장음표시 사용
131쪽
euoluantia Et hoc igitur est Vrbi, italiaeq. bonum ab auctorita Ate Pontificia, qui per tot saecula tantam saeuitiam, tot Principum , ciuilimq. suorum, aut prouincialium nullo modo sint expertae. Fuerunt Romae factiones Velinorum, Columnensiumque, quae tamen sunt sublatae: ex quo magis in Urbe Pontifex valet, sed numquam per illos tam ferae atrocitatis exempla ediata. At exteri fuerunt, inquiet aliquis. Sed neque hos tasse mox suo loco aperiemus. Nunc illud urgeo, ut producatur alia quis Romae, vel in Italia Princeps, Ciuisve ortus, qui tam s rus in Romanos Ciues suos suerit: dc tamen centum: octuaginta annis oppono mille ducentos octuaginta, & plures, qui trans
cti sunt ab imperio per Constantinum Romae inito usque ad aetatem nostram. Quod eo maris est mirandum, quod . primo cis uili bello Mariano usque ad Augusti Principatum numerantur anni circiter quinquaginta, quibus quinque priuati ciues, M rius, Sylla, Mia Antonius, Lepidus, Octauius, nihil diritatis iastos Ciues omiserunt, vel in innocentes, ut apparet .. Quam obrem nunc aliud peto, ut proferatur dimidium tot Ciuium, veli Principum, qui Romae, vel in Italia nati sevierint adeo in Citiues Romanos, vel Italos per tot annorum saecula, quae praeteri runt ab imperio Constantini, cum tamenintra annos centum vv. ginti os tot a nobis fuerint enumerati. Qind vero tot exigam F Satis erit mihi unus. Vide, quaeso,
quo me redigam . numerauimus Octo Ciues, Tyrannideq. arrepta Imperatores efferatissimos, Octauium, Tiberium, Caliguis iam , Claudium, Neronem., Othonem , Vitellium, Domiti num . Pro istis, qui intra annos centum octuaginta fuerunt, deatur mihi umis e nostris Romae Romanus, aut Italicus intra a nos mille ducentos octuaginta, qui talia patrauerit in Romanos . cum tamen post Constantinum Magnum Romae imperauerint Constantinus IL Gratianus, Valentinianus II. Consta tinus, Honori jastinis, Valentinianus II l. Maiorianus, Iulius ἈNepos, quos omnes, aut Romani sanguinis , aut Italici fuiste quidam volunt. Sed adhuc maiora sum dictivus, nihilq. disside tia a praescripto veritatis.
i Non enim modo nulli Romanorum, vel Italicorum fuit tamia in Romanos atrocitas. verum neque ulla fuit Urbs Italia, quae tot produxerit in suos, aut Cium, aut Italicos adeo saeuos ,
eosdem. Pontifici js legibus subiectos, Catholiceq. Religioni addactos. Numquid vero hic nobis erit finis Neque unum re-
132쪽
A periri contendo Italicum, qui in quemvis Italiae Populum talia iit ausus. quia, si perscruteris omnia Catholicorum , quos in pij ad ignominiam Papi s appellant , cquod nos gloriae ducimusὶ loca pet tot sa culta nullus reperietur' talis, quaIi h ee istis quilibet filii interuallo n .
133쪽
Atrocissima facta I Aremim P a Muvdecis barbaris nationibus
Italia sunt ilominati: elud shorre,id Durramotus, inundatio nes , Iterilitates, penitentia kι incendia, diruta Urbes, irruptiones barbarorum. Cap. I.
TAUiCI sanguinis Imperatores hu usque in italia regnasse , ac pessimos fuisse, ollendimus. Ex hoc exteri plero
ue omnes flagitiosi simi sunt domin rivi pudeat eorum, qui, Romano imperio stante , nullos exteros, quos ipsi Barbaros vocant, italiae dominatos es-- se, non sunt veriti memoriae mandare. CXL. Anno Christi centesimo impera Traianus coepit. Hispanus autem fuit . Nante ipsum nemo alteritis nationis, ait Dion, imperium Romanorum obtinuerat. praefuit annis decem & nouem, mensibus sex, diebus quindecim . Qui cum vocetur optimus, uno tamen munere glaciat simillia decem dedit, qui mutuis vulneribus ad oblectandum P pulum se conciderent. quod Dio refert . Illo imperante, magna clade aedium, Ti beris inundauit, ac pestis fuit. Hanc inundati nem Plinius describit lib. 8.ep. scribens ad Macrinum. Hic assiduae, inquit, tempestates, & crebra diluuia. Tiberis alueum excessit, & demissioribus ripis alte superfunditur . quamquam mssa, quam prouidentissimus imp fecit, exhaustus, premit val- iles, innatat campis: quaq. planum solum, pro solo cernitur: inde, quae solet flumina accipere, & permixta deuehere, velut obuius retro cogit, atque ita alienis aquis operit agros, quos ipse non tangit. Anio, delicatissimuS amnium, idem. adiace tibus villis velut inuitatus, retentusque, magna ex parte nemo ra , quibus inumbratur, & fregit, & rapuit. subruit montes, &decidentium mole pluribus locis clautiis , dum amillum iter quaerit, impulit tecta, ac se super ruinas evexit, atque extulit. viderunt hi, quos excelsioribus terris illa tempellas non deprehendit' alibi diuitum apparatus, ct grauem supellectilem, alibin ta ia i a instrumen-
134쪽
A'instrumenta rurist ita boues, aratra, rectores rhic Bluta
libera armenta: 'atque inter haec, arborum truncos , auc vel
rum trabes , atque culmina, varie vireque fluitantia. Ac ne illa quidem loca malo vacaverunt, ad quae non asceviit amnis. Nam pro amne imber assui uias, di deiecti nubibus turbineS r perrapta opera , quibus pretiola rum cinguntur: :l quassatin.:atque etiam, deculia monumenta. Irrita eiushiodi casibus debilitati. obtriti. de aucta luetibus damna. 2Iollo risii 1 l tuu isti mi Atti . IZnno 1eptimo Romae domu& aurea conflagrauit, quae urbem totam cingebat , Plinioreste tibi ιι candix s. decimo tertio PamB Theon tulmine est concrematum et quod Eusebius refert. . Anno praeterea decimo sexto tantus Antiochiae terraemotus filii, ut patiae totam subuerteritu cum. mea Traianus litem ret, ingens militum inmetus Italicorum, Romanorumq.cido
pressus. qurn ait Dion . injuna Urbe Antiochiae Omnis Oi bis rerrarum subiectus Imperio Romano detrimet uin accepit a Subuli- perii finerresudoexin Aegypto. Sc Cyrene, Romanorum, Graeco. mq. ducenta millia, in Lypro ducenta quadraginta millia trucidarunt . ut Dio sed bid. Haec scilicet illorum temporum fiscistas iis,qui Romani esse voluissent. -ZO lutatic t 26. Ita D:n b G a C It Vt iguun botius vocari Traianus possit, Romae certe, &i Italiae imperante illo maximae omnium clades intra annos decem in nouem fuerunt. Vt vix post Constant num .postit inueniri rem- pus,quo suerint Romae inundatio Tiberis peltilentia. incendium, ac denique tot millia Romanorum fuerint occisa, ac terra m
Anno Christi i 1α imperauit Hadrianus, quemnoni iispanica Patria,quibuslibet humani ratis studiis aptissima, sed saeuitia Ban. barum facit . Testatur Spartianus,lpium fuisse italaea Hispanien, i si natum, atque Hadriani Afri filium . de eo sic Dion ad finem vis D tae r Hadrianus in odium venit propter nefarias . N indignas eae- li des, quas initio, & iub Dein Principatus fecit. Et in principio et
Hadrianus, quamquam fini Princeps humanissimus . tamen, propter circis quorundam bonorum:Ciuiuin, quaς , α initio Principatus,m paulo antequam moreretur, sedit, culpa non caruit; parumq. abfuit, quin ob eam causam ne in heroum qui dem numerum resecretur. II. qnos, statim ut adoptus est Prin. cipatum, interfi iussit, suere Palma, Cellas. Nigrinus, de Lu
135쪽
rter quos Madrianus ,cum vulgo murmurari intes Egeret, Eoii Amodo se purgari voluit . verum etiam. interposito iureiurando, negauit eos iussu suo suille interfectos. paulo vero antequam discederet e vita, Seuerianum , F uscumq. nepotem eius necari iubsit. Et mox: Multos, propterea quod in aliqua arte, aut lacinia te excellerent, oppressiit, multosq. sustulit . cupiens scilicet ipse omnibus antecellere . ea causa fuit ἡ cur Fauorarum Gallum, ac
Dionysium Milesium sophistas tollere conatus sit . dum sectat aera cola tarderet. Haec Diom.1 At Spartianusi Facile de amicis, quidquid insusurrabatur.audiuit Hadrianus, atque ideo prinPe cunctos , vel amicissmos, vel eos, quos sumtius honoribus aeuexit, postea ut hostissim loco habuit, ut Tatianum, dς Nepote, di Septilium Clarum. Nam Eudaemonem prius conscium Imp xij ad egestatem perduxit i Pollanum, de Marcellum ad mortem voluntariam coegit; Heliodorum famosissimis literis lacessivit; Titianum, ut conscium tyrannidis, di argui passus est, de prostrisbi; Vuidium Quadratum. & Catilium Seuerum , de Turbonem grauiter insecutus est; Semianum sororis virum nonagesimum iam annum agentem. ne sibi superuiueret, mori coegit; liberitos denique, & nonnullos milites insecutus est. Et mox e Om-
nem quidem vis crudelitatis vigenitae usque eo repressit, donec Uin villa Tiburtina profluuio sanguinis' paene ad exitum venae tuc libere Semianum, quasi affectatorem imperij, quod seruis R sis cenam misisset, quod in sedili Regio iuxta lectum polito sedisset, quod erectus ad stationes militum senex nonagenarius processiliet, mori coepit. multis alijs venena data ab Hadrian Et post et Ob deues offensas plurimos iussit occidi. Ac talis ibit iste, qui imperauit, ut idem Scriptor prodit, annis XXI. mensi. hus XI. Fuerunt eius temporibus, inquit Spartianus, fames, pestilentia, terraemotus, ac Tiberis inundatio. DHadriano successit Antoninus Pius Nemausensis Gallus anno Christi 1 o. & praefuit viginti duobus annis, mensibus septem,
Hoc imperante, tanta Romae caritas annonae fuit, ut lapidibus a Plebe Romana, inquit victor, perstrmgeretur.
Circus etiam corruit, incendiumq. exortum trecentas quadraginta insulas, seu domos absumpsit. Tiberis praeterea inundauit, ut refert Capitolinus.
Anno Christi i63. M. Aurelius, & L. Verus Antonini Imperatores , Romae praefuerunt. & regnauit ille, hoc defuncto, an I. l . nis
136쪽
A dis decem, &nouem, mensibus nouem; quo tempore inquie Eutropius lib. 8. uniuersi exercitus perierunt. sub hoc enim tanatus casus pestilentiae fuit, ut post vici oriam Penicam. Romae, ac per Italiam, prouinciasque, maxima hominum pars, militum omnes sere copiae languore defecerint. Haec ille. Hinc factum, ut Marcomanni usque ad Aquileiam cuncta obuia in Italia v santes irruperint. Famem fuisse scribit Capitolinus, & inunda tionem Tiberis, his verbis: Interpellauit istam isticitatem, securitatemq Imperatoris Tiberis inundatio, quae sub eo grauissima fuit . quae res. & multa Vrbis aedificia vexavit, & plurimum P animalium interemit, & famem grauissimam peperit. ι ta Capitolinus . Et Aurelius Uictor: Per omnem Orientem, Illyricum. Italiam, Galliam q. bella struebant: terraemotus non line inte. ritu ciuitatum , inundationes fluminum, lues crebrae , locusta.
rum species agris infellae prorsus. ut prope nihil, quo summis angoribus alteri mortales solent, dici, seu cogitari queat, quod
non illo imperante Antovino philosopho) saeuierit.
Sic itaque , imperantibus tribus isti. Antoninis, tot, ac tamiae clades in Urbe, & Italia fuerunt, vitam breui tot, ac lautas exstitis e post Constantinum numquam facile legamus. 1C Anno i 8a. Commodus, patri succedens , rerum I blitus est annis i a. mensibus nouem, diebus quatuordecim. De hoc ita Lampridius: Adhibitos custodes vitae sue honestiores ferre non potuit, pessimos quosque detinuit. de submotos usque ad aegrutudinem desiderauit. Et e Honestissimos quosque aut per contumeliam , aut per honorem indignissimum abiecit. Rursus e Hac igitur lege vivens ipse cum trecentis concubinis, quas ex matronarum, meretricum q. delectu ad Qrmae speciem coniciauit, ac trecentis alijs p. beribus exoletis, quoS aeque ex Plzbe, ac nobilitate, nupti j sq. krma disceptatrice collegerat , in Pal D tio per conuiuia , α balneas bacchabatur. Et: Feminae nonnullae per prouincias a Perennio ob diuitias insimulatae spoliatae sunt, vel etiam interemptae. His autem, quibus deerat ficti criminis appositio, Obijciebatur, quod scribere voluissent Comm
.dum heredem. Iterum et Tunc primum vigintiquinque Conli tes in unum annum; vendita . omnes prouinciae. omnia Cleau. der pecunia venditabatis reuocatos de cratio dignitatibus ornabat; res iudicatas rescindebat. Idem Scriptor, plurimis connumeratis, qui per summum scelus occisi fuerant, subijcit: inter Plurimas cades multorum ciuium quasi quidam nouus Sylla,
137쪽
idem Commodus ille Pius, ille Felix finxisse etiam quanda contra se coniurationem dicitur, ut multos occideret. Et: Sacra Mithriaca homicidio vero polluit. cum illic aliquid ad speciem timoris, vel dici, vel fingi soleat. Et e Siquis sane se mori velle praedixisset, huncinuitum praecipitari iubebat. Mox: Multos
praeterea passim extinxit, alios quia Barbarico habitu occurrerant, alios quia nobiles, de speciosi erant. Deinde: Vendidit etiasuppliciorum diuersitates, & sepulturas, & immunitates malorum ,& alios pro aliis occidit. vendidit etiam prouincias, Ac ad mini strationes, cum hi, per quos venderet, partem acciperent, partem vero Commodus. vendidit nonnullis & inimicorum suorum caedes. Denique: Vrbem incendi iusserat ut pote Coloniam suam. Haec Lampridius. At Dion: Confunderem inquit, & perturbarem historiam, si scriberem accurate de singulis, quos iule adductus non solum falsa calumnia, di suspicione non vera, vorum etiam propter opes maximas, nobilitatemq. generis, excellentem praestantiam doctrinae, atque ob alias virtutes interfecit . Hactenus isti scriptores. An fuit igitur umquam talis in I talia Rex, aut Princeps ullus pan orbe Catholico toto, qui fuerit Pontificis Romani studiosus An is haec antiquorum temporum beatitudo CXLIV Sed, numquid alia luctuosa desuerunt 3 tantam finite inopia rei frumentariae scribit Dio Commodo imperante, ut Populus occiderit Cleandrum Commodi amicissimum. Idem scriptor, Per id tempus, inquit, tanta pestilentia fuit, quantam numquam suille cognoui . nam uno die moriebantur saepe numero ad duo millia hominum. Hinc ne sinis erit malorum Z Multi non solum s scribit idem in Urbe, sed etiam sub omni fere Imperio Romano necabantur a maleficis hominibus, quod acus oblitas ven nis quibusdam pretio, atque mercede adducti in alios conijcerent, sid malum etiam extiterat Domitiani temporibusὶ ob eamq. causam innumerabiles homines interibant. Bis incendiu uisse notat in Chronicis Eusebius; semel anno octavo, cum sulmine Capitolium, Bibliotheca, ac vicinae aedes sunt concrematae ; iterum duodecimo, cum Palatium. Vestae aedes, plurimaq. Vrbis pars est isto coaequata, inquit ille. Hoc late describit I Ie- Tod anus, Totum, inquiens, de improuiso Pacis templum consumptum inccndio est: quod unum scilicet opus cunctorum i ta Vrbe maximum fuit, atque pulcherrimum: idem templorum Omnium opulentissimum, egregieq. munitum, multM. Orna
138쪽
A tiun auro, argento. quippe uniuersi ferme suas illuc diuitias. quasi in thesauriim congerebant: idem . per noctem debaccha . tus ignis multos ex opulentis egenos reddidit . quapropter coni, munem quidem iacturain publice omnes, suam aurein quisque triuatim deplorabat. Sed , ubi templum omne consumptu i Lus est, plurima quoque , & pulcherrima Vrbis aedificia conda. grarunt : inter quae etiam Vestae templum, & nrultae praeterea , pulcherrimaq. Vrbis partes combustae , plur mo'. dies peruaga tum incendium lion prius sedatum est, quam repentinis imbri
B Ac talia temporibus his contigere; Numquam post Constantinum , nisi cum Ponti sex Romanus indignissime est habitus,
eiusq. auel oritas imminuta, & Oppressa is ut, cum Romae tertiam partem Gothi euerterunt.
Commodo occiso sustectus est Pertinax bonus Princeps, qui ob id a Praetorianis est intersectus post 81. dies. quod illi, rapinis, de iniurijs inferendis allueti, refugerent omnem disciplinam, rapere, inquit Herodianus, cupientes: ut sciamus, quo statu essent omnium bona ante Constantinum. Substitutus est illi Didius Iulianus, qui pretio comparauit aperte imperium vesC nale a Praetorianis anno I9 1. quo,& necatus est a Seuero.Obseruat Herodianus, ex hoc tempore fuisse Praetorianis immanem Ii. centiam rapiendi aliena,ac nihil non mali miscendi. quae videtur
fuisse causa, cur sustularit Praetorianos Constantinus. Ex hoc tempore praeterea lecti Imperatores plerumq. a militibus per factiones, ijq. lecti, per quos cuncta ipsis licerent, homines Barisbari, ac dirissimi, qui contra voluntatem Senatus, Romae, QItaliae per summam crudelitatem dominabantur. Igitur Anno I96. Septimius Seuerus Libya oriundus, e Lepti, CXLV. vi habent Spartianus, & Eutropius Leptis vero est in Libya, ut D discimus e Ptolemaei lib. IV. tabula Libyae II. & Plinio lib. V. est imperator factus a militibus apud Carnutum, inquit Sparsa nus. de quo sic ille: Post hoc de sua clementia disseruit, Seuerus, in senatu) cum crudesissimus fuerit, & Senatores conscript occiderit. occidit autem sine causae dictione hos nobiles. Et mox, enumeratis quadraginta, & uno Senatoribus, addit: Horum Igitur tantorum,ac tam illulirium virorum multi in his co sulares, multi pia torii, omnes certe summi viri fuere in intersector Ab Afris ut Deus habetur. Et post: Multos inter haec causis, vel veris, vel simulatis occidit . damnabantur autem plerique, M a cur
139쪽
cnr iocati essent; alij,cur tacuissent i, alij cur pleraq. figurata di- A.
xissent , ut esset Imperator vere nominis sui, utatu Pertinax , vere Seuerus. Et iterum: Inter haec Pe scennianas reliquias Plauti no auctore persequebatur , ita, ut nonnullos etiam ex amicis suis quasi vitae suae insidiatores appeteret. multos etiam quati Chal- deos, aut vates, de sua salute consuluissent , interemit praecipuesiis pectos,unumquemq- idoneum imperio. Rurius t Infinita multorum caede crudelior habitus. At Laio, qui tum vixit, in Sena tu Romae tum perspicuum fuit nihil esse in ipso Septimio Seu ro) boni Principis,tum vero multo magis no populumq. per ii teras perterruit : quippe qui potitus omnibus armatis militibus Sevomebat apud inermus omnem iram,quam Iongo tempore amte in ipsos conceperat: sed, di nobis timorem longe maximum fecit,cum se Marci filium,S: Commodi statrem diceret,& Com. modo,in quem antea contumeliosus suerat, heroicos honores daret . nam,cum haberet orationem in Senatu,extolleret Syllae . Marij,& Augusti acerbitatem ac crudelitatem,veluti rem tutissimam; modestiam autem, & humanitatem Pompei j, atque Caeseris, ut rem illis ipsis pemiciolam, deprimeret, ad defendendum Commodum processit, increpans Senatum, quod immerito eum notaret ignominia. Et post, ubi dixit viginti nouem Senatores ab G ipso necatos, remq. ad bellum deinde prosectu lubi jcit et Interea Plautianus, cuius erat apud Seuerum maxima auctoritas, quio Praefecti potestatem habebat, eratq. omnium hominum poterutissimus, morte affecit magnum numerum priuatorum hominu , ει optimatum . is erat homo inexplibili cupiditate: omnia enim petebat ab omnibus, & capiebat omnia; nullam q. gentem, nub Iam ciuitatem reliquit, quam non praedaretur z cumq. cuncta diriperer undequaque,ea congerebat in domum suam. Haec Diode Plautiano, qui socer erat Seueri,ac postea iussu ipsus est intem osectus una cum multis ali js, vel innocentibus. Hinc idem: Inte. Tea Seuerus aperie multas caedes secit, atque in primis Quintilli Plautiani viri nobilissimi, qui erat unus ex primis Senatoribus ecumq. iam esset grandis natu viueretq. ruri,nec quidquam quae-xerct,aut faceret curiosius, tamen calumniam non effugit,subi tus - est Haec Dio: qui deinde narrat, occisum Apronianum,qui Praeerat Asiae, non alia de causa, nisi quod eius nutrix somniata esset illum regnaturum : ob eamq. causam similiter occisus Marcellinus. Seueri haec ultima verba ad filios suerunt. Locuplet-
140쪽
ν tate milites e ceterm omnes contemnite. Begnauit annos dehcem - in septem, menses octo, dies tres. duo bes laxiuitiamsi sit contra Albinum, & Nigrum, diuersiis temporibus, ac locis, in quibus innumerabiles ceciderunt. sit .ia lino ἴ CXLVI 2 Anno at 3. . Antoninus Bassianus Caracalla, Patri, quem gladio conatus est occidere, successito statimque , ubi potuit Getam fratrem , a post multas utrimque suorumi caedes editas in Urbe,necauit, quidem in sinu matris , ut selus imperariret. Post hoc, ait Spartianus , Capitolium petiit Muci e clvos occidere parabat, astabiliter .est allocutus I innitensq. Ita, B: pimano, Chiloni, ad Palatium redi j x . Cum flentem ma trem Getae vadillet, aliasq. mulieres, post necem fratris muli res occidere conatus est. sed ob hoc retentuS.,ine augeret statris occisi crudelitas, Laetum ad imortem coegit, misso a sti eneno. ipse enim inter suasores Getae mortis primus fuerat,
qui BC primus interemptus est. ipse mortem eius saepissime sevit. multos, qui caedis eius conscij fuerant, interemit, eum, que, imaginem eius honorauis . post hoc fiatrem patru Hem Afrum , cui pridie partes de cena misex is iussit occidi; qui cum se praecipitasset percustarum timore, ad uxorem crure fracto erepsisset s tamen per ludibrium a percutaribus deprehensiis est, & occisus; occidit etiam Pompeianum Maro Nepotem ex filia natum, ex Pompeiano, cui nupta luerat Lucilla post mortem Veri imperatoris. Et mox, ubi retulit in tersectum summo scelere Papinianum Iurisconsultum, quod in
Senatu noluerit approbare sua sententia: caedem tueri talium q. -.IX
ipsius, Petronium, subijdit: Iisdem diebus occisi sunt in- .li enumeri, qui statris eius partibus fauerant. occisi etiam Liberti, Un Getae administrauerant. caedes deinde in omnibus locis . N. in balneis iactae , occisim nonnulli etiam cenantes. Et pi. '. rerlatis aliquorum, qni sunt crii ,nominibiis, addit: Mul tas prae, terea postea caedes in Urbe secit, passim raptis a militibus non . nullis homininibus, & occisi, quasi seditionem vindicans. Heb unam Pertinecem sussectum Coss. Ob hoc solum, quod filius cse .sit Imperatoris, occidis . neque cessauit umquam sub diuosis occasionibus eos interficere, qui statris amici filassent. s epe in Senatum , sepe in Populum supelbuna inuectus cst , aut eduetis propositis, aut orationibus editis , Sydiam etiam osset, I X adens futurum. Denique sic idem seriptor:Hic Naracalla: omniv .l uv