Praxeos medicæ universæ præcepta. Auctore Josepho Frank ... Partis primae volumen primum partis secundae vol. octavum Partis primae volumen primum, continens prolegomena, doctrinam de febribus atque de inflammationibus generalem

발행: 1821년

분량: 495페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

GAsTRICrs. 363 descres. Cutis aspera, sicca , sia Va, non raro peticulis insignita. -- Febris Cum cunctis symptomitibus evidentissime horis matutinis remittit, exasperatur Vero maxime Versus Solis occasum. Noctes inquietae, pavoribus, vigiliis, quin tiro deliriis perturbatae. Morbus ad septimam , decimam, vel decimam quartam diem protrahitur, terminaturque sive diarrhoea, potisSimum vero sudore, et urina critica. Alias in evidentem transit febrem typhodem.

4. Interdum volumen hepatis auctum, color illius pallidior, flavus: vasa sanguinea, et biliosa dilatata: cystis sellea turgida. Substantia hepatis flaccida. Licu nonnunquam Diabilis, t

Caussae excitantes. ,

5. Febris biliosa in regionibus tropicis, et paludosis endemica, saltem saepe epidemica, vel catastica, grassari solet aestate praefervida Ver ΡluViosum subsequente , noctibus frigidis stipata. FaVente annua, vel epide mica ConStitutione, ad hujusmodi morbum producendum Concurrunt errores in diaeta, abusus liquorum sermentatorum, vestium levitas, animi pathema-

382쪽

364 DE FEBRIBUsta , praesertim ira, moeror, nec non CLPae. Contagio autem expers videtur. Victum allimalem prae vegetabili, aut fructuum defectum, caussas sebrium biliosarum sistere, livpot iesium gratia nonnulli contenderunt. Si enim res Te- vera ita se haberet, cur divites, quorum men fiae Carnibus abundant, prae pauperibus, qui potissimum vegetabilibus vescuntur, ab hoc morbo non Corripiuntur: curque in regionibus septentrionalibus fructibus fere orbatis ille non De -

quentius quam alibi conspicituri

Caussa proxima.

6. Caussam proximam febris biliosae in ipsa

bile maxima medicorum pars quaesiverat. ΙΙO- die dum vero omnos sere in ea verSantur πinione , bilis copiosam secretionem nonnisi morbi ectum sistere, de quo argumento egregio

scripserunt cl. MosELEY 45 et REic 46 . Multum denique disceptatum fuit, utrum hic hilisin ipso sanguine praesto sit Φο0 choliu) , au

Solum ex eo nimia copia secernatur, Vel jam Secreta absorbeatur, atque iterum ad massam cruoris deseratur -- Bilem in sanguine prae- existere, Experimenta Ll. virorum PARMENTIEn, 4s) Op. citi 4M L. C.

383쪽

GASTRICI s. ' 365

negant; eam vero absorberi exemplum icteri probabile reddit. At idem hic morbus, icterus sciliceι , docet, bilis resorptionem contingere Posse, quin febris excitetur. Verisimile igitur est, sebrem biliosam nec a polycliolia, nec a resorptione bilis originem trahere, bilisque proventum nil aliud esse, quam essectum secretionis morbosae. HOC posito, alia sese osseri quaestio ; an sciΙicet caussa hujus secretionis sitveCisca , an pro re nata inflammatoria, rheumatica, typhodest

7. Saepe sebris biliosa sane nil aliud est,

quam sebris sive inflammatoria, sive rheumatica , Sive typhodes, cum peculiari hepatis assectione , abnormem bilis secretionem largiente. At rem non se en ita se habere, plurima docere videntur. Extant nempe febres biliosae, quarum cura brevissime per sola emetica, et purgantia absolvitur, ac ubi indicationes ceteris diathesibus accommodatae nullum expOSCunt respectum. Nil impedit, quominus morbus hie

384쪽

366 DE FEBRIBUS pro Neci ο hiscatur, videlicet pro effectu ignotae constitutionis bilis secretionem morbose augentis. Hujusmodi febres biliosae nobis eruntsin lices ; primae illae inflammatoriae , rheumaticae , t Photiles. Priusquam Vero signa Variarum febris biliosae specierum Eruamus , re rum ordo exposcit, ut de diagnosi hujus morbi in genere sermo fiat, scilicet de fallacia Vm-ρtomatum febrium biliosarum , nec non de periculo eas cum aliis morbis confundendi.

8. Nullum signum datur, quod febribus biliosis pathognomonicum dici possit. Genarum

rubor Circumscriptus non solum hujusmodi insubribus, sed et in aliis morbis observatur, V. c. in peripneumonia, in phthisi pulmonalietc. Vel color flavus cutis non semper a bile. Detegitur nempe et post magnas haemorrha gias , et post morsum viperae, et in recens natis , primum scilicet cancri cocti adinstar rubentibus , paulo Vero post plerumque flaVescentibus. Flavent tandem maculae scorbutiCae , flaventque ecchymosos, dum cruor in telam cellulosam etasus magna ex parte absorptuSest. Ita a Cruore, potius quam a bile, savedo sputorum in peripneumonia, et in pneumonOrrhagia derivanda. Lahit inferioris tremor saepe

385쪽

GASTRICIS.

a nervosa paSSione oritur', e. c. vel in sano homine , quando fletus prorupturus est. Sapor Oris depravatUs, amarus, multis in morbis licet non biliosis occurrit, c. c. in coryZa, ita post Perpessum jejunium ; sensus enim Saporis, aliorum ad instar sensuum saepe depravatur, ac cerebro salsas impressiones committit. Lingua saepe muco denso, flavoque obducitur, e . c. ineynanche saucium , quamvis non biliosa, a dente cari OSO, a mere urit usu etc. Hystericae, et hΙ-pochondriaci sine latentis bilis indiciis ructus experiuntur , interdum nidorosos. Screatio a solo intuitu, vel a reminiscentia rei ingratae. Ita nauSea, et vomitus, Cui praeterea ansam porrigere solent motus rotatorius, aut in Consuetus corporis , contagium Variolarum , laeSiones Cranii, vitia renum, uteri, Vesicae urinariae , her- niae etc. Super salla iam signorum sebris biliosae legenda memorabilis Patris mei discep-

Distinctio ab aliis morbis.

9. Remissiones evidentes, quibus sebres biliosae stipantur, periculum , eas cum febribus intermittentibus praecipue subcontinuis con- sundendi, portendunt. Grave hoc periculum, ut avertatur, regulae jam traditae 5i sedulo

so) De larvis morborum biliosis. Prolusio academica.

386쪽

368 1,E FEBRIBUs perpendendae. Et υδενs cerebri acutus , praecipue insantum, non raro febre, signis hi-liosis , praesertim vomitu, insignitus occurrit. Distinguitur a morbo, quem simulat, Per Pro pria sua signa 5a . Potissimum autem periculum praesto est gastrifidem, et he alitidem cum febribus biliosis confundendi, de quo argumento infra 53 . Ita ingruentes variolas.

Febris biliosa si lex.

IO. Symplomata recensita 5 in febre bilios α

sin lici levissima. Remissiones maxime Conspicuae . Vomitus, vel diarrhoea tum sponte Contingentes , tum arte sollicitata magnum osserunt levamen. Vix autem ne vix quidem ardor ventriculi occurrit, ae aegri, Compressa regionoepi gastrica, et hypochondriaca dextra, nullum

accusant dolorem. Febris biliosa inflammatoria.

tr. Febris biliosa inflammatoria praesertim in iuvenibus, picthoricis, liquoribus sermentatis

abutentibus, nec non post suppressas haemorrhagias consuetas occurrit, imprimis tempore aestivo, aut in regionibus tropicis. Praeler Consueta, et generalia diatheseos gastricae , et in-

387쪽

GASTRICIA. 360 flammatoriae signa, animadvertuntur cephalaea, albugineae savedo , epistaxis, ardor Ventriculi,

dolor epigastrii, qui ad hypochondrium dextrum

extenditur, atque ab allaCtu Vehementer augetur. Evacuationes spontaneae vix leVamen Producunt: remissiones minus evidentes. Signa hu

jusmodi si non levem gastrifidem, et heρati Adem, saltem proclivitatem ad eas ostendunt. Nec facile puto sore, ut quempiam lateat similitudo inter febrem bilioso - inflammatoriam vehementem, et flauam Americanorum 55), nccnon hemitritaeum Daciae 56 .

Febris biliosa rheumatica.

12. Febris biliosa rheumatica ex vicissiludinibus temperici ortum ducit, inprimis tempore, quo dies calidi a noctibus frigidis exeipiuntur. Facile in hunc morbum incidunt homines insidiarum climatum calidorum ignari , item milites post itinera diurna sub ardentibus radiis solaribus noctes super sol tim humidum transigentes. Febris rheumaticarum febrium ad iustar 57) incipit, praecedunt evolutioni Symptomatum biliosorum ophthalmiae , cynanchesauCium, Coryga, calarrhus etc. 't sub ipsius

388쪽

37o DE FEBRIBUS morbi curriculo dolores artuum, abdominisque, saepe Signa quasi dysenteriae occurrunt Neo semper hepatis regio attactum fert. Febris biliosa trahodes.

13. Febris hiliosa trahoris febrium biliosarum tum simplicium, tum complicatarum, Praecipue inflammatoriarum ad instar, incipit. Sensim sensimque Vero evolvuntur signa diatheseos typliodis, inprimis virium prostratio magna, de- Iiria , subsultus tendinum, meteorismus, decubitus etc. Non raro morbus curationiS PerVe ae, vel corporis ante morbum iam debilitati, vel animi pathcmatum essectus est. Interdum hic symptomata febrium hiliosarum typhodum cum signis inflammatoriis mirum in modum compli- Cantur , atque medendi dissicultates fere insuperabiles asserunt.

Isi. Hucusque quidem in morbo, de quo agittar , solum de bilis secretione sermo fuit, vix enim opus esse credidimus animadvertere , Saburras , tempore, quo febris biliosa saevit, in tubo intestinati praesentes, statum morbi debere augere, atque febrem quasi biliosο-saburralem produccro. Quin imo interdum videtur, ac si saburrae in febribus biliosis, vel et in aliis se-bribus, versus sinem morbi secernantur. Saltum

389쪽

GASTRICIs. 37 et haud rarum est, aegros observare, qui inci piente, et crescente morbo uil nisi bilem, vel serum per anum eVaeuant, eo vero declinante magnam saecum copiam excernunt, quaS Prius extitisse vix imaginari licet. Ac revera nil miri so-ret , Si ampla intestinorum superficies , criscos tempore , similes exhiberet secretiones , ac cutiS ,

et renes. Prognosse.

I5. Febres biliosae simρlices, debita medela adhibita, periculo carent. Non ita con licatas, praecipue inflammatoriae, et ivphodes, inprimis primae illae in regionibus calidis. In genere febres biliosae raro dierum Criticorum, CriSeosque leges sequuntur. Bonum , quo notabiliores remissiones , progrediente morbo , et quo evidentius levamen evacuantium. Haemorrhagiae narium rebelles, pulsus sero vacuus, Simulque Vibrans , lingua rubra, pectoris affectio, vel diar- rhoea vires prosternens, vel pertinax alvi ob Structio , ac praecipue enteritidis indicia pessimum morbi exitum pracsagiunt: at non sine

exceptione. . Cura generatim.

6. citra febrium biliosarum multis interdum difficultatibus premitur, ne arduum hic est P gulas generales statuere. Suademus igitur, ut ea

P. I. fol. I. a

390쪽

37 a DE FEBRIBUS sine praeconcepta mente suscipiatur, atque ad indolem regnantis sorte epidemiae , praesertim vero ad effectus juvantium, et laedentium summa habeatur ratio. Cura febris biliosae simplicis.

1 . si febre biliosa sin lici, remoto sere

omni victu, exceptis iusculis vegetabilibus sub- acidis, vel fructibus sive recentibus, sive Coctis, potus praescribitur ex succo quodam subacido, saccharo edulcorato 58) . Simul pharmaca adhibentur , quorum ope , uti dici solet, saburrae mobiles redduntur, e. o. Pul eVes Vemlνentes

Potossus 61 etc. ; neglecto enim resolventium usu , facile contingit, rite monentibus gravissimis auctoribus, ut evacuantia sine fructu porrigantur. In primis vero illis per nychthemerum Unum alterumVe continuatur, adhibitis simulci steribus pro re nata, ac dein probe determinatur , utrum emeticum, an catharcticum sit porrigendum. Emetico Iocus est , si generales hujus remedii contra indicationes desint ,

SEARCH

MENU NAVIGATION