Caii Plinii Secundi Historiae naturalis, libri XXXVII

193쪽

C. PLINII SECUNDI

ΝΑTURMIS HISTORIAE

I. Si

'EQUITUR natura avium, quarum grandissimi paene bestiarum generis, struthio cameli Africi vel Ethiopici, altitudinem equitis insidentis equo eX- cedunt, celeritatem vincunt: ad hoc demum datis PenniS, ut currentem adjuvent cetero non sunt O lilcreS, nec a terra tolluntur. Ungulae iis cervinis similes, quibus dimicant, bisulcae, comprehendendis lapidibus utiles, quos in fuga contra sequenteSingerunt pedibus. Concoquendi sine delectu devorata mira natura sed non minus stoliditas, in tanta reliqui corporis altitudine, cum colla frutice occultaverunt, latere se existimantium Praemia ex iis ova, Propter amplitudinem pro quibusdam habita vasis, conosque bellicos, taleaS adornanteS pennae. II. AEthiopes atque Indi, discolores maxime &inenarrabiles ferunt aves, mante omnes nobilem Arabia phoenicem, haud scio an fabulose, unum in toto orbe, nec risum magnopere Aquilae narratur magnitudine, auri fulgore circa colla, cetero pur-pUreUS, caeruleam roseis caudam pennis distinguentibu S, cristis fauces, caputque plume apice honestante. Primus atque diligentissimus togatorum de eo prodidit Manilius Senator ille maximis nobilis

194쪽

m C. PLINI SECUNDI

doctrin s doctore nullo neminem exstitisse Pii V1-derit vescentem sacrum in Arabia Soli esse, vivere annis DIX, senescentem casiae thuris hie surculis construere nidum, replere odoribtis,in superumori. Ex ossibus deinde medull1s ejus nasci primo ceu Vermiculum : inde fieri pullum principioque justa funera priori reddere S uotum deferre nidum prope Panchajam in Solis urbem, in ara ibi deponere. Cum hujus alitis vita magni conversionem anni fieri prodidit idem Manilius, teriunque significationes tempestatumi siderum easdem reverti. Hoc autem circa meridiem incipere, quo die s1gnum Arietis Sol intraverit. Et fuisse ejus conVersionis annum prodente se P. Licinio, Cn. Cornelio Consulibus, ducentesimum quintum decimum. Cornelius Valeria,

nus phoenicem devolavisse in AEgyptum tradidit, Q. Plautio, Sex. Papinio Coss. Allatus est in Ur- hem, Claudii Principis Censura , anno Urbis DCCC, in Comitio propositus, quod actis testatum est: sed quem falsum esse nemo dubitaret.

III. Ex his quas novimus, aquilae maXimus honos , maxima ΛiS. Se earum genera : Melanaetos a Graecis dicta, eademque Valeria,minima magnitudine, Viribus praecipua, colore nigricans sola aquilarum foetus suos alit ceterae, ut dicemus, iii-gant sola me clangore, sine murmuratione Conversatui autem in montibuS. Secundi generis pyga gus, in oppidis mansitat in campis , albicante cauda Tertii orphnos, tiam Homerusin perc- non Vocat, aliqhlii plancum, lanatariam, secunda magnitudine Srvi huicque vita circa lacils Phe

195쪽

NATUR HISTOR. LIB. X. I 89ntonoe Apollitiis dicta filia, dentes ei esse prodidit,

Inlatae alias, carentique lingua eandem aquilarum Digerrimam, prominentiore cauda Consentit BCeuS. Ingenium est ei, testudine raptas frangere

e liblimi aciendo quae sors interemit Poetam Itaschylum, praedictam fatis it serunt ejus diei ruinam secura caeli fide caventem. Quarti generis est Percn Opterus Deadem ripelargus, Vulturina specie, alis minimis, reliqua magnitudine antecellens, sed imbellisin degener, ut quam Verberet corVUS. Ed-dem jejunae semper aviditatis, 'uerulae murmurationis Sola aquilarum Yanima fert corpora ceterae, cum occidere, considunt. Haec facit, ut quintum genti γνησιον Vocetur, Velut erum, solumque

incorruptae originis, media magnitudine, colore subrutilo, rarum conspectu Superes haliaeetos, claris sima oculorum acie , librans e alto esse visoque in mari pisce , praeceps in eum ruens, d discussis pectore aquis rapiens. Illa, quam tertiam fecimus circa stagna aquaticas aves appetit mergentes se subinde, donec sopitas lassatasque rapiat Spectanda dimicatio, ave ad perfugia litorum tendente, maXime si condensa arundo sit aquila inde ictu abigente alae, cum appetit, in lacu cadente Dum bramque suam nanti tib aqua a litore ostendente rursus ave in diverso, ibi minime se credat eY- spectari, emergente. Haec causa gregatim Vibii natancti, quia plures simul non infestantur, resperstipenn3rum hostem obcaecantes Saepe laquilae ipsae non tolerantes pondus apprehensum , Una merguntur. aliaeetus tiantum in Plinnes etiamnum pullos

196쪽

iso C. PLINII SECUNDI

suos percutiens, subinde cogit adversos intueri solis radios, si conniventem humectantemque animadvertit, praecipitat e nido, Velut adulterinum atque degenerem illum cujus acies firma contra stetit, educat. aliaret suum genus non habent, sed ex diverso aquilarum coitii nascuntur. Id quidem quod ex iis natum est, in safragis genus habet, e quibuS Vulture progenerantur minores & ex iis magni, qui omnino non generant. Quidam adjiciunt genus aquilae, quam barbatam vocant Tusci vero ossifragdm.

IV. Tribus primis, inuinto aquilarum generi in aedificatur nido lapis elites, quem aliqui dixere Eangitem ad multa remedia utilis, nihil igne deperdens. Est autem lapis iste praegnans, intus cum quatias, alio velut in utero sonante. Sed vis illa medica non nis nido direptis. Nidificant in petris

arboribus : pariunt ova terna excludunt pullos binos visi sunt & tres aliquando Alterum expellunt taedio nutriendi. Quippe eo tempore ipsis cibum negaVit natura, prospiciens ne Omnium fera

rum scelus raperentur. Ungues quoque earum invertuntur diebus iis albescunt inedia pennae, ut merito partus suOS Oderint. Sed ejectos ab his cognatum genti ossifraga excipiunt, educant cum 1liis. Verum adulto quoque persequitur parens , longe fugat, aemulos scilicet rapinae. Et ali qui unum par aquilarum magno ad populandum tractu, ut satietur, indiget. Determinant ergo spatia, nec

in proXimo Praedantur Rapta non protinus serunt,

sed primo deponunt expertaeque pondus, tunc de

197쪽

mum beluat oppethlnt non senio, nec aegrithid1- ne, sed fame, in tantum superiore accrescente rostro, ut aduncitas aperiri non queat. A meridiano alitem tempore operantur,in Volant prioribus horis diei, donec impleantur hominum conVentu fora, ignavae sedent. Aquilarum pennae mixta reliquarum alitum pennas devorant. Negant unquam solam hanc alitem fulmine eχ animatam : ideo armigeram Iovis consuetudo judicavit. V. Romanis eam legionibus C. Marius in secundo Consulatu suo proprie dicavit. Erat .antea

prima cum quatuor aliis lupi, minotauri, qui aprique, singulos ordines anteibant Paucis ante annis sola in aciem portari coepta erat reliqua in castris relinquebantiu . Marius in totum ea abdica-Vit. Ex eo notatum, non sere legionis unquam hibernasse castra, ubi aquilarum non sit jugum. Primo & secundo generi non minorum tantum quadrupedum rapina, sed etiam cum cer Vis proelia. Multum pulverem voli itatu collectum, insidenS cornibus eYcutit in oculOS penni ora Verberan S, dΟ- nec praecipitet in rupes. Nec unus hostis illi satis est acrior est cum dracone pugna, multoqUe magis anceps, etiamsi in aere. Ova hic consectatur

aquilae aviditate malefica at illa ob hoc rapit ubicunque Visum. Ille multiplici nexu alas ligat, ita se implicans, ut simul decidat. VI. Est percelebris apud Seston urbem aquilae

gloria educatam a Virgine retulisse gratiam, Vesprimo, mox deinde venatus aggerentem. Defuncta

Postremo, in rogum accensim ejus injeciae si e .

198쪽

.392 C. PLINII SECUNDI

&sinnil conflagrasse. Quam ob causam incolar, quod vocant Herorum, in eo loco secere, appellatum Jovisi virginis, quoniam illi Deo alas adscribitur. VII. Vulturum praevalent nigri. idos nemo attigit ideo etiam fuere, qui putarent illos ex adverso orbe advolare, falso nidificant enim in excelssissimis rupibus Foetus quidem saepe cernuntur, sere bini Umbricius Aruspicum in nostr MV pe- .ritissimus, parere tradit ova tredecim uno e iis reliqua ova nidumque lustrare, O abjicere Triduo autem antea Olare OS, ubi cadavera futura.

VIII. Sanqualem Vena, atque immussulum , At gures Romani in magna quaestione habent. Immus sulum aliqui Vulturis pulliun arbitrantur esse, sanqualem ossifragae. Massurius anqualem ossifragum esse dicit, immussulum autem pullum aquilae, priusquam albicet cauda. Quidam post Mutium Augurem viso non esse Romae confirmavere : ego qliod veri similius hin desidia rerum Omnium non arbitror agnitOS. IX. Accipitrum genera sedecim invenimus. Ex iis egithum claudum altero pede prosperrimi augurii nuptialibus negotiis iecuariae rei. Triosechem a numero testium, cui principatum in auguriis Phemonoe dedit : buteonem hunc appellant Romani, familia etiam ex eo cognominAta, Umprospero auspicio in ducis navi sedisset Epit eum Graeci vocant, qui soliis omni tempore apparet: ceteri hieme abeunt. Distinctio generum X Vidi- rate. Alii non nisi ex terra rapiunt avem alii non

199쪽

nis circa arbores volvantem Dalii sedentem in sublimi aliqui volantem in aperto itaque & columbae noVere ex iis pericula, visoque considunt, Vel subVOlant, contra naturam ejus auxiliantes 1bi. In insula Africae Cerne in Oceano accipitres totius Masaesyliae humi foetiscant nec alibi nascuntur, illis assueti gentibuS. X. In Thraciae parte super Amphipolim homines atque accipitres societate quadam aucupantur. Hi ex silvis Marundinetis excitant aves illi supervolantes deprimunt. Rursus captas aucupes dividunt cum iis Traditum est, missas in sublime sibi excipere eos cum tempus sit capturae, clangore ac volatus genere inVitare ad occassionem. Simile quiddam lupi apud Maeotin paludem faciunt. Nam nisi partem a piscantibus suam accepere, expansa eorum retia lacerant. Accipitres Vium non edunt cordB. Noctvi nus accipiter cymindi Vocatur, rarus etiam in silvis, interdiu minus cernenS. Bellum interne- cinum gerit cum aquila, cohaerentesque saepe prehenduntur. XI. Coc cyce accipitre videtur fieri, tempore adni figuram mutans, quoniam tunc non apparent

reliqui, nisi perquam paucis diebus : ipse quoque

modico tempore aestatis Visus non cernitur postea. Est autem neque aduncis unguibus solus accipi trum, nec capite ssimilis illis, neque alio quam colore, ac rictu collimbi potius. Quin absumitur ab accipitre, si quando una apparuere sola ni

nium avis a suo genere interemta. Mutat autem Vocem : procedit vere, Occultatur Caniculae ortu

200쪽

semperque parit in alienis nidis, maxime palumbilim, majori ex parte singula ova , quod nulla alia visu

raro bina Causa subjiciendi pullos putatur, quod

1 ciat se invisam cunctis avibus nam minuta quO-

qtie infestant ita non fore tutam generi suo stirpem opinatur, ni fefellerit quare nullaim facit nidum, alioqui trepidum animal. Educat ergo subditum adulterato foeta nido. Ille avidus e natura, praeripit cibos reliquis pullis , itaque pinguescit, nitidus in se nutricem convertit illa gaudet ejus specie miraturque sese ipsam, quod talem pepererit suos comparatione ejus damnat, ut alienos, absumique etiam se inspectante patitur, donec corripiat ipsam quoque jam volandi potens. Nulla tunc avium sua-Vitate carnis comparatur illi. XII. Milvi ex eodem accipitrum genere, magnitudine differunt. Notatum in his, rapacissimam dc famelicam semper alitem nihil esculenti rapere unquam ex funerum ferculiS, nec Olympiae ex ara AC ne ferentium quidem manibus, nisi Ligubri municipiorum immolantium ostento. idem Videntur artem gubernandi docuisse caudae flexibus in caelo monstrante Natura, quod opus esset in profundo. Milvii ipsi hibernis mensibus latent, non tamen ante hirundinem abeunteS. Traduntur autem ' a

solstitiis affici podagrB. XIII. Volat crum prima distin tio pedibus maxime constat. Aut enim adunco ungue habent, aut digitos, aut palmipedum in genere sunt, uti ansere, aquaticae fere aves. Aduncos ungues habentia,

carne tantum VescuntUr X Arte Zgna