Oratio philippica ad excitandos contra Galliam Britannos; maximè verò, nè de pace cum victis praematurè agatur ... Authore Matthaeo cardinale Sedunensi ... Publicâ luce, diatribâ praeliminari, & annotationibus donavit Joannes Tolandus. Accedit Gallus

151쪽

Gallus Aretalogus. 99 saevitia.& animus in genus hum num tam hostilis. Bellum ita gerimus

ut pacem consequamur : ed magni omnino interest quocum, quo tempore, quibus pactis, quibus conciliatoribus sancienda sit. Gallorum perfidiam in nuperreno tractandae pacis negotio re- Colas parumper apud te & excutiasi perpendas etiam praesentem illorum statum, respectu habito ad milites, annonam, commeatuS, apparatus hellicos , & pecuniam imprimis, qua ista omnia comparantur : tunc foribdicturus es, quod 23 Cic ERo de eadem regione suo tempore pronuntiavit. Tua atque altera aestas vel metu , vel spe, vel foena, vel praemiis, vel armis . vel legibus potest totam Galliam sempiternis vinculis adstringere: implicitae vero res acerbae sierunt retis Iae, quastquam sunt acci ae, tamen esserent se aliquando, S ad re

novandum bellum revirescent. GaII rum reS, Utcunque accisas, non im

plicitas & imperfectas ut in pace G 1 Resu D

152쪽

1oo Gallus' Aretalogus. Rebico relinqui vellem; cum LUDOVICUS Omne suum tempus, veluti tunc factum , non ad oblivionem v teris belli, sed ad comparationem noVi, sit collaturus. Ne cuivis ex foederatis excidat patientia, neutiquam timendum. Permaneant tantum in sententia victores, quascunque voluerint conditiones invito seni actutum & ocytis extorquebit subditorum calamitas.

Σ ) Det libertatem fandi, flatu sique

remittat ,

Et quilibet eorum , si illos , qui ex tyrannide qRaestum faciunt, CXceperis, confestim exclamabit: α s) gyid miseros toties tu aperta pericula cives

Prpicis 2 O Latio caput horum Scausa malorum s .

mus omnes.

An Galliam, quaeso, sortiri nos aut penitus exscindere in consiliis habemus 'An totam a CAESARE aut SABAu Do occupatam cupitis vost Minime gentium

153쪽

Galtas Aretalogus. IOItium. Quid ergo' Ne nimis deprimatur forti metuimus. Sed ejusmodi metus praeceps equidem & inconsultus est. Utrisque longh potentiores

erant Romani. CICERO tamen, cujus autoritas multum in hac re valere

debet, potuit suo aevo 16) dicere: nemo sapienter de Re publica nostra cogitavit jam inde a principio hujus Imperii, quin Galliam maxime timendam huic Imperio putaret. Idem omnino de vestra simul & de nostra Republica . sentiendum puto. CAUSA belli non alia nobis quam

domi Libertas, foris aequalitaS; quarum neutra' diuturna futura , sit communem hostem nimis potentem sinimuS. Quo animo credis ipsum Hagae-Comitis de Pace ineunda nuperrimo retulisse ' non eo certe ut cum utristibet

amicitiam colere, sed ut ab invicem nos sejungere, si quomodo fieri posset, elaboravit; fretus nimirum & confidens quamvis longe opinione falsus

certis superiorum temporum consiliis, G 3 non

154쪽

rox Gallus Aretalogus. non rationibus dicam, quae cum autoribus suis jam penitus extincta sunt. Totus vero Gallorum in negotio isto procurando scopus facile eX DEv1sEi libello famoso perspiciendus est. Batavos quasi Britannorum aemulos, Britannos quinetiam Batavis suspectos ,& domum Uriacam utrisque fommidandam exhibere conati sunt. Non EX Orco tantum apud Batavos de provinciarum summo cons*tuendo Prae, fecto & Moderatore partium reVocare

studia, sed quod Britanni rebus hisce

parum amice sese immiscere vellent, falso persuadere moliti : ut nobis scilicet par pari referre , in Controversiis de iure successionis exortis vel eXoriundis, essetis merito cupidisssimi Summos imperatoreS , Eu GENIUM& MARLnu RIuM, bellum quod eX eorum arbitrio nullatenus pendet

indubitate perpetuaturos, neque aliter commode vitam toleraturos si1 artem suam non eXerceant , orbi Cuncto praedicare sustinuerunt. Sereni Rhimam insuper Britanniarum Regi

, nam,

155쪽

Gallus Aretalogus. Io3nam,& illustrissimos Satavorum Administra ores, in pace locum suum & a toritatem minimi tueri posse assirmarunt. Ingentia, nescio quae, secum meditari augustissimum J 6 s E P H u M ; potentissimos Germaniae principes, imCrum eX copiis auxiliaribus' acceptum, patriae propriaeque tranquillitati anteferre, non dubitarunt.

HAEC atque hujusmodi mendaciorum plaustra contra foederatos

principes, duces, populos stolide & ut isti solent) verbose, ausus est effutire DE vis Eus iste , faceti si Diis placet ercurii inficetus auctor ;futilissimus profecto scribillator, ac

Regia autoritate menstruus nugiVe dulus, qui, a ) ridens catuli ore Gallicani, otio suo non minus quam alieno tam petulanter abutitur. idem de illo nuperrimo tulit judicium inclytus Regis Gallici a secretis administer TORCius. Nec durius pronuntiasse videbitur G B IE-

156쪽

xo Gallus Aretalogus BRV1ΕRIus, haud imperitus ingeniorum aestimator, qui in rerum universarum serie secundum ipsi post merum nihil attribuit ordinem. Si venales ergo utcunque literatos) SALMASIOS, aUt cerebrolos homines Soα-BIERIos. Gavi sint iterum in scenam producturi, ut gentem nostram probris & convitiis plusquam muliebriter proscindant; non deerunt certe MIL-TOM Vindices, non elegantis imi Ros- FENfEs: sique Gui Emus forte aliquis redivivus , aut delicatulus Lodiolita BU HURSIus, Germanos utrosque non stupiditatis tantummodo & invenusti ingenii, sed barbariet etiam ut diximus) impudenter insimulare non erubescant; minime defuturi sunt PERI-ΣoMi & CRAMER1, acerrimi simul &dignissimi suorum defensores, Gallicae autem Vaniloquentiae castigatores ornatissimi.

PUTIDAM Gallorum philautiam, S portentosam sane affectationem , plus satis confirmant ista, quae foede-

157쪽

Galtas retalogus. Ios ratis objecta modo memoravi. Reliqui quis neget t) mortales homunciones sunt bardi & insensati . Proletarii

attamen nostrates, Vel maxime trala-

titii. tam exilem & araneosam irridere stilent versutiam sive vafritiem , quae apud scitulos illos politica auditur scientia. Aeque liberaliter nobis& amanter confidatis ARMINI) ac nos sumus de vestra benevolentia

certissimi: tertia crede mihi) nulli bieXistit, quae nobis ossicere poterit, civitaS; non princeps ullus, non mΟ- narcha nocebit. Utinam per aliquot saltem dies in Britannia hac aestate fuisses, ut laetus audires quantum OXimiae consilliorum vestrorum prude tiae , providentiae pene divinae, magnanimaeque hactenus Constantiae ubique plauditur : speciatim intelligeres, quantum vigilantiae, industriae, perspicacitati, probitati, summo denique magni H E 1 N s I x judicio passim tribuitur; cui , non miniis quam nostris legatis, in hac communi omnium regum & populorum causa fi-

158쪽

xo6 . Gallus Aretalogus. dendum unanimes censemus. Vicinis tam behe de nobis toties merentibuS, quibusque ob plures gravissimas causas omnia fausta semper optanda, haudquaquam invidemus; miramur potiUS vestrae florentissimae Reipublicae non alibi visenda miracula , quorum TC- censendorum alias dabitur occasio magis opportuna. Non possum tamen quin heic loci adducam Hexastichona celeberrimo Viro ARCHI BALDO PITC ΛRNIo, non ita pridem in Academia Lugduno-Batava Medicinae Professore, Edinburgi vero in patria sua nunc habitanti, Concinnatum. Telurem fecere Dii sua littora Belgae; Immensiaeque labor molis uterque fuit. Dii vacuo sparsas glomerarunt aethe

re terras,

Nil quoniam coeptis posset obesse suis. y Batavis Coetam, Pelagus, Naturaque rerum

ob ante ob antes hi domuere Deos.

ΡLuaeo NEM intellige, si OPEM quod

159쪽

Gallus t Aretalogus. I eodem redit) non malueris. SANNAE A RI I in urbem Venetam Hexasticho. inventionis tantum gloria, cedere Videtur hocce PIT CARNI carmen; CCteroquin eXcellentius , ut mea fert sententia, & multo excelsius.

SED missis hisce, clarius est quam

ut argumentis evinci indigeat, nΟS, post tam ingentes sanguinis & auri sumtus factos, ne vel pedem latum eXtra nostras insulas quas alium orbem bene dixeris I uspiam in Europa

nobis vendicare; neque ad fines prolatandos, aliorumve possessiones occupandas , unquam aspirare : sed ita laborare, ut inter alios principes, potentiores praecipue & maxime formidandos , necessarium conservemus aequilibrium; utque vestrum simul &nostrum asseramus commercium, in quibus omnibus obeundis strenue vos, fideliter, & perquam fortiter navatis operam. Nullas ergo in ditionem redigere provincias, no1tratium non minus quam eXterorum calamitate

160쪽

168 Gauus Aretalogus. partas, concupiscimus: sed ut quilibet magnae Britanniae Monarcha cum HENR1Co octavo dicat semper atque sentiat CUI ADHAEREO, PRAEEST, hoc enixe volumuS, hoc

solum optamUS.

LIBERTATEM nostram ab omni

usurpatores , sed contra domesticos etiam principes , legibus solutos iri percupientes , viriliter tutati sumus. Arma hoc nomine saepitis suscepta, semper prospera : nam scire velim,

α8) quae causa justior es bovi gerendi

quam servitut is depulsito χ in qua, etiamsnon sit molostis Dominus tamen est miserrimum posse velit. Perduelles, Crudeles, mutabiles, nos appellitent licet teterrima mancipia DEVISEUS, JORDANus iste qui Luxemburgi edit usaeoram claviculam , declamatCres quidam cucullati, infiniti alii tenebriones ; risum hoc & fastidium parturiet, sed nos a fixo ratoque Ii