장음표시 사용
111쪽
NATUR. I ISTO R. LIB. VIII. Ioii Lyancum humor ita redditus, ubi gignuntur, ght-c nux arescitve in serninas carbunculis similes ac igneo colore fulgentes lyncurium Vocat3S, Atque ob id succino a plarisque ita generari prodito No-Fere hoc, sciuntque lynces, Invidentes urinam terra operiunt, eoque ςelerius solidatur illa . LVIII. Alia solertia in metu melibus : sussatae cutis distentu ictus hominum morsu canum r-cent. .PrOVident tempestatem .sciuri obturatisseque, qua spiraturu est VentuS , caVernis, ex alia
parte aperiunt fores de cetero ipsis illosior cauda pro tegumento est. Ergo in hiemes aliis provisum pabullim; aliis pro cibo somnus. IX. Serpentium Vipera sola terra dicitur condici ceterae arborum aut saXorum cavis. Et alias vel annua fami durant, algore modo demto . . On ni secessus tempore Veneno Orba dormiunt.
Simili modo cochleae. Illa quidem iterum
aestatibus, adhaerente maxime saxis: aut ςti in injuria resupinatae avulsaeque, non tamen e uiateS. In Balearibus vero insulis caVaticae appellat*, non prorepunt e caVi terrae: neque herba ViVunt, sed uvae
modo inter se cohaerent. Es Maliud genus. minus Vulgare, adhaerente perculo ejusdein tetiae se operiens obrutae terra semper hae,in circa maritimas tantum Alpes quondam effossae, coepere jam erui Scin Veliterno. Omnium tamen lauda i11imae in Astypalae insula.
LX. Lacertae, inimicissimum genu cochle1S, negantur semestrem vitam excedere Lacerti Arabiae chi
ibitales in Indiae vero Nysa monte XXIV in longitu-
112쪽
dinem pediim colore fulvi aut phmicei, aut caerulei. LXI. Ex his quoque animalibus, quae nobisc mdegunt, hi ita sunt cognitu digna fidelissimumque
ante omnia homini canis, atque equus. Pugnasse adversus latrones canem pro domino accepimuS, consectumque plagis a corpore non recessisse, Volucresin feras abigentem. Ab alio in Epiro agnitum in conventu percussorem domini, laniatuque, latratu coactum fateri scelus Garamantum regem canes ducenti ab exsilio reduxere , proeliati contra resistentes. Propter bella Colophonii, itemque Castahalenses, cohortes canum habuere hae pri mae dimicabant in acie nunquam detrectantes haec erant fidelissima auxilia, nec stipendiorum indiga. Canes defendere Cimbris caesis domus eorum plaustris impossitas Canis Iasone Lycio fite ecto, cibum capere noluit, inediaque consumtus est. Is vero, cui nomen Hyrcani reddidit Duris, accenso
regis Lysimaachi rogo, injecit se flammas: similiterque Hieronis regis. Memorat Pyrrhum Gelonis tyranni canem Philistus. Memoraturi Nicomedis
Bithyniae regis, uXore ejus Contagi lacerata, propter lasciviorem cum marito ocum. Apud nos Volcatium nobilem, qui Cascellium his civile docuit,
asturcone e suburbano redetintem, cum adVespera-Visset, canis a grassatore defendit. Item Caelium Senatorem aegrum Placentiae ab armatis oppressum rnec prius ille Vulneratus est, quam cane interemto. Sed super omnia in nostro aevo Actis populi Romani testatum, Appio Junio i Silio coss. cum animadverterethia e causa Neronis Germanici filii,
113쪽
NATUR HISTOR. LIB. VIII. IOTin Titium Sabinum, .servitia ejiis, unius ex his
canem nec a carcere abigi potuisse, nec a corpore recessisse, abiecti in gradibus Gemitoriis, moestos edentem ululatus, magna populi Romani corona De Qua cum quidam ei cibum objecisset, ad os
defuncti tulisse. Innatavit idem cadaver in Tiberim abiecti sustentare conatus , effusa multitudine adspectandum animalis fidem. Soli dominum novere: ignotum quoque, si repente veniat, intelligunt. Soli nomina sua, soli
vocem domesticam agnoscunt. Itinera,' UZmVis longa, meminere. Nec ulli praeter hominem me-Τnori major. mpetus eoi imin saevitia mitigatur ab homine considente humi. Phirima alia in his quoque vita invenit. Sed in venatu solertia & sagacitas praecipua est. Scrutatur vestigia atque persequitur, comitantem ad feram inquisitorem loro trahens qua visa ouam silens occulta, quam significans demonstratio est, cauda primum, deinde rostro Ergo etiam senecta fessos, caecosque, ac debiles sinu ferunt, ventosi odorem
captanteS, prodentesque rostro cubilia. E tigribus eos Indi volunt concipi & ob id in silvis coitus tempore alligant feminas. Primo 'secundo foetu nimis feroces putant gigni tertio demum educant. Hoc idem e hipis Galli, quorum greges suum quissique ductorem e canibus raucem habent. Illum in Venatu comitantur, illi parent. Nammie inter se eXercent etiam magisteria Certum est, juxta itum
Zmnem currentes lambere , ne crocodilorum aviditati occasionem praebeant. Indiam petenti AleYan
114쪽
dro Magno, rex Albaniae dono dederat inusitatae magnitudinis imum cujus specie delectatus ussit
ursos , mox aprOS, dc deinde damas emitti, contem-
tu immobili iacente eo Qua segnitie tanti corporis offensus Imperator generos spiritus, eum interim jussit. Nuntiavit hoc fama regi. Itaque alteium mittens addidit mandata, ne in parvis experiri vellet, sed in leone elephantove. Duos sibi suisse: hoc interemto praeterea nullum fore. Nec distulit Alexander, leonemque fractum protinus vidit. Postea
elephantum usiit induci, haud alio magis spectactilo
laetatus Horrentibus quippe per totum corpus illis, ingenti minaturi latratu intonuit inqXque incre Vit assultans, contraque belluam exstia gens hinc de illinc artifici dimicatione , qua maxime opu esset, infestans atque Vitans, donec assidua rotatam vertigine afflixit, ad casum ejus tellure concussa. LXII. Canum generi bis anno partus. Justa ad
pariendum annua aetaS. Gerunt uterum seXagenis diebus Gignunt caecos & quo largiore aluntur lacte, eo tardiorem Visum accipiunt, non tamen Un- quam ultra Vicesumma primum diem, nec ante septimum. Quidam tradunt, si unu gignatur, Ono
die cernere si gemini, decimo ridemque in singulos adjici, totidemque esse tarditatis ad lucem dies. Et ab ea, quae semina sit e primipara genita, Faunos cerni. Optimus in foetu qui novissime cernere incipit, aut quem primum fert in cubile foeta. LXIlI. Rabies canum Sirio ardente homini pestifera, ut diximus , ita morsis letali aquae metu.
Quaproptc obviam itur per XXX eos dies, gali
115쪽
nace maxime fimo immixto canum cibis aut si
morsu vero unicum remedium oraculo quodam nuper repertum, radi silvestri rosae, quae cynorrhodos appellatur Columella auctor est, si quadragesimo die, quam sit natius, castretur morsu cauda, summusque ejus articulus aliferatur, sequenti
bidos fieri Canem locutum, in prodigiis quod equidem adnotaverim accepimus & serpentem latrasse se, cum pulsus est regno Tarquinius. LXIV. Eidem Alexandro qui magna raritas
contigit Bucephalon eum vocarunt, si, ab adspectu torvo , sive ab insigni taurin capitis, armo impressi Tredecim talentis ferunt e Philonici Pharsalii grege enitum , etiam tum puer capto ejuS decore. Neminem hic alium, quam AleXandrum, regio instratus ornatu recepit in sedem, alios passim recipiens. Idem in proeliis memoratae cujusdam perhibetur operae, Thebarum Oppugnatione Vulneratus in alium transire Alexandrum non passus multa praeterea ejusdem modi, propter quae rex destincto ei duxit exsequias urbemque tumulo circumdedit nomine ejus. Nec Caesaris Dictatoris quenquam alium recepisse dorso equus traditur idemque humanis malles pedes priores habuisse, hac emgie i catus ante Veneris Genetricis edom. Fecit Divus Augustus eq' tumulum, de quo Germanici Caesaris carmen est Agrigenti complitrium equorum tumuli pyramides habent Equum adamatum a Semiramide usque ad coitum, Juba auctor est Scytbici
116쪽
quidem equitatii equorum gloria strepunt occiso
regulo eae pro Vocatione dimicante, hollem cum Victor ad spoliandum venisset, ab equo ejus ictibus
morsuque confectum Alium detracto oculorum ope, rimento, cognito cum matre coitu petiisse praerupta, atque exanimatUm. quae eadem ex causa in Reatino agro laceratum prorigam in Venimus. Nam
que cognationum intellectus in iis est atque in grege prioris anni sorore libentius etiam, quam in
tre, equa comitatur Docilita tanta est, ut universus Sybaritani exercitus equitatus ad symphoniae cantum saltatione quadam OVeri solitus inveniatur. Hidem praesagiunt pugnam, amissos lugent dominos, lacrimasque interdum desiderio fundunt. Interfecto Nicomede rege equus ejus inedia vitam finivit Phylarchus reser Centaretum e Galatis, in proelio occiso Antiocho, Otitum equo ejuS Onscendisse ovantem. At illuni indignatione accentuni domitis frenis, Me regi posset, praecipitem in abrupta isse, exanimatumque una Philistus a Dionysio relictum in coeno haerentem, ut 1e1e Vellisset, secutum vestigia domini, examine apum jubae inhaerente eoque Ostento tyrannidem a Dionysio oc
LXV. Ingenia eorum inenarrabilia aculantes obsequio experiuntur , difficile conatu corpore ipso nixuque invitantium. Jam tela humi collecta equiti porrigunt. am in Circo ad currus uncti, non du- hie intellectum adhortationis, gloriae fatentur. Claudii Caesaris secularium idorum CircensibuS, excusso in carceribus auriga Albato Corace, occu-
117쪽
paVere prima : tum obtinuere, opponenteS, effundenteS, Omniaque contra demulos, quae debuissent
peritissimo auriga insistente, facientes cum puderet hominum artem ab equis vinci, peracto legitimo cursu ad cretam stetere. Majus augurium apud prissicos, plebeiis Circensibus excusso auriga, ita ut si
staret, in Capitolium cucurrisse equos, aedemque ter lustrasse maximum vero eodem pervenisse ab Vejis cum palma corona, effuso si alumena, qui ibi vicerat unde postea nomen portae est. Sarmatae longinqua itinera acturi, inedia pridie praeparant eos, potum Xiguum impertiente atque ita per centena millic quinquaginta continuo cursu euntibus insident. Vivunt annis quidam quinquagenis feminae minore spatio : eaedem quinquennio finem crescendi capiunt, mare anno addito. Forma equorum, quales maXime legi oporteat, pulcherrime quidem Virgilio vate ab luta est. Sedin nos diximus in libro de jaculatione equestri
condito : fere inter omnes constare Video. Diversa autem Circo ratio quaeritur. Itaque cum bimi in alio subigantur imperio , non ante quinquennes ibi certamen accipit. LXVI. Partum in eo genere undenis mensibus ferunt, duodecimo gignunt. CoituS Verno aequinoctio, bimo utrinque, vulgaris sed a trimatu firmior
partus. Generat mas ad anno triginta rex, utpote cum a Circo post vicesimum annum mittantur ad
sobolem Opunte id quadraginta durasse tradunt, adiutum modo in attollenda priore parte corporiS. Sed ad generandum paucis animalium minor serti-
118쪽
Iitas qua de causa per intervalla admisi irae dantur: nec tamen qhfindecim initus ejusdem annat valet tolerare Equarum libido exstinguitur juba tonsa Gignunt annis omnibus ad quadragesimum. Vixisse equum septuaginta quinque annos proditur. In hoc genere graVida stans parit, praeterque ceteras foetum diligit. Et sane equis amoris innasci veneficium, hippomanes appellatum, in fronte, caricae magnitudine, colore nigro quod statim edito partu devorat foeta, aut partum ad libera non admittit. Si quis praereptum habeat, Olfactu in rabiem id genus agitur Amissa parente in grege armenti, reliquae foetae educant orbum Terram attingere ore triduo Proximo, quam sit genitUS , negant posse. Quo quis acrior, in hibendo proflua dius nares mergit Scythae per bella seminis uti malimi, quoniam urinam cursu non impedito reddant. LXVII. Constat in Lu11tania circa Olis ponem oppidum, Tagum amnem equas Favonio ante obversas animalem concipere spiritum, idque partum fieri, ligni pernicissimum ita sed triennium
Vitae non excedere. In eadem Hispania Gallaica gens est,i Asturica equini generis, hi sunt quo thiel, dones Vocamus, minori forma appellatos asturcones gignunt, quibus non Vulgaris in cursu graduS, sed mollis at terno crurum explicatu glomeratiora unde equis tolluim carpere incursus traditur arte. Equo fere, qui homini morbi, praeterque Vesicae conversio, sicut Omnibus in genere Veterino. LXVIII. 1inuni CCCC millibus nummum emtum Q. Axio Senatori, auctor es M. Varro, haud scio an
119쪽
Omnium pretio animalitim Victo opera sine diibio generi mirifica arando quoque, sed mularum a. Xime progeneratione Patria etiam spectatur in his, Arcadicis in Achaja, in Italia Reatinis. Ipsum animal frigoris maxime impatiens ideo nCn generatur in Ponto nec aequinocti Verno, ut ceter pecuR, admittitur, sed solstitio. Mares in remissione operis deteriores Parthi a tricesimo naense ocissimus sed a trimatu legitimus totidem, quot equae raceisdem mensibus. simili modo. Sed incontinens
uterus urinam genitalem reddit, ni cogatur in cursum verberibus a coitii. Raro gemino parit paritura lucem fugit,in tenebras quaerit, ne conspiciatur ab homine Gigni tota ita, quae est ei ad trigesimum annum Parthi caritaS summa, sed aquaiarum taedium majus ter ignes ad foetus tendunt resedem, si rivus minimus intersit, horrent ita, ut pedes omnino caVeant tingere. Nec nisi assuetos potant sontes, quae sunt in pecuariis, atque ita ut sicco tramite ad potum eant nec ponte transeunt, per raritatem eorum tranShicent l, si fluviis. Mirum que dictu , sitiunt si immutentur aquae, ut bibant cogendae exorandaeve sunt. Nec nisi spatiosa incubitant laxitate : Varia namque somno Visa concipiunt, ictu pedum crebro qui nisi per inane emicuerit, repulit durioris materiae clauditatem illico affert. hi aestus ex iis opima praedia eXsuperant. Notum est, in Celtiberia singula quadringentena millia nummorum enixas Ad mularum maxime p3rtus, aurium reserre in his & palpebrarum pilos j sint. Quamvis enim unicolor reliquo corpore, totidem
120쪽
tamen colores, ito ibi fuere , reddit Phillos earum epulari Maecena instituit, multum eo tempore praelatos Onagris post eum interiit auctoritas saporis. Asino moriente viso, celerrime id genus deficit. LXIX. Ex asino qua mula gignitur mense tertio decimo animal viribus in labores eximium. Ad tales partus eqUa neque quadrimis minore , neque decennibus majoreplegunt arcerique utrumque genus ab altero narrant, nisi in infantia ejus generis, quod ineat, lacte letausto. Quapropter surreptos pullos in tenebri eqVarum uberi Asmarum-Ve equuleo admoVent. Gignitur autem mula X equo asina, sed effrenis, tarditatis indomitae. Lenta omnia eis, ut vetuliS. Conceptum X eqUO, secutus sua coitus, abortu perimit non item Xasmo qui Feminas a partu optime septimo die impleri, Observatum est mare fatigatos melius implere. Vae non prius, quam dentes, quos pulli nos appellant, aciat, conceperit, sterilis intelligitur; quae non primo initu generare coeperit Equo Scasma genitos mares, hinnos antiqui vocabant contraque mulOS, UOS asinii quae generarent Observatum e duobus diversis generibus nata, tertii generis fieri, neutri parentum esse sun illa : eaque ipsa, quae sunt ita nata, non gignere, in omni animalium genere idcirco mulas non parere Est in
Annalibus nostris, peperisse saepe Verum prodigii loco habitum Theophrastus vulgo parere in Cappadocia tradit sed esse id animal ibi sui generis. Mulae calcitratus inhibetur vini crebriore potu In