장음표시 사용
31쪽
tur. Quod vero adijcit magna obstinatione Pontifices nin Astros omnia vetustatis monumenta insectatos, hxc certe vituperantium vocabula sunt,& crimini dantium id quod fieri poterat , ac iactam somniatur. Quid ita An quod allirin lut initio libelli sui, nullum Principatum polle excitari, aut contineri absque religione Z dein vero improbans Christumi religionem, quod imbelles homines faciat, de inςptos impe
rijs tuendis, addi P eum, qui religione pretuia vult aliquod regnum statuere impimis debere opinionem Diuinitatis sibi, ac rebus suis, legibusque comparare, sed armis uti in aduersan es,& obedientiam refugientes. Cum vero Chri iliana religio Bnulla vi bellica, sibi fide verae Diuinitatis a Deo communica tς,6c emanantis conciliarit,incredibilemque patientiam exhibuerit in abominandis gentium superstitionibus, ac tuendo Dei vero cultu, imperia maxima suis hac via pepererit, nunquid haec iste obstinationi ascribit Audite mendacia concine nante & cognoscite eum qui Praesuli Romano detrahit, a rei, quis non attinere. In vn altro modo fi spere l'inuidia quando o per uiolenZa,O per ordine naturale muolono coloro che s no stati tuoi concorrenti, ne i venire a qualche riputatione, &
e impossibile, che mal s' acquetiuo, e stiano patienti, e quam do sono liuomini, che siano usa vivere in una clita corrotta, doue l' educatione non habbia fatio in loro alcum bonia, e
impossibile, che per accidente alcuno mai si ridichino, do per ottener la vogia loro, e per fatis fare alia loro peruersiti Sanimo sarebbono contenti veder la rouina delia lor patria, avitariquesta inuidia non ci e altro rimedio, che la morte di coloro, che i hanno, e quando la fortuna e tanto propitia λqueli liuomo Virtuoso, che si molano ordatariam te diuemia langa scandalo glorioso, quando seneta os aculo, e senta os- ostia ei puo mostrare la sua Virtu. ma quando ei non habbi questa ventura , . i conciene pensare per Ogni via a torseri dura zi prima, ch et facci cosa alcuna, si bil ,gna tener modo. ch et vinca questa dissicotta, echi legge la A baia seia fatamentev dra Moise effer stato sisretato ad ammaa Zare infiiti h io mini, che si oppane Iano a diseg ai l . ἰν , hic non Ob t apescat ad men iaciatam porte si Nain tuas Woyses ipse occidit aduersantes imperio stoe suis aemulis ζBella nunquam
uit , nisi aduerius hostes populi HDrei. Ex Haebruis, qui
32쪽
A Imperio ipsus restaurentur, aemulum neminem prorsus ipse
occidit . qui mandata diuina violarent hos necundos legibus cauit. At qui parere ipsi recursabant, eum Principem nolebant agnoscere, mirabiliter a Deo sublati sunt, Core, Datha s. Ec Abiron secessione multorum facta, & seditione commota absorpi sunt inspectante omni populo, a terra dehistente cumpliarimis suorum. Rursus paulo post irruens in eum, cogna Nn.ittosque ipsius populus bis igne caelitus misso est absumptus, ac rasi prscibus ipse , t lauribuloque admoto frater ipsius Aaron ipso Moyse mandante fl)mmas extinxisset multo plures in-B cendio sui stent enecti . Tantum igitur abest,ut Mo ses ad obe dientiam sibi ab aliis prestandam gladio sit usus, vitamque aemulis aliquibus abit uterit, ut potius auerterit ab eis mortem diuinitus inflictam. atriobrem se de illo in Numeris,erat
enim Moyses vir miti II mus super omnes homines, qui mora- bantur in terra. & sane ita fuisse constat ex iis omnibus, quae cum Pharaone egit, omnia patientissime toleraris , quamuis abipso Deo Deus Pharaonis constitutus suisset . Quot igitur hic mendacia coaceruauit Macchiauellii innumeros enim di- 1 Ο.xit interfectos a Moyse et mulos, & inludentes ei Principatum. Atqui, neque unus est paremptus . Innumera igitur mendacia euomuit . atque eo magis quod plurimos ex aenantis,' contumacibus a morte seruauit animi placiditate . quod ita a
bonis Regibus, di Imperatoribus iactitatum declarauimus libro de imperio Virtutis aduersus hanc pestilente doctrinam. Quid miramur autem tam sede mentitum Macchiauellum adnersus Moysem legislatorem, quando multo in piora, ac
salsissima in Dauidem scripserit Z sie enim de illo Alterando te E. I.c. scose noue te menti de gPhilomini, ii debbi in gegnare, che λο n quelle alterationi ritenghino piu deli' anticho che si a possibile, e se i magistrati vatiano e di numero, ed' autorita, edi
tempo da glantichii che almeno ritenghino ii nome, e qu sto, come nodoto debbaosseruare colui che vutila ordinare una poteneta a l luta,la quale dalli aut hori δ chrariis a Tyran
33쪽
sata , come e nella Citta sare nil oui sp rni don nitori nomi , i Iecon nuoue authorita, n nuoui liuomini, fare i poueri ricchio come sece David, quando ei diuento Re . qui esurientes im- , pleuit bovis, S diuites dimisit inanes. edi sicare olire di que- 1lonuoue Citui, distare delle falle, cambiare gi' habitatori
gnosca da te. e pigliar per tua mira Filippo Re di Macedoniat 'ailrt d Atellandro, ii quat con questi modi di picciolo Re di uento prencipe di Grecia, e chi scriue de lui dice, che tramni to gl liuomini di prouincia in prouincia , come i mandriani
tramutano te mandrie loro . sonquesti modi crudeld mi, e mici d ogni vivere non solamente Christiano, ma humano, - .et e debbeli quaslinque liuomo fuggire, e voler piu tolio vivet priuato , che Re con tanta rouina degi liuomini. nondimeno colui, che non vuole pigliare quella prima via dei bene quam, do si uoglia mantenere, conuiene, cli' cntri In questo male is .ci, magi liuomini. pigliano certe viedet mezeto, chelono dan. nosissime, perche non sanno esser ne tuiti buoni, ne tuiti cat-tiui, come net seguente capitolo peressempio si mosttera. G 7 . Quis audiuit umquam tam crudelia, tum prodigiosa nos
illa consutauimus abunde omni argumentorum genere libris de impcrio Virtutis. Uerum, quod pertinet ad rem proposi- μ' tam, quis hic non abominetur impudentissima mendacia aduersus sanctissimum Dauidem 3 Imprimis ne exhorrescamus Tyranni mores induere adducit Dauidis exemplum quasi Tyranni, cum nemo fuerit illo humanior, nemo mansuetior, uta ut stiptum sit, memento Domine David de omnis mansuetudinis eius. idque palam fit ex iis, quae cum Saule innimici imo Rege egit, a quo toties contra omne fas ad mortem P petitus & quaelitus, cum posset eum tuto non semel occidere, noluit, quamuis certissimo sciret se unctum Dei iussu Regem Hebraeorum, regnumq; Sauli ablatum . quin iussit occidi eum, qui mortem Sauli iam animam agenti, cum proprio se gladio transfixi stet , ipso iubente Saule accelerasset alios omit ter interfici mandauit, qui Saulis filium Misphoset peremis sent, licet cum Davide qui de voluntate Dei tam regnabat , bella administraret. At quomodo in Dauidem c uenitillud, esurientes impleuit bonis, di diuites dimisit inanes, eo, quo.
34쪽
A fing t iste modo)Haud poterat e tota antiquitate Hebr ruinproterri exemplum magis dii sonum, magis contrarium Tactareae , quam scripsit, doctrinae. quibus enim suorum populis abstulit bona Dauid Z quos ex uno in alium lotum transtulit Atqui scimus imperante Deo distributam fuisse inter Hebretos Palestinam, singulis tribubus assignata loca, lingulis contribulibus attributos fundos,qui nullo modo posteris eorum possent auferri, quod si venditi, & obligati sutilant. quinquagesimo quolibet anno si ubileum vocabant red ibant ad antiquos
dominos omni vinculo soluti. quodadeo seruabatur, v B neque potuerit Rex Achabus auferre a Nabotho vineam,
niti per summum scelus. Et Macchiauellus 'tamen est ausus tam prodigiosa, tam falsa in Dauidem cominisci atque veta perniciosissimum venenum credulis, &impiis facile propinaret melle e lacris historijs desumpto poculi Isthalis ora mendacissime aspersit, de ante exemplum Philippi Macedonum Regis proponere personamDauidis iuxta ingeni j dolo fi commenta falsissime depicti non dubitauit 3 ac deinde audet viam
mediam dicere damnosissimam damno lissimum vocat, non esse efferatissimum Z Hic omnes omnium saeculorum morta- C les aduoco, & rogo, an suerit ullus umquam scriptor,qui tam nefanda sit ausus litteris mandare. Nos certe nulla non exemisplorum copia, vel ab ipso animantium ratione expertium victu petita, apertissimum fecimus haec esse contra omnem veritatem& bonum.Instar omnium sit Philippus ipse,qui suae coniugis machinationibus, atque ut aliqui volunt, Alexandri fi- iij tacito consensu, miserrime est interemptus cum secunda coniuge, filijsque ex illa susceptis . At Alexandri progenies quam periit infeliciter quam miserabiliter est trucidata, Sed quando iste homo sapiens tam falsa in Praesules Christianos, in Moysem, in Dauidem iactauit, tolerabilius existimabitur, quod maledico stylo in Gallos , Germanos mem riae prodidit , haud veritus nobilissimas nationes conuicis
turpit simis onerare . sic enim libro tertio cap. 3.
Clii legger, te cose pastate delia nostra Citta di Firente, e considerata anchora quelle che sono ne prossimi tem-pi occorte , trouera i popoli Tedeschi, e Franciosi picnid' auaritia, di superbia, di ferocia, ed' insedella. Leuius ducant iam tantam sibi inustam notam Galli,
35쪽
Germani, cum neque hic Christianae religioni, neque Viri Ai tutibus veris, neque Praesulibus Christianis ignouit.&qu
niam nemo aut Gallus, aut Germanus, quod sciamus tamsteda mendacia in populos multis partibus laudabiles consu- tauit, nos hic haud grauabimur, cum pro veritate stemus, ea refellere. Illud inprimis constat,cu Florentia exigui nominis esset imperio Romano stante, ac Longobardis regnantibus vix enim nominatur ab ullo latinorum scriptorii isu ille init aurata postea, di a iundamentis pene conditam Pontifice Romano, ac Romanis adnitentibus, qui plurimos ex Vrbe colonos in eam Brem misere,per Carolum Magnum Gallorum Regem, posteris eius inceptum nobile promouentibus , quod testatur latissime hanc totam rem dei cribens Ioannes Uillaneus Florentinus scriptor lib. 3. cap. I. ex illo libertatem quandam nactas Italiae totius Vrbes insta ostendemus ex Othone Frisingenti. Idem vero Villaneus refert lib. 4. cap. i. &l sequentibus ab Othone Primo imperatore , ac Germauorum Rege plurimis bonis, ac priuilegijs Florentiam fitille amplificatam, neque ab hoc solum , sed etiam ab Otthone Secundo, di Tertio ut idem scriptor narrat eodem lib. cap. I. ita ut Florentiae t. Ctius ipsa instauratio , . amplificatio secundum Romanos, Romanumque Antistitem debeatur Regibus Gallorum, α
Iste autem beneficiorum memor', ac bonus veritatis arbiter , ut gratiam pro tot , ac tantis beneficiis Prae- stantissimis nationibus aliquam referat honorifica huiusmodi verba litteris inaudauit. Dicet aliquis obscurata antiquorum
Regum beneficia malefactis posterioribus. Atqui idem scriptor narrat lib. 7. α' sequentibus innumera bona collata in Florentinos a Regibus Gallici sanguinis Carolo Primo, eiusque liberis, qui Neapolim , Siciliamque tenuerunt per annos/ centum sexaginta nouem , & amplius similiter a Carolo Bohemiae, ae deinde Cermaniae Rege, de Imperatore. Quamobrem non immerito ob haec dicuntur Florentini jnsignia liiij, ac rubeae crucis attollere:quorum alterum spectat ad Gallos, alterum vero ad .Germaniae Reges .
Leonar. Illud certum Cortonam Florentinis traditam fuisse a La-ιi. 13. et o disiao Rege , Arcti umque multo antea saliis, quin Bu
36쪽
A eicardi Galli opera Pisae sunt adductae in eorum potest
tem . Neque vero inficiamur aliquid incommodi allatum suisse aliquando Florentinis ab istis nationibus . Sed omnia
sunt examinanda aut ex maiori, aut expotissima parte.Noster autem scriptor , nisi a parentibus, nam tales Florentinis Αntistites Romani, Galli, & Germani, quaecunque libitum suς-rit, protinus assequatur, nihili saciens eorum merita , ne que indignitatem propriam respiciensi, haud curat eorum viscera, quasi vipera velit omnino esse, corrodere, ipsisque interitum pro virili afferre . at quanto iustius,aς verius in et B gijs Iouius alloquens Carolum Magnum.te siquidem auspice Italia inprimis, quae iampridem a Gothis , & Vandalis de Br-mata, prostrataque ferrei seculi iniurias pertulerat, sese v seque adeo felici rerum omnium prouentu erexit, ut pristinae amplitudinis ornamenta reciperet, & religio ad firmiorem dignitatem rite instaurata, clariore iam nominis sui aut horiatate potiretur, & singulae prope Urbes tuae eximiae liberalit
iis, atque magnificentiae monumenta mirarentur . Verum
Hetrusci nullo unquam aeuo tuas laudes silebunt, quod Florentiam omnium urbium longe pulcherrimam ad non du-V bium, si admirabile aedificiorum decus spectetur, totius It Iiae ornamentum in cinerem a Gothis conuersam restitueris. eaedm de Roberto scriptor idem testatur, ut mox dicetur. At credo homo bonus Italis ignoscit. Audiamus quid de se. netis, quorum prudentiam, constantiamque in aduersis admira hilem , singularem vero in prosperis modestiam , quis e t to Orbe non admiratur, non summis laudibus extollit λ Iste supra mortales cunctos sapiens homo sic de illis lib. 3.cap 3 i. At contrario appunto di questos e vedulo fare at Venetia.
o ni, i quali nulla buona fortuna parendo loro hauerta
Madagnata con quella Virtu, che non haueuano in erano venuti a tanta inlatenZa, che chlamauano ii Re di Francia figliolo disen Marco , non stimauan la Chiesa, non capi- uano in modo alcuno in Italia , hauean si presepostoneli' animo d'hauere a fare una Monarchia simile alia Romana . do i , come la buona fortuna gi' abbandono , ec'hebbero una mezZa rottaa valla dat Redi Francia, per-derono non solamente tutio lo stato loro per tabellione , mabuona parte ne deitero de es Papa, de M Re 1 Is pagna per viv
37쪽
t , de abiettione d'animo, & in tanto inuitirono, che manda- Αrono ambasciatoriali Imperatorea Dr si tributarij, serisseroal Papa lettere plene di vilia, edi sommessione per mouerio a compassione. x6. Haec iste mortalium lapientissmus , quod erat moderationis , & prudentie transferens ad animi abiectiones, timiditatem , di imprudentiam . Cur autem non refert a Venetis tot Vrbes receptas armis post illam cladem p cur non refert imperium partum in Italia multo praestantius, ac latius, quam tempore ullo unqnam posscderint λ Nam
quod ait Irintifici datum , Regique Hispaniae, id spectata Bad ea, quae pertinebant reuera ad illos , eratque in ipsorum Dominio , Vibes scilicet aliquas Apuliae Venetis oppignoratas , & Acmibat. Flaminiaeque ad Pontifice spectantes. Cur etiam tacet ab eisdem Venetis, cum fuisset a totius Europae Regibus in eos coniuratum, reiecta luiste auxilia Turcarum , quae satagetes ultro obtulerat ad stangendas hostium viresa An hoc ignauiae fuit, vel inuictae sortitudinis, qua repulerunt barbaricos exercitus, opemque ipsis oblatam. & tamen hac in re potentissimi Imperatores, ac Reges peccarunt adacti nimio timore, suarumque rerum dissidentia. Sed iste nimirum restituere aliena, agnoscere erratum, iustitiamque suum cuiaque tribuentem complecti arbitratur esse imbellis, & abie- .cii. Enimuero ita fuisset, si Veneti Turcas immisissent in It liae viscera, veluti priscis temporibus Hungaros nondum Christiano; Arnulsus Imperator admisit in Germaniam, caeteras. que Christianorum terras,ut Mora uos ulcisceretur: ac nostra aetate Ioannes Hungariae Rex Turcas, Ut de Ludovico Moro,
multisque aliis taceamus, qui suis Viribus dissideries, ac so. lidae prudentiae decreta abi j cientes seque, ac sua diritanis hotibus Obiecere. atque ita dum succumbere Christianis, eisque caedere, ut imperteritos hac via se ostendant, haud volunt, communem caulam turpissime simul, ac stultissime dedec re sempiterno perdiderunt. Erat itaque Venetis gloriae dandum', quod iustitiae O- mitis insistentes, a quibus aberasse videbantur , atque idcirco susus eorum fuerat exercitus , aliena suis dominis reddidere , neque amplificare imperium , vel amplifica
tum tueri voluerunt dolis, iniquitate , quod iste tum
38쪽
A toto libro Principis sui, tumum imὸ cap. 33. late do .cet, non asserens Principi siquid sceleris admittit, obtegendum, ne quis malo exemplo in idem prolabatur, quod ali qui vel impudentissime, vel hac patie imperitissime conte dunt asseuerare, sed Uirtutes ait assimulandas, ut iis alliciaa. tur homines in staudem , ae proinde abiicienda ossicia illarum , quoties dilatandae ditionis , ac lucri pretierias faciendi sese offert occasio , quod autem ita dixerit Macchi melius ante nos adnotarunt non modo Pol Ievinus scriptor catholicus, sed ipsi haeretici, qui Antimacchiauellum In multis v B men Macchiauello peiorem diuuletarunt, adeo stomachum mouerimi omnibus illius hominis scripta. at illud impii
dentissimum , atque apertissimum mendacium , , millos a Venetis legatos ad Imperatorem , ut efficerentur tribui
rij . Quis strat hic insolentiam ramam, spurcissimumque mendacium p igitur cum functi essent optimi, ac diuina' mente praediti Senatores munere debito in Urbibus restia tuendis Pontifici, ac Regi Hilpaniae, Deus qui cuncta iuste
moderatur , haud eos iustitis munia complexos destituit , sed ita res temperauit, ut receperint, quas amiserantia , C ae tenuerint ad hanc diem , nec fuerint, vili post eiectos Longobardos , qui trans Padum tot, ac tam magnas CL uitates iurisdictione tam firma , & absoluta gubernariiar; sicuti neque toto Orbe ullamquain Hiit Resp. qua tamdiu libera fuerit, aut quae tam late, ac tandiu simul impera -rit. Romana quidem latius, sed non tandiu dominata est, - ut aperiemus loquentibus librisa. Et hic audet Venetis . obiicere insolentiam', ignauiam', deiectionemque animi Φ Quod si Veneti haud excitarunt Principatum Romano P tentiorem multo diuturniorem constituerunt, ita ut R D mani tam stabile simul , ac tantis uiribus non habuerint, at reliquarum gentium nulla vel tam vetustum , vel tan iis opibus . Certe, ii merita spectemus, contendunt pre .stantistant viri vix aliquibus in Orbe toto aequealaberi italis totius imperium post Romanum Pontificem . si uni uel Principi , vel Reipq dandum Hret ,. ac Reip. Venetar It Iici nominis decori excellentissimo , & immortali . Idque eo magis , quod odio quodam strati abreptus in Pontificem Romanum , clamat homo sanet mentis per eum fieri.
39쪽
ne sit unus Italiae Rex , quas inne Italis bene eat sum- Arum . Atqui te ipso teste aduersus tua dicta, ac tuas sta dulentas machinationes , ostendemus pessime tunc Italisfiaille . cum dominatus est Italiae unus ante Constantinum quod fuit ab oppressa per Caesarem patria anno γοι usque ad Constantinum Christianae religioni fauentem im per annos tercentum sexaginta . Afferamus verba hominis habentis dilucida interualla. lib. L. cap. X. Ne sia alcuno, che s in ganni per la gloriae di Cesare, sentem dolo massimamente celebraredagii serit tori, perche quelli, chelo laudano sono corrotti dassa sertuna sua . e spauentati ncilla Iungheaeta detrimperio, ii qua ireggendo si sol to quel nome non permetteuono, che gli strittori pari assero liberamem te de tui . ma chi vuole cognoscere quello, che gli scri tori liberi ne direbbono . verga quelio , che dicono di Catilina e tanto e piu vituperevole Cesare , quanto plueta blasimar quelio , che ita fatio , che quelio , che ha voluto fare vn male . Vegga anchora con quante laudi celebrano Bruto . talchecnon potendo blasimare quello per la sua potenza , escelebrarono ii nimico suo. & p stea. tuiti gl' Imperatori che succederono ali ' Imperio per cheredita iurono cattiui ecet to Tito. quelli,che per adol-tione furono tuiti buoni , come iuron quei cinque data Nerua a. Marco . Ponga sit adunque inaneti vn prencipe itempi da Nerua a Marco , ei conferiscali con quelli , ch
erano stati prima, e che surono mi, elegga in quali uuo- Ic esser proposto , perche in quelli gouernati da buoni ve-dra vn Prencipe securo in me Ero de suoi, sicuri citia lini, ripieno di pacei, e di piustitia. ii mondo , vecta ii Senatocolla. suae autorita , i magistrati con suoi hcnoti, pcdersi Cittadini ricchi lci loto richerre , la nobilia , e la Virtu PesIaltata , vecta Ogni quiete , di Ogni hene . e dati' altra
parte Ogni rancore, Ogni licenZa, corruitione, & ambiti ne spenta , vedra i templi aurei, doue clascuno puo ten re disendere quella. Dpenione , .clie vuolet, vedra in sine trioniare iI momo, pleno di riuereneta, e gloria i l Prenope , Camore , e di sicuria i popoli . se considera dimiminutamente i tempi degi' altri Imperatori gli uedra atro.
M per te suerre , distoria per se seditioni, nella pace Cneu
40쪽
A la guerra erudeli, tanti Prencipi morti col serro , tanto esterne . l' italia assiitta, e plena de nuoui insertuniis ro-uinate . e sacheggiate te Citta de quella , Roma arsa , ilCampidodio da suoi citradini dissatio , desolati pi' antichi
rii , viar, ii mare pleno d' essilii , ii scogit pleni di langue
Vedra in Roma seguire innumerabili crudeliati, e la no-hilta , le ricchezete , gi' honori, e sopra tutio la Virtu e Dser imputata a peccato capitale . Vedra premiare gi' accusatori, esser corrotti l . serui contra es signore , i liberi B contra at Padrone , e quelli , a chi sussero mancati i --mici, essere oppressi dagi' amici, e cognoscera ali hora benissimo quanti oblighi Roma , Italia, oc ii mondo habbiacon Cesare.
Haec veritate cogente Macchiauellus, e quibus habetur 1 8. imprimis insesicissimum fuisse Italiae statum Romano imperio Florente post Cesaris dominatum per annos tercentum is sexaginta usque ad Constantinum, cum velit alibi secus fuisse, deinde habetur hominandas esse artes,quibus plerique . et imperatores per liud temporis spatium regebant Italiam,C Romanumque imperium. cum tamen ipse oblitus horum , quae supra dixit , libellum sitarum disceptationum repleat . t huiusmodi malis documentis . Deinde, csso falsiim, quod ait, cap. 12. lib. I. praestare, 'e Italiae sit unus Princeps. Nam 2 .
si id prastat, cur imperio Romano Florente, tam male, dia infeliciter Italiae fuit Dicet , si Christianus Rex s
rei, non tam male , ut olim futurum. Atqui , cur libro a a
secundo cap. secundo inuehitur in christianam religionem, quasi orbem terrarum praedandum scelesiis obiecerit λ Via de execrabile dictum . Quid autem si ex ore ipsius ego ex-M pressero, Principatum Pontificis illius Romani, quem facit
iste staudulentissimum, de omnium maxime periurum, ma ximo Italicae regioni bono fuisse A Talem facit homo Al xandrum 6. & tamen imuit lib. D cap. 20. , Ia Romagna . Manetiche in quella sussero spenti da Alessandro c. quelli bis gnori,che la comandauano, erano essem pio dogni sceleratissima vita.perche quiui si vedeua per. Ogni legg er casione seruis re oeci noni e rapine grandissimet, it cheinasceva dalla tristitia de quei Piencipi. Hac ille. Quodsi Λlexander quem iaciunt