Respvblica et statvs regni Hvngariæ. [By Martinus Schödel]

151쪽

HvNCARI At. IAnno 1 27. magnis copiis conflatis udam us que profectus , urbem eam de otissima ana regni partem occupat, hinc ab regali in Regem ungariae OrO-atur Generalis belli ejus Praefectus Caurus Marcinio Brandenburgensis Bu-

ae obit in ipsa expeditione re pompa an ebri digna principe ibidem sepelitur.

Anno Is 29. Olymannus Imperator cicus tacite instigatus a Vayvoda Ia- iam Hungariam adoritur, urbem Bu-n d arcem, quam undecies rustia pugnavetat, vi capit Ioannes Vayvo Iazygum a Turcis Erdelbannus appelitus, imagnis muneribus Turcae obviam cedens manus ejusdem deosculatur, uo Rex Uungariae confirmatus Bu- in sedem Regiam ab eodem oblaam acceptat, quam deinde ad finem iis . ita suae , in annum videlicet is o. - iam sibi retinuit incoluitque His actis olymannus secus Danubium cum exer- itu conscendens , in transitu deditione rapit Komaram, Vicegradum, O Varam es c. Visuntur adhuc C ara Hobi Oramentarii ingentes, quos in oesidione illa parsit intra muros ejus. Vigesimo sexto Septemb. obsidione ienna Austriti cingebat, bis centena mi lia Turcarum in exercitu suo numerans, vib ni ipsam dies o, continuos O mentia

152쪽

lia, tandem frigore compulsus obsidio ibnem solvit, de Budam Constancianopo 4 limque repetit. Anno vero r. iii , ingenti alii videlicet ter centenis millibus reversu i est, advehens secum centum Jovi nil tormenta bellica magna, qua capitali seu Cartaviaela, 12 ex eo genere mortaria, o qui Setpentin , de centi quae falcones a nostris hominibus leno minantur iesidet ergo oppidulum

arcem Gumram cluam Dominus Nico

laus Iurith nationem tangarus defendebat Oppidulum ipsum ferme similitia,

tormentis collabefactatum erat, siquid.

terri decies frustra ab hoste oppugnatu substiterat, Turcis quam plurina is cade tibus Turca ergo magnanimitatem Do mini Nicolai videns, per nuncium ipsi significat, si se in potestatem ejus traderet, honorarii loco arcem cum oppidul reportaturis, nec ulli civium deinceps id

damno fore. Qua conditionem Hungarus ille acceptavit, civesque suos ea a tione salvavit Turca inde castra movit. seque ad Stiria sine d lacum Balat' o nem convertit: SupremumBassam suun

cum exercitu lavi armaturae ad Ps Uul

153쪽

ent, ita inter montes circumventi sunt,

Per quoscum equites qui co scripti Vien-

aam tum primum adventarant, ut vix oo. diri millibus evaserint. Impera-oria 2 1ajestas brevit imo tempore Vi an exercitum collegerat, ad triginta nillia equitum, peditam autem ad bis entena millia Cujus rei simul ac Turca ertior fictus, signa illico vellito ad fines retrocedit, neque nostri timuit persequi laborarat. An i M'. Rex Ferdinan. denuo exer- conscripsit, ycto videt equitum, e coo peditu, cujus duxi firit atrianu ,

a pellinac fidei nota sibi inussit, set quidemd Turcas deficiens, exercitum perfide re ror is infecta prodidit. Nec longe pol ἰ strianus se ad Comitem Nicolaum de

in contulit, cujus alias intimus siue , illi persuadere conatur, ut ipse adurcas deficeret, cui Comes Nicolaus aput pra cicli jussit , quod Ferdinaudo egi transmisit, iro eo ronorari lo- , Omnia atriani bona a Ferdinandoco lata reportavit. 'an is o vel secunda alios t. ae Vavvota Trans vivaniae, Burix obiic.

154쪽

qui per aetatem regno praeesse non pirat, ob id mater ejus interea vices adimplebat. Exercitus autem FerdinandBudam in qua erat vidua cui a filio Ioaniae Steplono obsidet, sibique eam dedpostulat Tutores Regis adhuc impiris neutiquam in id consentiebant, e Tincae praesidium contra implorabant

qui primarium uenit in Basiam cunexercitu propere praemittens eundemi

propria persona haud multis diebus posubsequebatur Tametsi vero milites e dinandi undiquaque tormentis in urben fulnainarent, depulsi tamen sunt, jeciderunt ex iis ad 2oooo Imperator T. carum Budam o Pestham occupat, sib: que utranque retinet, quarum Praesectram Bellerbes demandat, de vidua atem dc filio ejus disponit, ut in Trans

vaniam concederent.

Anno 1 42 denuo numerosus exscitius iniungariam a Ferdinando re

naisius est, cujus belli praefectus Gencta lis erat Ioachimus Electo Brande burg cus. Pontifex duce Alexandro Vitelli tria misi equitum illis adiungebat, e vice Peles . tormentis de incursionibuacriter oppugnata fuit, sed male cessit, ii quidem lues horrenda in exercitum aleo a viit, ut multa eorum millia per

meret

155쪽

et, sicuti eodem anno Vie imae etiam Oo ex pestilenti contagio perieiunt. . Anno is Turca denuo grassans peclungariam cum exercitu ad io Augustrem urbem dc castrum trigoniense vi ulta occupat, quamvis obsessi toti sit bus se defenderent. Ad 3 Novembris ALregalem deditione capit, ea tamen litione, ut cives illaesos dimitteret. S tinnus vero victis injungit, ut in arcemul conveniant, quo ficto armis eos cuit,& quosda qui viribus corporis prae liquis valerent ex iis seligit. Caeteros inaeterris dii lecari mandavit, his pera- Maho metem Iao is ubernatorem iis ungaria constituit. Anno 1s 7. Anna Regina ungari uerdinandi Regis Conjurax Ioannam par- triendo expiravit. Anno is 8. Ferdinandus Rex Agriam a potestatem suam redigebat, Duce CO- ite a Salm Vrbis autem capta praese- iuram Stephano Debo Francisco Za dc

qicolao latio committebat. Anno is si Comes Salmistillic ra in superiore Pannonia expugnabat,

Anno 1sso. Matthias Teumel Ferdi anili Regis Copiarum Dux a Bellerbego, 'udensi apud Pallatium superatur. Tu etiam capit regeli, Gyarmati , et

in , allatium ii oppida quaedam a s

i acci

156쪽

s iis omnibus 1 unum collectis, verunqui in urbe erant, unanimiter contra hostem conspirabant, fidemq; suam subscrirtione e proprio sanguine factam, invicastrinxerant.Turcicus itaq; exercitus pudore confusus obsidionem solvit,duodecies mulle globis in urbem per magna lmenta displosis, qui numerus collet Uglobis istis demonstrari potuit. Cec iiunt autem Omnino trecenti ex nos tant

Agria sedes est Episcopalis, tu essecurdum Bonfinii opinionem, primum alAgrianis Illyrici populis habitata suit Sunt qui a rivulo Agria urbem alluent a

eam denominatam existimant: Sunt ei iam qui veterum naiandriam putam cujus Ptolomaeus in superioris anno liniae tabula meminit, eique trigesimul loctavum cum dimidio gradum longii linis, d quadragessimum sextum cui id imidio latitudinis a lignant Tempori busBonfinii, quantia ex Historia ejus co ljicere podiamus, civitas ea satis exigua a nec maris adeo munita suit Verum sui Ferdinando, a Praesecto Erasino ei egregie instaurata es, Arcem vetustat minus conspicuam habet, nec ullis pro pugnaculis firnum, portis solummod utcunq; clausam. Non mulio tepore pos

157쪽

Agrientis o Nobilissimus Francisc is Pi aesecius Caslbviensis, Constanti-

opolim a Regia Majellate delagati pa-

is conditiones tractarunt. Anno deficientes Transsylvanici ege suo Ferdinando jungebant se Ioarr-

de quo ante sermo fuit. Anno is s8. et linandus Rex Vnga-iae moliemiae eligitur in Ornanorum

mperatorem.

Alan is , o Turca resicam capit, lorus is in superiore Pannonia munitii simus est. Nec mulio tempore poli Perdi-adus Imperatore Solvmannus cedus erunt, quod utri que parti tolerabile fuit, ratu an illaesumque perstitit, quo Imperator Ferdinandus in vivis erat. Anno 1 6 4 ad 1 Iulii diem Ferdinandus Imperator Uiennae fatis concedens Pragae sepeli zbatur. XXXIX. Maximilianus II, Ferdinandi Iaraperatoris filius, qui jam ante Rex Bohemiae, Romanorumque delii IacImperator electus erat, coronabatur an noris 3 una cum Maria conjuge sua in Regem Ungariae superstite adhuc patre suo Ferdinando Imperatore. Anno 1 sub finem sere anni Ioamnes Sigismundus Vayuod Iazygum va

sallus dic subdi us Solymanni male

158쪽

gnavit, in quo Maximiliano Imperatori plurimum erat situm Vayuod Balais Melchiorem inde expulit, conjugenari liberos illius cum omni suppellectile, cle nodiis, etiam dc prompta pectini lduxit Verum Maximilianus Imperator

misso belli duce Lagaro a Schwendi

exercitu, Zatuarum recuperavit, simul cualiis adjacentibus locis non pauci S. Ama is sue Vayuod solymant tantopere sollicitavit, ut is de expediti in Pannoniam suscipienda, plane seculi

constitueret. Quare Basiae Budensi mala sidatur, ut arma paret, di bellum auspicetur, qua ratione Vayvoda ille , patriam is iram in extremum exitium adduxit. Re ggem enim semungariae dictabat,ac coventu suorum habito in Martio menproponebat illis quod ex Patroni sui cle mentissimi, Sullani Solymamat sententi idc potestate plenaria omnibus Hungariae iordinibus edicto injunctum, ut sub pote nstates sceptro sui Vayvodae esse tenean tur. Quod edicium Lazarus a Sch vendi constanter c solide refutabat. Nec multi postsolymanoHungariam ingressi,,Vay avoda cum muneribus plane regiis ob dviam processit, spe, licet frustrata, Hungariae regnum ab eo obtinendi Basia Bude bii Palotam obsidens, erat autem in

159쪽

H R I AE a 'apitaneus Georg. Thurinus vir equestrirtute cospicuus), per integrum odii dua intinue tormentis in illam fulminabat, eo ut muris conquastatis soloque tan-m non ς quatis castrum ipsum extremel riclitaretur, praeter spem liberatum fuit' Comitem Georgium ab Hel senstein, arcae conspectis Christianis pros ager sit,

alvere tormentario, farina, tormentis cntoriis omnibus relictis Muri deruti rinceps reparati sunt.

AD 1 Iunii Christiani Vespriniani bsidione cingentes postero die Occupa

ant, caesis omnibus quotquot ex Turcis vios habuerunt quinque tantum acis. In Iulio Comes a SalmThatan arquam nostri Dotin vocant, X 'U-

vit,& prcsidiarios ad imum usque ex rixit. Turca qui Gestes locum munita 'nebant, ubi de adventu Comitis cerores facii sitiat, inde profugerunt: quo-im exemplum imitati sunt qui eytam nebant. Eodem anno Scythae suaden-Vayuod Iazygumi Solymanno eos

vocante superioremPannoniam adorieantur, omnia ferro designe devastantes lurimosque Christianos secum abripien-; Horum decem millia Dominus Laga- de Sch vendi, parva suorum adtua partim caecidit, partim ex Hungariatonigavit. His peractis dictus Schwendi

a calua

160쪽

iso TATV scasfra irae I saa, Sabacῆam videlicet, Cras n. saurcam Dil Ovvix, Δί alia expugnavit, litiae ad Georgium ebecium unam ex Vng uiae procer abiis pertinebant, is au trem perfide Imperatorem deserens Vay-vodae partes sequebat in . Praeterea ratumium deditione capit Tusca ergo inferiorem Pannoniam passim misere depopsi alante, dcinania vi Occupante, ita ut dic Nomara dc Iaurino turin metuendus P ί. citet, Imperatoria Ma estas maximis

piis conflatis ipsemet pra sens expeditio

nem suscepit, adΚomotam Iauriniana a que castrametatus, munitiones eas ad communem Christianorum salutem at Turcarum furore tutas Ieddidit. In men a se Octobridum Imperator laus in cona. ἡ moraretur, incendium gens ibi exarsit, iex quo fere tota civitas conflagravit, mi- , lites dum restinguendo incendio Occipati esse debuerant, admodum opimam praedam ex bonis maercatorum istic depositis retulerunt Imperator postmo- ί dum magnam pecunia summam ad ad hisicia restauran da incolis deputavit.

Anno 167. Episcopus triensis i Dominus Christophorus a cuiscnbach

liber Baro, Constantinopolini missi sunt itu de pace tra tarent, quae anno I 68.l tinter Imperatorem Maaei milianum II. ASMitanum Selymum in ociennium coamstituta