Exercitationes de generatione animalium. Quibus accedunt quaedam de partu de membranis ac humoribus uteri & de conceptione. Autore Guilielmo Harveo Anglo, ..

11쪽

. P R F A T I o. nee redargutionem operosam requirent , ubi parauiosam contraria, eaque ratione consentanea,

ipsemet s Lector i propriis oculis certior factus, deprehenderis ; simulque intellexeris, quam sis

intutum , imo vero turpe, citra rerum ipsarum examen , ex aliorum commentariis institui prasertim, cum tam apertus facilisque Natura

liber sit.

i tur , in his meis Exercitationibus de animalium generatione traditurus sum , ea publici juris esse volui, non modo ut certam inde perspicuamque veritatem Posteri discernerent ;fed etiam , es quidem pracipue, uis exposita, qua ego Uinfuerim, indagandi methodo

eertiorem semitam ad scientias adipiscenda/ρro

ponerem.

Luamvis enim iter hoc novum es arduuis, sit, naturam scrutando, polim ex rebus ipsis; quam Lbros evolvendo,ex Philosophorum placitis erudiri: iEud tamen ad naturalis Philosophia arcana apertiim , HIn que in fraudem ducens agnoscendum est.

Nec est , cur jure quempiam labor deterreat, si modo secum animo reputaverit, hoc ipsum quod vivimus, ab indefatigabili eredis no ivitatione proficisti. Neque profecto tam desertum solitarium hoc iter foret , nisi more taut vitio potim) seculi in quo degimus, plurimi ad

- ignaviam proclives , mallent cum turba errare,

quam cum laboris arseque impendio privatim sepere:

12쪽

p R AE F A et I 6. sapere et eum tamen 'eteres Philosophi squoms. nos etiam laudamin industriam) contrarium prorsus iter insuerint; atque indefessis laboribus varia rerum experimenta inquirentes , haud dubiam Leemsudiis nostris pratulerint. Adeo ut, quicquidsere hactenm in Philosephia imis compertique habemus, id ipsum ad hos ab antiqua Graciast blate profluxerit. Eorum tamen inventis dum acquiescimus, credimusques qua nostra es socordia nihil ulterim reperiri posse; vivida ingenii acies languescit,se iam

da, quam nobis tradiderunt, extinguimus. Non omnem certe veritatem a Veteribuι occupatam

esse, quilibet fatebitur ; nisi qui multa nupere in Anatomicis ut alias nunc artes taceam scitu digna inventa esse ignoraverit. Idque ab iis potissimum factum est, qui vel sedulo in rem aliquam intenti, in aliam fortuito inciderunt ;vel quod magis laudabile) propriis oculis Natura ductum sequuti, per amractuosa qui-

dem', sed certissima vestigia, ad veritatis tandem apicem pertigerunt. In tali profecto opere .

non fatigari solum, sed etiam fatiscere Damas : ubi indagandi fastidium , ipsa initiendi

voluptate abunde compensetur. Solemm rerum novarum cupidi, procul in ignotaου terraου ex currere , ut audita ab aliis ipsimet proprιis oe iis intueamum : ubi tamen plerumque. ' i .

--Minuit praesentia famam. Pudeat itaqueia in hoc Natura e4mpo

13쪽

statisse , tam admirabili, promissisique majora

semper persolvente , aliorum scriptis credere ι incerta inde problemata odere;-θμομου, eaptios que disputatiunculas nectere. Natura ipse adeunda est;-semita, quam nobis monstrat , insistandum : ita enim dum oculos nostros consulimus, es, a minimis exors ad major promovemu pedem, ad intima tandemiasin arcana penetrabimud. 'De modo, de ordine acquirendae co

gnitionis. Oramvis ad Mentiam quamlibet via unica

pateat, qua nempe a notioribus ad minus nota , a manifestis ad obseuriorum notitiam

progredimur; sintque universalia nobis praeipua nota ab nniversalibus enim ad particularia ratiocinando, oriturscientia; ipsa tamen universetium in intellectu comprehensio, a singularium in sensibus nostris perceptione exsergit.

Lib. I. R verismumsit inrunque Aristotelis pronun-3' tiaturis; tum illud in Physicis ; Naturaliter constituta est via ab iis quae sunt nobis notiora Scclariora, ad ea quae sunt clariora & notiora natura. Non enim eadem sunt& nobis nota, & simpliciter : quare necesse est hoc modo progredi, nimirum, ex iis quae natura quiadem sunt obseuriora , nobis tamen lant clariora; ad ea quae sent notiora & clariora natura. Ea vero sunt nobis primum perspicua manisesta, quae sunt magis confusa. Idcir

14쪽

eo ab universalibus ad singularia progredi

oportet: totum enim secundum sensum notius est; universale autem est totum quiddam. tam etiam Hud in Anal tisis : Singularia no- Ps. bis notiora, & secundum sensum priora exustunt, siquidem nihil est in intellectu, quod

non prius sierit in sensu. Et licet ratiocinationaturaliter prior & notior sit, quae per syllogismum instituitur; nobis ramen illa perspectior est, quae fit per inductionem : ideoque facilius definimus singularia, quam universalia; latet enim magis aequivocatio in universilibus; quapropter a singularibus ad unive silia tranteundum est. Conveniunt ilia , qua jam dixim-; risu primo intuitu inter se pugnare videantur et quoniam finiversalia primo per senseum a singulariabm hauriuntur ; ea renin duntaxat nobis notiora sunt , quatenus uriversale est totum indistinctum quid ; totumque nobis notius est, secundum sensum. Licet enim in omni cognitione a sense ordiamur , quia sist ibidem

Philo hui ) sensibilia singularia sensui notiora

sunt; ipsa tamen sensatios universalis. Nam si bene animum adverteris ) eisi in senseris externo, tam sentimus, inest singulare ; puta,

color citrinus , in oculo : quod inde tamen aiastractum a senseris interno judicatur intelligitur, universale est. Unde fit, ut plures eo dem tempore, ab eodem objecto , varias θ cies absrahant , , notiones diversas conci-

15쪽

videra es e qui lirat eadem tempore, loco,eaterisque omnibuε circumstantiis convenientibus , x Mnum aliquod,idenmque ofectum intuitisuerint,

id ipsium tamen singuli diversimode referunt, 'ει destribunt: prout nempe qui sique spectra diffrentes in phantasia formaverit. Ita pictor' quilibet, abefm vultum delineaturm , etiamsi missies id agat, varias semper depingit facies ;easque non modo discrepantes a se invicem , sed

etiam a primo exemplari : tam exiguo tamen

discrimine, ut si gulas seorsum intuearis, ea si dem putes; eostata vero, plurimum discrepent. Husim autem rei hac caussa es : Rud in i amisiona , stae actu videndi , singulare, clarum, distinctum erat ; id ipsum mox , remoto visibili selausis nimirum oculis ) in phantasi ab

stractum , vel in memoria reservatum, obscurum indistinctum apparet; neque ampliuε ut singulare, sed ut commune quiddam,stuniversale apprehendit r. Epist. i Subtilitatem hane Seneca, ad mentem Platonis , . verbis disertissimis explicuit. Idea, inquit, est eorum, quae natura fiunt, exemplar aeternum. Adjiciam definitioni interpretationem quo tibi res apertior fiat. Volo imaginem tuam facere : exemplar picturae te habeo , ex quo capit aliquem habitum mens,

quem operi suo imponat. Ita illa quae me docet & instruit facies, a qua petitur imitatio , Idea est. Paucisique interpositas ait : Paulo

16쪽

lo ante pictoris imagine utebar: ille , cum reddere Virgilium coloribus vellet, ipsum intuebatur ἰ Idea erat Hirgilii facies , suturi operis exemplar : ex hac quod artisex tr hit . R operi suo imponit ; δ est. Quid intersit, quaeris p Alterum exemplar est, alterum sorma ab exemplari sumpta, & operi impolita : alteram artisex imitatur, alteram facit. Haber aliquam ficiem statua ; haec est Idos : habet aliquam saciem exemplar ipsum , quod intuens opisex, statuam figuravit ; haec Idea est. Etiamnum aliam defi- deras distinctionem λ Idos in opere est ; Idea

extra Opus : nec tantum extra opus est sed ante opus. enim pri- animadversa sunt,

atquε usu, sive consuetudine firmiter impra amanent in animo artificis , ea artem ipsam habitumque essectivum constituunt : si quidem ars est ratio operis, in animo Artificis. Equo

pacto igitur ars nobis advenit; eodem omninoe tis omnis ct mentia aequiritur : nam ut ars ei rea facienda , ita mentia circa cognoscenda, s habitus : ut ista ab imitatione exemplarium; ita hae a rerum naturalium cognitione procedit. Vtriusque origo e ensi- , e, experientia s cum fieri nequeat, ut alterutri Disisse talis exemplaribus) recte in sit vel ars, vel mentia. In utrisque dissert id, quod in rebus

in phantasia , vel memoria retinetur. Illud exemplar, Idea, forma informans ; hoe, ramita

mentum,

17쪽

mentum , Mos, decies abstracta. Hud res naturalis . ens reati; hoc reprasentatio , silva similitudo, ct ens rationis. Illud , circa remmgularem versatur, ipsumque est singulara, indiυiduum : hoc, universale quid, commuine. Illud, in omni artificet sciente , is sensibile, Harius, ct perfectius : hoe inusteibiti ct obscurius. si inne eertiora nobis, ct manissiora , qua a sensu percipiuntur, quam qua ab intesiectu; siquidem hae ab iis

proveniunt ,-Erustrantur. Denique, sensibiliasunt persa, ct priora : intesiigibilia autem, posteriora , ab illis orta, eum nobisne inesse quidem possist , citra isiorum opem. re , ab qua recto sensius adminiculo, crebris observationibus, cretaque experientia adhibito ; de phanta alis ct apparentiis men-ra nostra comprehensis , perperam judicabimus. In omni nempe distiplina, diligens observatio requiritur ; ct sensem ipsis spe consulendm est. Propria, inquam, experientia nitendum es , non aliena ; qua sine , nemo 'idoneus ullius naturalis disciplina auditor , laut de iis, qua de generatione icturin sum , lagum Iudex fuerit; siquidem ista citra expe-

rientiam ,--atomicam peritiam , haud melim intellexerit , quam cacuta natus , de lorum natura , discrimine; aut surdus,

de sonis juricaverit. Gapropter tardate Lector nolo mihi, de Generatione animalium scribenti, quicquam credas : ipsos

oculos

18쪽

oeuus tuos mihi testas , ct judices avecto Boniam enim scientia omnis perfecta, iis prin-eipiis innititur , qua ex sensu compertis origianam durum ; singulari cura enitendum , ut per frequentes animalium dissectiones eadem perspecta explorata habeas. Sectu si feceris, opinionem quidem tumidam , is flu

ctuantem acquires , solidam autem , certam

que scientiam non assequeris. Κquemadmodum B usu venit, qui in sculptis picti e tabulis,

longinquas terras, atque urbes , vel corporis

mani partes interiores , sub falsa imagina

intuentur. Atque hinefactom, ut luxuriantolae avo , plurimi sint scriptores,insophista; pauci admodum sapientes, Philosophi.

me, velut in promulsidem, prasitare placuit , ut intellas quom auxiliis fretus, o, qua consilio duct- , observationes has m ιον experimenta, publici juris fecerim et utque semet, iisdem vestigiis insistem , non modo inter Aristotelem Galenum aeuum judicium feras; sed , rolictis ainguriis verisimilibus conjecturis, ipsamque autosam amplectenda, plurima adhue aliis incognita, quiήem prastantiora, reperim. De iisdem ad mentem Aristotelis. Nna cognitio nobis innasa est, ex sentistia Aristotelis. Neque enim opinio , nec Hri , nee inteliactus , nec loquela, nec ratio se , a natura, ct ortu primo nobis insiunm.

19쪽

sed omnia hae in eorum eensu habenda , qua extrinsecus nobis secundum naturam adveniunt : ut etiam qualitates ,-habituι illi.

qui spontanei existimantur , ct in potestate nostra siti sunt ό ut virtutes , ct vitia, ob

qua homines vel laudantur , vel vituperantur , puniuntur. Acquirenda igitur se usibet rei notitia. si uanam vero sint prima hujus cognitionis principia , non es hujuου loci determinare. Vnde autem , ct quomodo , ipsa notitia nobis adveniat , hic premittere , non inutile fore arbitror ri tum ad perfectiorem de generatione animalium intelligentiam , tum etiam ad rostendum dubium c quod ex Aristotelis γ' se sententia quis deduxerit. His enim doctris. 1. qmnem , Asciplinam Hanoeticam. ex antecedente cognitione fieri , asserit: Unde

videtur sequi , aut nullam esse notitiam primam , aut istam nobiscum nasti ; quod pradictis est dissentaneum.16.I.2. Dubium hoc postea ab ipsemet Arsotele, PI,' modum, quomodo cognitio a quiratur , docet. Nam postquam cognitionem omnem certam , per filogismum , ct demonstrationem haberi docuerat s atque omnem obtigismum demonstrativum, ex primia priseipiis , veris , ct necessariis constare , manifestum fecerat ; tandem , Quom inloprincipia nota fiant , & quis sit notificans l habitus , inquirit , simul etiam , utrum habitus,

20쪽

P R AE F A T I O. habitus , cum non inlint , in generentur ;an, cum inessent, laterent λ Non habemus inquit) eos habitus; accidit enim ut eos qui habent cognitiones exquisitiores demonstratione, lateant. Si vero eos accipimus , cum antea non haberemus , quomodo notum faceremus, & disceremus ex non antecedente cognitionet Perspicuum igitur est. neque haberi, nec in ignorantibus, ac nul

lo habitu praeditis gigni posse. re ne

cesse est, facultatem quandam haberi , non tamen talem, quae his praestantior sit, tan- quam exquisitior. Videtur autem hoc inesse omnibus animalibus: habent enim vim congenitam judicativam , quam appellant sensum. Cum autem sensus insit , in aliis asiamatibus , res sensu percepta manet, in aliis, non manet. In quibus igitur non manet, hareaut omnino, aut eorum quae non manent, cognitionem non habent, extra m sentire: alia vero cum sentiunt , unum quid in anima retinent. Cum autem multa animalia

hujusmodi sint , jam est discrimen quod

dam : adeo ut in aliis ratio fiat ex hujusmodi rerum memoria ; in aliis , non fiat. Ex sensu igitur fit memoria , quemadmodum dicimus : ex memoria vero saepe eiusdem rei facta , fit experientia. multae

enim numero memoriar, sunt una experientia. At vero ex experientia, sive ex omni

& universali quiescente in anima nimirum,