장음표시 사용
171쪽
stionesque tune agere demonstaretur, eum lega tus transierat. Et de Plebe ideo adjectum, ut manifestum esset Venusinum bubulcum ex iis esse, qui plebeis in Asiam deducti sunt. Quae omnia si ita essent, aperte demonstrarent a C. Gracincho Venusinae Coloniae novos Colonos adscriptos sui Ise, ac ipsis eum agrum datum, qui plebis Venusinae jam fuerat . Verum infirma sane argumenta sunt, quae proposuimus, ut Gracchum novos Colonos Veis nusiae adscripsisse credamus, primum enim Plebs Venusina non tam facile se ex Italia deduci passa fuisset, deinde Gracchus, nedum Romanorum, sed & Italorum etiam leniebat animos; uc demum haudquaquam repugnat, facinus a Legato intra Italiam commissum suisse, potissimum, sum qui ex transmarinis Provinciis Romam adventabant, per Venusam transire soliti sunt. Verum his praetermissis, aliud superest argumentum: lege cautum Lerat, ut nulla quidem uos , dum Colonia quondam deducta integra manebat, rursus
Colonia deduci posset: hanc legem saepe Tullius in Agrariis laudat. Nullo igitur pacto Gracchus
novam Coloniam venusiam deducere poterat , cum tunc temporis Venusina Colonia maximo pere valeret,
E i Appianur rid. Cis. lib. I. pag. 6os. Dadi com ea paucitate sui laborabant: amicti paupertate, exactioni bus , & expeditionibus a . Id. an. lib. eod. pag. 6o6. Velleius lib. N eap. 2. aliique ρῖ . Anton. lib. I. Pet. 6.8.
172쪽
δε ij γῆς , δεδιοσες όμοίως ἐπιδεσαν . κω ἐν ἐκατέρους αὐτῶν λεπιροιζοντο. Inter has multas exprobationes, querelasque ad Colonias quoque , ac municipia , ceterosque quocum que iure agrorum possessores , mali hujus pervenit comtagium , metu iacturae , ut ibi vulgus in partes se scinderet , ita ut quaeque sunt factionis fracta numero in adversam exasperaretur , & res ad seditionem spectaret, omnibus in executionem legis intentis , alteris naudquaquam animatis, ut ratam esse paterentur , alteris nihil non ausuris pro ea . Sic neutris suo iure cedere paratis , expectabatur dies destinata perserendae legis comitiis . Eorραπαυτο lege ατραχμοντο . e ' deinceps οἱ αε- lege οἰ su ἐν f4J. Appian. eod. lib. pag. 6II. Vellei. II. a. cap. s Veli6. Patere. lib. a. cap. 6. 6 Appian. Cis. lib. I. pag. 6 I9. 7 Appian. eod. lib. pag. 633. 8 i. Gellius Noct. Attie. lib. Io. cap. 3. π puppis, alii legum Struppis. Vide Suessen de re vehic.
Belium Sociale , re Romana Civitas Venusinis data .
AD ea igitur, quae praediximus, ut redeamus i sciendum est , post necem Tiberii Gracchi, Italos Cornelium Scipionem patronum delegisse, ut Civitatem Romanam , quam iis pollicitus Τiberius Gracchus suerat, obtinerent. Verum dolo Cornelio Scipione sublato , Fulvium Flacum Coninsulem, & C. Gracchum Tiberii fiatrem noVOS acerrimos patronos obtinuere, quibus per in ju
riam etiam sublatis, Livius Drusus Tribunus Ple-
173쪽
bis eorum causam suscepit. Hic quum Senato. rium, atque equestrem ordinem aliis ex caussis inimicum haberet, dum e soro revertebatur , universae Italiae civitatem dandam I ) moliens , immensa, & incognita quae semper eum comitabatur in cinctus multitudine, in atrio domus suae cultello percussiis, qui assixus lateri ejus relictus est, intra paucas horas decessit s et ) . Itali qui quotidie tantorum virorum e si-'dio jam minui videbantur, desectionem quidem
a Romanis meditabantur , tum quando mors Drusi injuria, iam primum tumescens Italicum.
hellum continuo excitavit s3): quod primum ab Asculanis Piceni ortum , a Marsis deinde exceptum est, quos statim secuti sunt Venusini, Apuli, Hirpini, ceterique . Appianus ait
Undique igitur exercitus excitantur , & Sociorum Italorum tum clarissimi, ac celeberrimi imperatores fuere T. Afranius, Ρ. Ventidius, Marius
Egnatius . Q. Silo Poppaedius , C. Papius Muistilus , M. Lamponius, C. Iudacilius, Herius Asinius, Instejus, vel Vettius Cato , C. Pontidius,& Pontius Telesinus. Ex his Papium Mutilum, Venusinorum ducom fuisse, ex eo conjectare est: Venusiae tum maxima custodia Oxinta Iugurtae Numidarum Regis filius adservabatur, quem Papius Venusinis adsentientibus in sua castra abstraxit, atque purpura amictum militibus GCaesaris contra se exercitus ducentis,osten-
174쪽
tavit, qui cum maiori ex parte Numidae essent, ad Pa. pium acervatim descivere . Appianus auctor est sue
Hoc cum advertisset Caesar, reliquos suos Nupti das in Africam remisit: & Papius tum qui Consulis castra ausus est aggredi , ingenti suorum clade fugatus est, io)Cum igitur Papius Oxin t m ex Venusinis recepit, & ipsum Venusinum
Sociorum tamen res tunc temporis Iudaci lius in Apuliam agebat, tum Canusini a Venusinis magnopere adacti a Romanis etiam desecere, quo Tum exemplum secutae sunt pleraque Apuliae Civiatates . Appianus s7): I λεκιλω δὲ ἐν Γα-υ προ-
vi a Iudacilio Picentium duce expugnatae sunt s8 .
Tum vero cum Romanorum res non admodum
prosperae essent , eisque militum numerus defice. ret, libertos in milites adscivere, atque ut soactos, qui nondum defecerant , in fidem retine Tent, Civitate eos donarunt . atque de ipsis sta. tutum est, ,ut postremi omnium in novis tum ideo creatis tribulibus suffragia ferrent.. C. Cosconius Praetor ad recipiendam prose Ous Apuliam , Salapiam primum vi captam imcendit, deinde Cannis in fidem receptis sρὶ, ad pugnandum Canusium proficiscitur e tum Tre batius Samnitium Imperator eum .adortus , prinsuῖavit, verum , cum rursus praelium com
175쪽
mitteretur, Cosconii eum victoria Fuit si vi , qui
Larinatium primum, deinde Apulorom , atque Venus norum agris pervastatis ini Pediculos demum avertit. iter . Appianus so). Κα ἡ Κοα-- .
Tum Metellus, cui anno insequenti Provincia Apulia demandata fuerat , Venusiam clarissi-niam Apuliae Urbem, ex qua ingentes copiae in lium mittebantur , primum adortus , oppugnare coepit: Venusinum interea agrum vastando, Ur- hem diu obsessam, tandem vi cepit, quod Di dorus Siculus testatur si a) . Και Μέπταν μP σω
omnes pene Italicae Urbes in Romanorum fidem reciderant , Venusia, & Nola supererant , quae etiam dum belli onus sustinebant . Ue. nusia in Romanorum fide recepta, bellum Ma scum , quod amplius ecc millia juventutis Ita
Mat. abstulit, hetam in Arelia , sed 'mnem per Italiam finitum est : reliquiae Nolani belli
Uurum remansere, quae a Sulla Felice demum deperditae sunt. Ne credas tamen Venusinos sola Caecilii Metelli virtute devictos fuisse, sciendum est, eos pum demum Ru nisi cessisse, quum Ro*am ci-ritaS, quam maximae.contentione a Populo Romano petieram, ipsis delata est. Petebant enim eam civitatem, cujas imperium armis tuebantur. Per omnes annos, atque omnia bella duplici numero se militum , equitumque functi erant, neque in ejus
176쪽
civitatis ius recipi poterant . quae per eos, aliosque socios , in idipsum pervenisset fastigium , per quod homines , ejusdem & gentis , & sanguinis, ut externos, alienosque fastidire posset ig). Qua
de re querentibus Uenusinorum Legatis apud Romanum Senatum, dum ipsi jam Marsis, ceterisque defectionis auctoribus adjuncti suerant, se
En demum igitur Venusinos Romana Civitate jam donatos , ex subditorum scilicet jure , in Regum conditionem elatos, atque ideo omni Te, atque omni munere Romanis ipsis aequatos. Verum hi novi Cives in novas osso tribus distributi sunt: ne potentia eorum , & multitudo , veterum civium dignitatem frangeret , plusque possent recepti in beneficium, quam auctores be
Atque hic sociali bello finis fuit, quod licet sorotuna atroce, justissima tamen caussa abs Sociis Italici nominis gestum est.
IJ Velis, Pan lib. 2. eap. I et Appiam Cimrib. I. pag. 63 2. a Veiis, lib. 2. cap. I s. Appiam lib. tib. a. pag. 684. 4 Itaque aperta jam desectione Omnes sinitimi arma corripiunt, Marsi, Peligni, Vestini , Marucini: eos sequuntur Picentes, Ferentani, Hirpini , Pompeiani, Venusini , Apuli, Meani Samnites, nationes iamdudum insensae Romano nomini s ). . Id. Appian. vi Q. pag. 636 . Papius vero oriatam Iugurtae regis quon eam Diuitiaco by Corale
177쪽
dam Numidarum filium , e Venusina, in qua tum adservabatur custodia eductum , ornatumque purpura ostentabat eius popularibus sub Caesare militantibus , quumque crebra eorum, ut ad proprium regem , fierent transfugia; consul ceteros , ut suspectos remisit in Africam 6 . Appian. eoae loco pag. 637. eod. Am. Ad Iudacilium vero in Apulia desecere Canusini, cum Venusinis, & aliae
multae civitates . Hunc sane locum omnivo corruptum ex A
mo, quonam enim pacto Venusni ad Iudacilium deficiunt . quum ipse sociorum primi asiersus Romanos arma cepere potius igitur legeram συὴ 'OΤενάσχοις, quod scilicet Venusini Canusinos ad defectionem a Romanis adegissent 8 . A pian. Cis. I. pag. 6U. 6 Appiam lib. eod. pag. 6M. io eod. ἰο ii . Tum Cosconius Larinatium, Velausinorum , Asculanensiumque agris pervastatis Pediculos invasit , & intra biduum tota gente per deditionem potitus est ia . Diodor. Si I. lib. 37. Diog. I. pag. 378. Et Metellus in Apuliam Venusiam celeberrimam Urbem , &milites multos in bello mittentem eodem tempore expugnavit , & militum plures term ille vivos cepit . το τρα πώ ς εχουσαν legitur in aliis radicibus λέπισων rr . Venui. lib. a. cap. I s. I Si resipuerint , auditurum se , alias non Is . Vellei. lib. a. cap. ao. I 6 Cis. I. pag. 64s. Digesti lunt autem in suas tribus, quaemadmocium supra dictum est de aliis sociis , ne permixti veteribus civibus, ut numero, suffragiis etiam vincerent. Quod iam ante dixerat pagina o I.
IV. In Romanorum Cisilibus bellis Venusinorum
C Ivir As Venusnis, ceterisque sociis Italici
nominis data civilium armorum saepe saepius praetextum fuit , nam Marianum primum bel-
178쪽
.358 . . Ium a novis civibus gestum est , a quibus iis Marius adjuvaretur , suffragiorum jure veteri. hus civibus coaequare pollicitus est . ως an
loquitur I in. Mario autem proscripto, Cinna Cos. qui Mario masnopere saverat, novis civibus undique accitis, eisque Marii ἐν ρογα commi. nilcens, rursus in veteribus tribulibus eos adstri. bendos proposuit s a ). Quod, cum Octavius col. lega Consul alter, qui veteres tuebatur cives , omnino dissentiret, maximi tumultus caussa suit rnam dum ipse Cinna legem serret, ac Tribuni plebis omnes sere intercederent , ad arma deventum est: novique cives tum maxima eorum caede
profligati ex urbe pulsi sunt sa). Tune bellum
Cinnanum exortum est, quod magna Romanorum
clade, juvantibus Italicis, gestum est o hujus belli fama Marium jam profugum , pestifero civibus suis reditu, in Italiam accivit )- Cinnam Sulla secutus est, cui postmodum Italici eadem, de qua praediximus, caussa, adjunincti sunt: ipse ex Asia in Italiam adveniens ad Canusium primum cum Norbano Consule dimicavit s s in .' deinde cum saepe per Italiam praelia
consererentur, di ex omnibus Sulla victor evasisset, suos milites , alios per Italiam custodiae causissa divisit, alios vero Colonost deduxit s 6 ). Civilia jurgia Spartaci bellum sequutum est
quod maxima ex parte ad G krganum Apuliae monis Iem , quo rebellantes confugerant , Crixi , suo.
Tumque clade gestum , atque dissipatum est perfectum vero a Licinio Crasso. Huic bello rus
179쪽
sus ei vium aliae dissentiones, contentionesque suc- tessere , ex quibus calamitates , & mala multa , nedum Apuliae, verum etiam toti pene Italiae obvenisse Romanorum Historiae docent s8ὶ . Coalescentibus demum civilibus jurgiis , paulu- Ium quievit Romana Respublica. At M. Tullio Cicerone, & M. Antonio Conis sulibus Catilinarium exitiale bellum exarsit, tum
Catilina C. utrum in Apuliam dimisit sq), arma.
virosque ad bellum expetentem ' verum conjurati omnes Ciceronis singulari virtute, constantia, vigilantia , curaque detecti, majori ex parte necati lunt: Catilina demum ipse in Etruriam contra Antonium Coc dimicans , spiritum , quem supplicio debuerat, pugnans praelio reddidit si o).
Iam pene orbis totus pacatus erat, cum idem Caesarem , ac Pompeium iuror occupavit, qui non tantum civile , vel sociale, vel externum , sed potius commune quoddam ex omnibus, & plusquam bellum peperit. Caesar Italiam pene totam , ipsamque Urbem jam occupaverat, ultimaque omnium Apulia Pompeio remanserat, ex qua demum, con. tradicente Cicerone , tamen Pompejus excessit, atque Dyrrachium transnatavit . Duas belli arces in Apulia tum a Pompejo constitutas fuisse apparet, Luceriam scilicet , & Canusium ' Venusiae vero nostrae nullum sane monumentum superest. Pompejo Pharsalicis campis primum superato, ac deinde in AEgypto detruncato, victor Caesar tu Italiam rediit : quem cum Romanam Rempubli- eam occupasset , Brutus & Cassius trucidarunt. Tum novum civile bellum ortum est ' dumque
urbem Romam Dolabella, & M. Antonius Cos X a prout
180쪽
prout luberet agitarent , tum sua praesentia M. Tullius Cicero , cujus praeclarissimi viri vivit.
vivetque per omnium saeculorum memoria , UOnusam nostram condecorare meditatus est , quod
Attico litteris significavit si I): aliud tamen ipsi
deinde consilium fuit, mare enim ingressus Uibonem Brutiorum Urbem petiit , ex qua cum Regium pervenisset , ex eo deinde in Tusculanum
suum rediit si a). Iam ipse Tullius Pisone , 3c Gabinio Coss.A. U. C. DCXCV. patria exul, cum jam pridem in Graeciam trajecisset , indeque Italiam repetiisset , Venusiae nostrae per aliquos dies mora tus fuit , atque dum in Venus norum amoenissimis villis se recrearet, Kal. Octobris sIg) Terentiae Uxori scripsit , se ex Venusia Tusculanum suum petiturum . Ac demum M. Marcello , & Servio Sulpicio Coss. anno scilicet Urbis Conditae DCCII, Proconsul in Ciliciam iturus per Venusiam nostram transiit, atque inde ad Atticum litteras conis scripsit , se per Venusiam iter fecisse nuntians, scribit enim : I in , , tantum tamen scito idibus is Maiis nos Venusia mane proficiscentes has deis se disse , , . Nec equidem scio num Tullius rurissus Uenusiam advectus sit , frequentior enim ipsi via per Canusium fuit. Ex Apollonia , interim Octavius haeres a Caesare scriptus , in qua studiis vacandi caussa morabatur, in 'Italiam navigavit: cumque Caesaris testamentum Brundusii sibi innotesceret, statim ac Romam perinvenit . Caesaris nomen sibi conscivit. Ex omnibus gravissimis , quae ipsi fuerunt bellis , alterius po- ius , quam sua virtute victor evasit . Bello Mu-