Respublica sive status regni Galliae diversorum autorum

461쪽

MAGis T. FRAN c. Lia. si ellant a soro Novit, vico ad Tarrum sit - vius ii ex Apennino silentem sto quem reaia in Roma iurula minus diligentes scivestigat in PQ ron Oviam Oriui te

I Pisiathiari )r sunt hos iitiis disperiten.

dis i incis is conritatui, tanta lue pru-

entia suuia nurnus obeunt quod p illa thmia licitur ut nulli omninod ni quo divertat. sita tamen a uici. uneti obeundo pares cile non possur i, tot Dulcibus, Pontificibus in funaque Legatis rincipem coniit .antilis, additi sim ali- uot designatorcs mansionarii sic ap- pellati a mansione, quae hospitium signi- licat vel si avi retarii, a creta dicti, Quia ostiis illius nomen adscribunt qui acino excipitur. Fuiste vero antiquis ho- pitiis designandis Prςfcctos, ex Antiso a apophthegmate liquet apud Plutar- Q utar, quos in vocat.

462쪽

COMMENTARIORV1s

Liber fecundus. lPRAEFATIO AD IcHAEI EM tam vi Consiliarium regi unoni uita Parisiens. EX sup riori libello satis minor unicu que perse Iuni esse,quos belli duces Re-

es Franci habeant, quos rei navali,art fui reficiendis, sua usod cere sol ant, ne nartia commemorem , de quibus iam a me di fiam est. Hoc vero ipso explicandum mihiputavi, quibus consititiori bus utantur. iam armu vim propulsare, hses procul a regni nibus arcere, socios iuvare, imperium Ucrresolemus. at co7.

sit se literi leges conu re, us unicuiqv. Veddere unde justiti nomen est, in qua j la omnes virtutes contincri The iis poeta si ibis. mam ob rem Rege nostri in id in cubuerunt, ut doctrina virtuteque prostante homines maximis dignitatibus

463쪽

D MAc Is T. FRANG LIB. II. fortum amrerent. Suod me impulit i t uir togatorum magistratuum tractatumib alios isngerem , tibiqMedicat unu teliam Tala. Lutetia Taras rum, Catina.

Rempublicam pertinentibiis rebus consultat ut i, celeberrimum trium ordinum conventum olim habebant, nobilitatis, sacerdotii plebis, ut etiam tenuiorum habita ratio videretur. Fuit vero tempus quo omnia apud nos ad Panc2ltium illud res errentur quae ad regnat in constituendum pertinerent, si de pace ineunda, bello inferendo, regni procuratione alicui mandanda, vectigali exigendo

ageretur. quod, Philippo Valesio regnante, conam uni trium ordinum consensu sancitum est quorum tanta fuit auctoritas, ut Rege Ioanne muli suprema Curiae Parisiensis Consiliarii, rationum Praefecti magistratii sint moti atque Carolus VI lege a se sancitat composta jusserit, ut, si vii a prius discederet quam Aquitania Duci filiorum eius natu ma- cimo Francorum legibus regni administratio permitteretur , ejus procuratio nomiiae tamen regio ad hunc conventum pertineret: qui olim Resiae majestati

Fici quasi

464쪽

Scriliebat Rex ad nobiles, antistites, opp danos, communi consensu aliquos deligerent, qui certo loco de die convenirent

cle rebus disceptaturi quod Carolia VIII

fecisse legimus, cum ille veteri major uni instituto Turonibus totius Franciae convocato concilio, de summa rerum leuioNeapolitano deliberavit. Hujuscemodi conventuum peragendorum regio di iplomatos: ciluens est adhuc usus Burgundis, Normanis , Britonibus, arique

Helvetiis. diaetam Germani vocant. Simile huic conventui Panioni uiti fuit , aduodecim Ioni urbibus dieiuna, Jc Panaetolium cujus mentionem facit Titus Livius lib. i. belli M. Redonici. Fuitque Gi .aecis Amphictyonum consuimus sanctillimus exsΘptem civitatibus conititutus, quarum singulae bis in anno, veris ocautumni initio, Leg.itos ad id concilium naittebant: quos pylagoras vorabant,6 eum ubi con Pentus taberetur, pylaea.

Fuere Ephesiis quinque conventus,qui per partes Rempublicam gubernabant;

Caribus unus ad Iovis Chrystiores te inplum,qui accolis dictus est Chrysao

465쪽

DE MAGI : T. I RANC. LIB. II. Oricium sue privarum consilium.

st ab aulico consilio de quo postea d μ' esuri sumtis, aliud apud nos plane di-

Vctfum. Sti ictu in appes lant sive privatum, quasi secretius, interius, electius, lam itus dixeris hasn etsi deni lilia, ea quidem sententia fuerit : sarpius iue in Chronicis, constitutionibus regiis, a que apud prostardum , etiam post Curiam Parisiensem institutam, magni consilii pro hoc sanctiore mentionem faciam diligens lector animadvertet ilia O singuli mensi iras cogi solebat: ubi Princeps de omni re statuebat rescripta e diplomata concedebat postulantibus. Constat vero electius hoc agnatis necessariisque Principi; Proceribus, Antistitibus, Cardinalibus, cum Cancellari,atque uri peritis in eoque tractari coraule

vit quic quid ad publicum regni latum

pertinet, atque lino verbo, de summa rerum. Solet vero interdum Rex suo si lo

mate naultarum magnanimi ue causa rum cogn: tionem huic consilio arroga

re sevocare nostrates dicunt; de cujuc sententia , regio nomine tamen , post mortem Ludovici undecimi omnia res solita conicabat lue regni duodecim Proceribus. .ale fuit. I tolorum concilium , quod viris selectis constabat,

466쪽

s Apolectos Titus Livius vocat inocl fuit Sonti. mis Callis, ut eorum Rex sex icentos halberet selectos linguaCeltici si loci unos appellabant qui cum eo pii 3 - Lca negotia tractarent. Habuere quoque Athenienses sanctiorem senatum, ne cujus consilio quicquam decerni Soloni lege erat prohibitum. Cancellarius. Agna apud antiquos contentio fuit, i. utrum urbanis rebus militares snt anteponend. aeri paludatis vero necessa rium, mea quidem sententia, togatos conjungere, quod illorum vires horum lconsiliori prudentia regantur. maxime Cancellarii cujus ea est apud Regem auctoritas, ut eum soleat in rebus omni bus ad Rempublicam pertinentibus veluti Apollinem consulere unumque illud apud nos virtutis est praemium, ut apud Lacedaemonios γρου Athenienses Thesmothetae Hujus nostri sunt pa res dare operam diligenter , ne quod re scriptum,edictum, decretum, contra jus

Reipublicae impetretur, quod si praesenserit, transversa linea circunducere vel conscindere cancellare vocant: unde illi Cancellarii nomen est tametsi Latinum non sit, quemadmodum nec cara cellandi licet hujus no minis frequens sit usu

467쪽

iis urisper uis, ipsique Vlpiano, Paulo, de Scaevolae, ut Cancellarii Flavio opisco &Iustiniano , libro Codicis primo,n tractatu de asses ribus, donaesticis, di cancellariis. Vbi Cancellarium pro hic poni existimo quos graphiarios vocant, ut conscribendis, excipiendi justicum actis dant operam Cancellarium uoque Livius Gallicus Paulus A milius

uris praesectum appellat, aliquando Iurisconsultum quo nomine Procopius ribuni anum vocat meminique apud

Ansesi sum Cancellarii nomen pro scri-ia usurpari. Demum si diligenter Cassiodori verba perpenderis in formula co- iniitis sacrarum largitionum , reperies Primicerii munus cum Cancellario posse conferri. Apud Venetos Cancellarius secretioribus notis apud Senatum prae- est,sed non tam auctoritatis hic enim

unicus est ut ita dicam obes λεως οφ -

ου η' , atque morum legumque egimen, arincipis in re judiciaria A ais quoad regnum constituendum pertinentLegatus,aulicique consilii facile pri- auus cui mos est, signum illud sanctius

apud se haberes, quo diplomata cera signat in quo Principis imago imprimitur Antiquissimum fuisse hunc magistratum ex eo apparet, quod etiam Ca

468쪽

Vi, 'NTii L Aurroli Magia temporibus, ac neseio an ante, atque Ludovici cognonae ut Crassi, Cancellarius regiis diplomatibus subsci ipserit, ut Principis Archigrammate Us. Praeterea Archi cancellarium sui si apud Burgundionum Regulos Paulus Emilius memoriae prodidit Solet vero in carmccllariatus interregno qliod Caepius nostra tempestate Gulielmo Poleto ex vin culis causam dicente contigit a Rege Procancellarius creari , qui Cancellarii munia obeat. Custodem sigillorum a

pellant , quod i ii Rex sigilli quo publicanio numenta signa atque onmium re-ium summam credat. Sphragidophylaca composita dictione Caec .i, si voles, per me ut appelles licet , vel Procancellarium, quando ita fert usus. Denique ad tantum honorem gradatim ascenditur. vidimus enim aliquot, qui cum sunt macula laude in advocatoria subselliis e sat e sient, ad fisci cognitionem pervenire,' ii primus cil honorum gradus,deinde vel l bestis praeiaci, vel in primo comi est Curiae Parisiensis Praesides creari, postremo ad summam togatorum magis i tuti dignationem conscendere Nain

nemo unquam erunt summam attigit,

qui non a prima aetate gradibus virtutis ascenderit. Fuere porro omophylacescraecis, qui lagibil praeerant, ut illis pa

rentes

469쪽

D MACIs T. FRANC. LIB. II. ntes laudibus honoi ibi lialiae prosequetur , o minime in uentes poenalciarent: utilii nus lictor est,Trogi uni tib C. Caesare epistolaria in legatio- , si inui S annuli curam habuisti, tu pud nos ut laidam volunt Cancella inculiabit nam n os sui tantiquis an-aulo citiem Flavius Vopiscus sigillarit tu, alii signatorium vocant restantenta, coicillos, literas, edicta lis nare cu us rei

causa ait Niphilinus in Vespasiano mo-niitianum ipsius Vespasiani annuluna gelare sol luna ut quae edicto praeciperet, sigillu Imperatoris praeferrent: quod ipse - κροτος κον op γ γT vocat. taque Pri copia is libro pii mo belli Gotthici , Procluna luendam Imperatoris πάσει λον siue s Uaestorem vocat quem nullam legem per gratiam scripsisse refert, quemque Imperator Zenon refert Principis scripta silitum dictare. Contigit vero noli is tem p uibus Gulieltarum pol etiam Nomo phylacem, sordium corruptelaeq; reum , patentibus foribus pii inarii u litorii, frequenti Curia exauctO- ariue magistratu moveri. Qii Od a me ea causa dictum est, ut intelligant qui eo perveniunt, eam esse ortunae vicem, utilia Osua calum evexit , momento in

profundum cinerges. Id ipse Hesiodi

more

470쪽

o Viri cENTI LUPANInaore ad Deum res erre soleo. Quamobrem interrogatus Asopus quid ageret Deus,sublimes,inquit, lema nitri humi. les extollit. Nam plerumque attolluntui ut ait Horatius in altum homines, ut lapsu graviore ruant.

Magis, i reque Iarum. CI quis diligentius consideraverit Prae Ofectorum libellorum auctoritatem eos reperiet summo apud nos in honor fuisse, atque sacile primum locum pesCancellarium obtinuisse in re judiciaria. mosque primum fuit porrigendi libellRegibus, cum jura reddebant deinde cum variis negotiis districti essent ut fre propagatis regni finibus curae augescunt factum ut semel mense postulati

nibus vacarent cum prudentiam consi- aulic quorum maximum numerum habe- i

bant.quod si leviores viderentur,eis sui striberent rin graviores, de eis ad juri L

peritos referrent qui ibi aderant. D imum divitia animos luxumque auxere: ' eo tempore Rex rem totam iudiciariam Cancellarii fidei permisit, qui, exoriente tot causarum multitudine, aliena opera coepit indigere ut semper animus hominum in diversa tractus , minina suum ossicium facit duoque creati uri non, ut nunc, magistri libellorum dice-

Ientur: l