Caii Plinii Secundi Historiae naturalis, libri XXXVII

131쪽

NATUR. Is TOR. LIB. VIII. I 17 pater ejus Rulli , qui Ciceronis Consulatu gem ag

rariam promulgaVit. Tam propinqua origo nunc quotidianae rei est. Et hoc Annale notarunt, horum scilicet ad emendationem morum quibus non

tota quidem coena, sed in principio, bini ternique

pariter manduntur apri. Vivaria horum, ceterorumque silvestrium , primus togati generis invenit Fulvius Lupinus, qui in Tarquiniensi feras pascere instituit. Nec diu imitatores desuere L. Lucullus, &Q. HortensiuS. Sues serae semel anno gignunt. Maribus in coitu plurima asperitas. Tunc inter se dimicant , indurantes attritu arborum costas, lutoque se tergorantes. Feminae in partu asperiores,in fere similiter in omni genere bestiarum. Apris maribuS, nonnisi anniculis generatio. In India cubitales dentium flexus gemini ex rostro , totidem a fronte, ceu vituli cornua, exeunt Pitu aereo similis agrestibus, ceteris

niger. At in Arabia suillum genus non vivit. LXXIX. In nullo genere aeque facilis mixtura cum sero, qualiter natos antiqui hybridas vocabant, ceu semiseros ad homines quoque, ut in C. Antonium Ciceronis in Consulatu collegam appellatione translata. Non in suibus autem tantum, sed in omnibus quoque animalibUS, Uluscunque generis ullum est placidum, ejusdem invenitur de serum; utpote cum hominum etiam silvestrium tot genera praedicta sint Caprae tamen in plurimas similitudines transfigurantur. Sunt 3preae, Uni Upicaprae, sunt ibices pernicitati mirandae, UdnqUam nerato capite vastis cornibus gladior aque Vaginis:

132쪽

a16 C. PLINII SECUNDI

m haec se librant, iit tormento aliquo rotati in petras, potitiinuina e monte aliquo in alium transilire qui aerenteS Atqlle recussu pernicius, quo libuerit,

exsultant. Sunt d oryges, bli quibusdam dicti contrario pilo vestiri, ad caput verso. Sunt & amae, pygargi, inrepsicerotes, multaque alia haud dissimilia Sed illa Alpes, haec transmarini situs

mittunt.

LXXX. Simiarum quoque genera hominis figurae prOXima, caudis inter se dis iriguuntur. Mira solertia visco immgi, laqueisque calceari imitatione Venantium tradunt Mutianus clatrunculis hisisse, actas cera cones usu distinguente Luna cava tristes esse, quibus in eo genere cauda 1t, novam exsultatione adorare: nam desectum siderum ceterae pavent quadrupedes. Simiarum generi praecipua erga foetum affectio. Gestant catulos, quae mansuefactae intra domo peperere , Omnibu demonstrant, tractarique gaudent, gratulationem intelligentibus similes. Itaque magnaeX parte complectendo necant. Efferatior cynocephalis natura, sicut

satyris Callitriches toto paene adspectu differunt: harba est in facie, cauda late fusa primori parte. Hoc animal negatur ViVere in alio quam 2Ethiopiae,

quo gignitur, caelo.

LXXXL Et leporum pilara sunt genera. In Alpibus candidi, quibus hibernis mensibus pro cibatu

nivem credunt esse certe liquescente ea rutilescunt annis omnibus est alioqui animal intolerandi rigoris aliamnum Leporum generis sunt de quos Hispania cuniculos appellat, oecunditatis inlatinae-

133쪽

NATUR. ISTO R. LIB. VIII. I 17rae, famemque Balearibus insulis, populatis messibus asserentes Foetus Ventri exseitos, vel uberibus ablatos, non repurgati interaneis gratissimo in cibatu habent laurices Vocant. Certum est, Balearicos adversus proVentum eorum auxilium militare a Divo Augusso petiisse Magna propter Venatum eum viverris gratia est. Injiciunt eas in specus, qui sunt multisores in terra, unde nomen animalici atque ita ejectos superne capiunt Archelaus auctor est, quot sint corporis caVernae ad excrementa lepori,

totidem annos esse aetatiS. VBriu certe numerus reperitur. Idem utramque Vim singulis inesse, ac me mare deque gignere Benigna circa hoc Atura, innocua cresculenta animalia foecunda generavit Lepus omnium praedae nascens, Olli praeter asypodem superfoetat, aliud educans, aliud in utero pilis vestitum, aliud implume, aliud inchoatum gerens pariter. Nec non Vestes leporino pilo facere tentatum est, tactu non perinde molli, ut in cute,

propter brevitatem pili dilabidas. LXXXII. Hi mansuescunt raro, cum feri dici

jure non possint complura n3mque sunt nec placida, nec sera, sed mediae inter utrumque naturae,

ut in volucribus hirundines, apes in mari, delphini. Quo in genere multii hos incolas domuum posuere mures, haud spernendum in ostentis etiam publicis animal Arrossis LamiVi clypeis argenteis Marsicum portendere bellum Carboni Imp0ratori apud Clusium fasciis , quibus in calceatu utebatur,

exitium Plura eorum genera in Cyrenaica regione : alii lata fronte, alii acuta, alii herinaceorum

134쪽

genere phingentibii pilis Theophrastus auctor est,m Gyaro instita chim incolas fugassent, serrum quoque rosisse eos, id quod natura quadamin ad Chalybas facere in serrariis ossicinis Aurariis quidem in metallis ob hoc alvos eorum excidi, semperque furtum id deprehendici tantam si dulcedinem furandi. Venisse murem CC denariis, Casilinum obsidente Hannibale eumque qui Vendiderat fame in-eteriisse, enatorem vixisse , Annale tradunt. Cum candidi provenere, laetum faciunt ostentum. Nam soricum occentu dirimi auspicia, Annales resertos

habemus. Soricesin ipsos hieme condi, auctor est Nigidius sicut glires, quos Censoriae leges, Princepsque M. Scaurus in Consulatu, non alio modo Coeni ademere, quam conchylia, aut ex alio rheconvecta aves. Semiferum de ipsum animal, cui

vivaria in doliis, idem qui apris instituit. Qua in

re notAttim , non congregari, nisi populares ejus dem 1lvae : misceantur alienigenae amne Vel

monte discreti, interire dimicando Genitores suos fessos senecta alunt insigni pietate Senium sinitur hiberna quiete. Condit enim ii cubant rursus aestate juvenescunt: ssimilii nitelis quiete.

LXXXIII. Mirum rerum naturam non solum alia aliis dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam aliquibus locis negasse. In Maesia silva Italiae, non nisi in parte reperiuntur hi glires. In Lycia dorcades non transeunt montes Syris vicinOSQ onagri montem, qui Cappadociam a Cilicia dividit. In Hellesponto in alienos fines non commeant cervi & circa Arginussam Elaphum montem

135쪽

non Xcedunt, auribus etiam in monte fissis. In Po- roselene insula iam mustelae non transeunt in

Boeotiae Lebadia illatae solum ipsum fugiunt, qhiae

iuxta in Orchomeno tota arVa subruunt talpae, quarum e pellibus cubicularia vidimus stragula adeone religio quidem a portenti summovet delicias. In Ithaca lepores illati moriuntur extremis quidem in litoribus : in Ebuso, in litoribus , cuniculi scatent juxta in Hispania, Balearibusque Cyrenis mutae fuere ranae illatis e continente Vocalibus durat genus earum Mutae sunt etiam nunc in Seripho insula Eae. dem alio translatae canunt quod accidere in lacii Thessaliae Sicendo tradunt. In Italia muribus araneis venenatus est morsus eosdem ulterior Apennino regio non habet Iidem ubicunque stat orbitam si transiere moriuntur. In Olympo Macedoniae monte non sunt lupi, nec in Creta insula. Ibi quidem non VulpeS, UrsiVe, atque omnino nullium maleficum animal, praeter phalangium : aranei id genus, de quo dicemus suo loco. Mirabilius, in eadem insula cervos, praeterquam in Cydoniatarum regione non esse item apros, attagenaS, herinaceos. In

Africa autem nec apros, nec cerVOS, nec ZpreaS, nec Urs S.

LXXXIV. Jam quaedam animalia indigenis innoxia, adVenas interimunt sicut serpentes parvi in Tirynthe quos terra nasci proditur. Item in Syria angues, circa Euphrati m. Yime ripaS, dormiente Syros non attingunt aut etiamsi calcat1 momordere, non sentiuntur maleficia : aliis cujus cunque gentis infesti, avide .cum cruciatu Xa 'C. Plin. Vol. II.

136쪽

nimantes lianas rem: Syri non necant eos. Contra in Latino Cariae monte Aristoteles tradit a scorpionibus hospites non laedi, indigenas interimi. Sed reliquorum quoque animalium,i praeterea terrestrium, dicemus genera.

139쪽

ΝΑTURALIS HISTORIAE

I. Ai

ΝΙΜALIUM, quae terrestria appellavimus, hominii quadam consortione degentia, indicata natura est. Ex reliquis minimas esse volucre con-Venit Quamobrem prius aequorum, amnium stagnorumque dicentur. Sunt autem complura in iis, majora etiam terrestribus. Causa evidens, humoris hixuria. Alia sors alitum, quibus vita pendentibus. In mari autem tam late supino, mollique ac fertili nutrimento, accipiente causas genitales e sublimi semePerque pariente natura, pleraque etiam monstrifica reperiuntur, perplexis,in in semet aliter atque aliter nunc statu, nunc luctu convollatis seminibus, ab que principiis : Vera ut fiat vulgi opinio, quidquid nascatur in parte naturae ulla, in mari esse prae, terque, millia, quae nusquam alibi. Renim quidem, non solum animalium simulacra esse, licet intelligere intuentibus uvam, gladium, serras cumimveroin colore id ore similem quo minus miremur equorum capita in tam parvis eminere cochleis. II. Lirima autem maxima in Indico mari animalia, e quibus balaenae quaternum jugerum, pri

140쪽

i34 C. PLINIL SECUNDI

stes ducenum cubitorum quippe ubi locustae quaterna cubita impleant anguillae quoque in Gange amne triceno pedes. Sed in mari helluae circa solstitia maxime visuntur. Tunc illic ruunt turbines, timc imbres, tunc dejectae montium jugis procellae ab imo Vertunt maria pulsatasque eae proiimdo bel-1uas cum fluctibus volvunt Malias tanta thynnorum multitudine, ut Magni Alexandri classis haud alio modo, quam hostium acie obvia contrarium agmen adversa fronte direxerit aliter sparsis non

Erat eVadere non Voce non sonitu, non ictu, sed fragore terrentur, nec nisi ruina turbantur Cadara

appellatur Rubri maris peninsula ingens Hujus obiectu vastus efficitur sinus, duodecim dierum iocitii in remigio navigatus Ptolemaeo regi, quando nullius aurae recepit afflatum. Hujus loci quiete praecipua ad immobilem magnitudinem belluae adolescunt. GedrosoS, qui Arbin amnem accolunt, Alexandri Magni classium praefecti prodidere, in domibus fores maxillis belluarum facere, ossibus tecta contignare, ex quibu multa quadrigeniim cubitorum longitudinis reperta Exeunt iecori simiqies belluar ibi in terram, pastaeque radices frutic a

rum capitibus, quae depascuntur fata.

III. Maximum animal in Indico mari pristis

balaena est in Gallico oceano physeter ingentis columnae modo se attollens, altiorque navium Velis diliiviem quandam eructans. In Gaditano oceano arbor in tantum vastis dispansa ramis, ut ex ea causa stethun nunquam intrasse credatur. Apparent dc O-