Praxeos medicæ universæ præcepta. Auctore Josepho Frank ... Partis primae volumen primum partis secundae vol. octavum Partis primae volumen primum, continens prolegomena, doctrinam de febribus atque de inflammationibus generalem

401쪽

GASTRICIS.

Ιnfantes obdormientes ita se gerunt, ac si aliquid deglutire vellem. Matutinis horis moeror, pusillanimitas, oris foetor, lingua albo muco obducta, ptyalismus, nausea, interdum vomitus, apparent. Crescente morbo aegri vires magis magisque franguntur, adspectum ipsi osserunt luridum , oculos circulis lividis circumdatos , genas alternatim rubentes, pallescentes. Si illicidium sanguinis e naribus, ad quas aegri digitos,

scalpendi gratia continuo admovent. In nonnullis vermes per nares, et OS exeunt. Urget interea tussis sicca cum pectoris dolore quasi pleuritico : tenditur ac dolot obdomen. Alvus nunc Clausa; nunc aperta: plerumque di arrhoc amUCOsa , Vel mucoso-criaenta asciarides IHmbrices les vivos, Inortuos, putridos cxhibens, Saepe Cum tenesmo. Faeces foetidissimae, non raro lactis coagulati ad instar, vel illamentis obscure viridibus, veluti conservae, cirCUmdatae. Interdum animi deliquia , delirium ,

aphthae, aphonia. Saepe artuum vagi cruciatus, ι nonnunqNam eorum paralysis. Cutis sicca, ardens. Pulsatio carotidiam. -- Febris ita sensim sensimque remissiones exhibet minus evidentes, donec morbus, in graviori saltem casu, in Veram transeat subrem typhodem vel acutam, vel

lentam : vel alias per diarrhoeam sacculentam, urinam jumculosam, sudorem universalcm, Vel

402쪽

38 DE FEBRinus et sine critica evacuatione, feliciter convalescentiam attingat.

Caussae.

3. Amplae disquisitioni actiologiam vermium debito loco Io submittemus; hic meminisse

sufficiat, febres verminosas aetatem insantilem, endemicam, nec non epidemicam constitutionem, gracilem corporis habitum, alimenta Cruda,

4. Consueta dis incultas, utrum scilicet morbus, de quo agitur, Feciscus sit, an alterius morbi potius syn toma , nos iterum hic premit ; nec eam tollere audemus. Interea non aliter hac in re, quam supra, quo loco de diagnosi febris pituitosae sermo fuit ii , iudicamus. Ρosito igitur, febrem verminoSam, saltem utpote varietatem alterius sebris, peculiari examine digitam esse, restat, ut ea ab aliis morbis distinguatur , quo in opere infiniti errores a vulgo medicorum committi solent. Sunt autem morbi, cum quibus febres verminosae facile confunduntur, hydroces haluS aCuius , dentitio laboriosa , et peritonitis , aetati insantili communes. Has interim di agnoseos Par-

403쪽

tes, ad alia hujus operis loca ia remittero

coacti sumUS. Prognosis.

5. Periculum sebrium verminosarum Sane non ita grande, ac ii existimant, qui hunc mombum cum aliis confundunt, aut qui illum modo incongruo pertractant. Verum nec legitima se-bris verminosa socci pendenda; multa enim mala e X earum conversione in typhum , aut inenteritidem instant.

Cura.

6. Magna sollicitudo in hoc morbo curando ponenda, atque delicate omnino incedendum i 3 . Ingruente aegritudine, vigente febre, in

aegro aliunde non exhausto, arteriarum impetummodo Consueto temperare, ac ventriculi sensibilitatis rationem habere oportet, Cui Scopo Hi-ίVas PotasSae cum mucilagine gummi mimosae niloticae inseruit 14 . Sub minori irritatio noeodem pacto murias ammoniae, et alvo Plus x

iu) Part. II. Vol. I. Cap. De hydroce halo. Pari. III. Vol. I. Cap. De dentitione. Cap. De Peritoniatae. 13ὶ Formulae sequentes circiter quarto aetatis anno accommodatae sunt. L B. Nitri grana octodecim: mucilaginis gummi arabici drachmas duas: aquae rubi idaei uncias duas : sympi ejus - dem unciam unam. Μ. D. Sr. Cap. omni hora cochleare infantile scirciter drachmas tres . Disiligod by Corale

404쪽

386 DL r RIBUS quam par est clausa, cum Vruρο fraxini orni 15). Verum, si regio ventriculi ten Sionem on

ferret, attactumque respueret, a Salibus omnino abstinendum, totaque morbi cura remedio ex

oleo, et mucilagine, optime animadvertente ol. Ilum Nno i 6), committenda, non neglecto Cata-Plasmate emolliente ad epigastrium. Si alvus Clausa esset, C Steres ex lacte, et insuso florum matri Cariae chaia ornillae injiciendi. - Emetico hic nullo modo locum esse, sponte elucet. ΡΟ-test autem remedium hujusmodi utique vel incipiente febre propinari, absente inflammatoria illa opi gastrii tensione, praesente NaUSER, VO-rnituritione, lingua spurca etc. Ρorrigitur sive

is) Salis ammoniaci grana ootodecimi mucilagitiis gumini

urabici drachmas duas: aquae cerasorum Digrorum uncias duas: syrupi mannae unciam unam. M D. S. etc.

centis drachmam unam: iniici Iaginis gummi arabici drach mas duas: aquae lautis uncias duas: VruPi althaeae un-eIam unam. M. D. Sr. etc.

1 B. Radicis ipecaeuanhac drachmam unam. Coque e. s. q. aquae Per Ilέ horae, colat. unciae dimidiae adde syrupi simplicis drachmas duas. M. D. Sr. capiat cochleatim usque ad vomitum. 18 R. Syrupi simplicis, unciam unam; vini antimoni uti I lux HAMi scrupulos duos. H. cap. cochleatim usque ad vomitum.

405쪽

alvi indicata evacuatio radice rhei ρα-ati sis

obtinenda. Hic et sementatio abdominis a cl. MUsGRAvio proposita ao) utiliter adhibetur, nec non C Steres Cum aloe ai), et si nervorum turbae simul praesto sint, cum gummi resina ferulae assae foetidae II). Raro in febre verminosa consueti pulveres anthelm inlici ex radice conuoluuli salamae, seminum artemisiae contra, ct muriate hydrargiri 23 locum inveniunt ; plerumque enim nimis irritant, atque alvi profluvitam cum virium detrimento gignunt. Possunt tam cu in usum duci apud aegros sy-

19) R. Λquae semitium anethi foeniculi uncias duas: gyrapirhei uia iam unam. M. cap. omni secunda hora Cocliteare insantile. 2o R. Ηerhac artemisiae absinthii, et rutae graveolentis Partes aequales. M. D. S. Pro usu externo. An essu orathe nature and cure of the seo calle worm fester. London. I; 6. Vide etiam Auseriesens Abhandi. Iur prahe. erite 3. B. S. 53m P. αεὶ R. Insu si florum chamomillae uncias quatuor: aloes ea hallinae viisllo ovi subactae drachmam semis. M. D. S.

.pro uno Clystere.

αα B. Assae foetidae vitello ovi subactae scrupulum Unum e Iactis vaccini uncias quatuor. Μ. D. S. Pro uno cIystere. 23 R. Pulveris radi eis talappae: -- seminum cinue an grana decem : calomel grana duo. M. D. S. ter de die pulverem hujusmodi.

406쪽

383 DE FEBRIBUAstemate nervoso haud multum excitabili prac-ditos, ac praesente ingenti Vermium copia ; magna enim sensibilitatis hoc in morbo ratio habenda, inprimis in tenoris insantibus. Exhibonio febre verminosa indolem typhodem , in infuso radicis materianae ossicinatiso ), in liquore succinatis ammoniae em reumatico 25), nccnon in m cho 26) auxilium quaerendum. Deiectis maxime viribus, vigente delirio, vel sopore sinavimi ad plantas pcdum. Balneis topidis hic vix favemus. Ad Uictum quod spectat , ab initio sobris verminosae solum juscula vegetabilia concedenda sunt, tardius vero vel ex carne. Optimus Potus aqua, dummodo non

24 B. Radicis valerianae drachmam Remis. Insunde C. F. q. aquae scrvidae. Colat. unciarum duarum adde syriapi cha momillae unciam unam. Μ. Cap. Omni se unda hora cochlear insantile. 25 R. Aquae chamomillae uncias duas: spiritus Cornu cervi succinati scrupulum unum: syrupi chumomillae unciam

unam. M. etc.

26 R. Moschi grana quatuor: mucilaginis gummi arabici

drachmam unam: aquae menthae uucias duas: syrupi ejusdem unciam uuam. M. etc.

407쪽

389 CAPUT VI.

DE ARGUΜENTO GENERATIM. Introductis.

r. IIIorbum cxplanare aggredior, qui, licet

plerumque symptomatibus non adeo gravibus, quam ceterae hucusque recensitae febres, stipatus sit; attamen omni medicorum attentione dignus est. Primo enim notandum , eum Vulgarem eSse, atque omnibus sero regionibus communem , secundo illius doctrinam admodum in illam inflammationum influere.

I. Febres tum rheumaticas, tum catarrhales Huo Culte amplexi sumus , Cum ex eodem fonte originem quodammodo ducant. Hoc interim nouimpedit, quominus saltem earum doctrina pathologica seiunctim eXPonatur.

408쪽

390 S. LXIV.

DE FEBRE RHEUMATICA.

Definitio. T. Febris continna musculis, eorum que involucris , si vo tendinibus, et ossium ligamentis , interdum simul et reconditis visceribus insensa, Pheumatica dicitur.

Historia.

I. Febrem rheumaticam veteribus non suisso penitus ignotam , quaedam loca in operihus HIPPOCRATIS I9 , praecipue autem GALE Ni 3o . et ARETAEi 3i aperte docent. Verum aCCurato hujusmodi morbi notio clarissimis Gallia

3. Praecedit spontanea lassitudo, et gravitas artuum, quae excipiuntur ab horripilatione, cum

409쪽

RHEUMATICIS , ET CATARRHALIBUs. 39 Iaestu vicissim comparente, ac dein per totum morbi curriculum plus minusve PerseVerante.

Pulsus sit frequens , saepe plenus, durus. Ad- Sociantur sitis, praesertim vero dolor scdem suam variis in locis si gens. Occupat nempe pro re nata caput, Collum, humeros, brachia, pectus , lumbos, musculos abdominales, extremitatesque inferiores. Quocunque autem in loco dolor hujusmodi sedem sibi vindicet, pars aD DCta aegre movetur, aut pene immobilis eu dit, attactum respuit, interdum tumet, atque xubet. Dolor, de quo agitur, porr, talis nat

Tae efit, ut vix aut ne vix quidcm diu unum , cundemque locum tencat. Verum enim vero ne Cviscera, uti monuimus , ab eo immunia sunt, Praecipue eorum membranae, et inprimis eae, quae sibris muscularibus instruuntur, Q. C. Vesicae urinariae , intestinorum te. Item meninges tum Cerebrum, tum medullam spinalem ambientes, nec non involucra nervorum. Hic praecipue anxietas , inquietudo maxima esse solent, ac nil communius quam quod excitabiles aegri, e. c. hypochondriaci, deliria, aut alias

nervorum turbas patiantur. Febris plerumque vespertinis horis invalescit , remittit sub mane, alias quasi continens. Constanter autem Urinae SeCretio a recto tramite recedit, imminuitur neu Pe, augetur, vel mutatur, sedimentum tum

410쪽

392 DE FEBRIBUs roseum, tum puriforme exhibens. Idem sero cum sudore contingit; quamobrem Cutis nun arida, nunC Sudore copioso, Sive Partiali, sive univcrsali, Saepe aCido, Cooperta obSerVatur, in quo ultimo casu interdum miliare exanthe ma acCcdit. Febris symptomatibus recensi iis

plus minusve insignita interdum ephemerae sivo simplicis, sive protractae ad instar decurrit, alias ad quartam, plerumque autem ad septimam, decimam, decimam quartam, Vigesimam primam diem, quin imo ad mensem, vel ultra protrahitur.

Caussae.

4. Nulla actas, aut corporis constitutio praeeetoris ad subres rheumaticas disponit. Grassatur morbus hujusmodi praecipue vere, et autumno, atque nullo non temporc sub insignibus aeris, et tempestatum ex calida in frigidam, et ex frigida in calidam mutationibus, Ventisque repente ex contraria coeli plaga invicem flantibus. Nunquam vero sacilius quis in febrem rheumaticam incidit, quam Si Corpore aestuante, illud, vel illius praecipue partem unam, aut aliam , frigori exponat. Verum et hic consuetudo imperium suum inter Certos limites exe Cet, docente Bossicorum more Corpus prius balnco vaporis calidissimo exponentium, ac dein