장음표시 사용
11쪽
D fremulo. Hoc enim si super molle aliquod corpus re eiunaveris, non amplius tremereid videbis. Quid ita 3 Quia corpus istud motu capitis deorsutia, qui fit 1 gravitate ej us, impedit, dc imbecillae facultati succurrit : quae adiuta caput tandem servatimmobile: I I a tremula manu;dum scilicet quis scribi se cautaliud quippiam agit. Tremere enisti cessat, si ab operibus istis desistat. III. a crurib in inter se. bulandum quae non tremunt; clim quis ambu lare cessat. IV. a validas ob usiris juvenibus, qui sub maxi.
mo onere, humeris imposito, cruribus tremunt . . Ubi Gnim progredi desi runt; aut onus abjecerunt, a tremore I berantur. V. ab se, quiper praerupta alias loca ingredientes, prae timore cruribus remann Tremor enim vires deijcit. Atremore autem reddi intur immunes,cum itinere absoluto;
timor excutitur. V I. ab se, qui ob conspe tam ferae alicujus immanis, tremuli reddunturi. Tremere namque desiliunt, timore exempto: VIII ab Atas,qui formidab item Mugistratim adeuntes perculsi toto corpore tremuniri desbqui jussi tremulam vocem edunt: G ηα .ai: Haec evidenter declarant', tremorem a voluntatis impetu, seu voluntaria facultate fieri,quae tame ob imbecillitatem gravitati membri: deorsum tendenti, resi. sere,& membrum perpetuo erectum sereare nequit. Quare, inter facultatem & membri gravitatem assidua pugna est: Facultas quippe delapsiim membrum iterum statinavattollit: gravitas autem facit, ut rursim decidata quoniafacultas ob imbecillitatem suam gravitati illius sussicienter resistere non potest: Cum vero depressum membrum eo in sim non semper permaneat; sed a facultate rursus elevetur, necesse est, facultatem προ ρετικήν thm aliquid ,
gere. Nisi enim ageret, perpetuo membrum depressum aceret. Quod autem facultas tum agens debilis sit , inde
Patet quia si membrum alicui solido corpori incumbat M
12쪽
innitatur, facque ratione facultati quas serantur suppe
tiae, aut membrum ipsum 1 sua actione desistat, tremor statim cessat: quod sane non eveniret, nisi utrisque inter se pugnantibus tremor excitaretur 3a . Notandium autem hic est,causam,cur alij alio pondere plus minusve assiciant ur, eme, quoniam grave &leve ex eorum' albo sunt; quae N ρος τι dicuntur,&ad Vires referuntur Idie que quod uni grave est, alteri leve videtur. Mundum est in ud: maximum onus validam vincere facultatem: Invalidam vero non solum a maximo rised etiam a parvo prosterni. dsi eb debilitatis facultas pervenerit, ut jam concidere videatur, non impositas tantum fatacissas, quantumvix l es, videri graves: verum etiam corapus proprium, ejusque partes, hominem, cui sic debilitata facultas est: gravare. Atque hoc tremoris pathemate si
nes omnes, cum vehementioresamones eXercensitenta tun- Ijs enim partibus , quibus operantur, prompte tremunt Capya 33 Caeterum, causae tremori ariae sunt. I. ψυχικον Id Cani perturbatio, ut timor. Nam motricem facultatem debilitat. II. νοσήμαus τὸν δυναμιν morbi facultatem iadentes:& cumprimis δυσκρασιαι. Id quod sequentibus probaripotest argumentis. Etenim senectus, quae latemperies quaedam est frigida & sicca , tremore prompte corripitur: Ex junioribus vero tremuli fiunt, qui vehementer suntrefrigerati: aut multo vino meraco se impleverunt: aut magnam crudorum humorum copiam cogesserunt: aut longo tempore nimia ciborum copia assumserunt: nec ullo tamen exercitij genereus sunt: sed vitam in otio & ignavia traduxerunt Sunt & qui frigida intempestive hausta; tremuli facti sunt: Haec enim omnia frigidam intempe
riem essiciunt: eamque vel in corpore toto & nervorum
13쪽
dam duntaxat partibus, quae natura caeteris sunt infirmio.
res. adeόque ad stabeundam noxam magis opportunae. III. Συμ m cras lentis humores, vias, per quas motrix facultas ad corporis partes derivatur, ita obstruem tes, ut assiuat parcior. Hoc autem tum praecipue accidit, cum vias illas plane obstruunt, & aliquas nervorum partςs resolvunt. Tum siquidem reliquae fibrae, quae nondum re soli ita sunt, musculum valide intendere nequeunt. Ideo que membrum ob gravitate decidit, oriturq; inter hanc di facultatem pugna quaedam, dc cosequenter tremuluS mo.
tus. Qu9dsii tamen humores dicti, qui vias facultatis per
nervos obstruunt, nondum omnino impacti sint, sed per facultatem violenter in has vias irruentem adhuc concuti commoveri possint, tum membrum perinde movetur, ac in πι αλωει incipiente, Nam per facultatis incursio. nes excutiuntur humores, qui nervos obstruunt, & mem brum movexur. Rursus autem humoribus, qui excussi sunt in priorem locum constuentibus, delabitur, jacetque immorum: donec iterum facultas consertim irruens , hi mores, qui meatus, sive vias illius occupaverunt, dissipave.
3 . Tertium depravaeti motus genu που ρος est, Palpitatin barbaris: alijssultus. Est autem palpitatio λ παρὰ Φυσιν, dilatatio praeter naturam. Fit enim in O. mnibus corporis partibus, quae dilatari possunt. Quae dilutari nequeunt, ut ossa, & cartilagines, nunquam palpitant. Observatur saepius in cute: aliquado & in subjectis illi mi sculis. Non raro etiam in ventriculo,uescet, utero, intest, nis, hepate, liene, diaphragmate: in summa, in omnibus partibus, quae dilatari possvn depreheditu aded quidem, ut etiam in corde & arteriis cernatur. Nam praeter pulsum, qui cordi & arrerijs secundum naturam inest, alius nos nunquam in illis depravatus motus videtur, cimi scit. p. a dilatant i et & is motus παλλος appellatur.
14쪽
3s. Ex lito liquet, palpitationem non esse proprium πά
rem & convulsionem: sed, cit jam dictum, πάθος coni mune omnibus illis partibus, quae dilatari possunt quales sunt, quae molles existulat. Hae enim dilatari & in altum attolli, rursiisq; considere queunt. CV a. 3 6. Causa σταλμοῦ in Vestigatur ex ijs, quae manifestissime apparent: nimirum ex palpitationibu , palpebrarum, si perciliorum, frontis &genarum. In illis enim cutis, & ata tolli , & dilatari conspicitur, & quidem ad eum in odia , quo arterias dilatari cernimus. 3 . Antequam Vero ad explanationcm causae palpit tionis accedamus,decidenda quaestio est,num arteriae, &aliae partes 1 se ipsis dilatentur, S dilatatae id, quod eas implet, ad se convellant, quemadmodum folles fiat Orum, quos
constat, non ob id dilatari, quod spiritu pleni sint : sed quia distenduntur,idebimpleri; an utrium ritu, quia plenae sint, dilatentur t Videtur autem quaestio de dilatatione partium palpitantium genere similis esse quaestioni de ar terijs. Utrobique enim quaeritur, cur pulsent 3 Facilitate tamen inventionis et,quae de artexijs inquirit, dissimidiis est.
Neque enim consentaneum est, partibus, quae palpitant , perinde atq; arterijs, quaesemper, & secundum naturam pulsant, facultatem quandam insitam esse. Si enim illis insita esset, semper, velut arterijs, inesset, & maxime, cum essenti anae. Cum vero neque semper, neq; cum san*sunt, palpitatio ijs ipsi: perspicuum est, illas se ipsis m, . nime dilatari. Si vero non a seipsis dilat ntur, necesse es, ut dilatcntur ab aliqua sub 4nxia, quae in ipsas instuat. Haec autem, vel humor est, vel vapor. At humorem non esse, celeritas genteratiois &solutionis τοῦ et ιλλιῆ monstratiNanλῶcceleri xer sti; sta in desinit. Nullus autem humor adeo
15쪽
celeriter influere potest, multdq; minus recedere, prori stim ijs in faciei partibus, ubi nudis propemodum ossibus
cutis supertenditur. Itaque necesse est,efficientem pallita. itionis causam esis substantiam quandam aeream : non paucam i men, neque tenuom. Talis benim facile transit. Est igitur, di partium crassaxum porosa : f το si λδος αυτῆς ἀβολογον, quantitat ecffatu digna: nempe pro captu spatij in quo continetur. Proinde dilatat, itollit,&inflat parta na, cui sit inclusa, quoad tim
sλ pulsa in c0gnatuna sibi aerem exhalet. Id quod etiam
iii bullis fori vid emus, quae in liquoridius, cum coquuntur, rariuntur. enim etiam tantiq) durant, donec in cingnatum sibi aerem abeant. Diffurunt tamen in hoc pati
tibus p ipit ntibus, quod hae non rumpantur, ut bullae,sed
39. Q dsi quaeratur, quibusnam partibus maxime a si re αλμοι soleant ὶ Respondet Galenus, ijs, quae quo
mod0l. et runt rςfrigeratae. Nam quod animali, sum se cu dum naturam se haberet, R innum esset, a συμφυτα Θερμου attenuatum & exacte elabor tum per αί λον quotidie e corpore defluebat : id ab de Θερειω propter rofrigeratippem imbecilliore reddito,adeoque non amplius attestuare, &ςxquisit laborare Valente, ον Vap rosius,&crassius eodit. Quapropter, non ita facile, ut antea, transpirat: sed sub cute detinetur, & in transsitu, ob constipatione a frigore factam, moratur,&no egreditur. Hόcq; accidit magis, si1 cutis ipsa fuerit densior. Sic enim duplex remorae causa concurrit t una, ἡ γνος των οδων, viarum, per quas vapor ille transsire dubet, amgustia: at tera, crassities fluem iis substantiae vaporosae. Itaq; concluso intiis vapore crasso, dilatatur & attollitur cutis: eodemque modo etiam GP
Diali moventur, quando in ipsis hujusmodi excrementum
16쪽
eolligituri adeo quidem, ut palpitantes totum qnandoque
membrum una attollant. Cap. a.
o. Caeterum,motus palpitationis, & a convulsione, &st tremore, & a rigore differt. A convulsione: quoniam haec
membrum omnino extendit, aut flectit. At in παλμω in brum notabiliter, neque flectitur, neq; extenditur: sed duntaxat concutitur,seu agitatur aliquo modo, donec musculus palpitare desinat: ad eum modus acto motu, quo in tremore membro scit: dilatato, & in altum sublato,acrtu Sum considente atque depresso. Cap.2. 1. A tremore dupliciter : I. quoniam πιιλ ιι, per m
l jora temporis intervalla fit: tremor per minora. Nam in-l tervalla, quae intercedunt inter duas palpitationes, longio-l ra sunt: quae inter duos tremulos motus, breviora. II. quial παλμος motus est praeter naturam, & quidem totus, quantus. Excitatus enim est a causa praeter naturam. Tremor mixtus est motus. Componitur quippe ex motibus duobus, ut supra dictum: uno facultatis,qui est ταὼ φυσιν, me-bnimque attollit: at tero morbi, qui est & membrum deprimit. Convenit tamen παλμὸς cum tremore in G, quia aeque, ac tremor, attollendo &deprimedo perficitur. Videmus enim palpitantem musculum, ubi justae magnitudinis fueri totum subinde membrum inter dilatandum una secum attollere: & contra, cum contrahitur, subside ve, perinde, ac si membrum esset sinere, ut membrum deorsum feratur. Cap. a.
pitationis paucus est, tardus, & rarus: rigoris contra multus, celer, ac densuS. Πολ , multus Vocatur, propter mΟ-tionum numerum. Una quippe alteram statim excipit. reor, ob motionum impetum citum. Brevi namque tempore motus finitur. Πυκυς, densis, seu frequens;
quod in eo breve sit quietis tempus. II. quia παλμος totus C est
17쪽
est παρὰ φυσιν:rlgor nequaquam: sed mixtus motus, sicut
mentum acre,sentientes paries vellicanS, ec facultas expui. trix movet. Haec enina conatur expellere quod sibi mole. stum &infestum sentit. Plus tamen in rigore facultatis est, quam in tremore. Imo, si verum dicere oportet, univensus motus, qui in rigore observatur, insitae illius facultatis est, quam-8 αἰ ποκρι κῆν nominare solemus. Causa vero, quae eam impellit, &, ut violenter moveat, urget,
3. Existere autem revery talem aliquam facultatem κρῆικὸν, multarum partium exemplo ac cum primis Iuteri, Ventriculi, Pectoris , Pulmonis & Cerebri demon, strari potest. - . Nemo enim est, qui ignoret, Uterum, simulac iro. vem mensithius foetus gravitatem, & suana ipsius distentio nem sustinuit, hocque toto tempore osculium ita exquisite clausum habuit,ut nequide specilli mucronem id iniserit,
absoluto foetu, cervicem adeo aperire ,.ut foetuspromptu
atque expedite egredi possit. Constat praeterea, tunicas ejus. dem, quae prius erant distentae, contrahi cctumq; expellere Dubium ergo nullum, quin in utero facultasti εκκρὴ ,
quae absolutis s. mensibus foetum extrudat . ' S. Eadem haec facultas, ubi foetus corrumpitur, uteri cervicem haud sectis , ac partus tempore recludit , concopiumq; mense tertio, quarto, aliovε eij citi Neque enim claudendi &aperiedi uteri tempus ita prcs ituna est, ut lia beat certum aliquem temporis circuitum: sed utruntque sit, prout usus occasio postulat. ' 6. Hanc ακκρι ην facultatem etiam Ventriculus pa
iam facit. Is enim post cibi ingestionem orificium inferia claudit, nihilque egredi sinit, priusquam plene sit concoctum : dummodo nil sit, quod πεψιDnterrumpat ridem enim
18쪽
enim hic ratio est, quae in utero. Nam quemadmodum jτων εμ βρυων διι Θοροὶ facit, ut uterus p. mensibus clausus non permaneat: sed se aperiat citius, di foetum ante tem pus excutiata sic quoque ventriculus,si vel cibi in ipso me rint corrupti: vel vitiosi, cum assumerentur,extiterint: vel modum in quantitate exoriserint, praemature se pandit, quod in ipsis innatat, per vomitum eijcite quod vero ad imferiora repit, Per pylorum expellit. Neque vero cibum
tantum,in qualitate, aut quantitate peccantem, vis ventriculi eliminat : sed etiam ad expulsionem insurgit, ubi a bile, pituita prava, sanie, aliove hujusmodi diuinore
fuerit infestatus. cap. I. Sed de Pectus ac Pulmo satis confirmant, esse in cor .pore facultatem expultricem, eamq; per tussim eij cere ea, quae stibi molesta sunt. Ut enim ventriculus per vomitum
ea exturbat, quae sibi inimicasunt: sic thonix & pulmo per
tussim noxia excernunt. Cap.3.
8. Esse vero hanc facultatem innatam, hinc constat: quia nullum animal, aut vomer aut tussire didicit. Nam postquam in lucem editum est, & longo te oreinculpata sanitate usum, neque unquam,aut omitum, aut tussim expertum; tamen si causa aliqua adsit, quae Vel orificio vestriculi, vel respirationis vijs molestiam pariat,protinus cerate animat,a nullo edoctum Magistro, omit,&tumit. CV 3. o. Movetur autem ventriculus in omitu perinde, ac uterusin partu. Intussi vero alia motus ratio est. Nam,ut O.de docetur,uterus,cum foetum excludere fatagit, internum orificium diducit; fundum vero, quam potest proxime versus os contrahit. Sic quando ventriculus nOxia expellere studet, similiter orificium, aut sinistrum, aut dextrum, aperit et proprium vero corpus Valide constringit. In tussi vero motus longe aliter fieri solet. Pulmo enim ejusinodi motu contractionis moveri nequit,
19쪽
tit, quod alienum est, excernat. Aspera siquidem arterii per quam neccse cst ea, quae pulmonem infestant, expelli, cartilaginea est&dura nec circa illa, quς continet, cotrahi potest. Ide6q; sagax natura aliud auxilium invenit: nempe σφοδραν τινα et g πνευμέ ἔξω φοραν, lationem quanda spiriatus vehementem ad exteriora, quam si nuncia, pant. Cap. 3.
expellere solet ea, quae in naribus continentur. Atqui dinares respirationis vias esse natura voluit. Spiritus quip pe per nares vehementer ac violenter delatus, ea, quae illi emolesta sunt, extrudit, viasque sibi ipsi expurgat, perinde ut artifices, qui in tibias ac sistulas βιαιως σφοδρῶς insipi rantes, eas a pulvere & sordibus liberant. Cap.3.sI. Quaeres, si motus praedicti, vomitus, tussis, &ster. nutatio facultatis fiunt adminiculo, ac propterea ἔργα φο σεως, opera naturae sunt, cur ergo hic symptomatibus, qua παθη μα5ssint, &affectus praeter naturam, adnumerentur Resspondet Galenm, ijs adnumerari λὰ τὰς ἀνοιγκαυσας τω κινεid αε τὴν φυσιν αντιας, quod causae, quae naturam , facultatemve ad motus hosce cogunt atque impellunt, praeter naturam sint. Cap. 3.3 2. Caeterum, motus expustricis facultatis in intestinis, utero dc Vesica similes sunt , sive quid secundum naturam, sive praeter naturam expellatur. Neque enim intestina, tuo rus & vesica alio motus genere utuntur, cum superflua naturalia excernunt, quam cum quae praeter naturam sunt propulsant. Ideoque fit, ut motus, qui symptomata sunt, a motibus secundum naturana manifeste distincti non sint. Cap. 33. At cum illa, quae per τεινασει , δατεῆερίας, τραγγουρίοις, εις δεα διάρροιαν, fioc est, diabeten, profligam
20쪽
ptoniatibus habentur, ex numeroscit. eorunr, quae inanitiudice excernuntur Pari ratione inter symptomata recen feri debent 11 ψοφωδης φυσσα, strepens flatus, h. e. satus, si ve spiritus per sede cum strepitu ejectus: f ο τρυσμος,stridor, si ve deiectio, sonum inter egerendum stridetem excitans structus, , οβορβο ιυγμὶς, murmurillum, h. e. spiritus intiis fluctuans, nec emistis, aliaque id genus, de quibus
libi equenti dicetur. 3- . l. 1 . verum , in ventriculi excretionibus Uanifestius est id, quod per vomitu, quam quod per inferiora expellitur. Nam per inferiora non solum quae p. n. verum etiam secundum naturam sunt, i entriculuS eXpellit. Itaque an ex symptomatum genere sint ρ facile sciri nequit. Pcr vomi tum autem non nisi ea, quae prster naturam sillat, Ventriculus eiicit. Ide6q; multi VomitUm non φυσεως, sed πυρια potilis judicarunt: decepti in eo, quod inter εργα φύ- σεως simpliciter dicta, di inter εργα φύσεως βιαιως. μενης πζος τιν' minime distinxerint. Est enim συμ ωμα quidem: sed tamen etiam εργον φυσεως, . : verunta causa aliqua morbosa ad mo
13. Ad eundem modum, si tussim & sternutationem
inter se conferas, iustini manifestitis apparet φυσιν esse,quam sternutationem . . Quod enim tussi expellitur, maianifestius cst, qu in quod per sternutationem exploditur. Utcunque aurem ex iam dictis motibus unus altero mani festius παρα φυσιν esse videatur, omnes tamen ex illo sunt symptomatu genere, in quo causa aliqua praeter naturam ad hujusmodi actiones naturam stimulat atque irritat.
Modus autem motionis in hisce symptomatibus idem non est: neque ab una eademque omnino facultate
omnia proficiscuntur. Id quod manifestum erit, si motus C a uteri,