Ioh. Nicolai Stupani, ... Medicina theorica ex Hipp. & Galen. physiolo. patholog. & semeioticis libris, ... summatim pro disputationibus ordinarijs in theses contracta; nunc demum aucta & correcta coniunctim edita

401쪽

PAT HOLOGIC A s. 33339 Tenter in cap.ra. lisei de Morborum generibis varia habet Argumenta, ex quibus pracipua hac siunt L Galenu ipsemet 7 M.tb. cap. sciube anitatemmmilarium conserpare, culiodiendo earum temperiem Unioni nulla facit mentionem. Iet actiones ilarium partium a solutione continui perse non tiduntur quomodo enim alias ρosset ulcus carne impleri se consolidari' M. Galen. ψι emercapit huius libri de Morb. disssos'asmata ad Μorbos organicos refert.1 . 4'ondeo ad Lus Gai loco citato praterea

lib. . des r. acult. cap.3 tib. a. cap. 8asserat: Similaria partium functiones,pendere ab earum propria temperie, animatem istarum propri temperamenti custodiaco errandam non tamen negat unionem quicquam

prodesse. 18. Ouὸυ enim quarMaausas actionu partiu similarium proprias ac principales de quibus D si loquitur

Galen. locis citatis unam Temperiem habes. Quὸυ quaera eas,stra illis commune uni cum Instrumenta-rjs, habes unionem tamquam causam secundariam, coadiuvantem,qua sublata etiam lassitur actio. o. In secundo Argumento, Primum nego, partium similarium functiones tantum esse quatuor, O Naturales vocatas. Nam vis eis Cystallini humoru functio: Auditio sere ubstantia auribus ingenita Tactus Omnium partium similarium , qua ervos recipiunt, functi existit Spiritus animatu item cerebri Opitaliscordis Actione producitur quarum prope nullis pinu ad aliquam quatuor Naturaliu referre, singula tamenliduntur, vulnerato proprio disrumento. o. sph.ιδ.

402쪽

m Dis PUTATIO MEs6ο Deinde assero etiam Naturales istas quatuor ia H. Cur enim asias oporteret, vulneratos metue ανδο victu nutrire quam sanos' Item cur in Viem , evitandeρbtigmonesgratia .humoris a uxum prohibere necesse est 'eraterea cur dolent partes/milares funitatis olutione non iaduntur 'Est enim dolor propriin partium similarium Denis cur alias in Aphorim iam citato,vulnera cordu c. diceret esse lethalia . σι. Sed cur poteispars vulnerata glutinari, ac vul nia carne repleri eivifunctionestis. sint ' Nimirum quia Ac ιοnes naturales in parte vulnerata, quam pum iamnan sunt ramen abolita nec enim in tantum actione, a sunt,quaperierunt omnino sed etiam ilia quasunt imminuta.

62. Ad Tertium argumentum Argenterj dico: AM -αμα proprie esse,aut partes corporis, a toto penitia avulsas Vt cum digitm ex manu avesturscultu ex capite Dens ex ore. In hisce reis,partes similares a qui bis facta est apulsio postfactam consolidationem rubuparitantun. cum tamen Instrumentu vitiatum sit . quamobrem ad Organicos morbos recte referuntur. D. Aut cum ligamentum vel tendo minuti ianὲ abrum itur: aut fbra quadam musculorum in profundo superantur a reliqum aut muscuta a Musculo caro abisse, similia ut tamen maneant in corpore Nam postfactam qualemcunx consolidationem partium a vinuicem separatarum partes similares etiam nilpatiunturi cum tamen instrumenti functi ia-

datur.

6. Etsunt etiam quadam solutiones continui pro

pria

403쪽

coherentia serpetur 9 Actio non impediatur. cicua, Arteria, cutis leviter vulnerata ut ηδ penetret vulniu in capiratem. Vide cap. v. de Morb. auferantiD.

Omnes ne orbi partium Similarium sub Intemperie corvi

os De Similarium partium Morbo antem objciunt: non recte eum universum, in emperierum do, entias distribui. Quo partes similares non tantam intrimperiei,sed insuper binis abys morborum generibus obnoxissus,quorum unum Forma,alterum Materiae earum propriumst. Ferne lib. Patholog. VI argenter cap l. bride Morb.generibus. 66. Materia Simιiarium partium propVos morbos, aiunt esse tinc, chm eadem Duriores aut Molores item Laxiores aut magis Adini Tenuiores aut Crassores: Densiores aut RarioresDcta fuerint,quam is exus fit, dpropriamfunctionem edendam: ut inde eadem sit otidatur Forma eorundem Morbos esse aiunt, illos qui

sunt Pestilentes, Maligni Contagiosi, aut ab occulta

causa, quacunq, tandem pro renientes. DL Argumento utunturfere eodem,quo ex Gai nos ante pro sequentibin us humus aiunt enim Sa/nitatem paritum similarium,consistere inNaturali comsiturione ac symmetria prostri, Temperamentι, Mate-tia ac Forma.Et quodcuns eorum o mi A. LVoμ n-

404쪽

de Morbum sequi ab eodem denomitatam: Intemperiequidems Temperamentummateria Morbum Matroria OMorbum Forma I Forma ipsa corrumpatur. ox Restonde . Si direm res usentaemperame/tum,Materia Forma Partium Similarium is in eoruomnium συμμἐχ- Samia consisteret tunc cert sequoretur, quad ex eorummgulorum mala constitutione, morbin oriatur. At nonsunt res diversa quia Temperamentum coprehenditsubse materiam simul O AGinam: itas nihil ex hoc Argumento eorum sequitur. G. Quid enim Temperamentum est 'Solane qua talitates quatuor ita comixta, ut tactupcipiatur illa, qua reliqua in mixtione seupera 'Minime gentium sed eis

mixtio substantia Calidi, Frigidi, umidi, necis menti, Actione qualitatu mutua ais papione itasacta,

ut eadem per totam substantiam contemperata .producant rem materia formas constantem, cum omnib-Di viribus qui obtinet ad agendum aulpattenta Vide qua in hauc sententiam,contra Athenam cap. 6. si-briu de Element i*utantra. o. Hinest ut Galenus Nataram cuium rei dica pesse Temperamentum lib.3. de temper. cap. . b. I. At Natura certe non consistit in nudis qualitari bus tactu perceptibilibu3:sed in rota ei Essentia, mare, risformas constante. Exempli g. g. de Temper loco iam citatos loquitur: φυσιν oταναι πω, μολί--αν

ψυHου,κα sues voci νγρῆ. id est Natura nomine intesii-go totam rei Gentiam Temperiemagi exprimis Elem

ita salido, Frigido, Humido,Siccos compositam.

a. Item

405쪽

περ ἐτὸ, δια τμ ἐκ των ἀρομένων τετμρω- Miαν iv σιν ἐγένετο. id est, rni esse Carnem, Nervo esse erτε, ω aliarum paritium cuilibet, id esse quod est, ex certa quadam lementorum quatuor mixtione,contιngit. Idem dicitur 3 Aph. a. abiis locis. 3. Usce Onysentit quod Gallib., de Natinac. cap. 3. O lib. a. cap. Litem a meth cap. . O . meth cap. alijssiscindocet, Actiones smilarium partium omnes a certa quadam earum temperi provenire. Item quod proprio libro demonstravit, etiam mores animisquitemperaturam Id sumi non tantum Rationibus4sed etiam Arist. Platonis ars Hipp.testimonio comprobavit. N. Sed objcies. Cureuo non possumin ex Tempe omento, usa O Rationes reddere omnium Actionum, Facultatum quasunt velin partibus ita ibin, τeI in Medicamentiso quidem omnes ex eo pravemianis Ressondeo. Id nobis evenire, quia non novimus omnes Temperamentorum disserentia , sed eas tantum , quamuishmaseinvicem disserunt. n. Exempligratia. Opimincor esse calidius M- iste: OBepar Uentriculo, Ventriculum Cerebro.Sed exacte,quantaportio Calidi,Frigidi,Ηumidi,siccis menti in parte similari contemperat , producat in miriculo concoctricem impini at anguificam uns monio Purgatoriam, id nos ignoramin: solvi vero opifex novit. i α Ilia suos actiones, qua dicunturseria propria

406쪽

pria forma Otiue,. an se a tribuuntur.qiadnon fl/ant aeterra quadam remst crie. ed quia dum illum ignoramin,dicina in ea seri vel apri priaforma: eloecifica quadam vi: vel ut vereres etiam dicereso&bant o quidem rectitata quada io νγ ασι i. proprietaIe Tem Ieramenti. r. Consentiunt hisce qua dicuntur cap. . I bridesrtu constitutione, hoc mo ο ἐκει κώπειργ ἐγχωρῶ

i. quomam infinitu modis, possunt a iterauis o=.tem perari Elementa Unitaesunt rerum prostrietates. io em dicitur capi libri, reo docet moressequi Temper. 24. yy methodi capta f. ait, si omnes temperamentorum proprietates cognosceret e seliu lapiομ Iem fore cui sol omnes ι Ai/συγκρασrim nota fuerinsigo. II cipsa vero etiam catilaeis , ob quam Medicina nonsolam itione asy luitur sed bina cruribu ingrediur, Rationesimvlo Experientia, ut itur in libello de Sectu. Item a Meth. cap .c. Oi meth. cap . d. suod si enim omnε ιμιώσι ροψίας cognoscere liceret, fac tie essetfola Ratione, o a Priori, contraria fingulum Orbis invenire Remedia . cum ea ignorantes cogamur ad Experientiam confugere. D. Denis si dicam in Dinitiein, Molliciem Rayιtatem, Dexstatem: nuitatem,Cras itiem:Adstrictum Laxum,aliunde partibus laribM evenire , quam ex Temperamento, An non totam Aristotelu P0Mlogiam everre t quanaoquidem uuum atqs locis, tum ex

407쪽

ΡATHOLOGICAE. Sy usesso lib. a. de generatione se interιtwωρ a. 3. do/ vιt exprima qualitatib hecunda omnes oriri. 3: I . Catera Argumenta , qua idem Argenterim loco prius citato,priori huic squod ei cum Fernelio eis com mune addit e pertinent omnia, ut ostendat, actioηes partium Similarium qua Muthria aut Forma ratione proventur abi, esse diversM.qtta a temperament pro 'Vcimtur Nam Miconcedatur,tunc sequitur Morbos quo a quibin ista iactur,ab intemperie esse diversos. a. Sed quia,ex ν qua iam proposiviminius cienter ostenditur,omnes vires quas obtineut res quesibet, a itione μοσαυκασiore, inesse sve illa norast spei violas Idcin iisdem Argumentis hinc etiam potest resonderi r quamobrem ea brepitatis causa omιrtimus.

De praecipuis different ijs cuiusque generis Morborum, cum Simplici b. tum compossit.

Disputatio III.

De primariis disserentiis Intemperierum, cum Simplicium tum compositarum.

408쪽

Item quo Pria fui prima summa enera Morborum. Deinceps verὸ docendum erit, quanam fiat praecipua, cui tufi propositorum Trium generum Di frentia, cum s lues tum composita. G. Exordiendum, rus a Similarium artium proprio Morbo, qui Intemperies dicitur. Cuius simplicisi. rimas isserentia sunt Calida, Prigida,Ηumid Sicca, ut ante prost. 3s dictum est. D. cibias uxs intemperies vel in corpore toto quandosapparet cuimmodio ipsi febris is ea eis qua

a Soluardore propenit,aut τι hementi totisu corporis Oxercitio Aliquando in partibus quibusdam veluti quam do ob lasstudinem, vel in cruribin fella ambulando, aurin manibus fodiendo remigandosfatigatu calorcim modicus sentitur hic cap. F. e. D. Frigida Simplexciridem intemperies in iis eis, qui hyeme per Nipos montes iter faciendo, ita restigerantur, ut aliqui pereant aliqui semianimes in has' tia deportentur quorum aliquibu extrema parres δε- ιidunt; quibusdam Tetanni, spoplexia, vile η,Tre mor, alijs assectu superveniunt. ibid.δν. umida in is partibu consistit,qua putrefienda emoriunturie siquidem tam molles accida,mucosas sunt vi contrectata manibus di uant.Sicca e contra in ijs,qua arescunt,arefactas emoriuntur: item in mar smo ob inediam contracto, pistis cap. libri de Marasma. ct hic cap. g. β. De Intemperiebus compositis. . Et qui Diinmodis t Morbi, ij in Simplici in-

409쪽

PA, OL ore AB. 3 temperie consistunt, qua una sola qualitas a symmetria sensibiliter recedit Componuntur autem eaedem plι-ces intemperies,ad esciendos Morbos compostos, Primam ipse inter se e Deinde chm morbis organicis: items cum Comunibus, in ilicet unitatu solutione. D. Inter sese componuntur intemperies duobu3 mo

yatione partium fini larιum, quasi tu qualitatibus. Deinde ρυή-r ἐιρταν τιμor ῆσιας , id est quando ad partium similarium alorationem qualitatibusfactam, Qua etiam substantia aliqua. In Schola stas vocant Nudas Intemperies ha vero cum humoris a uxu. ori Sunt avIem Galeno nuda Intemperies resimpli es fixe composita, omnes ista, ciun quibus nullus tumor sensibιlis apparet. Cum hutnoris a uxu contra dicuntur illa, iam quibus ramor evidens coniuncti e t. at in exempli pse gnarebit,propos M. issequenti pi Q usus igitur simpli es intempertes , quarenus nuda exuunt inter sese copulentur, tunc quas uor ori

sta Calιda Siccat intemperies Nuda, ese in febribis ploimis,prasertim Hecticu Calida Humida n febribus 'Orosis odericorum, items Pessilentibus,praesiertim .principio, o injsqua calidam hami ni seris confitutionem consequuntur, quorum exempla habes3.E- idem sed .3. Om. a 3 9 sequentibuε.

- Frigidio Sicca est in Marasino sienum, o ex un/

410쪽

ga morbu contractaritem in Melancholicu alijss -- Lbio Q. ctibus Frigida Humida est in Ana arca, cisa sebram existenteoras,tim a principio. Item in quib-dam 'stoicis,qValu erat uxor Boethi,ut dicitur cap. 3. de praecogn- Potis humum. ς Deinde copulantur eadem intemperies interse, quatenus coniunctum habent ramorem praternatura-Dm ortum vel ab uno aliouo humoresncero:vel mixto ex diversis it dicitur hic castJ.d.ctu. os Unico sincero, humore constat Phlegmone proprie dicta, nempe ea sanguine, cum mori intemperi calida esio humida cum tumore phlegmonos coniuncta. I inEr sipelas ex bile n/tio en inmnpertes calida oescia Oedema a pituita Cancer ex Melancholiar

da is sicca inteperies ιν humorvus6x copulata. ibid. pC Oui ex mixtis humoriis constant mores , as eorundem mixtione nomina sortiuntur. Nam qui exsanguinesimulo bile oustat Phlegmone vocatur Erysipelitosa aut Erysipela phlegmo sum. Qui oritur ex sanguiue iuira , hirim Haedematos sui

ex a guineis Melambolia, Phlegmone cancros aut 30rrhoia nuncupatur θώθε mixtiones alia nomina ab humori vi praedonuvantibus acquirunt. itii 9 Eadem intempEries 'sitim composita is km humoris si xu oui unctatossunt etiam copulari cismVnitatis bolutione,ut o tam morbis organicu Exempli gratia qua pars Phurimone laboret,qu'suppure-rur ut quandom inpleuritide evcnit In ea habes phlegmoncs ratione mempeium Calidam, uti mperiem