum , numen ejus αδεο δὲ ει -- νισι ιν τε ἀπα-ν ικλύε α in Messana Siculae morbos omnei p. s .

curat , uti de suis temporibus dicebat Aristides , qui sub Antoninis vixit . Ob eandem rationem& Medici denominati , ut Panacius apud

Aristaenetum , quem τὸν ανδρα servatorem mirum vocarunt . De Hippocrate etiam in xxxix. 1.

Anthologia dictum

Et servabat populorum coetus . Verum nullum majus beneficium, ac praestantius commodum mortalibus conferre poterat Hercules , quam calidarum balnearum usum eos edocere , quas non im

90쪽

vr. deleg. p. merito Plato pharmacis anteponit. At Pindarias 76I, Od H Sin ea fuit sententia , qu04

Calida aqua tantum mollia facit membra . Malores tamen dinumerat utilitates Hippocrates

ctoris , oe dorsi dolorem balneum mitigat , sputun maturat , educit , facilem spi rationem reddit ἡορ lassitudines tollit , cum articulos , eχtimam cutim emolliat , urinas proUocat , capitis gravitatem soloit , c ' nares bumectat . Nisi assirmare ve- Iimus , Pindarum Philosoplaum Pythagoreum , Strom.τ. pag. Ut ipsum Clemens Ale Xandrinus adpellat , haec 35s ed Oxon intellexisse , ac breviter significasse , quae copiosissime post explanavit Hippocrates, Aquarum calidarum ope fibras rela Xari, unde oportet, ut majore faeta vasculorum diametro , liquores liberius , & velocius fluant , totumque corpuς pervadant , atque irrigent. At nobiliora & praestantiora in curandis mor bis balnea sunt calida , Herculana dicta, quae e