Castruccii Bonamici Commentariorum de bello Italico

71쪽

LIBER TERTIUS. 43scii simulatione abhorreat, decipique ipse facilius, quam decipere alios

queat.

At Ferdinandi literae poterant illae quidem Philippi animum confirma

re, exercitum non poterant quem re

centis praelii metu perterritum , diminutis valde copiis, non tam inopia praesentis, quam futuri temporis angebat timor. Jamque Austriacorum pars ambro , pars Abduae appropin quaverat . Botta Praesectus abrum nam Lictestentus morbi causa disces.serat cum xx hominum millibus ad oppugnandam Placentiam substiterat,d Laetariana domo, munitionibusque disturbatis , oranum miserat , qui cum parte equitum, peditumque evis armaturae ab altera Padi parte iter faceret, repentinasque nostrorum eruptiones quam dilgentissime observaret, ac demoraretur. In

72쪽

DE BELLO IΤALICO, In his angustiis clamare Maluebojus , deos hominesque contestans, non destiterat, iis quamprimum locis excedenduna esse, , dum vires suppeterent, eruptione facta, Dertonam reVertendum , ubd ibi propter loci opportunitatem neque esset commea tuum impedita subvectio, neque receptus, si quid durius accideret, adempta facultas. Quae cum ille diceret non tam inopiae periculo commovebatur, quam incerta novi Regis Dspaniae voluntate , quem fama erat

ab Italico bello Gallica secietate

abhorrere. Quocumque autem fortuna inclinaret, tutum sibi, suisque in altiliam receptum dari volebat. t GDgius neque adeo rem esse in angusto dicebat , ut sit sub oculis hostium eruptionis utendum consilio tam Oseerato. in quod semel jam nimium

male

73쪽

L1BER TERTIUS. 1 male cesserit , neque hostium copias esse tantas , vulgatis morbis, C recenti etiam, quod fuit necesse, acerrimoque praelio attenuatas, ut omnia

longe lateque loca insidere S custo dire possint. Non defore pabulum,

non commeatum omnis generis, quae

ut angustiora suerint , nimiam esse istam in milite mollitiem, non posse inopiam ferre paulisper. Postrem seu manendum sit , seu proficiscendum,

nihil se videre, cur temere quicquam, aut raptim agatur: maneri sine incommodo, d perrumpi etiam, si ne cesse fuerit, sine periculo posse , si modo tanta res temporis potius bene ficio, quam ortunae temeritati committatur . Haec consiliantibus eis, nunciatur, ab Germanis Subalpitiisque cum duodequadraginta cohortibus superato fiumine Lambro, Laudem γti Om-

74쪽

ή DE BELLO ITALICO, t Pompriam . Tum verbialibjus quid cunctaris , inquit , agia an expectas, dum , Omni aditu praesepio,

omnique consumpto commeatu, aut fame intereamus, aut in contumeliam

hostibus dedamur Commemorat delim de quanto sit testimanda momento Ο-tius exercitus , denique ips1us Philippi salus cujus nullam, nisi in Gleritate eruptionis, positam esse spem, dicit: premi jam undique, pene teneri quid futurum autem , Laude amissa Pompria mirari ore se,

talica esse homines pertinacia facere ut malint quod poeniteat , quam bderi minus recte consuluisse quis V in dubitet, quin poenitere eos quamprimum consilii oporteat illius, in quo iniquiora fuerint omnia necesse est circumvallatis, fame confediis, erumpere frustra, serbque tentantibus iam,

75쪽

LIBER TERTIUS. In erumpatur, quis audeat Badere, nisi turpissimae idem auctor deditionisὸ quod ad mollitiem attinet, non esse fas cum arbitrari dissicultate rerum frangi, qui mortis periculo non ter reatur. Verum, inquit Malibojus, in consiliis capiendis, non quid pati miles possit, sed exitus quid rei post let, imperatori cogitandum esse arbitror, ne aut patientia militum abutatur , aut agendi tempora consumat.

Perseveranti nihilominus iii sua sententia agi liter ab Hispania redduntur, quae placere Ferdinando Rugi nunciabant, ut Dertonam ipse cum omni exercitu adipisci properaret . Quibus ille literis coactus rem fascipit arduam, dissicilem, de in qua peragenda, quominus inesse consilii videbatur, hoc majore peracta animo , atque admira tione fuit. Nam cum ab hostibus pe

76쪽

s D BELLO ITALICO;

ne circumdatus teneretur, iis e invitis, ac repugnantibus flumen esset ipsi transeundum altissimum , latissimumque Padus, tanta virtute, ac dilige tia consecta sunt omnia, ut incolumi exercitu erumpi potuerit, nisi unius temeritate legati satis in ea re peccatum esset. Praenaissus enim erat ad bdonium amnem Pignatellius legatus, eique mandatum erat a Gagio diligenter Austriacos ne lacesseret, ,s ipse lacesseretur, sustineret , quoadessent impedimenta exercitus progressa, suumQue copiae omnes iter arripuis sent. At ille ub primum hostes comspicatur , quorum erat xii millium numerus, cum ipse non amplius v. hominum millia haberet , inconsulte progressus praelium temere committit. Malibojus, qui primo praeerat agmini, incredibili ceterirate . atye animi

77쪽

LIBER TERTIUS . 'magnitudine intra idonium amnem, Parpanesumque vicum pontes perfecerat , transierat Padum , oranum

submoverat, subit ab instituto dess,etere itinere, laborantique si accurrere Pignatellio cogitur. Interim Castellarensis, signo cognito profectionis, quod inter eum, magium convenerat, abductisque, quae poterat, tor' mentis, atque impedimentis, o tamen parte maxima relicta, proficisci, tur Placentia , pontem , pontisque

munitiones, ollis subjectis incendiariis disjicit , nec e ulla offensione noctuabundus ad Gagium pervenit. Quibus rebus Bottae nunciatis, relicto adastio, qui Placentiam reciperet , mittit prim Goranum cum Pyrochitrophorum delecta manu, post cum equitatu Serbellonium, postrembipse omnem exercitum subsicio addu- cit.

78쪽

1 DE BELLO ITALICO, cit. Auctis utrimque copiis atrox oriatur praelium Berenclavius effraenatae homo ferociae, de magnae habitus at ca oritatis, Austriacorum dux occidi, tur . Vulnerantur Pallavicinus , dc Brounius, praestantissimi viri. Multi ex nostris milites , multi item cadunt

duces, in his de Hispaniensi exercitu Trib. mil. Julius Deodatus Lucensis summa spei, nobilissimaque ortus familia adolescens Austriacos certa jam prope victoria, toties fugatus hostis, orbonios posita incitat in dextris salus, salutisque spes desperatione quaesita. Cum in lenter irruerent ii stes , impugnarent acerrime Galli, resque esset in summum deducta bscrimen , agius, qui mediam cur bat aciem, in qua ipse erat Philippus

atque impedimenta omnia agebantur,

jussis extremi agminis militibus immi

79쪽

LIBER TERTIUS . LInentem morari Sardiniae Regem, accelerat ipse, ut praelio intersit , laborantibusque subveniat. Longissi; numerat agmen, magnaque impedimenta, iisque qui praeerat ignorantia loci deer

IaVerat a Via. Quae res, retardato Ga-gii subsidio, majoris fuit caula caedis. Irrumpit tandem agius , d licet equo vulnerato dejectus, Rictuique instruere aciem, inferre signa, cohortari milites , ne labori succumbant; meminerint denique illo die illa hora aut moriendum ipsis , aut ferro iter ad salutem aperiendum esse . Hoc idem facit Malibojus. Quorum Virtute restituto praelio, repulsisque hostibus, superiores discessisse nostri videbantur ire certe, quo intenderant, perrexerunt , ad Iriamque oppidum vulneribus , lassitudine confecti, perturbatique sele receperunt. Hostes

80쪽

11 DE BELLO IΤALICO, ab insequendo aut incredibilis audacia nostrorum, aut suorum actura, aut denique praedae tenuit cupiditas, qua, capta Placentia, potiti erant ingenti,

de qua, tormentorum maxime causa, celeriter est inter eos orta di

sensio, cum suam Subalpinus praedam, quae sua in urbe, suam item Germanus diceret, quae suo labore, suoque sanguine parta esset, atque iniquum videri vociferaretur, belli alios peric lorum debere, alios velle praemiorum esse participes.

Dum haec in Cisalpina Gallia

geruntur , Rex Sardiniae Philippum Marchionem Balestrinatem in provinciam irrumpere Genuentium jusserat ab ea parte, quae spectat in occidentem selem, quam Ligures incolunt Ingauni. Hac re fieri posse arbitrabatur ut turbatis domi rebus, ab