장음표시 사용
191쪽
peripneumoniae , hepatitidis & nephritidis; partes e Xternae corripiuntur phlegmone stri. thedilto, bubone, carbunculo pestilentiali, testiculorum inflammatione, variolis, morbillis , erysipelate. q. XXL Morbi inflammatorii sunt vel simplices vel complicati; in simplicibus vitium quaerendum in fanguinis diathesi merephlogistica, qualiscunque illa sit & a quacunque de causa orta; in complicatis multum putredinis faepe & humorum adest corruptionis, uti in variolis malignis, angina laleerosa, febribus.
que putridis & pestilentialibus.
XXII. Omnem inflammationem sive e ternam sive internam vel resolvendo, eXsudandove; vel suppurando demum & gangraena &scirrho terminari pro varietate partis assedi ae, pro Variaqtie indole materiae peccantiS, omnibus notum est. Atqui conspicua sensibiliora sint phlienomena harum mutationum in inflammatione topica; si enim inflammatio ad suppurationem vertitur, rubedo in albedinem tramst, tensio & durities aut resistentia mollis fit. Si in gangraenam transit, flaccida fit pars. In variolis suppuratione peracta, crusta cutis obducitur nigra eX siccationis tempore. Si pars glandulosa patitur, saepissime rubedine d sparente, duritieqile absque dolore remanente seirrhus nascitur.
192쪽
f. XXIII. Materies phlogistica in variolis
spatio duodecim dierum convertitur in PUS; in morbillis quinque dierum spatio sufficientem acquirit fluiditatem : duobus vel tribus diebus maturatur furia iactatus; bubones pestilentiales citius ad suppurationem ducuntur quam veneret. Seorphillae lente admodum
f. XXIV. Inflammationes internas intra paucos dies non solutas, manente febri cum horripilationibus saepius recurrentibus post quatuordecim dies in suppurationem abire noscitur. Atqui ex febris vehementia, subitaque doloris cessatione, extremorum frigore & pulsu vacillante scimus mutari in gangraenam, uti fusius de singulis inflammationibus seorsim dictum habetur. f. XXV. Ad phaenomenorum rationem propius accedendo , rubedo deducitur ex majore compactione molecularum, sanguinem Constituentium, inde arteriarum sanguis spissus ruberrimus. Ex majori talis sanguinis ad partem congestione rubedinem oriri, apparet evidentissime in virgine pudica cum rUbore suffunditur facies. A materia distendente
stagnante tumor. Ex motu majori ctim resistentia elasticitateque arteriarum pulsatio. Apartium distractione & distensione vasorumque dilatatione tensio & dolor. Ab obstructione
193쪽
ctione vasorum, vel uti aliis visum, a stimulo, motus oscillatorios augente, circulus frequentior per libera magis vasa, cordis contractio celerior, irritabilitas influxum spirituum majorem inducens , inde febris origo, attritUS major, inde et caloris augmentum , functionum a libera circulatione pendentium laesio. Vires cordis quocunque modo irritati auctae, ratione habita ad corporis robur, febris absolvunt ideam. Indeque ex motu cordis aucto virium quoque iactura ergo et magna spirituum dissipatio et ex hac iterum lassitudo. g. XXVI. Cum Vero declambente praesertim aegro major sanguinis affluxus fiat ad caput, haud mirum, inflammatione laborantes de capitis distensione, gravedine cum
somnolentia & cephalalgia quasi , immo saepissime delirio quoque assici ab impetu sanguinis in encephalon , indeque commotis fibris medullaribus cerebri.
195쪽
PRAEFATIO, Inflammationis theorias exponens ΙCap.
De inflammatione in genere Pag.
XII. De nephritide & cystitide
39Cap. XIV. De venae sectionis ratione in inflammationibus -
qΙCap. XV. De vesicantium usu in inflammationibus
SaCap. XVIII. De vomica pulmonali
196쪽
C. N. XXV. tie incubo seu ephialte Pag. Cap. XXVI. De dolore in genere
Cap. XXVII. De capitis dolore. - Cap. XXVIII. De otalgia - Cap. XXIX. De odontalgia Cap. XXX. De dentitione difficili Cap. XXXI. De pleurodynia - Cap. XXXII. De cardialgia Cap. XXXIII. De Celicis variis Cap. XXXIV. De ventris torminibus Cap. XXXV. De cholera morbo
Cap. XXXVI. De dysenteria Cap. XXXVII. De proctalgia Cap.XXXVIII. De lithiasi renati S cystica Cap. XXXIX. De stranguria & dysuria cap. XXXX. De partu dissicili & torminibus post Dirtum Cap. XXXXI. De arthritide es podagra Cap. XXXXII. De ischiade seu dolore co-Xario
197쪽
DE INFLAMMATIONIBUS ET MORBIS DOLORIFICIS.C A P. L
Inflammationem adesse dicitur, ubi tumor durus
acuteque dolens cum rubedine intensa vehementique pulsatione : quae si externas occupat partes, facile patet, non ita vero si internas mem. hranaceas aut Viscera. Tum enim non nisi ex do. lore plus minuS aucto punctorio pro varietate
partis assectae, vel & summa anxietate, si in pul-
198쪽
monibus aut hepate; sebrique valida, tum &pulsu duro dignoicitur. Infammatio partium eX- ternarum ejuSque sequelae ad chirurgicos perti nent morbos. Hic autem de internis inflammationibus praecipue agetur. a. Occurrunt praeter jam dicta & alia si gna inflammationis internae. Lingua nempeneida & flava apparet, urina ut plurimum praerubra, vel S limpida nimis in nimia sanguinis densitate & spissitudine emittitur. Cruor coriacea tegitur crusta. Verum enim Vero parum fidendum huic signo, cum frequentissime adsit in sani stim is ; caeteroquin, abesseque possit in vehementissima inflammatione. Varia enim sunt a
SYDEN HAΜo iam notata, quae generationem talis crustiae impedire valent, si pleno riVo V. c. aut recto filo non fuit, sed stillatim tantum circa brachium exit sanguis, si Vas, quo eXcipitur amplum nimis, Vel & etiam in prima venae sectione , dum finguis sano saepe prorsus simillimus, ita ut inde DE GORTER deduxerit, crustam lardeaceam essectum, non causim inflammationis esse, sed de crusta hac inflammatoria latius in praefarmiae jam actum. Quin immo & pulsus durities fallit. Mollis enim est aliquando in pulmonum phlogosi praesertim, debilis est in putridis, qui
non raro inflammationem habent comitem, momte demum detegendam. Dari etiam inflammationes in visceribus infimi ventris praecipue clandestinas, nullo signo detegendas ct post SiMsONVM
199쪽
& ante ΗΕNIGRENIVM nostrum plurimi cognoverunt medici. Vidi Ventriculi inflammationem a veneno arsenicali inductam , gangraena demum& morte terminatam absque ulla febri aliove
phlegmonis criterio in pulsu. Vidit & DE IGENabsque ullo dolore aliove signo, febrim deesse
in ophthalmia&in aliis externis inflammationibus saepissime tantum topicam esse, omnibus notum est. q. De essentia seu causa proxima inflammationis disputatur; secundum BoERHAV1UM st
gnatio in arteriis minimis & primi & secundi generis, cum motu sanguinis majore a tergo urgentis, omnem ideam inflammationis absolvit. Hanc
opinionem vero rejicit DE GORTER in chirurgia rejormata de stimulum qualem cunque admittit,
motum apicum arteriarum oscillatorium primo augentem , denique vasa haec spasmodice constringentem. Stagnatio autem humoris, qualis equidem apparet in oculorum inflammatione, ut ehctus, non ut causa Consideranda. Falso ergo haec ut nova de inflammationibus theoria, WHYTIO tribuitur. q. 4. Praedisponunt vero ad inflammationes Plethora, robur & Vasorum rigiditas, aetas juvenilis & virilis, temperamentum cholericum, nec non cacochymia Varia. Gignendo morbo autem favent frigus vehemens, Vasa constringens, sanguinemque condens an S, calor maXimus, humidiora
200쪽
prosi flores; acria quaecunqtie, stimulantia siVeapplicata, sive ingesta, venena, spiritus sermentati , potusque frigidus aestuat te corpore. Praeter frictiones sortes, vulnera, fracturas, luXam
tioneS; contusioneS, puncturas, ligaturas arcte appositas, compressiones, distorsiones , combustiones; balnea & frigida & calida. Fit quoque
inflammatio inelaitatica per translationem materiae morbosae ad hunc vel illum locum. q. s. Quinque praecipue modis terminari so- Iet infammatio. Sc. I. resolutione, quae semper optabilis. Stagnans enim hic resolvitur & iterum sano assimilatur sanguini, inter paucos dies nulla
excitara eVacuatione, nullove incommodo relicto. Fit haec in inflammatione valde benigna, ubi motus sanguinis non Vehemens, pulsus plenus potius, quam duruS, cutisque humida. 2. EVacuatione critica , copioso sudore praecipue. Hic stagnans assimilationis haud capax e corpore eX- pellitur per cutis spiracula circa septimum, nonum aut undecimum diem. g. Suppuratione, ubi motus major, quo Vascula minima rumpuntur es cum fui dis stagnantibus distatutis miscentur inque albidum, crassum , pingue, pus dictum, convertitur. Quodsi prorsus de corpore eliminetur & per sputa aut urinas evacuatur, periecta consequitur sanitas. Sin minus, & sanguinimiscetur, febrim hecticam lentamve & chronicam post se trahet, tabem cito vel tarde funestam. Suppuxatio ut Plurimum fit circa I tum diem,