장음표시 사용
21쪽
v. a i turnus . gintaoctor c. loco E. I. reppne .lo- c. reliqui. reliquis coeu. .et loco. h. I 69 a. locis cum .dele istud, b. quingentesimum.quin cumva quagesimum a. - - 44 2o c. alpes. appenninum b. tres . duas Iα6 b. tales. talis magnam. magna at a. ircs. res regionus. regionum
t d. ditissimis. dirissimis 37o a. h. hunc sub. sub hune ' b. aedibun. aedibus
33 e. caeteris . reliquis ' et 1 a. testatur. testetur 61 d. centum.ducentae I7y a. mortalium . homina . 63 b. audiet.audeat et 8s c. seriaque serioque 6 3 atntam. tantam Isi c. scriptores . scriptores 67 d. aniaduersum. animad- . tradunt Dersum I9 c. possidebit possederit 16 a. tantu incenderit. tan- et os b. ad laudem. ad gloriam tum combusserit. Mo. a. cum in. cum se in 24 c. octuaginta.vigintiduos d. electionis. electioni is7 a. voluit. potuit 12' a. scientiores . scientio I b. ducis. duces res aliarum et I 2 d.ac tot. atque a tox a o c. rotinuS. protinus , io a. quod Galba.cum Gai 241 b. qua in . quam . mino. ba rasunt omissa. nam, 3 b quadragintaqninque . lector Prudens , ea quadragintaocto cognoscet.
22쪽
mpudentia medacia Maccitavelli in P essos Christianos, in Mosem, in Dauidem, in Gallos, Germanos, Venetos, aliam .h si od
. AT VR A compa tum vi mus , vh quocunque praestantiorauint, illa si conuertis tu nimalia,sint alijs longe deteriora, quod aderareriam test 9 vide Angulica: qnidem
metes tantio linis τροuitriud effugereι& quae illarum sei abalienanerunt a summo bono Meti Fonte Beatitudinis , .& luminis Deo corruerint in prohandissium tenebra&, & omnium maximas aerumnas a Neque tamen harum rebellio quidquam nocumenti, audindignitatisatiniit caelitibus alijs, qui in fide persistentes supremς iveritati adhaeserunt. ut iam miran dum non sit extitille Italicum Macili uellum, qui mendacia portentosa, ac monstrosissimas opiniones memoriae prodideririt, quamuiS pugnent contra omne i Eonesium, commodi inque sue publicum , siue priuatiuu . specie laco praesentis o tegenS eas, quod e manibus illico stans infixa moriferi ve . neni spicula venis , di cordi relinquat. NHης, ro gentilibus eius
23쪽
esum quidquam nocumenti debet afferre a Mim nam' Aquanti sortimur a Deo, non ab hominibias, ab s s selum cor. , pus habemus; atque ill am Christus abluit de ab omnilabe expiat caelestibus lauacris ex intimo sui pectoris alt8 dept m ptis. Christus ortum ducit a Raab meretrίω, ah impijs 'gibus OchoZia, Ioas, Amasia, Achaz, e quibus Ochozias gentibus est ex Athalia stia turpissimae Iezebalis, neque t men supremae illius vel Diuinitati , vel humanitati quidquam tuerunt ista ossicere . Quin id meost eritimus in rebus, quae generantur, ut ab omni rerum naturii secernatur quidquid est virulentum, Wscet u li ex la parteri ut ex alia a B quod producitur ni praestantius ςa fructuosius. sic vepres hinc acutissimas spinas emittunt, ut inde odorati ssimas, ac suauissimo fiuctii excellentes rosa seducant; similiter e taliado caule, & frutice inamoeni aspectus exoriuntur Lilia sormosissima, ac iucundissime olentia. Quamobrem siquid fuit in Macchi avelli stemmate abominandum de virosum,id abi jt, ac se contraxit in eum solum, ut alia deinde sermina se profundant in lucem plenissima decoriς, & cuislibet bonitatis.
Et quidem vix credi poeusi. i ilialedicta congesserit
in ipsum Christum , Elistique religiostem, quanta in omne csinceret Virtutis ossicium,quanta in Praesules Christianos, quanta in sanctissimos viros, quanta in laudatissisimas natione , Audite ipsius verba, nequis impudentissimus audeat asserere aliquid amplius nobis excidisse. quando occorre, che ut' o dinatori delia noua sella sanodi lingua diuersata spelagono facit mente, la quat cosa si cognosce considerando i modi,c'ha tenuit la religion Christiana contra alia settagentile, Iaquale ha cancellati tuiti gl 'ordini. tulte te ceremonte di quella e spenta Ogni n emoria di quella anticlia Theologia. vero E, che non gli e fuscito stagnere in tutio Ia notitia delle cola Ddagi'huomini Eccellenti di quella. it che e nato per hauerquella mautenuia la lingua latina, it che sectono sorZatamente hauendo a scri re questa lege noua con essa, perche sel'hauestimo potula scri re con noua linpua considerate l'al-tre persecutioni. chlassi feciono , non ci farebbe ricordo al-cuno delle cola passate .echi legge i modi tenuit da S. Gr gorio edalli altri capi della religion Christiana, exedra conquanta ostinatione e persemita no tutae te memorie antu
24쪽
A the ardendo prede poeti, e desti historis, resnando rima ' seni, e guastando rem attracota, che rendesse alcuu segnoeellant hila, talchesea questa persecutione esti eues sinoaggiunta manuoua lingua, si sare e M uto b it Ttem po omi cosa dimenticata .. E da credere per tantoquello, csa voluto fare la religion Christiana contra la evagentile, lagentile habbilatio contra quella, chera mandi ais i e perche Ie setae rivn cinque, o in vn siet anni variano duao tre veste si Peracla memoriae delle erata fatis inaura a. quin
B ''Bone Deuk, huid vini biberat hic homo, ut tot mendacia x- Nil
tam paucis verbis. emoueretri claris ira dignoscamus i planaveritatem, singillatimque enumerem nς, & confutemus illa. olo ac primum,quodest vires defuisse Praesulibus Christi aliae reli- ionis, non mentem cupientibus linguam latinam proruise . . a tinctam,id admissum constat, ut nihil aeque contra Dei co situm,contra omnes Pontificum Romanorum conatus luerit,iquam ut lingua latina in sanctissimo crucis ligno conlecrat tolleretur. Annon inter alias linguas, quarum scientiam diuis
ni spiritus illapsu mirabiliter Apostoli perceperunt, praecipua C suit latina λ Et quomodo vel hanc, ver vllain liniluarum tale. hrium voluerunt nostre Religionis primi auxistites abolitam In more positum volunt suisse,ut Missa,quam vocamus in publico conuetu Christianorum celebraretur quolibet de stilo. Atque haec perscripta fuit latine Grece, Hebraice , byriace, Chaldaice, Aethiopice, vi aliqui collegerunt, de in his Pam melius. Et qui fieri potuit, vi vellent ex his vllam deletam riRomani Pontifices inconsilijs sitis nemine tempore ullo loqui permiserunt, vel ex quo pulsa est ex Italiae limbus avar barorum furore lingua latina, nisi latine. Quin Rςgum re , motissimorum ex ultimo Oriente, Occidente, Indi j ipiis legaeti no audiuntur, nisi latine loquantur,aut adhibeant interprete latinum. Rursus iidem Prisules linguae eiusdem dis tutati sunt aduersus garrulos quosdam Graecos, Pi a Mquet elitteris Leonis ix. aduersus Michaelem Patri am. obrem videmus illius usum magis religioseri nolimriim Uadio dilatatum, dilatata scilicet peripsos CPristiana ligioni'
quam per Imperatores Romanos. Hinc omnes au o S li
nos linguae Grecae, Hebraicae,& trium et bicaeu' linguam
latinam transatos videmus, quod Olim noti x '
25쪽
rendi nus cx antiquo tempore aduersus haereticos. mysteri nostra non esse vulgaribus vobis explicanda, sed latinae linguae omnino relino uenda ; quomodo igitur nostri cog tarunt aquam lmyiamiamaam perdere, quomodo non1 omnibus modis retinere, . Namplificaret oriri quot modis eam dilata sunt. dc' pland illam vel uno rcciangustarivat 3 Atque u Ugnoscamus Fquatia. ameram' io iste asserimus aemmum Dei iujsib M. latino ieri mei liuina cuncta perscria herentur . Audi Isaiam, in loquela enim labi j,&lingua al- tera loquetur Deus 'ad populum issum. En ut diuinae vo- Bluntatis haud fuerit aboleri linguam. latinam; sed conseruarrit eamque esse , rquam populo suo Deus loqueretur, esiste x ult non Laim ium, sed vires nostris defuisse ad illam ex x. terminandam ctim nescientibus, illam De insudelit,n
menda. strinolitarint nisi eadem loqui i Quid autem garrienostroscium. vi adactos eam non extirpsse , quod cogerentur illa chiltia-Mam legem poscribero λ. Videte impla, & ebriosa somnia . ει cur Iallae compellebantur,. non Hebraice, aut Grece P cur non poterant He tace'. ant Grecε duntaxat scribere, ac latina verba rori itinere quid omni mi op compellebat enoque vi vide is quem deliretiste Mattinuς aeuangeli uni Dipsit Hebraicὸς SS Ioannes, &Lucas Graece, unus Marcus Latine, sest Acta Apostolorum, Apocalyplis. epistolae ple-reque omnes excepta una vel altera quae .Hebraice, reliquae olia ars Graeco seri notae sunt conscriptet. Sic. igitur Onanes libri , qui nouo estonen o attribuuntur, sunτ alijsquam latinis hocabulis exarahi. . Et id somniatu ciste legem nouarii, qtis Vocatu finiandili uita, necessario Latin, a nostris tradi tam λ Nihil minia. nisi quantum sule obtemperandam caele- sti decreto , cuius potentiae sic omni a subiiciuntur, ut facilliti Dmum sic illi, si voluisset, stirpitus exstindere omnem latinae linguae membriam . sed contrarium iam statuerat, ut proba-3' uimus ex Hasa, ac li4guatiam missionibus. Sed illud quomodo ferendum p a Prssulibus summis Christianae religionis op ra poeta turi latinorum combusta. videte actueranter diactum simul. atq- 4mpudenter. Et suaenam proferatur vel
unum flammis traditum. Non poterit . quin antiquorum v tum, quos Graeci celearant , carmina magis extant apud nostros Theologos eorum voluminibus intexta ,' quam apud
26쪽
quosvis a nobis alienos scriptores , quod liquet e libris Cle, mentis Alexandrini .es tuli ini martyris, neque piliguit ali-ruando ipsum Apostolum Paulum citare Arati, & Epimeni. is versus . illud namque est Epimenidis , quod ad Titum
Cretenses semper mendaces, malae bestiae, ventres pigri. Alind vero Arati eun .
ipsius enim genus sumus. Clemens Alexandrinus refert eiusdem Pauli verba hortantis, ut legerentur poemata Hystaspis . & Sybillarum . Iulianus imperator, cum videret nostros e lectione antiquorum scriptorum s timere argumenta, e quibus impietas eorum clari Dsime redargui pollet, vetuit a nostris ea legi ,& haberi. Extat oratio S. Basilii, qui multo ante S. Gregorium fuit, explicantis rationes, quibus multo cum fructa legi alienorum a nobis scripta pollent. Extant multa nostrorum carmina e Vergili j carminibus ipsis composita, ut Probae Falconiae, de siqua sunt aliorum, qui vixerunt ante tacula S. Gregorij. qua fronte asseuerat iste poetas a nostris vllos antiquorum
crematos λ haud ita pridem Concilium Tridenti mim in ignem proiici inandauit e Christianis aliquot poemata. speciatim permittit antiquos latinorum retineri, quamuis obsccenos modo ne prslegantur pueris. Atque ita tantum abest, ut pristos iubeat abiici, ut potius nostros in cinerem redigi, conseruari illos velit. Quamobrem magis illud est falsum fuisse historicorum volumen ullum iussu Pontificum nostrorum crematum. Nam quod quaeso per ipsiam Deum , quo sanctius nil fingi potest Atqui luce meridiana clarius est, cuncta antiquorum scripta a nostris, praesertim vero monachis asserua ta in monasteriorum bibliothecis, ne ab irruptionibns, ac dis reptionibus barbaricarum gentium prorsus exterminaretur. Quomodo autem multa perierint altius principiu repetentes explicabimus . Caesar usus est maximὰ aduersus Pompeium Gallorum copi js auxiliaribus, ut est in commentarijs Hircij,
deinde insius nepos Augustus eosdem duxit in Antoniu ; quod ille versibus mandauit . 1
27쪽
Ad hune frementes verterunt bis mille equuGalli canentes Caesarem. Imperatores post haec alij successores istorum non amplius
Romanos, & Italos ad bella exercuere, di eduxerunt , sed exteros. demum vero delecti Imperatores exterarum nati
num, ut Traianus, BC Hadrianus Hispanienses , Antoninus Pius Nemausensis , Septimius Seuerus Lybicus , Maximinus Maurus. Heliogabalus Syrus, Maximinus Thrax, alij-que barbarici sanguinis, atque a Senatoria dignitate 5 ordine alieni, literarumque expertes . Romae porro erant Pretioriani milites equarumvis gentium colluuione commix ri, qui plerosque Imperatores pro libidine occiderunt, alios ipsi subi lituerunt , diuina, humanaque omnia proculcantes. Ex hoc latinae linguet stri plores evanuerunt: neque post Traiani obitum suit ullus prope, cui gradus aliquis nobilior inter latinos debeatur, quod scilicet honor nullus baberetur artium liberalium professoribus, sed militiae soli: Romanique fc Itali ab hac abessent,& otio siimmo marcerent. Quid testis est Dion a Domitiano philosophos esse vel occisos, vel ad necem quaesitos; ab Hadriano autem prestantissimos quoslibet in singulis artibus interfectos. eoru que sectatores oppressos. Eadem fere Heliogabalus, quod resert Herodianus. At multo truculentior Caligula, qui statuas omnes illustrium vi rinum , quae in campum Martium trans t. tae iuerant , IatEdisiecit, ac vetuit necuiv tuent i imago peneretur absque ipsus consensu ; Homeri poemata cogitarit abolere, Vergilij, ae Titi Liui j scripta, & imagines parum abfuit, quin ex omnibus bibliothecis amoueret: quae Suetonius testatur. Haec est igitur causa, cur usus Latinae linguae , omniumque ingenua. rum disciplinarum iacuerit. Edat Macchimellus, si quidem: potuerit, aliquem nostrorum Pontificum , qui talia cogitauerit,nedum perpetrarit; nominet unum . Sed enim ciam post Caesarem, di Octauium milites externi bella tractarint , I talique , & Romani luxui se dediderint, hinc factum, ut Odo cer Herulus, qui imperatoribus militabat, Italiam occuparit, ac mox Ostrogothorum Reareheodoricus a Zenone imperatore haeretico, & hoste pontificij nominis immissus eandem sibi vindicauerit, quod Iornandes, Paulus Diaconus, ac
28쪽
Ai Zonaras stantur. Inde a Narsete euecati Longobardi, Q. sistente iamdiu Ioanne Pontifice Romano, eandem diu tenu runt, ac vexarunt. Ob has igitur causas artium liberalium studia sorduerunt, ac libri plurimi amissi. qui vero superfuerunt avidis Christianae religioni potissimum deditis conseruati sunt. Illud certum libros Ciceronis Ide finibus, ac de legibus in Germania repertos a POggio Florentino in quodam monasterij bibliotheca . sed illustriora fient haec, si consider
uerimus aliud istius inplum mendacium. A nostris imagines r. antiquorum contritas. Quasnam Z Non enim de idolis agie, B sed imaginibus alijs homninusserumque antiquarum. verum
quod attribuit Ponti scibus Romanis A Caligula id factum frupra e Suctonio docuimus. A Pontificibus nostris ecquando unquam quaeso Atqui longe contrariu doceamus, & quomodo illae perierint explicemus. Valentinianus . ij. Ponti siciae pote, satis, ut infra aperietur, violator , occisus est Romae Maximi dolis. hic arripiens imperium coniugem sibi illius Eudo xiam adiunxit, cui facinuS in virum priorem commillum p Iam secit. Impotens animi mulier, ac vindici et cupida acce fuit ex Africa Genstricum Vandalorum Regem, qui Maxi C mum deiiceret imperio, & necaret. Is maxima comparataci alle Romam venit cuncta euerturus, sed occursu verba sunt haec Pauli Diaconi lib. xv Leonis Papae mitigatus ab incen dio , caedibus, atque suppliciis Vrbem immunem seruauit, omnibus tamen opibus ablatis. Haec Paulus. Addit Proco .pius lib. r. belli Vandalici statuas ab eode in Rege abit ractas, navique inpositas,idi coorta tempestate in mali submersas. Non itaque nostri Praesules eas demoliti sund . longe secus . Peiora namque egisset Gensericus, nisi Leo Papa iplum flexisset. dc quid putamus acturum fuisse Attilam, qui diruerat
D Aquileiam,Romamque properabat infandaqusque minitans, ς Φρ' niti idem Leo peruicisset, ut iam iam Padum traiecturus ille ab incepto desisteret, atque in Pannoniam rediret Tantum si '' abest igitur, ut nostri Antistites huiusinodi ruinas ediderint, rςV
ut Per eos factum sit, nequando ederentur. Testis est inter Zρ μ' alios Lozimus Innocentium Papam se se Rauenam Contulille. ubi tunc Honorius Imperator morabatur, contendentem, ut pax inita a Romano Senatu cum Alarico Rege Gothorum ab eo confirmaretur. Verum dum rem protrahit ille, de inno.
29쪽
Alaricus Vrbem coepit, ac diripuit, non direpturus, s Ro- η mano Pontifici paritum sui ster. Testatur Procopius Pelagium Romanum Diaconum, qui postea Pontisex late, estici lue pre-c: bus suis, ne Totilas V rbe capta magis in eam saeuiret. Ne monon scriptor asterit euocatos a Narsete in Italiam Longo hardos,ac precibus Ioannis Paps impetratum, ne multo ante se se effunderent in eam, retardatosque Pontificis Romani stid io non modo tunc, sed etiam postea st pius impetus illorum ,
ne atrocius in Italos, eorum res,ltaliamque totam vastandam ferrentnr. Illud certum, sicut absente innocentio, eiusquo
monitis reiectis Roma direptam ab Alarico, sic expulso Silue rio Papa, Vigilioque ipsius silccessore in carcerem Constantinopoli coniecto Romae tertiam partem dirutam a Totita, ita liam vastitatibus deturpatam , quasi prςclara Vrbis monumenta , & vlla ipsius pars euerti haud potuerit, nisi abducto ab ipsa Pontifice Romano, quod e Procopij scriptis apparet. Quin tunc deletiomnes Gothi, ac finis est factus cladibus per eos inserendis, cum Romam redijt Ponti sex, & ab Imperat re e vinculis, quibus Constantinopoli detinebatur, est absoluistus. Quod igitur blaterat iste homo monumenta antiquitatis euersa a Pr lulibus nostris , imagines confractas Idolorum forsan, ac Daemonum Num vult istas integras, ac stantes &Euangeli j doctrinam iacero,& intermoti Sed neque illas omnes, ut aliquas demus, contritas fuisse a nostris Anti stitibus liquet e libro Tosmi quinto . De reliquis nihil minus dici potest. Atque illud prorsus impudentissim E amrmatur, conatos illos abradereonine vetustatis indicium. Proser bone limmo vel unius testimonium, nisi an ei astui similium recenti rum forsan aliquorum , quos vel imperitia , vel odium religionis agit transuersos , ac percipites. Nos contrarium fecumus illustrissimum, quod pertinet ad imagines, di cetera huiusmodi. Certe antiquae superstitionis ritus, ceremonias, opiniones varias Deorum, de quodcunque ad ista pertinet quamuis omnia radicitus suerint exstirpata, quoad in pictatis cultum quantum ad memoriam tamen clarius, sultus,ac distinactius di scimus ex Apologia Theophili Antiocheni,Iustini Martyris, Arnobi j libris aduersus gentes , Tertulliani, Nazianzeni orationibus in Iulianum, Ambrosij, ac Prudentii aduersus Symmachum, qui scriptores fuere e nostris omnes, quam e quouis antiquo, atque a religione nostra alieno . Enimue.
30쪽
Α ro nostri haud curarunt quedam simulacra tolli, potius id stiduerunt, ut aliqua permanerent ad redarguendam gentium stoliditatem, quae talia monstra diuinis honoribus prosequi non stomacharentur, quod habet Eusebius in vita Constantini 3. c. I & Socrates in historia sua, qui narrat Ammonium Gramati- Socr. lib. cum saepius indoluisse, quod simulacrum quoddam ad stupiditatem gentium nimium ridicula colentium detegendam, non fuerit a Christianis contritum, cum reliqua ad nihilum redacta fuissentia, vel conflata in nummos pauperibus erogandos . In uniuersum porro, quod spectat ad mores, & ordines h priscorum, quod asserit , deleta cuncta a Praesulibus nostris , γ.η id uniuerialiter dictum constat esse mendacium. Deleta sunt illa tantum, quibus impietas conseruabatur , ac salsorum numinum cultus. At illa, quibus vera pietas non imminui, sed augeri poterat, vel in Deum verum quoquo modo referri,
ac per se non erant impia, non curarunt aboleri . non enim
tollit naturam gratia diuina, sed perficit. ac squid est natu rati consonum lumini, non extinguit illud, verum maiori Di uinitatis splendore iacit illustrius, ac fulgentius . Geneta timque pretcipitur illud, quod ApostoIus de se ipso asseuerat omnic bus omnia factus sum, ut omnes Christo lucrifaciam. Vt igitur Christianus Priesul alliciat homines ad pietatem, illis, quantum veritas aeternae iustitie permittit,se se assimilat,amorem sibi concilians, cum scriptum sit, omne simile appetit suum simile vi e x hoc amore iacilius eos perducat ad bonum, quod ipsis exoptat. Apostoli prius non vescebantur cum gentibus alijs, id vetitum Iudaeis erat, neque immundorum , si cuti vocabant, animalium, quidquam gustabant. Gentes aliae contra , passim comedebant. An hunc Apostoli, ac Romani Antistites gentium morε sustulere,contrariumque adduxereλ13 Quid i nonne illis templa erant, conuentus in templis, preces multi gestus supplices, supplicationes ipsae, ieiunia quaedam, festi dies, ornamenta sestorum, plurimaque huiusmodi, quae idcirco mala erant, quod Idolis exhiberentur, aut falso existimatis Deis, sed bona fiebant, ubi vero Deo reddebantur, quod ipsi debita forent. collegit horum multa Baronius noster primo annalium tomo, ac Stephanus Durandus libro de ritibus. Apparetitaque falsum, quod iste uniuerstiliter dixit Christianae religionis Moderatoribus hunc animum suisseia, hunc conatum, ut omneS ordines, ac mores gentium delere .