Exercitationes de generatione animalium. Quibus accedunt quaedam de partu de membranis ac humoribus uteri & de conceptione. Autore Guilielmo Harveo Anglo, ..

21쪽

uno praeter multa , quod in omnibus illis inest unum & idem) fit principium artis , & mentiae : artis , si pertineat ad generationem ; via. agenda , vel efficienda ; scientiae , si pertineat ad id quod est viet. eoFnitionem entis. Itaque, nec insunt definiti habitus ; nec fiunt ex aliis habitibus

notioribus, sed ex sensu. Aristotelis verbis elare constat ;quo ordine cujuslibet artis , aut stientia cognitio acquiratur. Nempe , ex sensu ρermanet sensatum et ex permanentia sensa i , fit

memoria : ex multiplici memoria, experientia : ab experientia , ratio universalis , δε- finitiones, maxima, sive axiomata communia , euritianis certissima principio , ex. gr. Idem, eidem, secundum idem, esse, o non esse , impossibile. Omnis Urmatio , vel negatio , a ιι vera es, aut false ;- jusemodi alia.

Quare, ut supra diximus , nuta perfecta cognitio , qua nostra appellanda sit , nobis ins ; nisi ab experientia a nobis facta ,

.sensu nostro , aliquo modo proficiscatur ; velsarum ab his examinetur , comprobetur , ct super cognitionem aliquam in nobis praeri- flentem firmissime eorum appareat. Luippe sine memoria , nulla fit experientia ; qua nihil aliud est, quam multiplicata memoria: similiter , memoria 4se nequit , sine per-

'inne sensati : ct sensatum permane

22쪽

non potest , in quo nunquam fueris. Elegantissime iterum , ad eundem sensim . inera

summm Philosophia Dictator : Omnes mines natura scire desiderant. Signum autem est , sensuum dilectio et inter quos, praecaeteris , visum eligimus ; quia hic rei maxime nos cognoscere quicquam facit, multasque differentias manifestat. Natura itaque animalia sensum habentia fiunt : a sensu vero quibusdam eorum non innascitur memoria, quibusdam autem innascitur. Et ob hoc , alia prudentia , alia disciplinarum c paciora sunt, quam illa quae memorare non possunt. Prudentia quidem, absque eo quod discant ; quaecunque scilicet audire sonos non possunt, ut apes 3c si quod animalium genus simile est. Discunt autem quaecunque una cum memoria hunc quoq; sensum habent.

caetera igitur phantasiis ac memoriis vivunt sexperientia vero parum participant. Humanum autem genus arte etiam ac ratiocinationiabus. Fit autem ex memoria, experientia hominibus t multae etenim ejusdem rei memoriar, unius expotentiae vim efficiunt. Quare experientia pene simile quid scientiae ac arti

esse videtur. Per experientiam autem ars

scientia hominibus efficitur. Experientias. ita. enim sui recte ait Polus) artem efficit ,

imperitia vero casum.

euibus manifeste docet , non posse quempiam prudentem, aut scientem vere dici, qui

23쪽

PRAEFATI O.

non propria experientia ex multiplici memoria , frequenti sensatione , atque -obstruatione

diligenti nequisita ) rem ita prorsus se habere

intellexerit. Sine ilia enim, opinamur duntaxat, aut credimuis: scientia autem talis, aliorum po-rim , quam nostra censenda es. mare inepta prorsus ,-erronea est, usitata hodie veritatis indaganda methodus: dum plurimi sedulo inquirunt , non quid res sint, sed quid ab aliis dicatur : deductaque ex singularibus pramissumversali conclusione, factoque inde spe perperam analogi o , verisimilia plerunque ad nos, pro veris, transmittunt ' Hine fantum, ut scioli multi ,-Sophista, aliorum inventa expilantes, eadem passim s. ordine Mummodo, verbissus immutatis , paucisique nustim momenti adjectis) pro suis audacter venditent; Philosophiamque, quam certam, persei-cuam esse oportuit) obscuram, intricatam. confusam reddant. Gi enim Autorum verba

legentes, rerum ipsarum imagines seorum veπ-

bis comprehensas sensibin propriis non absω-hunt, hi non veras Idem, sed falsa Mola , ct

phantasmata inania mente concipiunt ; unde

umbras quasillam es, Chimaras sibi fingunt ;totaque ipsorum theoria , sive contemplatio, quam tamen scientiam arbitrantur ) vigilantium insomnia, aut agrotantis animi deli-ria reprasentat.

Insiusurro itaque in aurem tibi . amice Lectori ut , quacunque a nobis in hisice de

24쪽

P R P A T I O. neratione animalium exercitationibus remmiamur , ad exactam experientia trutinam

ρεηsius ; fidemque iis non aliter adhibeas, nisi quatenus eadem indubitato senstuum testimonio semissim. sabiliri deprehenderit. Idem quoque fluasit Aristoteles , qui, cum de vom pluscula Deren.

egisset, tandem ait r Generatio apum ita seon. ε 3 habere videtur, tum ratione, tum etiam iis 'quae in earum genere evenire visuntur. Non tamen satis adhuc explorata, quae eveniant,

habemus. Quod si quando satis cognita babebuntur, tunc sensui magis erit quam rationi credendum .Rationi etiam fides adhibenda est, si, quae demonstrantur, eum iis rebus conveniunt , quae sensu percipiuntur. De Methodo in eognitione Generationis adhibenda.

Q 'niam igitur in Generatione animalium

ur etiarn in cateris rebus omnibus, de

quibus aliquid scire cupimus ) inquisitis omnis η ea sis petenda est, prasertim a materiali,5 sciente; vistum es mihi, ad animalia persecta retrassiciendo, quibuι nempe gradibus ρrta , ct adulta fuerint) tanquam a meta

ad earceres , vestigia recolligere r ut tandem, cum ulterius non detur regressin, nos ad ipse principia pervenisse constet: simulque appareat, ex qua materia prima,a quo inciente principali,c, quomodo ex iisdem procedat vis plasticarium etiam, quos processus in hoc opere natura faciat. Materia

25쪽

P R AE P A v i o Materia erum prior ,inremotior, auferendo, melnegando, stanquam vestitu exuta) magis inclarescit ; quicquid in generatione prius

sit , id quasi materiale principium quoddam es

posterioris. Ita , ex. gr. antequam homo vir evaderet, erat puer, quippe ex puero in πι- rum crevit:) antequam puer esset , fuit infans; antequam infans, emboo. marendum autem porro quidnam in utero materno fuerit, antequam emis sive foetu esset : Num tres

duri r sive rudis , indigestaque molis r semianumve permisorum eonce us, vel coagulum e

με aliud quippiam ἶ prout ab Autoribus f

tutum est.

Similiter, antequam gasim, vel gallina per scitur, uerfectum autem animal dicitur, quod sui simile generare potes) pustu erat ; ante quem pariter , in ovo , emb o sive Detincernitur : atque ante hune, Hieronymus Fabricius ab Aquapendente, capitis, oculorum , spina rudimenta observavit. Sed cum asserit, ossa prim facta esse, quam muscuus, cor, jecur oulmones,omniaque pracordia; , interiora omnia, prim exterioribud debere existrare, contendit; rationibus potius nititur probabilibus , quam automa; c, posthabito per dissectiones, Iensuum judicio; ad ratiunculm ὲ mechanicis petitas confugit e quod Anatomicum egregium minime decuit. Hujsu enim erat, bona fide enarrare, quid in ovo quotidie mutatum δε- prehenderit, antequam foetus in eodem perficere

tur.

26쪽

p R AE s a j i o. tur. Prasertim cum ipsemet ex professo de Generatione pulli ex ovo hisoriam scripseris, quid singulis diebm ageretur, picturis adumbraverit. Erat , inquam , tanta diligentia consentaneum , quid in ovo priu. . simul, aut

ρομrim fieret , ipso sensuum testimonio nos

certiores facere: non autem , ad exemplum δε- mm , aut navis, de ordine partium , esse mationis modo , opinionem , sive conjecturam umbratilem proponere.

Nos igitur s. secundum methodum a nobis o iam ) primum in ovo, deinde in aliis quoque diversorum animalium conceptibus, quid prim , c, quid posterim a summo natura Numine , eum providenιia , c, intellectu inimitabili , ordineque admirabili constituatur, exponem- ; simulque ondem , de materia prima ex qua , ct esciente primo a quo, deque generationis ordine , ct oeconomia, qua observata a nobis fuerint, enarrabimin et ut inde, de quacunque formatricis, ct vegetantis anima facultate, ex operibuη - ει de anima natura, ex membris , sive organis, eorumque functioribus Q aliquid certi intelligamin. Non potuit quidem hoc fieri in omnibus animalibu ; tum, quod aliquorum evia nonsuppeteret; tum etiam , quod quorundam subtili- ωου visem mstri aciem effugeret. Sinciet igitur, quod in quibusdam generibu , nobis notioribus,

i. ρη iterimus; ad quorum normam, reliquorum etiam animalium primordia reducantur.

27쪽

PRAEFATIO.

Ea itaque elegimus, qua fidem nobis in experiendo magis indubitatam redderet3rt: anima-ba nempe majora, perfectiora , m qua in potestara nostra sita essent. In majoribus enim , magis conspicua, in perfectioribus, distincta magis ; in iis, qua in potestate nostra sunt, nobiscum versamur , maxime obvia sunt

omnia r ut μι sit, quoties libuerit) eadem

introjiciendo , observationes nostras ab incertis hasitationibus expedire. Atque hujusmodisunt, in oviparorum quidem genere, gaulina, anser, columba , anas , pisces , crustata, te ce , mollia, rana, serpentes; infecta , u ves , vespa , papiliones, bomisces : in viisparorum autem censu, oves, capra, canes, feles , -- menta bisulca , pra eateris, animalium omnium perfectissimus, homo

His perspectis , eognitis , naturam anima, vegetativa abstrusam eontemplari-in omnibus animalibus, generationis modum, ordinem , atque eaqμι intelligere licebit : quia euera animalia omnia, cum jam dictis , aut eorum nonnullis, in eadem specie, aut genere conveniunt','eodem generationis modo procreantur,

mel saltem ad ilia per analogiam referri possunt: Natura enim divina, perfecta , in iisdem rebus semper di consona est. Et sicut opera ejus yel conveniunt, vel discrepant , nempe amgenere, aut specie, aut proportione aliqua) ita

operatis ejusdem, generatio scit. με fabricatio) in iis, vel eadem, vel diversa est.

28쪽

Ρ a m F A T I o. novum hoc, atque inusitatum iter ingre--ur, se ex trienti natura volumine, per dissectiones anatomism, ac experimenta, verita rem inquirit 3 ei tanta observatorum .via,

tamque peregrina facie sese ossert ; ut a se in-vema, ct observata explicare aliis ae describore dissicilius possit , quam ipsemet eadem invenire laboriosum fuerat : adeo multa occumrunt, qua nomina desiderant; tantaque estrum faecunditas,inverborum egestas. Leuod si per metaphoras ea expbeare ,-antiquis atque inusitatis vocabulis, eone tusssos de nuper repertis exprimeret; ea lector haud minus, quam migmata , intelligeret; remque ipsam, haud visiam, neutiquam assequeresur. Novis autem, fictisique appellationibus usus , sententia sua non tam facem adhibere , quam nubem lundere Oideretur. Scilicet, ignotum, per ignotius exponeret: majoremque operam lector verborum interpretationi, quam rerum ipsarum intellectui impenderet. Ideoque rerum inexpertis , Aristoteles multis in locis obseurus creditur : sese

rassis ob hane caussam, Fabricius ab Aqua- pendente Fabricam pulli in ovo picturis potius ofendere, quam verbis explicare maruit. Luare, uctor benevole , ne agre feras, si in exornanda ovi historia, ct generationis pussi' inscriptione, nova methodo, verbis aliqua do inseolitis usus fuerim. et neve eristimes, mε .mama gloriola studio potius innotescere, quam

29쪽

tionibus . prodesse, maluisse. Id fieret, aliorum, qui in hoc negotio mihi facem pratulerunt, in o vestigiis ue eorumque quoad licuit utor

verbis. Pra eateris autem, Aristotelem ex antiquis ; ex recentioribus vero Hieronymum

Fabricium ab Aquapendente, sequor ; illum, tanquam Ducem; hunc, ut Praemonstratorem. Gemadmodum emm qui novas terras, peregrina litora primi reperiunt . nova illia nomina imponunt, qua apud posteros mane aflent; ita quoque inventoribus rerum , primis qua scriptoribus, rebus ab iis repertis impositis nominum bono jure debeturi Audioque his Gaiatinum monentem, modo de rebus constet, de

verbis non esse litigandum.

30쪽

GENERATIONE.

Ab ovo gallinaceo cur ducatur

exordium.

Drondimns Fabricius ab Aquapendente quem mihi, ut dixi , praemons torem constitui)initio libri sui deFormati . oti pulli,haec habet: Intentio nostra es, de omni formatione foetus agere; initio ab ea, qua ab ovo procedit, desumpto. Hae enim omnem aliam tractationem pracedere debetuum quia ex hac Aris resis opinionis intelligentia non discntior elicitur. c, habetnr : tum quia tractatio formationis foetus ex ou amplissima est; altera longe latior , O docilior. . Nos autem ab ovi historia exordiendum duximus , tum op praedictas caussas ε, tum etiam, quia inde certiora dogmata mutuamur , quae utpote notiora nobis) quorumlibet animalium gcnerationis contemtationi lucem asserant. Ova cnim cum parvo conuent, omnique tempore, & loco in promptusne : facile ex iis observatu est, quaenam lint clara& distincta generationis primordia ; quos in formatione progressus natura faciat; &quam admirabili providentia omnia in hoc opere gubernet. Pergit Fabricius: Amplisimam autem esse formationis foetus ex ovis contemplationem, ex eo patet, qrioa maxima animaunm pars ex ovis gignitur. Nam ni ins cta ferme omnia , erimperfectiora omittam animalia, qua ex ovo fieri, sensui apparet; experfectioribus quoq- maxima pars ex ovis gignitur. Ad hunc censum re